Đêm xuống trên những cung đường biên giới, tổ công tác của Công an xã vẫn cùng lực lượng chức năng tuần tra, kiểm soát từng đường mòn, cột mốc.
Ở các thôn, bản vùng sâu, vùng xa, cán bộ Công an kiên trì hướng dẫn người dân cài đặt VNeID, nộp hồ sơ dịch vụ công trực tuyến. Khi mưa lũ bất ngờ ập đến, những chiến sĩ Công an lại có mặt trên đồng ruộng, cùng bà con gặt lúa chạy lũ, di dời tài sản đến nơi an toàn. Những hình ảnh bình dị ấy đang phản ánh một chuyển động rõ nét sau một năm vận hành mô hình Công an địa phương 2 cấp ở Tuyên Quang: Công an xã không chỉ là lực lượng giữ gìn an ninh, trật tự mà đang trở thành “pháo đài” giữ bình yên từ sớm, từ xa, ngay từ cơ sở.
Đưa lực lượng về gần dân, sát việc
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Công an tỉnh Tuyên Quang đã khẩn trương kiện toàn tổ chức, bố trí lực lượng phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Sau khi Công an cấp huyện kết thúc hoạt động và đặc biệt từ ngày 1/7/2025, khi Công an tỉnh Tuyên Quang và Công an tỉnh Hà Giang trước đây được sáp nhập, mô hình Công an địa phương 2 cấp đi vào vận hành với gần 30 đơn vị cấp phòng, 1 đồn Công an, gần 130 đơn vị cấp đội và tương đương, cùng 124 Công an xã, phường.
Thiếu tướng Nguyễn Đức Thuận, Giám đốc Công an tỉnh Tuyên Quang cho rằng, điểm quan trọng nhất của mô hình mới không chỉ là tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian mà còn tạo chuyển biến căn bản trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự. Khi mệnh lệnh chỉ đạo được truyền thẳng từ Công an tỉnh đến Công an cấp xã, thời gian xử lý công việc được rút ngắn, trách nhiệm rõ hơn, hiệu quả phục vụ nhân dân được nâng lên. Công an xã từ chỗ là lực lượng gần dân nhất nay trở thành lực lượng chủ công, trực tiếp nắm tình hình, quản lý địa bàn, phòng ngừa, phát hiện và xử lý những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.
Theo Đại tá Trần Anh Tuấn, Trưởng phòng Tham mưu Công an tỉnh Tuyên Quang, sau khi vận hành mô hình mới, Công an tỉnh đã tập trung rà soát, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các phòng nghiệp vụ và Công an cấp xã, bảo đảm không chồng chéo, không bỏ sót địa bàn, lĩnh vực. Các phòng nghiệp vụ cấp tỉnh phát huy vai trò tham mưu chiến lược, phân tích, dự báo tình hình từ sớm, từ xa; đồng thời thường xuyên hướng dẫn, kiểm tra, hỗ trợ Công an xã về nghiệp vụ, phương tiện, trang thiết bị. Ở chiều ngược lại, Công an xã trở thành “tai mắt” quan trọng ở cơ sở, kịp thời cung cấp thông tin, tham mưu xử lý các vụ việc ngay từ khi mới phát sinh.
Sự thay đổi này có ý nghĩa đặc biệt đối với Tuyên Quang - địa bàn rộng, có nhiều xã vùng cao, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giao thông đi lại còn khó khăn. Trước đây, nhiều vụ việc phải qua cấp trung gian, mất thêm thời gian xác minh, chỉ đạo. Nay, Công an xã được tăng cường thẩm quyền, nhân lực, phương tiện và trách nhiệm, có thể chủ động hơn trong quản lý cư trú, nắm hộ, nắm người, giải quyết mâu thuẫn trong nhân dân, phòng ngừa tội phạm, tuyên truyền pháp luật, hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục hành chính.
Ở xã Thắng Mố, Trung tá Nguyễn Viết Hà, Trưởng Công an xã cho biết, sau khi vận hành mô hình mới, khối lượng công việc của Công an xã tăng lên nhiều, nhưng cũng tạo điều kiện để lực lượng cơ sở chủ động hơn. Cán bộ, chiến sĩ không chỉ tuần tra, kiểm soát, bảo đảm an ninh, trật tự mà còn trực tiếp tiếp nhận, hướng dẫn, giải quyết nhiều thủ tục liên quan đến cư trú, dữ liệu dân cư, định danh điện tử, dịch vụ công. Điều quan trọng là cán bộ Công an xã phải gần dân, hiểu dân, nắm chắc từng thôn, từng hộ, từng nhóm đối tượng để phòng ngừa từ sớm, không để vụ việc nhỏ tích tụ thành vấn đề phức tạp.
Tại xã Sơn Vĩ, một địa bàn biên giới có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, Thiếu tá Sùng Mí Nô, Công an xã Sơn Vĩ chia sẻ, giữ bình yên ở cơ sở không chỉ là tuần tra hay xử lý vi phạm, mà còn là kiên trì tuyên truyền, vận động để người dân hiểu pháp luật, tin lực lượng Công an và cùng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự. Có những buổi tuyên truyền pháp luật được tổ chức ngay tại thôn, bản; có những lần cán bộ Công an đến từng nhà hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng VNeID, thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Chính sự bám dân, bám địa bàn ấy giúp lực lượng Công an phát hiện sớm các nguy cơ, kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền xử lý, không để hình thành điểm nóng.
Giữ bình yên từ những việc gần dân nhất
Một trong những chuyển biến rõ nét sau một năm vận hành mô hình Công an địa phương 2 cấp là vai trò phục vụ nhân dân của Công an cấp xã ngày càng được mở rộng. Không chỉ là lực lượng giữ gìn an ninh bản làng, Công an xã còn trở thành địa chỉ gần gũi để người dân tìm đến khi cần giải quyết thủ tục hành chính, xác minh thông tin cư trú, hướng dẫn định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến. Riêng lĩnh vực cấp đổi, cấp lại giấy phép lái xe, lực lượng Công an toàn tỉnh đã tiếp nhận, xử lý gần 25.000 hồ sơ. Con số ấy cho thấy khi nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền hợp lý về cơ sở, người dân giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại, nhất là ở những xã xa trung tâm.
Từ việc hướng dẫn đồng bào vùng sâu, vùng xa sử dụng VNeID, tuyên truyền pháp luật bằng loa lưu động, phát tờ rơi trực tiếp ở khu vực biên giới đến tuần tra ban đêm, phối hợp bảo vệ đường biên, mốc giới, giúp dân phòng, chống thiên tai, hình ảnh người chiến sĩ Công an xã ngày càng hiện diện thường xuyên hơn trong đời sống nhân dân. Mỗi việc làm có thể rất nhỏ, nhưng khi được thực hiện bền bỉ, thường xuyên đã góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với lực lượng Công an và chính quyền cơ sở.
Trong bối cảnh các loại tội phạm, vi phạm pháp luật ngày càng có phương thức, thủ đoạn tinh vi, nhất là tội phạm công nghệ cao, ma túy, mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép, lừa đảo trên không gian mạng, yêu cầu đặt ra với Công an cơ sở không còn dừng ở xử lý vụ việc sau khi xảy ra. Lực lượng Công an xã phải chủ động nhận diện nguy cơ, quản lý chắc địa bàn, nắm chắc biến động dân cư, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường để tham mưu giải quyết ngay từ đầu. Đây cũng chính là nội hàm của việc giữ gìn an ninh, trật tự từ sớm, từ xa.
Sau một năm vận hành, mô hình Công an địa phương 2 cấp ở Tuyên Quang bước đầu khẳng định tính đúng đắn, phù hợp với thực tiễn. Bộ máy tinh gọn hơn, chỉ đạo thông suốt hơn, trách nhiệm rõ hơn và quan trọng nhất là lực lượng giữ gìn an ninh, trật tự được đưa về gần dân hơn. Ở mỗi xã, phường, Công an cơ sở đang từng ngày bám địa bàn, bám dân, giải quyết những việc cụ thể, thiết thực, từ hồ sơ hành chính đến những vụ việc liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân.
Khi bình yên được bắt đầu từ những việc gần dân nhất, khi mỗi nguy cơ được nhận diện và xử lý ngay từ cơ sở, Công an xã không chỉ là lực lượng tuyến đầu mà còn là điểm tựa vững chắc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân. Từ những “pháo đài” bình yên ấy, thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn Tuyên Quang tiếp tục được củng cố, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường an toàn cho phát triển kinh tế - xã hội nơi địa đầu biên giới cực Bắc của Tổ quốc./.
