Thực hiện Đề án phát triển ngành muối giai đoạn 2021 – 2030 của Chính phủ, tỉnh Ninh Thuận đặt mục tiêu đến năm 2025 nâng diện tích sản xuất muối lên 3.267 ha, sản lượng đạt 550.000 tấn/năm; trong đó diện tích sản xuất muối kết tinh trên nền trải bạt 200 ha, sản lượng đạt 150.000 tấn; sản lượng muối chế biến đạt 100.000 tấn. Đến năm 2030, toàn tỉnh duy trì ổn định tổng diện tích đất sản xuất muối với 3.267 ha, sản lượng đạt 650.000 tấn/năm.
Theo lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Thuận, để đạt các mục tiêu đề ra, địa phương tập trung thu hút các nguồn lực đầu tư phát triển diện tích sản xuất muối quy mô công nghiệp, áp dụng khoa học công nghệ, thực hiện cơ giới hóa trong sản xuất, nhất là khâu thu hoạch và rửa muối sau thu hoạch; tăng năng suất sản xuất muối tối thiểu 30%, chất lượng muối ổn định, đáp ứng nhu cầu của các ngành công nghiệp và tận thu sản phẩm phụ thạch cao và nước ót.
Đối với sản xuất muối thủ công sẽ tập trung đầu tư cải tạo, nâng cấp cơ sở hạ tầng, kiên cố hóa hệ thống thủy lợi đồng muối; hỗ trợ diêm dân vay vốn để đầu tư chuyển đổi sản xuất muối truyền thống sang áp dụng công nghệ trải bạt trên nền ô kết tinh để mang lại năng suất, chất lượng cao. Các đơn vị chuyên môn nghiên cứu hoàn thiện quy trình sản xuất muối theo hướng cơ giới hóa, hiện đại hóa, đồng bộ từ khâu cung cấp nước biển đến thu hoạch; đồng thời nghiên cứu các giải pháp sản xuất muối ứng phó với biến đổi khí hậu để chuyển giao vào sản xuất.
Để nâng cao vị thế của ngành muối, thời gian tới, Ninh Thuận tiếp tục kêu gọi các nhà đầu tư, doanh nghiệp xây dựng nhà máy chế biến muối, sản xuất hóa chất sau muối, nhân rộng mô hình liên kết sản xuất muối; hỗ trợ các cơ sở sản xuất nhỏ và vừa về kỹ thuật, thiết bị và xây dựng thương hiệu cho các cơ sở sản xuất chế biến muối vừa và nhỏ.
Đồng thời, tỉnh tăng cường xúc tiến thương mại giới thiệu sản phẩm sau muối để mở rộng thị trường tiêu thụ; khuyến khích các địa phương bảo tồn và phát triển làng nghề sản xuất muối truyền thống, gắn với hoạt động du lịch tham quan, trải nghiệm sản xuất muối trên địa bàn.
Nhằm nâng cao giá trị gia tăng từ hạt muối, tỉnh Ninh Thuận đang tích cực đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật vào sản xuất, thúc đẩy phát triển các mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác liên kết sản xuất muối và đa dạng hóa các sản phẩm chế biến để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Ninh Thuận đang tập trung tổ chức lại sản xuất, quy hoạch lại đồng muối, nâng cao năng lực sản xuất, chế biến muối.
Bà Phạm Thị Giao Thanh, Phó Giám đốc Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh muối Phương Hải (xã Phương Hải, huyện Ninh Hải) chia sẻ, để nâng cao chất lượng và sản lượng muối, các thành viên hợp tác không ngừng đổi mới kỹ thuật sản xuất; đồng thời lên kế hoạch chi tiết ngay từ đầu vụ và luân phiên thu hoạch giúp đảm bảo sản lượng đầu ra. Với 60 hộ thành viên tham gia sản xuất 40 ha muối, mỗi tháng hợp tác xã cung cấp ra thị trường khoảng 3.000 tấn muối.
Bên cạnh sản phẩm muối hạt đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao, hợp tác xã sản xuất đa dạng với 5 dòng muối gia vị, gồm muối ớt, muối tôm, muối sả, muối lá chanh, muối lá xào dông và dòng sản phẩm "Muối phong thủy". Ngoài các kênh bán hàng tại các chợ, siêu thị, cửa hàng OCOP, các trang mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, hợp tác xã còn đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp, đơn cử như liên kết với Công ty CP Công nghệ Muối Biển (Hà Nội) phân phối độc quyền dòng sản phẩm muối hạt cao cấp chăm sóc sức khỏe, làm đẹp với giá bán 150.000 đồng/kg. Các sản phẩm từ muối của hợp tác xã đang được thị trường đón nhận với những tín hiệu tích cực.
Phó Giám đốc Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh muối Phương Hải chia sẻ thêm, hợp tác xã đang lên kế hoạch triển khai xây dựng mô hình thử nghiệm “Ứng dụng hiệu ứng nhà kính trong hoạt động sản xuất muối nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu” vào cuối năm nay tại địa phương. Dự án này vừa qua đã đạt giải khuyến khích tại cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi xanh” năm 2024 do Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam tổ chức. Điểm đặc biệt của mô hình này là tránh được những tác động bất lợi của thời tiết, muối kết tinh bằng nhiệt độ, điều chỉnh thời gian kết tinh để cho ra các cỡ hạt muối chất lượng cao theo yêu cầu.
Ông Trần Hữu Nhân, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Ninh Hải thông tin, toàn huyện hiện có 652 ha muối diêm dân; trong đó diện tích muối trải bạt 74 ha, sản lượng muối thu hoạch trong 9 tháng đầu năm khoảng 180.500 tấn, đạt 103% kế hoạch. Giá bán dao động muối nền đất từ 800.000 – 900.000 đồng/tấn, nền bạt từ 900.000 – 1 triệu đồng/tấn. Hiện nay, trên địa bàn có hai hợp tác xã sản xuất muối liên kết với các hộ dân, kinh doanh các sản phẩm muối phát triển theo hướng tích cực, năng suất, chất lượng và hiệu quả ngày càng được nâng cao.
Ninh Thuận có đường bờ biển dài hơn 105 km, nước biển có độ mặn cao, khí hậu đặc thù nắng nóng quanh năm, gió bốc hơi mạnh tạo điều kiện lý tưởng để sản xuất ra hạt muối trắng to, khô ráo. Nghề làm muối hiện tập trung chủ yếu ở các xã Phương Hải, Tri Hải, Nhơn Hải (huyện Ninh Hải) và Cà Ná, Phước Diêm, Phước Minh (huyện Thuận Nam). Với tổng diện tích làm muối gần 3.100 ha; trong đó hơn 652 ha muối diêm dân và 2.447 ha muối công nghiệp, Ninh Thuận được đánh giá là “vựa muối” lớn nhất cả nước, cung cấp cho thị trường khoảng 400.000 tấn muối các loại mỗi năm./.
Nguyễn Thành
