Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV, chiều 31/5, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ về hai dự án Luật: Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi); Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN
Cho ý kiến thảo luận về dự án Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi), nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ sự đồng tình cao với việc sửa đổi Luật sau 14 năm thực hiện. Việc sửa đổi, bổ sung nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, giải quyết những bất cập trong thực tiễn thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền con người theo Hiến pháp năm 2013; nâng cao hiệu lực, hiệu quả của các thiết chế nhà nước, xã hội cũng như vai trò của gia đình về lĩnh vực này, góp phần gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của gia đình, dân tộc, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong tình hình mới.
Bổ sung hành vi bạo lực gia đình trên không gian mạng
Tham gia ý kiến góp ý đối với dự án Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh (Bắc Ninh) nhấn mạnh Luật Phòng, chống bạo lực gia đình đã được Quốc hội ban hành năm 2007, qua gần 15 năm thực hiện, cho đến thời điểm này, cần thiết phải sửa đổi. Việt Nam là một trong những nước tiếp cận với việc phòng, chống bạo lực gia đình từ rất sớm. Thời gian vừa qua mặc dù Luật Phòng, chống bạo lực gia đình được ban hành sớm, tạo sự chuyển biến nhận thức ở các cấp chính quyền, người dân, song người dân phản ánh vấn đề bị bạo lực đến các cấp chính quyền vẫn còn thấp.
Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh Yên Bái, Tiền Giang, Đồng Nai thảo luận ở tổ. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN
Theo đại biểu, qua con số trong các báo cáo của Chính phủ thấy rằng có đến hơn 90% phụ nữ bị bạo lực nhưng không tìm kiếm sự giúp đỡ; rất nhiều trẻ em bị bố mẹ xử phạt bằng hình thức đánh đập, và nhiều phụ huynh cũng không biết hành vi đánh con của mình là hành động bạo lực.
Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Phước Điểu Huỳnh Sang phát biểu. Ảnh: Phương Hoa - TTXVN
Từ đây, đại biểu cho rằng, một trong những yếu tố để nâng cao hiệu quả thực hiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình là việc cần phải đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến những hành vi về bạo lực gia đình để những hành vi này được nhận diện rõ ràng trong cộng đồng xã hội.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh cũng lưu ý và đề nghị Ban soạn thảo dự thảo Luật bổ sung hành vi bạo lực gia đình trên không gian mạng. Theo đại biểu, trong nhiều trường hợp, những người trong gia đình mâu thuẫn, không bằng lòng nhau đã đưa lên không gian mạng các thông tin cá nhân nhạy cảm của người thân và đây chính là hành vi bạo lực gia đình. "Bạo lực này còn khủng khiếp hơn những hành vi bạo lực bên trong nội bộ gia đình, vì bản thân mỗi người luôn rất ngại khi người khác biết được nỗi khổ của bản thân", đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh phát biểu.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu lại quy định về góp ý, phê bình và hỗ trợ phòng ngừa bạo lực gia đình. Theo đại biểu, việc tổ chức phê bình, góp ý của tổ dân phố với người có hành vi bạo lực gia đình cần được quy định trên cơ sở tính toán toàn diện các yếu tố tác động bởi khi người chồng hoặc vợ bị phê bình dưới hình thức này có thể quay trở lại "bạo lực kép" với người thân.
Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn Phạm Trọng Nghĩa phát biểu. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN
Thể hiện sự băn khoăn với quy định người bị cấm tiếp xúc phải giữ khoảng cách với người bị bạo lực gia đình trong suốt thời gian áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc từ 50 m trở lên, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh cho rằng việc tiếp xúc không chỉ dừng ở hoạt động giao tiếp nói chuyện với nhau, bằng hành động trực tiếp mà còn có thể trên không gian mạng hay như một đại biểu đã nói là "nửa vòng trái đất người ta vẫn có thể dùng những hành vi bạo lực gia đình". Do đó, đại biểu cho rằng quy định này mang tính phiến diện, chưa đầy đủ, chưa toàn diện, đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc thêm.
Để thực hiện nội dung phòng, chống bạo lực gia đình hiệu quả, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh đề nghị nhấn mạnh sự phối hợp liên ngành trong phòng, chống bạo lực gia đình. Bên cạnh đề cập trách nhiệm của các các bộ, các tổ chức chính trị - xã hội, dự thảo Luật cũng cần bổ sung các hội như Hội Người cao tuổi Việt Nam, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh thời gian gần đây có rất nhiều người cao tuổi bị bỏ rơi, đánh đập.
Tăng hiệu quả xử lý các vụ việc bạo lực gia đình
Đại biểu Phan Đức Hiếu (Thái Bình) chỉ ra rằng, Tờ trình của Chính phủ có nêu 90,4% phụ nữ bị bạo hành thể xác, hoặc tình dục nhưng không tìm kiếm sự giúp đỡ, như vậy là vụ việc không được đưa ra để xử lý. Đại biểu cho rằng đây là con số rất đáng quan ngại.
Theo đại biểu dự thảo Luật lần này phải tăng được hiệu quả xử lý các vụ việc bạo lực gia đình; cần có giải pháp mạnh mẽ để khắc phục tình trạng này.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng nêu rõ, Tờ trình có thống kê số vụ việc bạo lực gia đình, nhưng không thống kê số vụ giải quyết hay không giải quyết, giải quyết có hiệu quả hay không hiệu quả…. Do đó, đại biểu đề nghị cần làm rõ nội dung này.
Đóng góp ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Văn An (Thái Bình) chỉ ra rằng, tại khoản 1 Điều 20 dự thảo Luật quy định “Hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình là việc người tiến hành hòa giải hướng dẫn các bên tự nguyện giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp để không làm phát sinh bạo lực gia đình hoặc chấm dứt bạo lực gia đình”.
Theo đại biểu, dự thảo Luật chỉ quy định hướng dẫn là chưa đầy đủ, phổ quát hết các hình thức hòa giải trong thực tiễn; mặt khác, nếu theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Hòa giải ở cơ sở, ngoài hướng dẫn ra còn có giúp đỡ. Do đó, đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu chỉnh sửa, bổ sung thêm các hình thức hòa giải khác như: giúp đỡ, giải thích, các biện pháp vận động, thuyết phục khác…
Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn Phạm Trọng Nghĩa phát biểu. Ảnh: Phương Hoa - TTXVN
Ngoài ra, một số đại biểu cũng chỉ ra rằng, qua thực tiễn theo dõi, giám sát, tại địa bàn sinh sống của một số đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn giữ phong tục, tập quán lạc hậu, tình trạng tảo hôn và bạo lực gia đình tương đối phổ biến, một số hành vi bạo lực gia đình trong đồng bào dân tộc thiểu số có tỷ lệ cao hơn so với tỷ lệ chung trong cả nước. Do vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phòng, chống bạo lực gia đình phù hợp với các địa phương, khu vực có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Phát huy vai trò của xã hội trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình
Tham gia thảo luận, làm rõ một số ý kiến đại biểu Quốc hội quan tâm đến dự thảo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đánh giá cao Ban soạn thảo đã rất nghiêm túc, có báo cáo giải trình, tiếp thu kịp thời nội dung mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến.
Đi vào góp ý cho các nội dung của dự thảo Luật, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ mong muốn dự thảo Luật cần phải làm rõ hơn nữa hai vế phòng và chống. Trong đó, phòng bao giờ cũng phải cơ bản đi trước, chống cần phải cương quyết. Tuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo Luật, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, dự thảo Luật chưa thể hiện thỏa mãn các giải pháp, biện pháp để phòng ngừa bạo lực gia đình. Nội dung phòng ngừa mới chỉ chủ yếu đề cập đến việc thông tin, tuyên truyền, trong khi việc phòng ngừa cần phải hướng đến không dám, không thể thực hiện bạo lực. Có như vậy, theo Chủ tịch Quốc hội đến khi luật ban hành ra mới tạo được chuyển biến căn bản trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình.
Nhấn mạnh gia đình là tế bào của xã hội, song trong dự thảo Luật, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đánh giá chưa thể hiện rõ được mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình. Bên cạnh việc xã hội hóa đầu tư cho các cơ sở bảo trợ xã hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị dự thảo Luật cần đặt vấn đề phát huy vai trò của xã hội nói chung trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình.
Đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Nông Dương Khắc Mai phát biểu. Ảnh: Phương Hoa - TTXVN
Lấy ví dụ về các vụ việc gây bức xúc dư luận gần đây để cảnh báo tình hình bạo lực gia đình đang có chiều hướng diễn biến phức tạp, nhiều vụ việc rất nghiêm trọng, song theo Chủ tịch Quốc hội, việc phát hiện chủ yếu là qua các cơ quan thông tấn, báo chí, còn bản thân các thiết chế trong hệ thống chính trị, nhất là cơ quan chủ trì trong từng lĩnh vực chưa được thể hiện rõ.
Về nhận diện hành vi bạo lực gia đình, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ sự tán thành với dự thảo Luật. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu, phân tích, nhận dạng cho đầy đủ các hành vi bạo lực gia đình.
Việt Đức
