Hành trình của vợ chồng chị Rơ Châm Awưnh và anh Siu Sắt tại Gia Lai không chỉ là câu chuyện về một thương hiệu cà phê sạch, mà còn là sự đổi thay trong nhận thức của đồng bào Jrai về phương thức sản xuất nông nghiệp bền vững. Từ những vườn cà phê truyền thống, họ đã tiên phong áp dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao giá trị nông sản, tạo sinh kế ổn định cho cộng đồng.
Nhận thấy cà phê là cây trồng chủ lực của địa phương nhưng phần lớn người dân vẫn canh tác theo phương pháp cũ, sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu, vợ chồng chị Awưnh bắt đầu tìm hiểu và áp dụng mô hình canh tác hữu cơ.
Khởi đầu không hề dễ dàng khi họ phải đối mặt với sự hoài nghi từ chính gia đình và bà con trong làng. Việc chuyển từ phương thức canh tác truyền thống sang hữu cơ đòi hỏi nhiều công sức, thời gian và chi phí cao hơn, trong khi năng suất ban đầu không như mong đợi. Có thời điểm, họ gần như kiệt quệ tài chính khi vừa phải duy trì vườn cà phê, vừa đầu tư nhà xưởng chế biến. Những đêm dài trăn trở, nhiều lần thất bại khi thử nghiệm các phương pháp mới không làm họ chùn bước, mà càng thôi thúc họ kiên trì với con đường đã chọn.
Sau nhiều năm nỗ lực, thành quả đã đến khi vườn cà phê phát triển khỏe mạnh, cho chất lượng hạt vượt trội. Không dừng lại ở đó, họ quyết định đầu tư vào khâu chế biến để nâng cao giá trị sản phẩm. Công ty Trách nhiệm hữu hạn Chế biến Nông sản Jrai Ialy ra đời với số vốn đầu tư lên đến 4 tỷ đồng, tập trung vào quy trình sản xuất khép kín, tuân thủ các tiêu chuẩn hữu cơ và VietGAP. Thương hiệu "Jrai Ialy Coffee" nhanh chóng khẳng định được chất lượng với ba dòng sản phẩm chủ lực: Cà phê Robusta hạt, bột nguyên chất và cà phê đặc sản.
Chia sẻ về hành trình khởi nghiệp, chị Rơ Châm Awưnh cho biết: "Chúng tôi mong muốn thay đổi cách làm nông nghiệp của bà con, giúp họ thấy rằng canh tác hữu cơ không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn mang lại giá trị kinh tế cao hơn. Ban đầu, việc thay đổi thói quen sản xuất của người dân là rất khó, nhưng khi họ nhìn thấy thành quả thực tế, sự tin tưởng đã dần lớn lên".
Việc phát triển một thương hiệu cà phê sạch giữa vùng đất Tây Nguyên không phải là điều dễ dàng. Tuy nhiên, với sự quyết tâm và tư duy đổi mới, vợ chồng chị Awưnh đã dần thuyết phục được bà con địa phương tham gia vào mô hình sản xuất bền vững. Hiện nay, công ty liên kết với hơn 50 hộ dân tại các làng Phung, Vân, Kép thuộc thị trấn Ia Ly, mở rộng diện tích trồng cà phê hữu cơ lên 40 ha. Anh Siu Sắt trực tiếp hướng dẫn bà con từ khâu chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch, chế biến, đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn cao nhất. Những người nông dân từng quen với cách làm cũ nay đã thay đổi tư duy, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất và chất lượng cà phê.
Không chỉ giúp người dân cải thiện thu nhập, mô hình này còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu tác động tiêu cực từ hóa chất nông nghiệp. Đồng thời, công ty còn tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương, trong đó phần lớn là người Jrai, giúp họ có nguồn thu nhập bền vững ngay trên chính quê hương mình. Bà con không chỉ tham gia trồng cà phê hữu cơ mà còn được đào tạo kỹ thuật chế biến, đóng gói, phát triển sản phẩm theo hướng hiện đại.
Từ một sản phẩm mang tính đặc sản vùng miền, "Jrai Ialy Coffee" đã vươn xa, có mặt tại nhiều quán cà phê, nhà hàng và xuất hiện trong các hội chợ nông sản trên cả nước. Với sản lượng tiêu thụ gần 500 kg hạt rang mỗi tháng, thương hiệu này không chỉ là niềm tự hào của vợ chồng chị Awưnh mà còn là minh chứng cho sự chuyển mình của nông nghiệp Gia Lai theo hướng hiện đại, bền vững.
Hành trình từ những vườn cà phê nhỏ bé trong làng ra đến thị trường rộng lớn không chỉ là câu chuyện về một thương hiệu, mà còn là sự thay đổi trong nhận thức và tư duy của người nông dân Jrai. Từ chỗ sản xuất theo thói quen, họ đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật, tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Thành công của vợ chồng chị Rơ Châm Awưnh không chỉ nằm ở con số hay lợi nhuận, mà còn ở giá trị bền vững mà họ mang lại cho cộng đồng, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp vùng Tây Nguyên.
Sản phẩm cà phê bột của Công ty chế biến nông sản Jrai Ialy tại xã Ia Ka (Chư Păh, Gia Lai). Ảnh: Hồng Điệp - TTXVN
Hồng Điệp
