Gia Lai và hành trình từ vùng đất khó trở thành "thủ phủ" mía đường

Gia Lai đang sở hữu vùng nguyên liệu mía khoảng 45.000 ha, trải dài khắp các vùng phía Đông và Đông Nam tỉnh. Vùng Đông Trường Sơn bao gồm thị xã An Khê và các huyện Kbang, Đăk Pơ, Kông Chro, từng được biết đến là vùng đất khó với những cánh đồng khô cằn chủ yếu trồng các loại cây ngắn ngày như sắn, đậu phộng, ngô hiệu quả kinh tế thấp. Tuy nhiên, những năm qua, khu vực này đã có sự chuyển mình mạnh mẽ để trở thành vùng nguyên liệu mía lớn nhất nước với gần 32.000 ha, mang lại sinh kế ổn định cho hàng nghìn hộ dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

potal-gia-lai-tu-vung-dat-kho-tro-thanh-thu-phu-mia-duong-7887405.jpg
Thu hoạch mía được cơ giới hoá, mang lại hiệu quả cao hơn. Ảnh: Hoài Nam - TTXVN

Từ vùng đất cằn đến "thủ phủ" mía

Sự thay đổi này gắn liền với vai trò của Nhà máy đường An Khê – đơn vị bao tiêu toàn bộ sản phẩm mía trong vùng. Cho năng suất bình quân từ 75 – 80 tấn/ha, vùng Đông Trường Sơn cung cấp nguyên liệu ổn định và mở ra cơ hội cho ngành mía đường phát triển bền vững. Từ năm 2017, mô hình "cánh đồng mía lớn" được triển khai rộng khắp giúp nông dân thuận lợi tiếp cận với cơ giới hoá và kỹ thuật canh tác tiên tiến. Nếu như ban đầu chỉ có 20 hộ tại làng Bờ (xã Kông Lơng Khơng, Kbang) dè dặt tham gia thì đến nay con số này đã tăng lên hơn 80 hộ với diện tích 150 ha.

Anh Đinh Hyon, một trong những hộ tiên phong tham gia cánh đồng mía lớn, chia sẻ từ khi tham gia cánh đồng lớn, gia đình anh được hỗ trợ cơ giới hóa từ khâu trồng đến thu hoạch, giúp giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất. Chỉ với 3 ha mía, gia đình anh Hyon có thể thu hoạch hơn 200 tấn, lãi khoảng 100 triệu đồng, cao hơn hẳn so với trồng lúa hay khoai mì.

Ngoài những hộ sản xuất nhỏ, vùng Đông Trường Sơn còn xuất hiện những "tỷ phú mía" như ông Lê Công Thi ở phường Tây Sơn, thị xã An Khê. Gia đình ông sở hữu hơn 30 ha mía và đầu tư cho người dân địa phương canh tác 300 ha. Với giá thu mua hiện tại khoảng 1.300 đồng/kg (bao gồm chi phí thu hoạch, vận chuyển), sau khi trừ chi phí, mỗi ha mía mang lại lợi nhuận từ 30 - 40 triệu đồng. Nhờ đó, gia đình ông Thi thu về khoảng 3 tỷ đồng mỗi năm.

potal-gia-lai-tu-vung-dat-kho-tro-thanh-thu-phu-mia-duong-7887348.jpg
Những cánh đồng mía vùng Đông Trường Sơn được cơ giới hoá từ khâu trồng đến khâu thu hoạch. Ảnh: TTXVN phát

"Thành công hôm nay không chỉ là của riêng gia đình tôi mà còn là kết quả của sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân và doanh nghiệp, cùng với chính sách ưu đãi và giá thu mua mía ổn định từ Nhà máy đường An Khê đã góp phần nâng cao đời sống kinh tế của người dân trong vùng", ông Thi chia sẻ.

Cũng từ cây mía, bắt đầu từ năm 2002, ông Nguyễn Hữu Phúc ở làng Brò, xã An Trung, huyện Kông Chro đã chuyển đổi 39 ha đất trồng đậu, khoai mì hiệu quả kinh tế thấp trở thành nguồn thu nhập ổn định hơn 1 tỷ đồng mỗi năm. Để tăng năng suất, ông còn đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt cho 15 ha mía, đưa năng suất đạt hơn 120 tấn/ha, vượt xa mức trung bình trong vùng. Ông Phúc khẳng định, cây mía dễ chăm sóc, chi phí đầu tư thấp chỉ khoảng 60 triệu đồng/ha, trong khi lại được nhà máy bao tiêu với giá ổn định. So với cà phê hay hồ tiêu, mía là lựa chọn an toàn và hiệu quả.

potal-gia-lai-tu-vung-dat-kho-tro-thanh-thu-phu-mia-duong-7887331.jpg
Thu hoạch mía. Ảnh: TTXVN phát

Công nghệ là chìa khóa phát triển bền vững

Sự khởi sắc của ngành mía đường vùng Đông Trường Sơn gắn liền với vai trò của khoa học công nghệ. Nhà máy đường An Khê đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng mua 350 máy cày, hàng trăm thiết bị chăm sóc và 8 máy thu hoạch liên hợp, giúp tối ưu hóa từng công đoạn sản xuất trong chuỗi liên kết.

Theo Phó Giám đốc Nhà máy đường An Khê Hoàng Hữu Phước, đơn vị đã triển khai 4 chương trình lớn gồm: cơ giới hóa, hóa học hóa, sinh học hóa và tối ưu hóa quản lý. Nhờ đó, năng suất mía trong vùng tăng từ 50 tấn/ha lên gần 80 tấn/ha, thậm chí còn đạt hơn 100 tấn/ha ở những khu vực áp dụng công nghệ cao. Chương trình cơ giới hóa triển khai từ năm 2007 đã giúp giảm chi phí thu hoạch từ 50 - 70 nghìn đồng/tấn. Việc chọn giống mới và sử dụng phân bón đặc hiệu cũng nâng cao chất lượng mía. Ngoài ra, nhà máy còn áp dụng công nghệ số hoá vào quản lý vùng nguyên liệu để nâng cao hiệu quả công tác quản lý.

Điển hình là Kông Chro, địa phương có tỷ lệ cơ giới hoá đạt trên 92% ở khâu làm đất và 85% khâu chăm sóc trên diện tích mía hơn 10.000 ha. Cùng với đó, gần 1.000 ha mía cũng được áp dụng mô hình tưới nước tiết kiệm giúp tăng hiệu quả sản xuất. Theo ông Trần Chút (xã An Trung, huyện Kông Chro), người tiên phong áp dụng mô hình tưới nhỏ giọt cho hơn 30 ha mía của gia đình cho biết, nhờ có công nghệ nên năng suất mía của gia đình ông luôn đạt trên 100 tấn/ha. Tiến bộ này không chỉ tăng năng suất mà còn giảm công sức lao động và nâng thu nhập từ 15-20 triệu đồng/ha lên 40-50 triệu đồng/ha.

potal-gia-lai-tu-vung-dat-kho-tro-thanh-thu-phu-mia-duong-7887336.jpg
Những cánh đồng mía vùng Đông Trường Sơn được cơ giới hoá từ khâu trồng đến khâu thu hoạch. Ảnh: TTXVN phát

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành mía đường, Nhà máy đường An Khê đang đề xuất UBND tỉnh Gia Lai cho phép nâng công suất ép từ 18.000 tấn/ngày lên 25.000 tấn/ngày. Ngoài ra, mục tiêu xây dựng Nhà máy Ethanol từ mật rỉ và nâng công suất Nhà máy Điện sinh khối từ 95 MW lên 135 MW cũng đang được triển khai. Những bước đi này giúp giải bài toán lượng mía dư thừa và giảm tổn thất sau thu hoạch.

Từ một cây trồng tưởng chừng bấp bênh, mía đã trở thành "cây vàng" của vùng đất Đông Trường Sơn. Sự vào cuộc của chính quyền, doanh nghiệp và nông dân đã giúp cây mía đứng vững, không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn mở ra hướng đi mới trong sản xuất năng lượng sinh học từ nguồn phế, phụ phẩm.

Hoài Nam - Xuân Huy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Trang bị kỹ năng phòng chống thiên tai cho vùng sạt lở Lai Châu

Trang bị kỹ năng phòng chống thiên tai cho vùng sạt lở Lai Châu

Ngày 3/7, tại Lai Châu, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Công ty CP Acecook Việt Nam tổ chức lớp tập huấn “Nâng cao năng lực, phát huy vai trò về phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai của đội ngũ trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng dân cư”.

Lớp học chuyển đổi số đặc biệt nơi biên cương

Lớp học chuyển đổi số đặc biệt nơi biên cương

Mang nhịp sống công nghệ đến gần hơn với trẻ em vùng khó khăn, đó là câu chuyện đang diễn ra tại lớp học "chuyển đổi số" đặc biệt của Đồn Biên phòng Vĩnh Hải, thành phố Cần Thơ trong mùa hè này. Những học viên nhỏ tuổi đến đây đa phần đều có hoàn cảnh khó khăn.

Thận trọng phát triển cây mắc ca ở Lào Cai

Thận trọng phát triển cây mắc ca ở Lào Cai

Sau nhiều năm thử nghiệm, cây mắc ca thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng ở một số địa phương tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, bài toán về đầu ra và công nghiệp chế biến chưa ổn định đòi hỏi việc phát triển loại cây này cần những bước đi thận trọng, tránh chạy theo phong trào.

Mô hình hình sen cá mở hướng sinh kế bền vững vùng ngập lũ

Mô hình hình sen cá mở hướng sinh kế bền vững vùng ngập lũ

Tận dụng lợi thế đất ngập nước theo mùa, mô hình trồng sen kết hợp nuôi cá tại xã Tân Hưng, tỉnh Tây Ninh, đang mang lại hiệu quả kinh tế, góp phần bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Mô hình này đang thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia, nhà khoa học và nông dân các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Chuyển đổi trồng dừa hữu cơ phục vụ xuất khẩu

Chuyển đổi trồng dừa hữu cơ phục vụ xuất khẩu

Tỉnh Đồng Tháp là một trong những địa phương có diện tích dừa lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long, với hơn 24.113 ha dừa, tập trung tại xã chuyên canh dừa trong vùng ngọt hóa Gò Công ở các địa phương phía Đông của tỉnh, với sản lượng khoảng 203.770 tấn trái/năm. Nhằm phát huy tiềm năng và thế mạnh cây dừa, các địa phương trong vùng chuyên canh dừa khuyến khích người dân ứng dụng rộng rãi khoa học kỹ thuật nông nghiệp thâm canh, chuyển đổi sang trồng dừa hữu cơ hướng tới phục vụ xuất khẩu.

Phát triển chuỗi giá trị và sinh kế bền vững ở vùng lõi Măng Ri

Phát triển chuỗi giá trị và sinh kế bền vững ở vùng lõi Măng Ri

Xã vùng cao Măng Ri là vùng lõi sinh trưởng tự nhiên của sâm Ngọc Linh tại tỉnh Quảng Ngãi. Từ các nghị quyết phát triển dược liệu của địa phương, mô hình liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đang từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín cho loại dược liệu quý này.

Quyết sách nhân văn, hỗ trợ học sinh vùng cao ôn thi tốt nghiệp hiệu quả

Quyết sách nhân văn, hỗ trợ học sinh vùng cao ôn thi tốt nghiệp hiệu quả

Tháng 4/2026, HĐND tỉnh Lai Châu đã ban hành quy định chính sách hỗ trợ học sinh dân tộc nội trú, học sinh bán trú, học viên bán trú năm cuối cấp trung học phổ thông và cơ sở giáo dục để ôn thi, thi tốt nghiệp. Đây là một quyết sách đậm tính nhân văn, thể hiện sự quan tâm thiết thực của cấp ủy, chính quyền tỉnh Lai Châu đối với thế hệ trẻ vùng cao trong thời điểm quan trọng nhất của học sinh.

Ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên

Ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên

Những năm gần đây, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên ngày càng được đẩy mạnh. Nhiều mô hình sản xuất hiện đại đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho địa phương.

Học và làm theo Bác trở thành 'mạch sống' ở vùng biên

Học và làm theo Bác trở thành 'mạch sống' ở vùng biên

Tháng Năm về trên vùng biên giới Hòa Hội, tỉnh Tây Ninh, những cơn mưa đầu mùa bắt đầu làm dịu đi cái nắng gay gắt của miền Đông Nam Bộ. Trong khuôn viên trụ sở xã, “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” vừa được ra mắt trở thành nơi nhiều cán bộ, đảng viên, đoàn viên, học sinh tìm đến đọc sách, xem hình ảnh tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không gian ấy không chỉ là mô hình trưng bày mà đang dần trở thành nơi hun đúc niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân vùng biên.

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng học sinh dân tộc miền núi

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng học sinh dân tộc miền núi

Ngày 16/5, tại phường Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Y tế khu vực Hòa Bình phối hợp với Bệnh viện Tâm thần Vĩnh Phúc và Trường Trung học phổ thông dân tộc nội trú Hòa Bình tổ chức hội nghị truyền thông và sàng lọc sức khỏe tâm lý cho hơn 560 học sinh của nhà trường.

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao phát huy hiệu quả

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao phát huy hiệu quả

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm và phát triển xanh ngày càng cao, tỉnh Phú Thọ đang xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, sinh thái và bền vững. Nhiều mô hình sản xuất ứng dụng kỹ thuật tiên tiến đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Khoa học đồng hành cùng sinh kế vùng chè di sản

Khoa học đồng hành cùng sinh kế vùng chè di sản

Trong dòng chảy phát triển hôm nay, quần thể chè Shan tuyết cổ thụ đang được nhìn nhận không chỉ như một nguồn gen quý hiếm, mà còn là "di sản sống" cần được bảo tồn, phát huy gắn với nâng cao đời sống người dân. Và để đánh thức trọn vẹn giá trị ấy, khoa học đang được đặt vào vị trí đồng hành cùng cộng đồng địa phương.

Trồng dâu tây - hướng phát triển kinh tế mới ở xã biên giới Dào San

Trồng dâu tây - hướng phát triển kinh tế mới ở xã biên giới Dào San

Cây dâu tây đang dần trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao tại nhiều địa phương của tỉnh Lai Châu. Tại xã biên giới Dào San, mô hình trồng dâu tây đang mở ra hướng phát triển mới, giúp người dân nâng cao thu nhập, từng bước thay đổi tư duy trong sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Để giấc mơ không đứt đoạn giữa đại ngàn

Để giấc mơ không đứt đoạn giữa đại ngàn

Từng là địa bàn có tỷ lệ tảo hôn khá cao, xã Pu Sam Cáp (Lai Châu) đã có những chuyển biến rõ rệt trong việc ngăn chặn hủ tục này. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, nhà trường và cộng đồng đã từng bước thay đổi nhận thức, giúp nhiều em nhỏ có cơ hội tiếp tục học tập, hướng tới tương lai bền vững.

Nông dân trồng mía liên kết đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt

Nông dân trồng mía liên kết đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt

Nhằm thích ứng với tình hình nắng hạn kéo dài, nhiều nông dân trồng mía tại tỉnh Đắk Lắk đã liên kết với doanh nghiệp để đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt. Ứng dụng công nghệ này, người dân không chỉ giải quyết “bài toán” chống hạn mà còn nâng cao năng suất cây mía, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Đồng bào Cơ Tu phát triển kinh tế dưới tán rừng

Đồng bào Cơ Tu phát triển kinh tế dưới tán rừng

Giữa đại ngàn phía Tây thành phố Đà Nẵng, những cánh rừng pơ mu vẫn vươn lên giữa mây núi, trầm mặc và bền bỉ qua hàng trăm năm. Ở đó, người Cơ Tu không chỉ sống cùng rừng, mà còn giữ rừng như một phần máu thịt. Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ, đến những mô hình sinh kế mới dưới tán rừng, một cách tiếp cận bền vững đang dần hình thành, mở ra hướng đi lâu dài cho vùng cao.

Tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng bền vững

Tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng bền vững

Trong bối cảnh ngành lúa gạo chịu áp lực từ biến đổi khí hậu, chi phí tăng và yêu cầu thị trường ngày càng cao, việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên địa bàn tỉnh An Giang đang mở ra hướng đi mới. Đề án không chỉ đổi mới phương thức canh tác mà còn tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng sản xuất bền vững, giảm chi phí, giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo và gắn chặt với chuỗi liên kết tiêu thụ.

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Gần đây, nhiều nông dân ở tỉnh An Giang đã khai thác tốt các thế mạnh, nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương để phát triển sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo thu nhập, việc làm cho nhiều công nhân lao động, góp phần chung vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Chỉ trong vòng vài ngày, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk liên tiếp xảy ra 3 vụ đuối nước, khiến 5 trẻ em từ 9 - 14 tuổi tử vong. Những mất mát dồn dập không chỉ để lại nỗi đau không thể bù đắp cho các gia đình mà còn đặt ra cảnh báo cấp thiết về nguy cơ đuối nước đang hiện hữu, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng.

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu, tỉnh Gia Lai đang chuyển hướng mạnh từ phát triển sản lượng sang chuẩn hóa chất lượng thông qua việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây được xem là giải pháp căn cơ giúp nông sản địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường theo hướng bền vững.

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, những người lính Biên phòng tỉnh Lai Châu không chỉ chắc tay súng bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia mà còn đang miệt mài mang “ánh sáng số” đến với đồng bào các dân tộc tại các bản qua mô hình đầy nhân văn: “Thầy giáo quân hàm xanh, đẩy nhanh chuyển đổi số”.