Khám phá vẻ đẹp di sản các tháp Chăm ở Khánh Hòa

Nằm ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Khánh Hòa sở hữu hệ thống các đền, tháp Chăm cổ kính vẫn còn tồn tại gần như nguyên vẹn sau hàng ngàn năm lịch sử.

Những công trình kiến trúc độc đáo này không chỉ là trung tâm tín ngưỡng, tâm linh quan trọng của cộng đồng người Chăm mà còn là điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến khám phá, chiêm ngưỡng.

Phong phú kiệt tác kiến trúc

thap-cham-o-tinh-khanh-hoa-1.jpg
Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar (phường Bắc Nha Trang, Khánh Hòa).

Với bề dày lịch sử và văn hóa, Khánh Hòa được mệnh danh là "xứ sở của những ngọn tháp cổ" nổi tiếng như: Tháp Bà Pô Nagar, tháp Hòa Lai, tháp Pô Klong Garai và tháp Pô Rome. Với tài năng, sự sáng tạo, cộng đồng người Chăm xưa đã kết hợp hài hòa, tinh tế giữa kiến trúc và điêu khắc, cùng nhiều phong cách nghệ thuật phản ánh những giá trị đặc trưng trên các phương diện lịch sử, văn hóa đặc sắc, thu hút sự quan tâm của nhà nghiên cứu, du khách.

Trong số đó, 2 quần thể tháp Chăm nổi bật nhất là tháp Pô Klong Garai, tháp Bà Pô Nagar, mỗi nơi mang vẻ đẹp và ý nghĩa riêng. Tọa lạc trên đồi Trầu, phường Đô Vinh, tháp Pô Klong Garai là quần thể gồm 3 tháp: Tháp Chính, tháp Lửa và tháp Cổng, được xây dựng vào cuối thế kỷ XIII, đầu thế kỷ XIV để thờ vua Pô Klong Garai (1151 - 1205), vị vua có công lớn trong việc xây dựng hệ thống thủy lợi tại địa phương và giúp người dân làm ăn.

Điểm nhấn của quần thể là tháp Chính, với chiều dài 13,8m, rộng 10,7m và cao 20,5m. Trải qua bao thăng trầm của thời gian với thời tiết khắc nghiệt, tháp Pô Klong Garai vẫn giữ được những đường nét tinh tế, sắc sảo, đặc biệt, màu gạch nung đỏ sẫm và kỹ thuật xây dựng đặc biệt, nơi các viên gạch kết dính với nhau một cách kỳ diệu mà đến nay vẫn chưa được giải mã, càng làm tăng thêm vẻ huyền bí và trường tồn của công trình.

Tháp Pô Klong Garai là trung tâm của nhiều sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng quan trọng của đồng bào Chăm theo đạo Bà la môn ở phía Nam tỉnh Khánh Hòa. Nổi bật nhất là Lễ hội Katê diễn ra vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 hằng năm, thu hút đông đảo người dân, du khách cùng lên tháp dâng lễ và vui đón lễ hội. Đây được xem là cụm tháp còn tồn tại tương đối nguyên vẹn và đẹp nhất trong số các đền tháp Chăm còn lại ở Việt Nam. Tháp Pô Klong Garai cùng với tháp Hòa Lai đã được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt (năm 2016) và Tượng thờ vua Pô Klong Garai được công nhận Bảo vật Quốc gia (năm 2024).

thap-cham-o-tinh-khanh-hoa-2.jpg
Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Tháp Pô Klong Garai (phường Đô Vinh, Khánh Hòa) là điểm đến thu hút du khách.

Soi bóng xuống dòng sông Cái hiền hòa, tháp Bà Pô Nagar trên đồi Cù Lao (phường Bắc Nha Trang) là điểm đến văn hóa tâm linh nổi tiếng, thu hút hàng nghìn lượt du khách mỗi năm. Di tích có niên đại từ thế kỷ VIII đến XIII, được xây dựng để thờ nữ thần Pô Nagar (Thiên Y A Na Thánh Mẫu) - vị thần bảo hộ cho đất đai và cuộc sống của người dân.

Quần thể kiến trúc ban đầu khá đồ sộ, bao gồm tháp cổng, Mandapa và khu đền tháp. Mặc dù chỉ còn lại các công trình ở hai mặt bằng do những biến động lịch sử, tháp Bà Pô Nagar vẫn giữ được vẻ đẹp và sự linh thiêng. Nổi bật là kiến trúc Mandapa với 4 hàng cột gạch bát giác (10 cột lớn bên trong và 12 cột nhỏ bao quanh) cùng khu đền tháp gồm tháp Đông Bắc (tháp Chính), tháp Nam, tháp Đông Nam và tháp Tây Bắc.

Trong đó, tháp Chính, cao khoảng 23m, là nơi thờ phụng nữ thần Pô Nagar, có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống văn hóa tinh thần và tín ngưỡng của cộng đồng Chăm và Việt tại Khánh Hòa và khu vực Nam Trung Bộ. Mới đây, ngày 10/7, Di tích tháp Bà Pô Nagar chính thức đón nhận Bằng xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt. Bên cạnh giá trị di sản văn hóa vật thể của quần thể di tích, còn có giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đặc sắc thông qua Lễ hội tháp Bà Pô Nagar diễn ra ngày 20 - 23/3 âm lịch hàng năm.

Một điểm đặc biệt nhất của tháp Bà Pô Nagar cũng như nhiều đền, tháp Chăm khác là kỹ thuật xây dựng bằng gạch nung xếp khít đến mức gần như không thể nhìn thấy mạch vữa. Kỹ thuật này tạo nên sự vững chãi đáng kinh ngạc, thách thức thời gian và bao biến cố lịch sử. Các đường nét chạm khắc trên các tháp Chăm hiện nay dù không còn nguyên vẹn hoàn toàn, vẫn cho thấy sự tinh xảo, sống động với các hình ảnh thần linh, vũ nữ, linh vật... thể hiện đậm nét tín ngưỡng Ấn Độ giáo sâu sắc đối với văn hóa và tín ngưỡng của người Chăm.

Anh Mai Đại Cường, du khách đến từ Ninh Bình chia sẻ cảm nhận khi cùng gia đình tham quan tháp Bà Pô Nagar: “Đây là lần đầu tiên tôi đến Nha Trang và được tham quan khu di tích Tháp Bà Pô Nagar. Tôi thấy đây là một di tích kiến trúc rất đặc biệt bởi vì trong kiến trúc xây dựng của người Chăm còn ẩn chứa rất nhiều điều bí mật mà đến ngày nay chúng ta vẫn chưa khám phá ra được. Tôi cảm thấy rất thú vị khi đi tham quan tìm hiểu về lịch sử của các tháp Chăm cũng như quá trình mà Nhà nước bảo tồn di tích đặc biệt này”.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản

thap-cham-o-tinh-khanh-hoa-3.jpg
Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar (phường Bắc Nha Trang, Khánh Hòa).

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Văn Hòa thông tin, hệ thống di sản văn hóa, đặc biệt là các đền tháp Chăm, không chỉ là niềm tự hào của đồng bào Chăm và người dân địa phương mà còn là tài sản quốc gia. Chính quyền, cộng đồng địa phương đã và đang triển khai đồng bộ các dự án phục hồi, tu bổ, tôn tạo di tích nhằm đáp ứng nhu cầu văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân. Song song đó, nhiều chương trình du lịch văn hóa hấp dẫn đã được xây dựng và tổ chức tại các tháp, thu hút du khách đến tham quan, nghiên cứu, tìm hiểu về giá trị di sản, qua đó, giới thiệu nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Chăm ở địa phương.

Để phát huy tối đa giá trị của di sản các tháp Chăm, địa phương đầu tư nghiên cứu, xây dựng nhiều chương trình tạo điểm nhấn cho các tour tham quan. Điển hình là việc mời các nghệ nhân làng gốm Bàu Trúc, dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp đến tháp Pô Klong Garai trình diễn nghệ thuật làm gốm, dệt thổ cẩm cho du khách xem và trải nghiệm thực tế. Vào các ngày thứ Bảy, Chủ nhật, lễ Tết, các chương trình biểu diễn văn nghệ dân gian Chăm cũng được tổ chức phục vụ du khách.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa đã đầu tư xây dựng hai chương trình nghệ thuật bao gồm: “Lung linh xứ Trầm”, chương trình “Trăng soi dáng Tháp”, trình diễn định kỳ vào ngày 1 và 15 âm lịch hằng tháng thu hút đông đảo nhân dân, du khách đến tham quan, thưởng thức.

Khám phá vẻ đẹp di sản tháp Chăm ở Khánh Hòa

Ngoài ra, các tháp Chăm còn là địa điểm "check-in" lý tưởng với những góc ảnh đẹp và độc đáo, đặc biệt khi du khách lựa chọn trang phục truyền thống của đồng bào Chăm. Du khách khi đến Khánh Hòa không chỉ được chiêm ngưỡng những công trình kiến trúc đền tháp độc đáo mà còn có cơ hội tìm hiểu về lịch sử, văn hóa và phong tục tập quán đặc sắc của người Chăm. Với nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị di sản, các tháp Chăm không chỉ là công trình kiến trúc cổ kính mà còn là "bảo tàng sống" kể câu chuyện về một nền văn hóa rực rỡ và trường tồn với thời gian./.

Có thể bạn quan tâm

Tạo động lực mới cho phát triển du lịch Mẫu Sơn

Tạo động lực mới cho phát triển du lịch Mẫu Sơn

Mẫu Sơn là dãy núi cao nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Lạng Sơn với đỉnh Phjia Mè cao 1.520 m so với mực nước biển. Nhờ khí hậu mát mẻ quanh năm và cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, từ thời Pháp thuộc, nơi đây đã được biết đến là điểm nghỉ dưỡng nổi tiếng ở miền Bắc.

Cù Lao Xanh, bình yên nơi đầu sóng

Cù Lao Xanh, bình yên nơi đầu sóng

Nằm cách đất liền khoảng 24km, xã Nhơn Châu, tỉnh Gia Lai, thường được biết đến với tên gọi Cù Lao Xanh, đang từng bước chuyển mình từ một làng đảo chủ yếu sống bằng nghề biển thành điểm đến du lịch giàu tiềm năng. Giữa nhịp phát triển mới, Cù Lao Xanh vẫn giữ nguyên vẻ yên bình với phiên chợ sớm, âu thuyền tấp nập, những tuyến bờ kè hướng biển và cuộc sống mộc mạc của người dân nơi đầu sóng. 

Rừng ngập nước Bầu Đá mở hướng phát triển du lịch cộng đồng

Rừng ngập nước Bầu Đá mở hướng phát triển du lịch cộng đồng

Nằm ở phía Đông tỉnh Đắk Lắk, rừng Bầu Đá (xã Hòa Thịnh) được xem là cánh rừng ngập nước duy nhất nơi đây. Không chỉ gây ấn tượng bởi những tán rừng trải dài soi bóng dưới làn nước tĩnh lặng, rừng ngập nước Bầu Đá còn là mái nhà của nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Địa phương đang nỗ lực gìn giữ giá trị và phát huy tiềm năng du lịch, tạo thêm sinh kế cho người dân.

Trải nghiệm sắc màu văn hóa chợ phiên vùng cao xứ Nghệ

Trải nghiệm sắc màu văn hóa chợ phiên vùng cao xứ Nghệ

Ở miền Tây Nghệ An, những chợ phiên vùng cao, biên giới nổi tiếng như Mường Quạ (xã Môn Sơn), Mường Chon (xã Bình Chuẩn), Tri Lễ (xã Tri Lễ), Nga My (xã Nga My), Nhôn Mai (xã Nhôn Mai)… không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa mà còn là không gian văn hóa sống động, đặc sắc, nơi lưu giữ phong tục, tập quán và bản sắc đặc trưng của cộng đồng các dân tộc Thái, Đan Lai, Khơ Mú, Mông, Ơ Đu...

Thanh Hóa du lịch trải nghiệm nâng tầm sức hút du lịch

Thanh Hóa du lịch trải nghiệm nâng tầm sức hút du lịch

Trong chiến lược phát triển du lịch, ngoài khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ, nhiều xã, phường của tỉnh Thanh Hóa đang kiến tạo những không gian trải nghiệm mới, hấp dẫn, từ du lịch sinh thái đến khám phá đời sống văn hóa cộng đồng, ẩm thực địa phương, tạo sức hút để nâng tầm du lịch Thanh Hóa trong giai đoạn mới.

Từ sinh kế bền vững đến 'phên dậu' nơi biển khơi

Từ sinh kế bền vững đến 'phên dậu' nơi biển khơi

Mỗi hòn đảo tiền tiêu có một cách mưu sinh riêng, nhưng đều đứng trước cùng một bài toán: làm sao để người dân có thể sống được trên chính quê hương mình. Từ Cù Lao Xanh, Cù Lao Chàm đến Lý Sơn, hành trình tìm lời giải cho sinh kế bền vững không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế biển mà còn góp phần giữ những cộng đồng cư dân bám biển, bám đảo như những "phên dậu" vững chắc giữa trùng khơi.

Đột phá chính sách cho du lịch vùng cao

Đột phá chính sách cho du lịch vùng cao

Du lịch Điện Biên đang đứng trước thời cơ phát triển mới khi lượng khách và doanh thu liên tục tăng trưởng sau nhiều năm tập trung đầu tư hạ tầng, bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa.

Bản sắc văn hóa tạo nên sức hút du lịch

Bản sắc văn hóa tạo nên sức hút du lịch

Việt Nam là một đất nước giàu bản sắc văn hóa với hàng nghìn năm lịch sử. Mỗi địa phương đều mang trong mình một câu chuyện riêng. Từ những phong tục tập quán, lễ hội truyền thống, làng nghề lâu đời đến những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ, tất cả đã tạo nên một bức tranh văn hóa đặc sắc, tạo nên sức hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Năm Du lịch quốc gia 2026: Gia Lai ra mắt loạt điểm đến mới

Năm Du lịch quốc gia 2026: Gia Lai ra mắt loạt điểm đến mới

Ngày 9/7, tại phường Quy Nhơn Nam, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai đã chính thức công bố, giới thiệu và trao Quyết định công nhận các Điểm du lịch của tỉnh. Đây là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 65 năm Ngày thành lập ngành Du lịch Việt Nam.

Khuân Bang đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc dân tộc Tày

Khuân Bang đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc dân tộc Tày

Giữa không gian thanh bình của núi đồi và những nếp nhà sàn truyền thống dân tộc Tày, thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước khai thác tiềm năng du lịch cộng đồng. Không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân, mô hình này còn góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Tày.

Phát triển du lịch bền vững từ giá trị bản sắc

Phát triển du lịch bền vững từ giá trị bản sắc

Không ít địa phương sở hữu cảnh quan đẹp, di sản quý hay những lễ hội đặc sắc nhưng không phải nơi nào cũng có thể biến những giá trị ấy thành động lực phát triển kinh tế bền vững. Với Tuyên Quang, văn hóa không còn chỉ hiện diện trong các bảo tàng, lễ hội hay ký ức cộng đồng mà đang từng bước khẳng định vai trò là nguồn lực nội sinh, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch. 

Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng giữa đại ngàn Trường Sơn

Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng giữa đại ngàn Trường Sơn

Điểm du lịch sinh thái Hồ Rà Hách - Suối Ruông, thuộc thôn Bà He, xã Sơn Tây Hạ (Quảng Ngãi) vẫn giữ được vẻ đẹp hoang sơ với làn nước trong xanh, mát lạnh quanh năm. Nơi đây có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng, sinh thái gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng người Ca Dong giữa đại ngàn Trường Sơn.

Vô Tranh phát triển kinh tế từ lợi thế cây chè, văn hóa và du lịch cộng đồng

Vô Tranh phát triển kinh tế từ lợi thế cây chè, văn hóa và du lịch cộng đồng

Tại chương trình “Trải nghiệm Vô Tranh - Dấu ấn xứ Trà, hành trình một năm kiến tạo vươn tầm và phát triển”, xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên đã giới thiệu tiềm năng, lợi thế trong phát triển kinh tế nông nghiệp, văn hóa trà và du lịch cộng đồng. Sự kiện là dịp quảng bá hình ảnh vùng chè Vô Tranh, đồng thời mở ra hướng đi mới trong khai thác giá trị cây chè gắn với xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế xanh.

Thác Lủng Páng điểm đến hoang sơ giữa núi rừng Thái Nguyên

Thác Lủng Páng điểm đến hoang sơ giữa núi rừng Thái Nguyên

Nằm tại xã Phong Quang, trên cung đường mới kết nối thành phố Bắc Kạn cũ với hồ Ba Bể, thác Lủng Páng đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch Thái Nguyên, phù hợp với du khách yêu thiên nhiên, thích trekking và khám phá vẻ đẹp nguyên bản của vùng Việt Bắc.

Lào Cai hút khách quốc tế chi tiêu cao

Lào Cai hút khách quốc tế chi tiêu cao

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu từ khách du lịch trên địa bàn tăng cao, đạt 25.370 tỷ đồng, xấp xỉ 50% kế hoạch năm. Con số này không chỉ phản ánh sức hút của du lịch Lào Cai đối với du khách trong và ngoài nước mà còn thể hiện sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi tiêu dùng khi du khách, đặc biệt là khách nước ngoài sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các trải nghiệm hấp dẫn tại địa phương.

Đánh giá hiện trạng, bảo vệ di sản Công viên Địa chất UNESCO Đắk Nông

Đánh giá hiện trạng, bảo vệ di sản Công viên Địa chất UNESCO Đắk Nông

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng vừa phối hợp với Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam và đơn vị liên quan, chính quyền các địa phương khảo sát, đánh giá hiện trạng tuyến, điểm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông (thuộc khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng). Đây là công viên địa chất đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam lần 2 vào tháng 12/2024.

Khai thác tiềm năng du lịch khác biệt, giàu trải nghiệm

Khai thác tiềm năng du lịch khác biệt, giàu trải nghiệm

Sau sáp nhập, tỉnh Đắk Lắk có lợi thế vàng từ “biển - rừng - văn hóa” để khai thác, hình thành các sản phẩm du lịch đa dạng, khác biệt và giàu trải nghiệm. Hiện nay, tỉnh đang khẩn trương xây dựng “Đề án phát triển du lịch tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050”.

Khẳng định vị thế điểm đến nơi cực Bắc

Khẳng định vị thế điểm đến nơi cực Bắc

Từ những lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa độc đáo, Lũng Cú (Tuyên Quang) đang từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn của vùng cực Bắc. Sự phát triển mạnh của du lịch những năm gần đây không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho địa phương.