Kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ:

Chuyện chưa kể về các đội K và hành trình đi tìm đồng đội (Bài 3)

Chuyện chưa kể về các đội K và hành trình đi tìm đồng đội (Bài 3)
“Không chỉ ở vùng rừng núi, xa xôi hẻo lánh mới khó khăn, ngay cả giữa thị xã, thành phố thì việc tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sỹ rất gian truân”, Thiếu tá Phan Việt Phương, Đội trưởng Đội K72 - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Phước, chia sẻ.

Điển hình như chuyện xảy ra ở phum Sresdei, xã Odsei, thị xã Kratie, tỉnh Kratie, nơi mà mới đây, trong đợt tìm kiếm đợt 2 của giai đoạn mùa khô 2016-2017, các chiến sỹ Đội K72 vừa tìm thấy gần 100 hài cốt bộ đội Việt Nam.  
Đại tá Lê Văn Mỹ, Chính trị viên Đội K71- Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh chia sẻ với phóng viên TTXVN về quá trình đi tìm, cất bốc và hồi hương hài cốt liệt sỹ Việt Nam hy sinh ở Campuchia. Ảnh: Xuân Khu - Anh Tuấn
Đại tá Lê Văn Mỹ, Chính trị viên Đội K71- Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh chia sẻ với phóng viên TTXVN về quá trình đi tìm, cất bốc và hồi hương hài cốt liệt sỹ Việt Nam hy sinh ở Campuchia. Ảnh: Xuân Khu - Anh Tuấn
Bài 3: Hóa giải nhiều tình huống khó 

Từ lấy mộ dưới… móng trường học     
Bắt đầu từ thông tin của ông Lê Công Hòa, từng là Việt kiều tại Campuchia, tham gia bộ đội tại Đoàn 579 đóng quân tại tỉnh Kratie hồi những năm 1973-1975, liên hệ với Đội K72 cung cấp: Có một khu mộ chôn cất các liệt sỹ hy sinh từ năm 1970-1975 tại phum Srae Sdau, xã Ou Ruessei, thị xã Kratie. Đây là khu mai táng liệt sỹ của các đơn vị Công trường 5, đoàn 570, Đoàn 100, 210, 270, 340, 500, 770, C50 Cục Hậu cần, Đoàn 370, 470 thuộc Binh đoàn Trường Sơn.

Qua tìm hiểu, Đội K72 xác định, tại vị trí này, Đội K72 đã cất bốc được 34 mộ liệt sỹ khi đang xây dựng một phòng học. Tuy nhiên thông tin ông Hòa cung cấp, khu vực này còn rất nhiều mộ liệt sỹ chưa được tìm thấy và chính tay ông đã chôn cất 1 liệt sỹ tại đây. Thiếu tá Phan Việt Phương, cho biết:

Thời điểm này, khu vực đất xác định có hài cốt đang được xây dựng trường học, sắp hoàn thành. Vì vậy, nhà thầu Campuchia nhất quyết không cho Đội K72 vào đào khảo sát để tìm mộ trong khu vực đang xây. Lãnh đạo Đội K72 họp bàn quyết tâm tìm cách đào tìm tại khu vực này, sau khi xác định nguồn thông tin của ông Hòa là chính xác.     

“Thông tin được củng cố thêm khi qua công tác dân vận địa bàn chúng tôi được biết trong quá trình xây dựng, công nhân có đào được một số di vật nghi là quân trang, đồ dùng của bộ đội Việt Nam”, Trung tá Nguyễn Quang Trung, Chính trị viên Đội K72, cho biết thêm.    

Sau nhiều lần thuyết phục không hiệu quả, ban chỉ huy Đội K72 quyết định nhờ Phó Chỉ huy trưởng quân sự tỉnh Kratie tổ chức liên hoan, làm quen, kết bạn với chủ thầu. Sau khi nghe được về mục đích của các chiến sỹ đi tìm hài cốt liệt sỹ, cùng sự vun vào của anh em quân đội Campuchia làm công tác bảo vệ đội, ông chủ thầu tên Seck Chan gật đầu đồng ý cho Đội K72 tìm kiếm hài cốt liệt sỹ, nhưng với điều kiện chỉ được làm vào... ban đêm.   

Ngay lập tức, Thiếu tá Phan Việt Phương lên kế hoạch cho anh em làm việc trong đêm. Chuẩn bị máy nổ, đèn chiếu sáng, phân chia lực lượng và tổ chức đào sao cho hợp lý, lấy được cốt nguyên vẹn, không ảnh hưởng đến công trình. Trong không khí như Thiếu tá Phan Việt Phương ví von “giống như thời đào hầm đặt mìn ở Điện Biên Phủ”, các chiến sỹ chia ca hối hả đào sâu vào lòng đất như những “con chuột chũi”, khoét vào gầm móng nhà. Khi đã vào phía dưới móng nhà, chỉ còn 3 người làm việc gồm một người cuốc đất, đào đất, 1 người soi đèn và một người cào, vận chuyển đất đá đã đào đưa ra ngoài. Ngay trong những hố đào dò đầu tiên, các chiến sỹ đã phát hiện 2 mộ liệt sỹ.     

Ngay cả khi chạm đến tăng, phát hiện hài cốt liệt sỹ thì việc cất bốc hài cốt cũng không hề đơn giản do làm việc trong điều kiện ban đêm, phạm vi xoay sở chật hẹp, nằm dưới móng nhà hơn 1 mét, lại thiếu ánh sáng. “Nhiều khi những nén hương thắp trước khi xuống đã tàn mà các chiến sỹ vẫn chưa thể đưa được các hài cốt liệt sỹ ra khỏi lòng đất”, Thiếu tá Phan Việt Phương nói.      

Trong điều kiện ngặt nghèo như vậy, các chiến sỹ Đội K72 đã phải tỉ mẩn, cận trọng, đưa từng hài cốt liệt sỹ lên trên mặt đất và rồi lại tiếp tục chăm chút gạn từng lớp đất để chọn lấy phần hài cốt và những di vật còn sót lại của các liệt sỹ. Trong thời gian 28 ngày (từ 21/3/2017 đến 18/4/2017), các cán bộ, chiến sỹ đội K72 đã tìm được 64 mộ liệt sỹ. Phần lớn các liệt sỹ ở đây đều được chôn đầy đủ tăng nilon nhưng các xương đều đã mủn và không thể xác định được danh tính. Trong số 35 bộ hài cốt nằm dưới phần móng nhà có 17 mộ bị mất một phần hài cốt do quá trình đào móng nhà.         

…đến trong vườn tiêu
Tại nhiều khu vực, sau một thời gian dài, địa hình đã thay đổi, nhiều điểm đã phát triển thành khu dân cư, đất canh tác và các công trình xây dựng kiên cố. Nhiều khu mộ nằm trên đất trồng hoa màu, cây công nghiệp thì việc thuyết phục được người dân cho tìm đào cũng là cả một quá trình, vận dụng nhiều biện pháp vận động để người dân đồng ý cho đào, cất bốc hài cốt.    
Công tác quy tập hài cốt liệt sĩ trên vùng đất bạn Campuchia. Ảnh: Dương Chí Tưởng - TTXVN
Công tác quy tập hài cốt liệt sĩ trên vùng đất bạn Campuchia. Ảnh: Dương Chí Tưởng - TTXVN
Năm 2015, qua nắm bắt thông tin, Đội K71 phát hiện trong vườn tiêu của người dân ở xã Chhngar Kaeut, huyện Memot, tỉnh Tboung Khmum có khu mộ liệt sỹ nằm trong khoảng đất rộng khoảng hai công đất (2.000m2). Tuy nhiên, vườn tiêu đang bắt đầu ra trái, xót của nên người dân không cho đào tìm kiếm, anh em trong đội đưa phương án đền bù nếu gây thiệt hại cũng không được. Để giải quyết “bài toán hóc búa” này, Đại tá Lê Văn Mỹ, Đội K71 cho biết: Lúc đó anh em phải nhờ chính quyền địa phương tác động, đồng thời làm công tác dân vận, khám bệnh, phát thuốc cho người dân. Mặt khác, cam kết “như đinh đóng cột” với chủ vườn không để ảnh hưởng đến cây tiêu trong quá trình đào.    

Sau khi thuyết phục được người dân, anh em Đội K71 sử dụng thuốn (thanh sắt dài khoảng 1 mét, có hàn tay cầm, đầu mài nhọn có ngạch) thăm dò vị trí chính xác, rồi đánh dấu vị trí từng mộ để đào. Sau đó, anh em chiến sỹ thực hiện đào cẩn thận theo kiểu hàm ếch, từ ngoài chui xuống đất vào dưới gốc cây, không phạm vào rễ cây tiêu.    

Tại vị trí này, Đội K71 đã cất bốc được 23 hài cốt liệt sỹ. Số hài cốt liệt sỹ này sau này cũng được xác định là của Trung đoàn 209, Sư đoàn 7, Quân đoàn 4. “Sau khi đào tìm được hết số mộ liệt sỹ. Kiểm tra lại, vườn tiêu vẫn còn nguyên vẹn, chỉ hư đúng một dây tiêu. Anh em thở phào nhẹ nhõm, vì mình vừa hoàn thành nhiệm vụ lại giữ được lòng tin với người dân nước bạn”, Đại tá Lê Văn Mỹ chia sẻ. 
       Anh Tuấn – Xuân Khu
Bài 4: Nửa đời binh nghiệp đi tìm hài cốt liệt sỹ
Báo ảnh Dân tộc và Miền núi/TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Sớm xây dựng cầu mới thay thế cầu treo Khe Hóp đã hư hỏng nặng

Sớm xây dựng cầu mới thay thế cầu treo Khe Hóp đã hư hỏng nặng

Xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai sau sáp nhập với xã An Lương có 16 thôn, trong đó có 2 thôn Khe Lóng 2, Khe Lóng 3 với gần 200 hộ dân và hơn 1.000 nhân khẩu đều là đồng bào dân tộc Mông và gần 150 hộ dân thuộc thôn Khe Hóp cùng một số thôn khác có nương đồi, đất đai sản xuất nằm tách biệt với trung tâm xã bởi suối Ngòi Thia.

Chuyển từ thu hút sang kiến tạo, Tuyên Quang mở không gian tăng trưởng mới

Chuyển từ thu hút sang kiến tạo, Tuyên Quang mở không gian tăng trưởng mới

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững ngày càng đặt ra cao hơn, Tuyên Quang đang chủ động chuyển mình từ tư duy thu hút đầu tư truyền thống sang cách tiếp cận mới - kiến tạo môi trường phát triển, khơi thông nguồn lực và đồng hành cùng doanh nghiệp. Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà trở thành động lực thúc đẩy toàn bộ hệ thống chính trị đổi mới cách nghĩ, cách làm, hướng tới một nền kinh tế năng động, hiệu quả và có sức cạnh tranh cao hơn.

Chàng trai người Dao nâng tầm chè Shan tuyết trên dãy Tây Côn Lĩnh

Chàng trai người Dao nâng tầm chè Shan tuyết trên dãy Tây Côn Lĩnh

Dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh, chàng trai người Dao Bàn Văn Hiệu (sinh năm 1995, thôn Lùng Đoóc, xã biên giới Thanh Thủy, Tuyên Quang) ngày ngày miệt mài tạo ra những sản phẩm chè Shan tuyết cổ thụ bằng tâm huyết và phương thức bài bản. Từ những ngày đầu sản xuất đơn lẻ, Hiệu đã mạnh dạn thành lập Hợp tác xã Thanh Thủy Chè, từng bước nâng cao giá trị, ổn định đầu ra, góp phần tăng thu nhập cho người dân.

Đánh thức giá trị trà cổ Hồ Thầu

Đánh thức giá trị trà cổ Hồ Thầu

Sáng sớm ở Hồ Thầu, khi mây còn bảng lảng trôi ngang lưng núi Chiêu Lầu Thi, những tán chè Shan Tuyết cổ thụ đã kịp thức dậy trước con người. Từng giọt sương đọng trên búp non, óng ánh như giữ lại tinh túy của trời đất. Trong không gian tĩnh lặng của đại ngàn, người Dao, người Mông lặng lẽ bước vào rừng, hái chè bằng đôi tay quen thuộc, nâng niu từng búp nhỏ như giữ gìn một phần ký ức của núi.

Chăm lo, nâng cao sức khỏe cho người dân

Chăm lo, nâng cao sức khỏe cho người dân

Nhằm nâng cao nhận thức, phát hiện sớm bệnh tật và từng bước quản lý sức khỏe người dân một cách toàn diện, bền vững, từ ngày 25/4, ngành Y tế tỉnh Điện Biên đồng loạt triển khai chương trình khám, tư vấn sức khỏe miễn phí cho nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh.

Bom Bo huyền thoại vươn mình phát triển - Bài cuối: Khát vọng đổi mới toàn diện

Bom Bo huyền thoại vươn mình phát triển - Bài cuối: Khát vọng đổi mới toàn diện

Với mục tiêu đến năm 2030 trở thành xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) đang chuyển mình mạnh mẽ để trở thành điểm sáng về thu hút đầu tư và phát triển du lịch, khẳng định vị thế của một vùng đất không chỉ giàu truyền thống mà còn năng động, đầy triển vọng.

Bom Bo huyền thoại vươn mình phát triển - Bài 1: Từ 'tọa độ lửa' đến những mầm xanh

Bom Bo huyền thoại vươn mình phát triển - Bài 1: Từ 'tọa độ lửa' đến những mầm xanh

Từ trong khói lửa của những năm tháng kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước, sóc Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) đã đi vào huyền thoại với tiếng chày giã gạo nuôi quân vang vọng khắp núi rừng đại ngàn. Trải qua hơn nửa thế kỷ, những vết tích đau thương của bom đạn năm xưa giờ đây đã được thay thế bằng màu xanh bạt ngàn của cây điều, cao su, sầu riêng… và những ngôi nhà khang trang rực rỡ sắc màu.

Sạt lở bờ sông Pô Kô - nỗi lo trước mùa mưa bão

Sạt lở bờ sông Pô Kô - nỗi lo trước mùa mưa bão

Sông Pô Kô chảy qua địa phận phía Tây tỉnh Quảng Ngãi từ nhiều năm nay đã xảy ra tình trạng sạt lở bên bờ sông, chủ yếu tại địa phận các xã Dục Nông và Đăk Pek. Nhiều vị trí sạt lở đã ăn sâu vào khu vực dân cư, cuốn trôi nhà cửa và diện tích đất canh tác của người dân. Thậm chí, dòng sông sạt lở đã ảnh hưởng đến tuyến Quốc lộ 14 (đường Hồ Chí Minh). Tình trạng sạt lở kéo dài gây ra nhiều nguy cơ mất an toàn cho người dân và các phương tiện lưu thông.

Nông thôn mới tạo sinh kế bền vững cho người dân

Nông thôn mới tạo sinh kế bền vững cho người dân

Từ nền tảng chương trình xây dựng nông thôn mới, nhiều địa phương Tây Ninh đang tạo ra những sinh kế bền vững cho người dân. Không chỉ nâng cấp hạ tầng, các mô hình sản xuất, liên kết chuỗi và kinh tế nông thôn được phát triển, giúp người dân tăng thu nhập, ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên ngay trên chính quê hương.

'Hợp đồng tương lai' - điểm tựa của những người lầm lỡ

'Hợp đồng tương lai' - điểm tựa của những người lầm lỡ

Những năm gần đây, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy tại xã vùng cao Mù Cang Chải (tỉnh Lào Cai) vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Những người sau khi cai nghiện thành công và trở về địa phương tưởng chừng cuộc đời sẽ rơi vào bế tắc. Tuy nhiên với sự giúp đỡ tận tình của chính quyền và công an xã với mô hình “Hợp đồng tương lai” đã giúp không ít người lầm lỡ quay về với gia đình, làm lại cuộc đời.

Người dân vùng biên gửi kỳ vọng vào sức bật mới của Đồng Nai

Người dân vùng biên gửi kỳ vọng vào sức bật mới của Đồng Nai

Những ngày qua, chủ trương đưa tỉnh Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đang mang lại luồng sinh khí mới, khơi dậy niềm tin và khát vọng của người dân nơi vùng biên. Với bà con vùng biên, đây được kỳ vọng là "đòn bẩy" chiến lược để tái cấu trúc kinh tế khu vực biên giới, chuyển dịch trọng tâm sang phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với du lịch sinh thái bền vững.

Nỗi lo mùa lũ và khát khao một cây cầu kiên cố

Nỗi lo mùa lũ và khát khao một cây cầu kiên cố

Gần 10 năm qua, nhiều lớp học sinh xã Sơn Hải, tỉnh Bắc Ninh vẫn hằng ngày đến trường qua chiếc cầu phao tạm bợ. Trải qua thời gian, cây cầu càng ngày càng xuống cấp nghiêm trọng, trở thành nỗi lo thường trực của người dân, nhất là mỗi khi trời mưa bão, giông lốc. Những ngày đó ước mơ đến trường của các cháu học sinh lại đành gác lại để bảo đảm an toàn.

Người dân xã Sì Lở Lầu thiếu nước sinh hoạt

Người dân xã Sì Lở Lầu thiếu nước sinh hoạt

Hiện nay, đang là cao điểm của mùa khô, tình trạng thiếu nước sinh hoạt đang diễn ra tại nhiều địa phương vùng cao. Với xã biên giới Sì Lở Lầu, do địa hình cao và thời tiết khô hạn kéo dài, nguồn nước ngày càng khan hiếm, khiến đời sống người dân nơi đây điêu đứng vì thiếu nước sinh hoạt.

Bộ đội giúp người dân biên giới 'giải hạn'

Bộ đội giúp người dân biên giới 'giải hạn'

Trước tình trạng nắng hạn kéo dài khiến nhiều nguồn nước sinh hoạt cạn kiệt, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 72 (Binh đoàn 15) đã triển khai chở nước sạch cấp miễn phí cho người dân vùng biên giới xã Ia Nan, góp phần giúp bà con ổn định đời sống trong cao điểm mùa khô.

Tăng cường giám sát an toàn thực phẩm trong trường học

Tăng cường giám sát an toàn thực phẩm trong trường học

Trước tình hình mất an toàn thực phẩm diễn biến phức tạp, nguy cơ ngộ độc thực phẩm có xu hướng gia tăng, công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang được các cấp, ngành tăng cường triển khai đồng bộ.

Dồn toàn lực hoàn thành Chiến dịch Đông Khê năm 2026

Dồn toàn lực hoàn thành Chiến dịch Đông Khê năm 2026

Chỉ còn gần 1 tháng, Chiến dịch Đông Khê 2026, 85 ngày đêm quyết tâm hoàn thành giai đoạn 1 tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh sẽ kết thúc. Các đơn vị, doanh nghiệp, nhà thầu đang huy động nhân sự, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công hoàn thành tiến độ đề ra.

Những ‘dải sáng’ nơi phên giậu

Những ‘dải sáng’ nơi phên giậu

Tỉnh Lạng Sơn có trên 231,7 km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc, địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều khu vực hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt. Những năm qua, được sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước, Bộ Quốc phòng, nhiều cung đường tuần tra biên giới trên địa bàn đã được bê tông hóa, tạo thuận lợi cho cán bộ, chiến sĩ Biên phòng thực hiện nhiệm vụ và người dân khu vực biên giới đi lại, canh tác nông nghiệp dễ dàng. Tuy nhiên vào ban đêm, việc di chuyển trên đường tuần tra vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu ánh sáng.

Cầu tiền tỷ 'đắp chiếu' do 'tắc' đường dẫn​

Cầu tiền tỷ 'đắp chiếu' do 'tắc' đường dẫn​

Cầu Sơn Mùa (tỉnh Quảng Ngãi) được đầu tư xây dựng với kinh phí lên đến hàng chục tỷ đồng (thay thế cây cầu cũ bị sập do mưa lũ) nhằm kết nối hai xã Sơn Tây và Sơn Tây Thượng, tỉnh Quảng Ngãi, góp phần tạo thuận lợi cho việc đi lại và giao thương của người dân. Được triển khai trong giai đoạn 2023 - 2025 với tổng vốn gần 80 tỷ đồng, nhưng đến bây giờ, dự án vẫn “đắp chiếu”.

Rút ngắn khoảng cách giáo dục, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng

Rút ngắn khoảng cách giáo dục, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng

Là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn về cơ sở hạ tầng và điều kiện dạy, học, Điện Biên kỳ vọng Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển giáo dục và đào tạo" với nhiều chủ trương, chính sách mang tính đột phá sẽ tạo bước chuyển mới cho giáo dục vùng cao, hướng tới công bằng, hiệu quả, rút ngắn khoảng cách giữa các vùng miền, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng.

Đồng bộ dữ liệu liên thông, chìa khóa vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Đồng bộ dữ liệu liên thông, chìa khóa vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Trong tiến trình xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, Tây Ninh xác định đồng bộ, liên thông dữ liệu là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành. Việc kết nối thông tin xuyên suốt giữa các cấp, các ngành không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ mà còn cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, hướng tới nền hành chính minh bạch, hiện đại.

Tạo mọi điều kiện để bảo đảm quyền tự do tôn giáo

Tạo mọi điều kiện để bảo đảm quyền tự do tôn giáo

Với vị trí địa lý giáp biên giới Campuchia và lịch sử hình thành từ sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, Chăm, An Giang đã trở thành mảnh đất cho nhiều đức tin khác nhau đồng hành, phát triển, tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, sống “tốt đời, đẹp đạo”, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đa dạng, hài hòa.

'Chênh vênh' trên cầu treo xuống cấp

'Chênh vênh' trên cầu treo xuống cấp

Nhiều cây cầu treo của bà con đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa tỉnh Quảng Ngãi đã bị xuống cấp, gây nguy cơ mất an toàn cho người và phương tiện mỗi khi đi qua.

'Căng mình' phòng chống cháy rừng cao điểm mùa khô

'Căng mình' phòng chống cháy rừng cao điểm mùa khô

Những ngày cuối tháng 4, nhiều khu vực trong tỉnh Đồng Nai vẫn đang trong giai đoạn cao điểm phòng chống cháy rừng với tinh thần cảnh giác cao nhất. Nắng nóng gay gắt kéo dài khiến độ ẩm xuống thấp, đẩy nhiều diện tích rừng vào tình trạng báo động đỏ, nguy cơ cháy cao.