Người Đan Lai ở miền tây Nghệ An

Người Đan Lai ở miền tây Nghệ An
Cán bộ làm công tác dân tộc, Bộ đội Biên phòng đã cùng ăn, cùng ở với người Đan Lai để truyên truyền, vận động đồng bào quen dần với lối sống mới.
Cán bộ làm công tác dân tộc, Bộ đội Biên phòng đã cùng ăn, cùng ở với người Đan Lai để truyên truyền, vận động đồng bào quen dần với lối sống mới. 

Trước đây, tộc người Đan Lai sống quần tụ trong rừng sâu, tách biệt với thế giới bên ngoài, dựa vào thiên nhiên để tồn tại. Khoảng những năm đầu thập niên 80, các chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An và các cấp chính quyền đã tiếp cận và hỗ trợ tộc người Đan Lai dần hòa nhập với cuộc sống bên ngoài, đưa họ ra sinh sống chủ yếu tại Khe Khặng thuộc 2 bản Cò Phạt và Khe Búng xã Môn Sơn, huyện Con Cuông thuộc vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát.

Ban đầu, cuộc sống của người Đan Lai rất khó khăn,  phương thức sinh sống  của họ chủ yếu là săn bắn, hái lượm, phát rừng làm rẫy nên nghèo đói quanh năm. Hủ tục tảo hôn và kết hôn cận huyết thống quấn lấy họ khiến cho tộc người này có nguy cơ suy thoái giống nòi. Tuổi thọ trung bình của người Đan Lai chỉ khoảng 50 tuổi, dáng người nhỏ, thấp bé, trình độ dân trí thấp, hạn chế về giao lưu, tiếp xúc với bên ngoài.
 
Có đường đi lại, cuộc sống của người Đan Lai đổi thay từng ngày.
Có đường đi lại, cuộc sống của người Đan Lai đổi thay từng ngày.
Có điện lưới quốc gia, đời sống vật chất và tinh thần của người Đan Lai ngày một khởi sắc.
Có điện lưới quốc gia, đời sống vật chất và tinh thần của người Đan Lai ngày một khởi sắc.
 
Đồng bào Đan Lai được thăm khám bệnh tại Trạm quân y đóng tại bản Cò Phạt.
Đồng bào Đan Lai được thăm khám bệnh tại Trạm quân y đóng tại bản Cò Phạt. 

Trước thực trạng tộc người Đan Lai bị mai một, các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương đã có những kế hoạch, phương án, trợ giúp đồng bào ổn định cuộc sống, thoát khỏi đói nghèo, hủ tục, bảo tồn giống nòi. Năm 2001, UBND tỉnh Nghệ An đã có dự án di rời cộng đồng người Đan Lai ra khỏi vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát nhằm nâng cao đời sống kinh tế, tạo điều kiện cho người Đan Lai hòa nhập với cộng đồng, hưởng thụ những thành quả phát triển kinh tế của đất nước. Đặc biệt, từ khi có Quyết định số 280/QĐ – TTg ngày 16/12/2006 của Thủ tướng Chính phủ nhằm “Bảo tồn và phát triển bền vững tộc người thiểu số Đan Lai hiện đang sinh sống tại vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An”, được đầu tư hỗ trợ phát triển, đời sống của bà con Đan Lai đã đổi thay, họ đã biết làm kinh tế, ít dựa vào tự nhiên, biết áp dụng khoa học vào sản xuất, các hủ tục dần được hạn chế. 
 
Nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An luôn sát sao với đời sống của đồng bào Đan Lai.
Nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An luôn sát sao với đời sống của đồng bào Đan Lai. 

Vượt quãng đường hơn 40 km từ trung tâm huyện Con Cuông, chúng tôi đến với bản Cò Phạt, xã Môn Sơn (huyện Con Cuông), vùng lõi vườn Quốc gia Pù Mát, nơi có 112 hộ và gần 500 khẩu người Đan Lai đang sinh sống. Những đứa trẻ Đan Lai lúc đầu nhìn thấy ống kính máy ảnh còn sợ sệt và né tránh, nhưng sau những phút làm quen thì bọn trẻ có vẻ thích thú với chiếc máy ảnh và tỏ ý muốn khám phá chiếc máy ảnh của chúng tôi.

Tháng 3/2018, điện lưới Quốc gia đã kéo được về đến bản Cò Phạt, người dân đã được tiếp cận với các thiết bị nghe nhìn và có điện phục vụ sản xuất khiến cuộc sống của đồng bào đỡ vất vả hơn. Được các chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đóng trên địa bàn giúp đỡ, “cầm tay chỉ việc”, đồng bào Đan Lai đã canh tác lúa nước, chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng các loại rau, đậu, tự sản xuất hàng hóa để giảm dần sự lệ thuộc và tự nhiên, chủ động được cuộc sống của mình. Trẻ em Đan Lai cũng đã được đến trường đầy đủ với điểm trường tiểu học và mầm non đóng ngay tại bản. Bà con ốm đau đã có trạm y tế quân y thăm khám, cấp thuốc kịp thời. Đặc biệt, bản Cò Phạt đã có chi bộ Đảng với 8 đảng viên làm nòng cốt trong việc gương mẫu phát triển kinh tế gia đình và tuyên truyền tới bà con những chính sách mới của Đảng và Nhà nước.

Anh La Văn Tám – Trưởng bản Cò Phạt cho biết: “Cuộc sống của người Đan Lai trước đây rất khó khăn, địa lý cách trở,  bà con sống chủ yếu phụ thuộc vào tự nhiên, tỷ lệ đói nghèo là 100%. Được nhà nước quan tâm hỗ trợ phát triển về cơ sở hạ tầng, được hướng dẫn phương thức làm kinh tế nên bà con Đan Lai đã có cuộc sống ổn định hơn, tỷ lệ hộ đói nghèo giảm còn 50%”.
 
Con em người Đan Lai được đến trường học đầy đủ.
Con em người Đan Lai được đến trường học đầy đủ. 
 
Người Đan Lai hôm nay đã quen với trồng cây lúa nước, biết tận dụng diện tích đất liền bãi để trồng cây ăn quả.
Người Đan Lai hôm nay đã quen với trồng cây lúa nước, biết tận dụng diện tích đất liền bãi để trồng cây ăn quả. 

Thực hiện chủ trương của Nhà nước để bảo tồn và phát triển bền vững tộc người Đan Lai sinh sống trong vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát, 78 hộ dân với 531 nhân khẩu đồng bào Đan Lai đã được di dời đến vùng đất mới để phát triển kinh tế ở 3 bản tái định cư Tân Sơn, Cửa Rào (xã Môn Sơn) và bản Thạch Sơn (xã Thượng Ngàn) huyện Con Cuông. Về bản mới, bà con Đan Lai được hỗ trợ xây nhà ở kiên cố, được cấp đất để tăng gia sản xuất trồng rau, chăn nuôi gia súc, gia cầm, điện lưới được kéo về từng nhà, đường bê tông sạch sẽ thuận lợi cho việc trao đổi, lưu thông, giao thương hàng hóa với đồng bào các dân tộc khác trên địa bàn. Người dân đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, 100% đồng bào Đan Lai được cấp bảo hiểm y tế miễn phí, con em đồng bào Đan Lai đã theo học lên đến Đại học…

Bà La Thị Tính ở bản tái định cư Tân Sơn (xã Môn Sơn) chia sẻ: “Gia đình tôi đã được di dời ra bản mới 16 năm rồi, được hỗ trợ nhà ở, phương thức sản xuất, cuộc sống gia đình tôi đã đủ ăn, không còn đói nữa, đường xá thuận tiện hơn giúp chúng tôi có điều kiện trao đổi giao lưu với bà con đồng bào các dân tộc khác, có nhiều thông tin về cuộc sống hơn, thực hiện được nếp sống văn minh, con cái được học hành đầy đủ”. 
 
78 hộ dân với 531 nhân khẩu người Đan Lai đã được di dời đến các bản tái định cư mới. Tại nơi ở mới, đồng bào được hỗ trợ nhà ở, cấp đất sản xuất.
78 hộ dân với 531 nhân khẩu người Đan Lai đã được di dời đến các bản tái định cư mới. Tại nơi ở mới, đồng bào được hỗ trợ nhà ở, cấp đất sản xuất. 

Mặc dù vẫn còn không ít khó khăn về vật chất và tinh thần, nhưng giờ đây, những đổi mới về cả nhận thức và phương thức làm ăn ở tộc người Đan Lai đang ngày một hình thành rõ nét hơn. Với sự sát cánh của các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương, sự chia sẻ của cộng đồng, đời sống của người Đan Lai nơi miền Tây Nghệ An đang dần ổn định, ấm no.
      Hoàng Tâm – Nam Sương

Có thể bạn quan tâm

Ghi nhận những chiến công đặc biệt của Bộ đội Biên phòng trên tuyến biên giới

Ghi nhận những chiến công đặc biệt của Bộ đội Biên phòng trên tuyến biên giới

Ngày 7/9, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long tổ chức lễ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì. Đây là sự ghi nhận cao quý của Đảng và Nhà nước đối với những cống hiến của tập thể cán bộ, chiến sĩ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

Định hướng xây dựng 5 phường trung tâm Đà Lạt thành đô thị loại II

Định hướng xây dựng 5 phường trung tâm Đà Lạt thành đô thị loại II

Với quy mô quy hoạch khoảng 68.000 ha, dân số dự kiến gần 757.000 người và khoảng gần 17,5 triệu lượt khách du lịch vào năm 2050, tỉnh Lâm Đồng định hướng xây dựng 5 phường Xuân Hương - Đà Lạt, Lâm Viên - Đà Lạt, Cam Ly - Đà Lạt, Xuân Trường - Đà Lạt và Lang Biang - Đà Lạt trở thành đô thị loại II, phát triển năng động, bền vững; đồng thời là trung tâm du lịch, dịch vụ, văn hóa, khoa học và đổi mới sáng tạo của tỉnh và vùng Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên.

Tìm đầu ra, nâng giá trị 'quốc bảo' sâm Ngọc Linh

Tìm đầu ra, nâng giá trị 'quốc bảo' sâm Ngọc Linh

Quốc bảo sâm Ngọc Linh là sản vật quý hiếm, mang giá trị dược tính cao, sinh trưởng trên vùng núi Ngọc Linh với độ cao hơn 1.500 m. Tuy công tác gieo trồng, chăm sóc sâm rất khó khăn, gian khổ, nhưng những năm gần đây, giá bán các sản phẩm từ sâm Ngọc Linh liên tục giảm, khiến bà con vùng trồng sâm rất lo lắng.

Khai thác lợi thế đất đỏ bazan, nâng tầm nông nghiệp phía Tây Lâm Đồng

Khai thác lợi thế đất đỏ bazan, nâng tầm nông nghiệp phía Tây Lâm Đồng

Sở hữu diện tích đất sản xuất nông nghiệp lớn, nhiều vùng đất đỏ bazan màu mỡ cùng điều kiện khí hậu thuận lợi, khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Các ngành hàng chủ lực như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu và một số loại cây ăn quả đang tạo sinh kế, thu nhập cho hàng chục nghìn hộ dân.

Khẩn trương đưa dân vùng thiên tai về khu tái định cư trước mùa mưa lũ

Khẩn trương đưa dân vùng thiên tai về khu tái định cư trước mùa mưa lũ

Những ngày này, không khí tháo dỡ và dựng nhà trên công trường khu tái định cư và khu dân cư Bôn Jứ, xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) đâu đâu cũng nhộn nhịp, hăng hái và đầy quyết tâm. Mục tiêu là phấn đấu hoàn thành việc di dời 207 hộ dân vùng thiên tai Bôn Jứ về khu tái định cư mới trước cao điểm mùa mưa lũ.

Đánh thức nội lực trên những bản người Mông

Đánh thức nội lực trên những bản người Mông

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển ở nhiều địa bàn bản Mông ở Phú Thọ được mở rộng, tạo thêm điều kiện liên kết nguồn lực, phát triển sản xuất và du lịch.

Mở hướng sinh kế mới ở xã biên giới Lũng Cú từ mô hình đảng viên đi trước

Mở hướng sinh kế mới ở xã biên giới Lũng Cú từ mô hình đảng viên đi trước

Trên vùng cao nguyên đá khắc nghiệt, nơi đất sản xuất ít, nước sinh hoạt còn thiếu, xã biên giới Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang đang lựa chọn cách làm cụ thể để tạo sinh kế cho người dân: cán bộ, đảng viên đi trước xây dựng mô hình, người dân cùng làm; chuyển những diện tích ngô năng suất thấp và đất hoang hóa sang cây trồng có giá trị, đồng thời gắn sản xuất với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Những mô hình bước đầu đang mở thêm hướng giảm nghèo cho địa phương nơi cực Bắc Tổ quốc.

Khắc phục sạt lở, thông tuyến đường Đồng Nai đi Lâm Đồng

Khắc phục sạt lở, thông tuyến đường Đồng Nai đi Lâm Đồng

Ngày 6/9, tuyến đường ĐT.755B, đoạn qua xã Phước Sơn, thành phố Đồng Nai, xảy ra sự cố đất tràn xuống mặt đường do mưa lớn kéo dài, gây ách tắc giao thông cục bộ. Sau hơn 1 giờ khắc phục, tuyến đường đã được thông tuyến, các phương tiện lưu thông bình thường.

Từ sinh kế giữ rừng đến 'lá chắn xanh' vùng biên

Từ sinh kế giữ rừng đến 'lá chắn xanh' vùng biên

Hơn 10 năm qua, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Đăk Ơ, Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai) đã gắn bó với rừng qua mô hình nhận khoán bảo vệ. Việc triển khai hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng không chỉ mang lại sinh kế bền vững cho hàng trăm hộ dân vùng đệm Vườn quốc gia Bù Gia Mập mà còn góp phần bảo vệ “lá phổi xanh” nơi biên cương.

Tuổi trẻ đồng hành, kiến tạo môi trường an toàn, sạch khỏe cho học sinh vùng khó

Tuổi trẻ đồng hành, kiến tạo môi trường an toàn, sạch khỏe cho học sinh vùng khó

Hướng tới chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (15/10/1956 - 15/10/2026), ngày 5/9, tại điểm trường Làng Cát, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Đakrông (xã Đakrông, tỉnh Quảng Trị), Hội Thầy thuốc trẻ Trung ương, Công ty Unilever Việt Nam, nhãn hàng Lifebuoy và Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Quảng Trị đã phối hợp tổ chức chương trình “An toàn sạch khỏe - Bé vui tới trường”. Đây là hoạt động ý nghĩa góp phần cụ thể hóa Đề án “Tuổi trẻ Quảng Trị đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 - 2030”.

Chợ tiền tỷ ngóng... tiểu thương

Chợ tiền tỷ ngóng... tiểu thương

Chợ Mai Pha, phường Đông Kinh, tỉnh Lạng Sơn sau khi được đầu tư xây dựng với hạ tầng cơ bản đồng bộ đã đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2026. Tuy nhiên, số lượng tiểu thương đăng ký kinh doanh ít, lượng khách chưa hình thành, trong khi một bộ phận người dân vẫn giữ thói quen mua bán tại các khu vực chợ cóc và điểm kinh doanh truyền thống. Thực trạng trên đặt ra yêu cầu cần sớm có giải pháp để phát huy hiệu quả công trình, tránh nguy cơ lãng phí nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước...

Nâng bước những mầm xanh nơi biên cương

Nâng bước những mầm xanh nơi biên cương

Trong không khí cả nước khai giảng năm học mới 2026 - 2027, ngày 5/9, lãnh đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị cùng cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trên hai tuyến biên giới của tỉnh đã đồng hành với thầy, trò nơi phên dậu Tổ quốc. Với tinh thần trách nhiệm, tình yêu thương, những người lính mang “quân hàm xanh” đang lặng thầm góp phần chăm lo, tiếp sức cho học sinh, nhất là các em có hoàn cảnh khó khăn, vững bước đến trường.

Khai giảng năm học mới 2026-2027: Tiếp thêm động lực nâng cao chất lượng giáo dục

Khai giảng năm học mới 2026-2027: Tiếp thêm động lực nâng cao chất lượng giáo dục

Cùng với học sinh cả nước, học sinh, sinh viên tại các địa phương như Tây Ninh, Điện Biên, Gia Lai và Cần Thơ bước vào năm học mới 2026-2027. Tại các địa bàn miền núi, biên giới, nhiều trường nội trú liên cấp được đầu tư đồng bộ, tạo điều kiện để trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em dân tộc thiểu số và con em gia đình chính sách được học tập và rèn luyện.

Lễ khai giảng đặc biệt ở lớp học tình thương

Lễ khai giảng đặc biệt ở lớp học tình thương

Khi nhiều sân trường trên địa bàn tỉnh rộn ràng tiếng trống khai giảng, tại Lớp học tình thương, điểm dạy học sinh khuyết tật miễn phí ở xã Thọ Phong, tỉnh Quảng Ngãi, ngày hội đến trường diễn ra theo một cách rất riêng.

Rộn ràng trước giờ khai giảng tại trường phổ thông nội trú liên cấp nơi biên giới

Rộn ràng trước giờ khai giảng tại trường phổ thông nội trú liên cấp nơi biên giới

Ngay từ sáng sớm 5/9, tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Thủy, xã Sơn Thủy, tỉnh Thanh Hóa, không khí chuẩn bị cho Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới trên phạm vi toàn quốc đã diễn ra khẩn trương, trang trọng.

Tuổi trẻ vùng biên khơi mở 'dòng chảy số' nơi phên dậu Tổ quốc

Tuổi trẻ vùng biên khơi mở 'dòng chảy số' nơi phên dậu Tổ quốc

Không bắt đầu từ những khái niệm lớn lao, chuyển đổi số tại các xã miền núi, biên giới tỉnh Quảng Trị đang dần đi vào đời sống từ chính những thao tác thiết thực hàng ngày: từ sử dụng điện thoại thông minh, tra cứu thông tin chính thống, thực hiện dịch vụ công trực tuyến đến thanh toán không tiền mặt.

Cuộc sống của học sinh trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới Lai Châu

Cuộc sống của học sinh trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới Lai Châu

Cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, đầy đủ tiện nghi tại các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS ở vùng biên giới tỉnh Lai Châu như: Pa Tần, Phong Thổ, Hua Bum, Bum Nưa…đang là điểm nhấn nổi bật về sự đổi thay trong giáo dục tại vùng biên giới. Không chỉ dạy con chữ, cuộc sống của học sinh nơi đây ngày càng được chăm lo đầy đủ về vật chất, không gian sinh hoạt, giúp các em phát triển toàn diện. 

Kịp thời giúp dân trong mưa lớn, vượt dòng nước xiết

Kịp thời giúp dân trong mưa lớn, vượt dòng nước xiết

Mưa lớn kéo dài trong những ngày đầu tháng 9 đã gây ngập cục bộ, chia cắt một số khu vực trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Tại những nơi nước dâng cao, dòng chảy xiết, lực lượng quân đội, công an và lực lượng tại cơ sở đã nhanh chóng có mặt, xuyên đêm hỗ trợ sơ tán người dân, cảnh báo tại các điểm nguy hiểm và giúp nhân dân bảo vệ tài sản.

Học sinh vùng cực Bắc đón năm học mới trong những ngôi trường khang trang

Học sinh vùng cực Bắc đón năm học mới trong những ngôi trường khang trang

Cùng với các cơ sở giáo dục trong cả nước, ngày 5/9, cả 6 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới Thanh Thủy, Minh Tân, Pà Vầy Sủ, Phố Bảng, Xín Mần và Sơn Vĩ, tỉnh Tuyên Quang sẽ đồng loạt tổ chức lễ khai giảng năm học 2026 - 2027 tại khuôn viên trường mới.

Đào tạo nhân lực chất lượng cao và có kỹ năng số đáp ứng yêu cầu mới

Đào tạo nhân lực chất lượng cao và có kỹ năng số đáp ứng yêu cầu mới

Sau hợp nhất, tỉnh Phú Thọ có quy mô dân số lớn với hàng triệu người đang trong độ tuổi lao động, tạo ra nguồn cung nhân lực lớn cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực chưa theo kịp yêu cầu phát triển, nhất là nhân lực chất lượng cao, nhân lực kỹ thuật và lao động có kỹ năng số và hội nhập quốc tế.

Đưa nguồn lực Chương trình 1719 đến đúng địa chỉ - Bài 1

Đưa nguồn lực Chương trình 1719 đến đúng địa chỉ - Bài 1

Sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đặt ra với Phú Thọ không chỉ là huy động đủ nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, mà quan trọng hơn là đưa nguồn lực ấy đến đúng nơi, đúng đối tượng, đúng nhu cầu.