Chùa Thiên Mụ - điểm đến nổi tiếng ở thành phố Huế

Chùa Thiên Mụ - điểm đến nổi tiếng ở thành phố Huế
"Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Xương

Thuyền về xuôi mái sông Hương

Có nghe tâm sự đôi đường đắng cay"

Nếu như Hà Nội có chùa Một Cột, Huế lại nổi tiếng với ngôi chùa Thiên Mụ. Cách trung tâm thành phố Huế chừng 4km, chùa nằm ở cuối đường Kim Long, thuộc phường Hương Long, cạnh dòng sông Hương thơ mộng, như tô thêm nét duyên dáng cho khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp của Huế, mê hoặc du khách đến tham quan, vãn cảnh.
 
Tác phẩm ảnh chùa Thiên Mụ của tác giả Nicolas Cornet. Nguồn: TTXVN
Tác phẩm ảnh chùa Thiên Mụ của tác giả Nicolas Cornet. Nguồn: TTXVN

Trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế hiện có 618 cơ sở thờ tự, trong đó 305 tự viện có Tăng Ni thường trú (3 ngôi quốc tự, 180 chùa Tăng, 125 chùa Ni), 313 đơn vị Niệm Phật đường, 6 chùa được công nhận di tích cấp quốc gia, số chư tăng gồm 643 vị và 524 vị ni. Huế vốn là nơi có nhiều ngôi chùa cổ kính nổi tiếng của Việt Nam nhưng ngôi chùa xưa nhất phải kể đến là chùa Thiên Mụ - nơi có sự tích ra đời gắn liền với bước chân mở đường của vị chúa Nguyễn đầu tiên xứ Đàng Trong.

Chùa được xây dựng từ năm 1601, dưới thời chúa Nguyễn Hoàng. Sau đó chùa được xây dựng lại quy mô hơn dưới thời chúa Nguyễn Phúc Chu (1691-1725). Ngoài chuông lớn, chùa còn có thêm hàng chục công trình kiến trúc rất quy mô như điện Thiên Vương, điện Đại Hùng, nhà Thuyết Pháp, lầu Tàng Kinh, phòng Tăng, nhà Thiền... Ông còn đích thân viết bài văn bia nói về việc xây dựng các công trình kiến trúc ở đây, ca tụng triết lý của đạo Phật, ghi rõ sự tích Hòa thượng Thạch Liêm - người có công lớn trong việc giúp chúa Nguyễn chấn hưng Phật giáo ở Đàng Trong. Bia được đặt trên lưng một con rùa đá rất lớn, trang trí đơn sơ nhưng tuyệt đẹp, nay vẫn còn trong khuôn viên chùa.

Với quy mô được mở rộng và cảnh đẹp tự nhiên, ngay từ thời đó, chùa Thiên Mụ đã trở thành ngôi chùa đẹp nhất xứ Đàng Trong. Trải qua bao biến cố lịch sử, chùa Thiên Mụ đã từng được dùng làm đàn Tế Đất dưới triều Tây Sơn (khoảng năm 1788), sau đó được trùng tu tái thiết nhiều lần dưới triều các vua nhà Nguyễn. Năm 1844, nhân dịp mừng lễ “bát thọ" (mừng sinh nhật thứ tám mươi) của bà Thuận Thiên Cao Hoàng hậu (vợ vua Gia Long, bà nội của vua Thiệu Trị), vua Thiệu Trị kiến trúc lại ngôi chùa một cách quy mô hơn: xây thêm tháp Từ Nhân (sau đổi là Phước Duyên), đình Hương Nguyện và dựng 2 tấm bia ghi chép thơ văn của nhà vua.

Khi du khách đến gần chùa, điều thu hút sự chú ý đầu tiên là tòa tháp hình bát giác bảy tầng mang tên Phước Duyên. Tháp Phước Duyên là một biểu tượng nổi tiếng gắn liền với chùa Thiên Mụ. Tháp cao 23m, gồm bảy tầng, được xây dựng ở phía trước chùa. Mỗi tầng tháp đều có thờ tượng Phật. Bên trong có cầu thang hình xoắn ốc dẫn lên tầng trên cùng, nơi trước đây có thờ tượng Phật bằng vàng. Phía trước tháp là đình Hương Nguyện. Chùa Thiên Mụ được xếp vào hai mươi thắng cảnh đất Thần Kinh với bài thơ "Thiên Mụ chung thanh" do đích thân vua Thiệu Trị sáng tác và được ghi vào bia đá dựng gần cổng chùa. Năm 1862, dưới thời vua Tự Đức, để cầu mong có con nối dõi, nhà vua sợ chữ "Thiên" phạm đến Trời nên cho đổi từ "Thiên Mụ" thành "Linh Mụ" (Bà mụ linh thiêng). Mãi đến năm 1869, vua mới cho dùng lại tên Thiên Mụ như trước. Bởi vậy trong dân gian, người ta vẫn dùng cả hai tên khi muốn nhắc đến chùa này.

Trận bão khủng khiếp năm 1904 đã tàn phá ngôi chùa nặng nề. Nhiều công trình bị hư hỏng, trong đó đình Hương Nguyện bị sụp đổ hoàn toàn. Qua nhiều đợt trùng tu lớn nhỏ, ngoài những công trình kiến trúc như tháp Phước Duyên, điện Đại Hùng, điện Địa Tạng, điện Quan Âm... cùng bia đá, chuông đồng, chùa Thiên Mụ ngày nay còn là nơi có nhiều cổ vật quý giá không chỉ về mặt lịch sử mà còn về nghệ thuật. Những bức tượng Hộ Pháp, tượng Thập Vương, tượng Phật Di Lặc, tượng Tam Thế Phật... hay các hoành phi, câu đối ở đây đều ghi dấu thời kỳ lịch sử vàng son của chùa Thiên Mụ.

Từ 2003-2007, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế đã trùng tu di tích chùa Thiên Mụ. Công trình có tổng vốn đầu tư 27 tỷ đồng, vay từ nguồn vốn ODA của Nhật Bản, với nhiều hạng mục được trùng tu, trong đó 2 hạng mục chính là tháp Phước Duyên và điện Đại Hùng. Tháp Phước Duyên là tòa tháp hình bát giác 7 tầng, cao trên 23m, xây bằng gạch vồ, vữa vôi...Đến thời điểm tu bổ tháp đã bị hư hại nặng như: Mái nứt gây thấm dột, các thanh sắt đỡ vòm nứt mục làm thành hệ thống nứt lớn trong khối xây, nhiều vết nứt xuyên tường, nước mưa thấm vào làm mục gạch, vữa. Gạch hoa mất nhiều bộ phận đã bị sửa chữa không đúng nguyên gốc.

Toàn bộ tháp Phước Duyên đã được vệ sinh khoa học để loại bỏ rêu mốc, hoàn trả màu sắc hài hòa bằng cách chấm màu, bảo quản chống ẩm tường. Hệ thống khe nứt được bơm keo và vữa để toàn khối hóa. Các thanh sắt được chống gỉ; 178 thanh (chiều dài trung bình 1,0-2,5m) được thay bằng thép không gỉ. Đặc biệt đã tìm lại quy luật phân bố gạch men hoa văn và phục hồi hệ thống lan can giả; chống thấm mái tháp, phục hồi Hồ lô và các con giao pháp lam, bố trí hệ chống sét.

Đối với điện Đại Hùng, toàn bộ điện được tu bổ, loại bỏ nền xi măng và lát lại nền gạch gốm, làm lại mái, gia cố căn chỉnh móng. Riêng chính điện được phục chế bằng gỗ kiền kiền thay cho kết cấu bê tông cốt thép. Các viên ngói liệt cũ được sử dụng lại trên công trình cùng với ngói mới. Cùng với đó là thực hiện công tác phòng mối mọt, gia cường chống gió bão, làm hệ thống chống sét và chiếu sáng bên trong, làm lớp ngăn ẩm nền...; loại bỏ lớp sơn công nghiệp và phục hồi các lớp sơn truyền thống. Toàn bộ các bích họa trên cổ diềm được bảo tồn (hạ giải từng đoạn tường có tranh, bảo quản giữ màu, chống mốc và lắp dựng trở lại), phục hồi màu sắc và các trang trí như nguyên gốc.

Trong khuôn viên chùa hiện nay là một vườn hoa được chăm sóc, vun trồng hàng ngày. Ở đó, hòn non bộ của vị tổ nghề hát tuồng Việt Nam Đào Tấn được đặt gần chiếc xe ô tô - di vật của cố Hòa thượng Thích Quảng Đức để lại trước khi châm lửa tự thiêu để phản đối chính sách đàn áp Phật giáo của chế độ Ngô Đình Diệm năm 1963. Cuối khu vườn là khu mộ tháp của cố Hòa thượng Thích Đôn Hậu, vị trụ trì nổi tiếng của chùa Thiên Mụ, người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho những hoạt động ích đạo giúp đời. Khung cảnh này càng tôn thêm vẻ đẹp cổ kính và linh thiêng cho chùa Thiên Mụ...
Quốc Việt
TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Cánh đồng Mường Tấc, xã Phù Yên (Sơn La)

Cánh đồng Mường Tấc, xã Phù Yên (Sơn La)

Cánh đồng Mường Tấc ở xã Phù Yên (Sơn La) có diện tích hơn 1.600ha, nổi tiếng với các loại gạo dẻo, thơm ngon. Đây là 1 trong 4 cánh đồng trồng lúa lớn nhất của các tỉnh miền núi Tây Bắc. Vào mùa lúa chín, từ trên cao nhìn xuống, cánh đồng như thảm lụa vàng tuyệt đẹp của một miền quê trù phú.

Khai mở không gian du lịch đại ngàn phía Tây Lâm Đồng

Khai mở không gian du lịch đại ngàn phía Tây Lâm Đồng

Sau khi địa giới hành chính được mở rộng, phía Tây tỉnh Lâm Đồng đang nổi lên như một không gian du lịch giàu tiềm năng với hệ sinh thái rừng, thác nước, hồ tự nhiên, bản sắc văn hóa đa dạng của các dân tộc bản địa cùng nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Việc khai thác hiệu quả những lợi thế này được kỳ vọng sẽ tạo thêm cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch địa phương.

Suôi Thầu - từ thảo nguyên xanh đến điểm đến hấp dẫn

Suôi Thầu - từ thảo nguyên xanh đến điểm đến hấp dẫn

Khi những tia nắng đầu ngày xuyên qua lớp mây mỏng trên vùng cao Pà Vầy Sủ, thảo nguyên Suôi Thầu hiện ra như một tấm thảm xanh trải dài giữa những dãy núi. Vài năm trước, nơi đây vẫn là vùng đồi chăn thả gia súc quen thuộc của người dân địa phương. Nay, Suôi Thầu (xã Pà Vầy Sủ, tỉnh Tuyên Quang) đang dần trở thành điểm đến thu hút du khách, mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng và nâng cao sinh kế cho đồng bào vùng cao.

Tạo giá trị khác biệt để định vị thương hiệu du lịch Đắk Lắk

Tạo giá trị khác biệt để định vị thương hiệu du lịch Đắk Lắk

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Đắk Lắk có một không gian phát triển rộng lớn, mở ra động lực phát triển kinh tế - xã hội. Đây cũng là cơ hội để tỉnh hình thành một không gian du lịch liên hoàn, tạo giá trị thương hiệu đặc sắc từ đại ngàn đến biển xanh với các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, biển đảo, văn hóa, cộng đồng, nông nghiệp và trải nghiệm.

Chợ phiên Đắk R’măng - nơi lưu giữ bản sắc văn hóa đồng bào Mông

Chợ phiên Đắk R’măng - nơi lưu giữ bản sắc văn hóa đồng bào Mông

Mỗi sáng Chủ nhật, chợ phiên Đắk R’măng (còn gọi chợ tình Đắk R’măng, ở xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng) lại rộn ràng tiếng nói cười, sắc màu thổ cẩm và hương thơm của những món ăn vùng cao. Không chỉ là nơi giao thương của đồng bào Mông, phiên chợ còn là không gian lưu giữ bản sắc văn hóa Tây Bắc tạo điểm nhấn độc đáo trong phát triển du lịch cộng đồng của địa phương.

Chinh phục đỉnh Pha Luông hùng vỹ

Chinh phục đỉnh Pha Luông hùng vỹ

Pha Luông, đỉnh núi cao nhất Khu du lịch quốc gia Mộc Châu (Sơn La), từng được nhà thơ Quang Dũng khắc họa hùng vĩ trong bài thơ Tây Tiến. Ngày nay, nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn để chinh phục độ cao 2.000m, săn mây và khám phá thiên nhiên.

Du lịch xứ Tuyên: Kỳ vọng sự bứt phá

Du lịch xứ Tuyên: Kỳ vọng sự bứt phá

Với hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng, Tuyên Quang có điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều loại hình du lịch hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách trong nước và quốc tế. Nổi bật là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn; Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào; Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang - Lâm Bình cùng kho tàng di sản văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc gắn với đời sống cộng đồng các dân tộc. Chính những giá trị riêng có ấy đang tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho du lịch xứ Tuyên và là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái sản phẩm du lịch phong phú và đa dạng.

Nâng tầm giá trị di sản qua không gian triển lãm âm thanh độc đáo

Nâng tầm giá trị di sản qua không gian triển lãm âm thanh độc đáo

Tọa lạc ở phường Bắc Gia Nghĩa, Nhà triển lãm Âm thanh (thuộc Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng) đang trở thành điểm đến thu hút du khách trên hành trình khám phá Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Nơi đây mang đến cách tiếp cận mới trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản khi kết hợp các yếu tố văn hóa, lịch sử, thiên nhiên với công nghệ tương tác hiện đại.

Độc đáo chợ Mây trên 'nóc nhà miền Tây'

Độc đáo chợ Mây trên 'nóc nhà miền Tây'

Giữa bạt ngàn trùng điệp của dãy Thất Sơn, đỉnh núi Cấm - Thiên Cấm Sơn (xã Núi Cấm, tỉnh An Giang) kiêu hãnh là “nóc nhà miền Tây” ôm trọn chợ Mây, một nét văn hóa giao thương độc đáo, đầy mê hoặc.

Cảnh sắc hồ Lắk (Đắk Lắk)

Cảnh sắc hồ Lắk (Đắk Lắk)

Hồ Lắk tại xã Liên Sơn Lắk (Đắk Lắk) là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất và đẹp nhất Tây Nguyên. Hồ Lắk còn gắn với những sử thi của cư dân người M'Nông bản địa với câu chuyện về chàng trai mồ côi Lak Liêng và lươn thần - biểu tượng mang đến nguồn nước và sự sống cho buôn làng.

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Sáng 24/5/2026, vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19 diễn ra sôi động tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ. Đây là điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026. 

Thôn Tha - nơi tiếng đàn tính ngân giữa mùa xanh

Thôn Tha - nơi tiếng đàn tính ngân giữa mùa xanh

Nằm dưới chân những dãy núi xanh, thôn Tha nhiều năm nay trở thành điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài nước khi muốn tìm một không gian du lịch cộng đồng mang đậm bản sắc văn hóa Tày.

Đô thị dịch vụ vùng cao đang thành hình nơi cửa ngõ Cao nguyên đá

Đô thị dịch vụ vùng cao đang thành hình nơi cửa ngõ Cao nguyên đá

Từ trung tâm phường Hà Giang 1, những đoàn xe du lịch vẫn đều đặn nối nhau ngược lên Đồng Văn, Mèo Vạc mỗi sớm mai. Từng là hạt nhân đô thị của thành phố Hà Giang trước đây, vùng đất nơi cửa ngõ Cao nguyên đá Đồng Văn hôm nay đang mở rộng không gian phát triển theo hướng thương mại, dịch vụ và du lịch, từng bước hình thành diện mạo của một đô thị dịch vụ vùng cao hiện đại nơi cực Bắc Tổ quốc.

Dưới chân Cột cờ Lũng Cú, người Mông giữ hồn bản để đón khách

Dưới chân Cột cờ Lũng Cú, người Mông giữ hồn bản để đón khách

Dưới chân cột cờ Lũng Cú nơi địa đầu cực Bắc Tổ quốc, bản Thèn Pả (xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang) nép mình bên hồ Mắt Rồng xanh biếc, với những mái ngói âm dương cũ, những nếp nhà trình tường phủ màu thời gian và tiếng khèn Mông dìu dặt âm vang lúc chiều muộn.

'Đánh thức' không gian du lịch mới từ đại ngàn đến biển xanh

'Đánh thức' không gian du lịch mới từ đại ngàn đến biển xanh

Từ mặt nước xanh biếc của hồ Tà Đùng giữa đại ngàn Tây Nguyên đến những đồi thông, thung lũng hoa của Đà Lạt và bờ biển đầy nắng gió ở Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng đang sở hữu không gian du lịch rộng lớn, hội tụ đầy đủ các yếu tố rừng, cao nguyên, biển và đảo. Đây là lợi thế đặc biệt để địa phương tái cấu trúc ngành du lịch theo hướng đa dạng sản phẩm, liên kết vùng và nâng cao sức cạnh tranh.

Khám phá mùa mận chín trên cao nguyên Mộc Châu

Khám phá mùa mận chín trên cao nguyên Mộc Châu

Những ngày này, thung lũng Nà Ka trên cao nguyên Mộc Châu, tỉnh Sơn La bước vào mùa mận chín rực rỡ. Những vườn mận trĩu quả thu hút đông du khách đến tham quan, trải nghiệm tự tay hái và thưởng thức mận hậu giữa không gian núi rừng Tây Bắc thanh bình, thơ mộng.

Xây dựng hành trình trải nghiệm liền mạch cảm xúc trong Công viên địa chất Non nước Cao Bằng

Xây dựng hành trình trải nghiệm liền mạch cảm xúc trong Công viên địa chất Non nước Cao Bằng

Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng không chỉ lưu giữ những giá trị di sản quý hiếm mà còn ẩn chứa chiều sâu văn hóa, lịch sử. Tỉnh Cao Bằng đang nỗ lực tăng cường kết nối các tuyến khám phá trong vùng công viên địa chất tạo nên hành trình du lịch liền mạch, hấp dẫn và giàu bản sắc.

Phát huy giá trị văn hóa, tạo đột phá để du lịch phát triển bền vững

Phát huy giá trị văn hóa, tạo đột phá để du lịch phát triển bền vững

Với lợi thế sở hữu cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và kho tàng văn hóa phong phú của 20 dân tộc anh em, tỉnh Lai Châu đang triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển du lịch theo hướng bền vững, gắn chặt với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Lai Châu đang thực hiện một cuộc chuyển mình khi biến di sản văn hóa và cảnh quan thiên nhiên thành nguồn lực phát triển kinh tế trong giai đoạn tiếp theo.

Có một không gian trải nghiệm hấp dẫn giữa lòng đô thị nhộn nhịp Cao Bằng

Có một không gian trải nghiệm hấp dẫn giữa lòng đô thị nhộn nhịp Cao Bằng

Sông Bằng Giang chảy qua trung tâm tỉnh Cao Bằng, mang phù sa bồi đắp cho đồng ruộng và tạo điểm nhấn cảnh quan quan trọng, đặc trưng của cảnh ở phố núi. Chính quyền các cấp và ngành du lịch địa phương chú trọng chỉnh trang cảnh quan ven sông Bằng Giang, mở ra không gian du lịch, dịch vụ và các hoạt động văn hóa, giải trí trên sông.

Phát triển bền vững Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu

Phát triển bền vững Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu

Ngày 8/5, tại phường Mộc Châu, UBND tỉnh Sơn La đã làm việc với các phường Mộc Châu, Mộc Sơn, Thảo Nguyên, Vân Sơn và các xã Đoàn Kết, Lóng Sập, Vân Hồ về công tác phát triển du lịch trên địa bàn Mộc Châu và chuẩn bị Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026.

'Chìa khóa' nâng tầm du lịch từ những búp chè

'Chìa khóa' nâng tầm du lịch từ những búp chè

Được hình thành từ đầu thế kỷ XX, đồi chè Cầu Đất (phường Xuân Trường - Đà Lạt) là một trong những vùng nguyên liệu chè lâu đời nhất tại Lâm Đồng. Nằm ở độ cao khoảng 1.650m so với mực nước biển với khí hậu mát mẻ quanh năm, nơi đây là một trong những điểm đến hấp dẫn đối với du khách yêu thiên nhiên, văn hóa và trải nghiệm nông nghiệp.

Làm mới sản phẩm du lịch bằng trải nghiệm giá trị di sản

Làm mới sản phẩm du lịch bằng trải nghiệm giá trị di sản

Nằm nơi điểm giao hòa của hai dòng Nậm Nơn và Nậm Mộ, cây đa cổ thụ tại di tích đền Vạn - Cửa Rào, bản Cửa Rào 1, xã Tương Dương, Nghệ An không chỉ là di sản, một biểu tượng tâm linh mà còn là "pho sử sống" chứng kiến bao thăng trầm của vùng đất miền Tây xứ Nghệ. Việc bảo tồn gắn liền với phát huy giá trị di sản này đang mở ra hướng đi mới cho du lịch văn hóa, sinh thái của địa phương.

Hà Tiên xây dựng hệ sinh thái số, nâng tầm đô thị biển - biên giới

Hà Tiên xây dựng hệ sinh thái số, nâng tầm đô thị biển - biên giới

Phường Hà Tiên có vị trí đặc biệt quan trọng, là địa bàn trọng yếu về quốc phòng - an ninh của tỉnh An Giang và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Phường biên giới này đang trở thành điểm sáng trong chuyển đổi số, với định hướng xây dựng đô thị thông minh, chính quyền số và trung tâm thương mại biên giới quan trọng của vùng Tây Nam Bộ, đặc biệt là số hóa phát triển du lịch.

Văn hóa đại ngàn 'níu chân' du khách

Văn hóa đại ngàn 'níu chân' du khách

Phát huy lợi thế bản sắc văn hóa đa dạng, dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5 năm nay, nhiều đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc phục vụ nhân dân và du khách. Không chỉ dừng lại ở tham quan thuần túy, du khách đến "thủ phủ cà phê" còn được đắm mình trong không gian trải nghiệm sống động, nơi di sản hòa quyện cùng nhịp sống hiện đại.