Ninh Thuận là tỉnh thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ, nằm trong cụm du lịch quốc gia thuộc tam giác du lịch Đà Lạt - Nha Trang - Phan Rang. Vùng đất này có khí hậu ít mưa, nhiều nắng, bờ biển dài hơn 105km với nguồn tài nguyên đa dạng, sinh học phong phú cùng nhiều thắng cảnh, di tích văn hóa nổi tiếng. Ninh Thuận đang là điểm đến hấp dẫn thu hút du khách trong và ngoài nước.
Du khách khám phá vẻ đẹp hoang sơ của vùng biển Cà Ná, huyện Thuận Nam. Ảnh: Công Thử-TTXVN
Điểm đến bốn mùa, trải nghiệm thú vị
Những bãi biển nước xanh như ngọc với cát trắng, nắng vàng, khí hậu trong lành... đã khiến anh Bùi Văn Thực (tỉnh Nam Định) quay trở lại Ninh Thuận lần thứ 3. Mỗi lần đến, anh đều có cảm xúc thật đặc biệt. Anh chia sẻ: “Vùng biển của Ninh Thuận còn hoang sơ, cảnh đẹp rất tự nhiên, hiếm nơi nào có được. Là một người yêu thiên nhiên, tôi chọn nơi đây để nghỉ dưỡng”.
Cũng như anh Thực, nhiều du khách đến Ninh Thuận khi về thường mang cảm giác nuối tiếc khi phải rời xa. Đó là sự pha trộn của nhiều trạng thái cảm xúc từ choáng ngợp về phong cảnh, lưu luyến với người dân mến khách, đắm chìm trong không gian văn hóa bản địa đặc sắc đến thỏa mãn trước những hương vị đặc trưng của nho, vang nho và hải sản tươi ngon từ vùng biển nơi đây.
Tỉnh Ninh Thuận có khí hậu đặc trưng ít mưa, nhiều nắng gió, quanh năm ít chịu ảnh hưởng của bão. Nơi đây được các nhà địa lý học ví như “miền sa thảo” độc nhất Đông Nam Á. Để khám phá vùng đất này, du khách có thể lựa chọn nhiều phương tiện để di chuyển. Đi tàu hỏa, du khách xuống ga Tháp Chàm. Nếu đi máy bay, sân bay gần nhất là Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa), cách thành phố Phan Rang - Tháp Chàm gần 70 km. Từ Đà Lạt, du khách có thể đi ô tô theo Quốc lộ 27 xuống rất gần. Hiện nay, hệ thống xe bus đã kết nối giữa các huyện với thành phố và các điểm du lịch của tỉnh rất thuận lợi cho du khách đi lại.
Đến Ninh Thuận, du khách thỏa lòng trải nghiệm những cung bậc khám phá thú vị trên cung đường ven biển từ Bình Tiên đến Cà Ná dài hơn 105km, một trong những cung đường ven biển đẹp nhất Việt Nam. Dọc cung đường là những rừng cây, núi đá với đèo dốc uốn lượn, những con suối, vũng vịnh với hàng chục bãi biển trong xanh, bờ cát trắng trải dài tuyệt đẹp như Bình Tiên, Vĩnh Hy, Bình Sơn - Ninh Chữ, Mũi Dinh, Cà Ná...
Ninh Thuận có thời tiết nắng ấm quanh năm, rất thuận lợi cho du khách tắm biển, nghỉ dưỡng, chơi các môn thể thao biển. Bên cạnh đó, các đồi cát rộng, đẹp, nằm sát biển. Nổi bật là đồi cát Nam Cương, Mũi Dinh có diện tích hàng trăm ha được ví như một "tiểu sa mạc" của Ninh Thuận nói riêng và vùng duyên hải miền Trung nói chung. Những đồi cát này đang là địa chỉ thu hút du khách tham gia du lịch trải nghiệm sa mạc, đua xe địa hình trên cát.
So với các địa phương khác, Ninh Thuận có nhiều lợi thế khi sở hữu Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Núi Chúa và Vườn Quốc gia Phước Bình. Những nơi này hiện đang lưu giữ nhiều giá trị đa dạng sinh học phong phú với các loài động vật, thực vật quý hiếm có tên trong Sách Đỏ Việt Nam và Sách Đỏ thế giới IUCN.
Khu Dự trữ sinh quyển Núi Chúa với một vùng lõi là Vườn Quốc gia Núi Chúa, tổng diện tích hơn 106.646 ha, là mẫu chuẩn duy nhất về hệ sinh thái rừng khô hạn đặc trưng, độc đáo của Việt Nam và Đông Nam Á. Hệ sinh thái rừng ở khu vực này có giá trị đặc biệt vì thuộc vùng sinh thái Trường Sơn (Greater Annamites - thuộc khu vực SA4), là một trong 200 vùng sinh thái quan trọng toàn cầu và được lựa chọn là một trong những vùng ưu tiên bảo tồn cao nhất của tất cả các kiểu sinh cảnh chính trên Trái đất.
Bãi đá “Sao Hỏa”- bãi san hô cổ có từ hàng triệu năm về trước trong cụm du lịch Khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa. Ảnh: Trọng Đạt - TTXVN
Vườn Quốc gia Núi Chúa được các nhà khoa học đánh giá là nơi có khí hậu khắc nghiệt nhất ở Việt Nam hiện nay. Lượng mưa trung bình hàng năm dao động từ 700 - 800 mm, thời tiết quanh năm nắng nóng. Điều kiện khí hậu khô nóng đã hình thành nên một hệ sinh thái đặc thù với diện tích khoảng 10.600 ha, chiếm khoảng 35% diện tích tự nhiên của Vườn Quốc gia. Với những đặc trưng rất riêng này, Vườn Quốc gia Núi Chúa còn được xem là "thảo nguyên cây gai" có một không hai ở Việt Nam.
Là nơi hội tụ đầy đủ ba không gian rừng, biển, bán sa mạc, Khu Dự trữ sinh quyển Núi Chúa quyến rũ du khách bởi biển xanh, cát trắng, rạn san hô nhiều màu sắc, công viên đá muôn hình và những cánh rừng hoang dã. Nhiều địa điểm đã ghi dấu ấn trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới như danh thắng vịnh Vĩnh Hy, bãi san hô cổ ở Hang Rái hàng triệu năm tuổi, Khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp Amanoi... Ban Quản lý Vườn Quốc gia Núi Chúa đang đẩy mạnh phát triển các tour, tuyến du lịch biển, du lịch rừng, du lịch nghiên cứu khoa học, du lịch giáo dục môi trường và tham quan, nghỉ dưỡng để đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách.
Trong hành trình khám phá Ninh Thuận, du khách không thể bỏ qua cơ hội được tìm hiểu Vườn Quốc gia Phước Bình (huyện Bác Ái) với tổng diện tích khoảng 25.000 ha. Vườn Quốc gia nằm ở độ cao từ 300 mét đến gần 2.000 mét so với mực nước biển, trên sườn Đông của Cao nguyên Đà Lạt. Phước Bình có khí hậu mát mẻ quanh năm, rất phù hợp cho du khách lựa chọn để nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực của đồng bào Raglai qua các mô hình du lịch homestay.
Điều kiện khí hậu ít mưa, nhiều nắng đã tạo cho Ninh Thuận có nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc thù. Tận dụng lợi thế này, tỉnh đẩy mạnh phát triển loại hình du lịch nông nghiệp. Đến nay, nhiều mô hình đã trở thành thương hiệu du lịch nổi tiếng của địa phương. Nổi bật nhất là tour tham quan Làng nho Thái An (xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải) với những vườn nho sai trĩu quả đẹp tựa như các nông trại ở châu Âu.
Đến đây, du khách được vào thăm vườn miễn phí, ngắm nhìn những chùm nho căng mọng, chụp hình trải nghiệm, hái nho, thưởng thức các sản phẩm chế biến từ quả nho ngay tại vườn như rượu vang, si rô, mật, ô mai, mứt... Du khách còn có dịp tìm hiểu và khám phá các giống nho, được các chủ vườn hướng kỹ thuật trồng nho cũng như mua các giống nho yêu thích về trồng lấy quả, làm cảnh. Đây chắc chắn sẽ là chuyến trải nghiệm ấn tượng ở một vùng đất nhiều nắng và gió.
Không chỉ có các cánh đồng nho, các trang trại táo (huyện Ninh Phước); vườn trái cây sinh thái Lâm Sơn (huyện Ninh Sơn); cánh đồng cừu (huyện Ninh Hải, Bác Ái), vườn cây ăn quả Phước Bình (huyện Bác Ái); mô hình khu du lịch văn hóa sinh thái hồ sen gắn với tìm hiểu văn hóa đồng bào Chăm (huyện Ninh Phước)... cũng đang là địa chỉ du lịch thu hút đông đảo du khách. Tới đây, du khách được trải nghiệm, thưởng thức nhiều loại hoa trái ngọt lành như được chắt lọc từ những gì tinh túy nhất của mảnh đất và con người nơi đây.
Mô hình sản xuất kết hợp tham quan vườn nho xanh NH 01 – 48 tại xã Phước Thuận (huyện Ninh Phước, Ninh Thuận). Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN
Cùng với cảnh quan đa dạng, trầm tích văn hóa bản địa cũng tạo nên chiều sâu cho mỗi hành trình khám phá Ninh Thuận của du khách. Ninh Thuận là địa phương có đông đồng bào Chăm, Raglai sinh sống với nhiều lễ hội, phong tục đặc sắc. Tỉnh có hệ thống các tháp Po Klong Garai, Po RoMe, Hòa Lai với nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc độc đáo còn tồn tại tương đối nguyên vẹn thuộc loại đẹp nhất của các đền tháp Chăm ở Việt Nam. Bên cạnh đó, các làng nghề gốm Chăm Bàu Trúc, dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp với lịch sử hàng trăm năm hứa hẹn đem tới cho du khách những trải nghiệm thú vị.
Đặc biệt, trên hành trình khám phá ẩm thực Ninh Thuận, du khách sẽ không quên “note” lại những đặc sản không thể bỏ qua như: Gỏi cá mai, bánh căn, cơm gà Phan Rang, bánh canh Phan Rang, thịt cừu nấu nho, dông nướng, thịt dê, hàu Đầm Nại, mực tươi, ghẹ xanh, tôm hùm… Cùng với đó là những loại rau quả đặc thù như nho, táo, măng tây xanh được sản xuất theo hướng nông nghiệp công nghệ cao - đặc sản nổi tiếng của địa phương.
Tạo sức hút du lịch đến “miền sa thảo”
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Thuận, nhằm tạo sức hút cho du lịch từ những tiềm năng đặc thù, tỉnh đang đẩy mạnh thu hút đầu tư phát triển các khu du lịch có quy mô lớn, đẳng cấp cao, loại hình độc đáo với chất lượng dịch vụ tốt nhất. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2025 thu hút 3,5 triệu lượt khách, doanh thu ngành Du lịch đạt khoảng 2.900 tỷ đồng, đóng góp 13% GRDP và giải quyết việc làm cho 15% lao động toàn tỉnh, đưa du lịch Ninh Thuận cơ bản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Đến năm 2030, Ninh Thuận xác định du lịch là nền kinh tế mũi nhọn và phát triển bền vững, phấn đấu đón 6 triệu lượt du khách, doanh thu đạt khoảng 5.900 tỷ đồng, đóng góp 15% GRDP và giải quyết việc làm cho 20% lao động toàn tỉnh.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Ninh Thuận tập trung phát triển 4 sản phẩm du lịch đặc thù gồm: du lịch nghỉ dưỡng trải nghiệm biển; du lịch văn hóa (đặc biệt là Di sản Văn hóa Chăm); nông nghiệp công nghệ cao; du lịch sinh thái gắn với Khu Dự trữ sinh quyển Núi Chúa. Cùng với đó, tỉnh phát triển 4 sản phẩm du lịch mới lạ: khám phá và vui chơi giải trí cát - muối, săn bắn bán hoang dã, du lịch trải nghiệm đường sắt; điều dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Tỉnh xây dựng 4 sản phẩm bổ trợ: du lịch cộng đồng, vui chơi giải trí và ẩm thực; tham quan sản xuất năng lượng tái tạo và thương mại du lịch. Ninh Thuận tập trung phát triển du lịch theo không gian, lãnh thổ để khai thác tiềm năng đặc trưng, giàu bản sắc của mỗi vùng.
Tỉnh Ninh Thuận đã và đang đẩy mạnh cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh. Tỉnh dành các ưu đãi cao nhất cho nhà đầu tư trong khung quy định của Chính phủ, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Tỉnh tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hoạt động kinh doanh du lịch, bất động sản du lịch, khai thác tốt nhất nội lực, xây dựng Ninh Thuận trở thành điểm đến an toàn, thân thiện, khác biệt, với những trải nghiệm thú vị.
Đến nay, Ninh Thuận có 57 dự án du lịch với tổng vốn đăng ký trên 51.000 tỷ đồng; trong đó có 24 dự án đã đưa vào hoạt động, tổng vốn đăng ký trên 3.974 tỷ đồng, từng bước tạo ra nhiều diện mạo mới, hứa hẹn thúc đẩy tăng trưởng du lịch bền vững trong tương lai. Hệ thống cơ sở lưu trú du lịch của tỉnh tiếp tục phát triển. Toàn tỉnh hiện có 205 cơ sở lưu trú du lịch với trên 4.529 phòng; trong đó số phòng có chất lượng đạt tiêu chuẩn tương đương 3 sao trở lên chiếm trên 50%.
Ông Trần Quốc Nam, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: “Trong thời gian qua, tỉnh kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư chiến lược khai thác tiềm năng, thế mạnh của tỉnh, đặc biệt là về du lịch. Các nhà đầu tư chiến lược đến với tỉnh, bước đầu đã có những sản phẩm du lịch rất độc đáo. Chúng tôi mong muốn những nhà đầu tư chiến lược này tiếp tục đầu tư một cách mạnh mẽ, tâm huyết và trách nhiệm để khai thác những tiềm năng rất độc đáo và tuyệt vời của Ninh Thuận”.
Trong năm 2023, Ninh Thuận tăng cường khai thác thị trường du lịch nội địa, đẩy mạnh thu hút các thị trường du lịch các nước Đông Nam Á, Nga, Tây Âu, hướng đến mở rộng thị trường khách tại Australia, Trung Đông, Ấn Độ, Bắc Mỹ… Nắm bắt các cơ hội, nỗ lực đổi mới, đa dạng sản phẩm và tăng cường quảng bá là những giải pháp chính đang được tỉnh đẩy mạnh triển khai để đạt mục tiêu đón 2,7 triệu lượt khách, doanh thu từ du lịch đạt khoảng 1.900 tỷ đồng.
Ninh Thuận là vùng đất còn nhiều dư địa để phát triển với những giá trị độc nhất vô nhị về điều kiện tự nhiên, khí hậu, cảnh quan… Đây chính là lợi thế đang được tỉnh đẩy mạnh khai thác, phát triển với các sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn và khác biệt để đưa Ninh Thuận trở thành một trong những trung tâm du lịch lớn mang tầm cỡ khu vực và quốc tế trong tương lai.
Nguyễn Thành
