Xây dựng thương hiệu gạo nếp hương Bảo Lạc

Xây dựng thương hiệu gạo nếp hương Bảo Lạc
Nhân dân xã Xuân Trường (Bảo Lạc) thu hoạch lúa nếp hương.
Nhân dân xã Xuân Trường (Bảo Lạc) thu hoạch lúa nếp hương.

VỀ MIỀN QUÊ CỦA NẾP ĐỒNG MU

Trong những ngày đầu đông, chúng tôi có dịp về thăm quê hương cách mạng xã Xuân Trường (Bảo Lạc). Thiên nhiên ưu đãi cho vùng đất này cánh đồng Đồng Mu màu mỡ và nguồn nước dồi dào quanh năm chảy qua giữa cánh đồng, rất thích hợp cho các loại cây ôn đới phát triển. Xuân Trường không chỉ nổi tiếng với các giống lê nâu, lê xanh, tỏi thơm…, mà còn có gạo nếp hương hay còn gọi là nếp Đồng Mu, “khẩu nua hom”, nổi tiếng cả một vùng. Gạo nếp ở Cao Bằng có đến hàng trăm loại, thế nhưng để có thể xếp vào đặc sản thì chỉ có loại nếp hương ở Xuân Trường bởi mùi thơm đặc trưng hòa quyện hơi đất, hơi nước, phảng phất sự thơm nồng từ khi còn là hạt thóc trên những đồng ruộng.

Hỏi thăm những người có tuổi ở Xuân Trường về gốc tích của “khẩu nua hom”, chẳng mấy ai còn nhớ, họ chỉ được nghe kể lại rằng, giống nếp này đã có ở đây từ rất lâu, từ đời ông đời cha của những người lớn tuổi trong bản làng đã thấy có. Trước đây, nếp Đồng Mu cũng kén đất nên chỉ trồng được trên các rẻo ruộng cao, tưới bằng nguồn “nước trời”, bởi vậy năng suất thường rất thấp. Nguồn giống chủ yếu do người dân tự giữ từ năm này cho năm sau. Trong vùng, nhà ai cũng trồng giống nếp này nhưng chủ yếu chỉ để dùng trong gia đình vào những dịp lễ, tết hoặc làm quà biếu cho khách quý. Giống nếp này hạt to và tròn, trăm ngàn hạt đều như nhau và có mùi thơm rất lạ. Đến khi xát thành gạo, mùi thơm quyến rũ vẫn đọng lại trong từng hạt trắng ngần. Xôi nấu bằng thứ gạo quý hiếm này để đến 2 - 3 ngày vẫn dẻo, thơm. Đặc biệt, xôi nấu bằng nếp hương thì khách đi qua gầm sàn đã ngửi thấy mùi thơm đặc trưng. 

Trên con đường bê tông thẳng tắp dẫn ra đồng, những cánh đồng lúa trĩu bông hạt mẩy vàng, báo hiệu mùa vàng bội thu. Bên đám ruộng của gia đình, anh Nông Văn Cao, xóm Nà Đoỏng hồ hởi: Gia đình tôi năm nay trồng trên 2.000 m2 gống lúa nếp hương. Hiện đã thu hoạch được trên 1.000 m2, năng suất ước đạt 45 tạ/ha, so với lúa tẻ năng suất không thấp hơn, giá thành gạo nếp cao gấp đôi, lúa gặt tới đâu là có Công ty TNHH Công nghệ sinh học Ngân Hà thu mua tới đó, chúng tôi rất phấn khởi. Thời điểm hiện tại, thóc nếp hương được mua với giá 16.000 đồng/kg. 

Tuy là gạo nếp đặc sản, giá trị kinh tế cao, nhưng những năm gần đây diện tích trồng giống lúa này có chiều hướng giảm dần do giống bị thoái hóa, nhiễm sâu bệnh nhiều, năng suất giảm, bà con dần dần ít trồng nên khả năng “biến mất” của loại đặc sản này rất cao. Trước thực trạng đó, năm 2011, Dự án “Nghiên cứu, bảo tồn và phục tráng giống nếp hương Bảo Lạc” được Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, thuộc Sở Khoa học và Công nghệ triển khai nhằm khôi phục, bảo tồn và phát triển nguồn gen giống lúa đặc sản nếp hương của địa phương làm cơ sở tiến tới xây dựng thương hiệu gạo nếp đặc sản của Cao Bằng. Theo kỹ sư Luân Thị Diệp, người nghiên cứu, bảo tồn và phục tráng giống nếp hương Bảo Lạc, giống nếp hương Bảo Lạc được trồng tại xã Xuân Trường là loại gạo nếp ngon, có độ thơm, vị ngọt đậm đà khác với những loại gạo nếp khác. 

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU ĐẶC SẢN NẾP HƯƠNG BẢO LẠC

Sau khi hoàn thành Dự án “Nghiên cứu, bảo tồn và phục tráng giống nếp hương Bảo Lạc”, tháng 5/2015, Liên hiệp Các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Văn phòng điều phối Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Công ty TNHH Công nghệ sinh học Ngân Hà xây dựng mô hình “liên kết 4 nhà” (Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông) trong sản xuất và tiêu thụ nếp hương Bảo Lạc. 

Mô hình “liên kết 4 nhà” trong sản xuất và tiêu thụ nếp hương Bảo Lạc được tiến hành tại 5 xóm vùng đồng của xã Xuân Trường, gồm: Thua Tổng, Bản Thán, Nà Đoỏng, Nà Chộc, Thiêng Lầu, trên diện tích 10 ha với 111 hộ tham gia. Các hộ tham gia mô hình được cấp 100% giống, phân bón NPK, thuốc bảo vệ thực vật. Nguồn giống được sản xuất tại chỗ trên cơ sở thực hiện Dự án “Nghiên cứu, bảo tồn và phục tráng giống nếp hương Bảo Lạc”. Mô hình tổ chức các lớp tập huấn cho khuyến nông viên, các hộ dân tham gia mô hình và các hộ có nhu cầu sản xuất lúa nếp hương; qua tập huấn, nông dân nhận thức được những vấn đề cần lưu ý khi canh tác giống lúa nếp hương so với lối canh tác truyền thống trước đây như: Về lượng giống gieo trên đơn vị diện tích, số dảnh cấy/khóm, mật độ cấy, tuổi mạ…, đều giảm so với lối cấy cũ. 

Chị Lưu Thị Tàm, xóm Thua Tổng, xã Xuân Trường cho biết: Tham gia mô hình, gia đình tôi trồng 1.500 m2 giống lúa nếp hương phục tráng, tôi được tập huấn những vấn đề cần chú ý trong canh tác giống nếp hương phục tráng, được cung cấp phân bón, giống lúa nên sau thời gian canh tác sản lượng đạt 43 tạ/ha, gia đình thu được trên 1.000 kg thóc; so với vụ lúa trước sản lượng tăng hơn 3 tạ/ha. Các loại sâu bệnh: đạo ôn, khô vằn, bệnh hoa cúc so với giống cũ đều giảm trên lúa nếp hương. 

Để bà con yên tâm sản xuất, Liên hiệp Các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Công ty TNHH Công nghệ sinh học Ngân Hà hoàn thành các thủ tục đăng ký nhãn hiệu hàng hóa cho sản phẩm Nếp hương Xuân Trường, Bảo Lạc. Đã hoàn thành lô gô, nhãn mác, bao bì và chuẩn bị kho, máy xay xát, phương tiện vận chuyển cho việc thu mua sản phẩm theo hợp đồng đã cam kết. Dự kiến sản lượng nếp hương mô hình là trên 40 tấn, Công ty sẽ thu mua toàn bộ sản phẩm theo nhu cầu đăng ký của bà con với giá 16.000 đồng/kg thóc.

Bà Đinh Thị Thùy, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ sinh học Ngân Hà cho biết: Giống lúa nếp hương Bảo Lạc từ lâu đã được biết đến như là sản vật của Cao Bằng nhưng do trong quá trình canh tác giống lúa này ngày càng mai một. Khi tham gia mô hình “liên kết 4 nhà” trong sản xuất và tiêu thụ nếp hương Bảo Lạc, Công ty mong muốn sẽ xây dựng được thương hiệu riêng của gạo nếp hương Xuân Trường, cung cấp ra thị trường loại gạo nếp hương đặc trưng của Cao Bằng giới thiệu đến khách hàng trong nước và quốc tế.

Việc phát triển thành công nếp hương Bảo Lạc mở ra hướng đi mới, tạo cơ hội cho nông dân mở rộng diện tích vùng lúa hàng hóa chất lượng cao, tăng thu nhập. Với sự “liên kết 4 nhà” trong sản xuất và tiêu thụ nếp hương Bảo Lạc thì việc đưa thương hiệu gạo nếp hương Bảo Lạc đến với bạn bè trong và ngoài tỉnh không còn là quá xa xôi. Tuy nhiên, để sản phẩm gạo nếp hương Bảo Lạc, Cao Bằng trở thành hàng hóa có uy tín trên thị trường cần có sự hỗ trợ của các ngành liên quan trong việc mở rộng thị trường tiêu thụ, như mở các đại lý, đưa sản phẩm thâm nhập vào các siêu thị, trung tâm thương mại lớn trong và ngoài tỉnh.
Báo Cao Bằng

Có thể bạn quan tâm

Ấn tượng hội thi 'Lung linh vòng Xòe' năm 2026 tại Lào Cai

Ấn tượng hội thi 'Lung linh vòng Xòe' năm 2026 tại Lào Cai

Trong đợt nghỉ lễ 30/4 - 1/5, tại quảng trường Golden Field (phường Nghĩa Lộ), các đơn vị trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã phối hợp tổ chức Hội thi “Lung linh vòng xòe” năm 2026. Hội thi quy tụ 8 đội thi đến từ 4 xã, phường, gần 800 diễn viên, nghệ nhân quần chúng tham gia, để lại nhiều dấu ấn trong lòng khán giả.

Để du lịch trở thành thế mạnh kinh tế

Để du lịch trở thành thế mạnh kinh tế

Tỉnh Thái Nguyên sau hợp nhất có địa hình đa dạng, sở hữu nhiều tiềm năng, lợi thế về tài nguyên du lịch tự nhiên và văn hóa với nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng.

Sức hút trải nghiệm lịch sử trên địa bàn tỉnh Điện Biên

Sức hút trải nghiệm lịch sử trên địa bàn tỉnh Điện Biên

Trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, các điểm di tích lịch sử trên địa bàn tỉnh Điện Biên đón lượng lớn du khách từ khắp mọi miền Tổ quốc. Dòng người tìm về Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, Đồi A1, Hầm De Castrie, Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ… không chỉ để tham quan mà còn là hành trình trở về với ký ức lịch sử hào hùng của dân tộc.

Phát triển du lịch thám hiểm, tạo dấu ấn cho Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn

Phát triển du lịch thám hiểm, tạo dấu ấn cho Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn

Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn có diện tích hơn 4.800 km², sở hữu nhiều hang động giá trị về địa chất, lưu giữ dấu tích người tiền sử. Đây được xem là “kho báu” để Lạng Sơn khai thác, phát triển du lịch thám hiểm hang động, thu hút du khách, nâng cao đời sống người dân.

Du khách đổ về các điểm đến phía Tây Quảng Ngãi

Du khách đổ về các điểm đến phía Tây Quảng Ngãi

Kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, du khách đổ về các địa điểm du lịch tại khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi ngày càng nhiều. Không chỉ thưởng thức không khí dịu mát, các địa điểm như Măng Đen, suối Đăk Lôi còn mang đến cho du khách không gian trong lành, giúp du khách hòa mình cùng thiên nhiên, khám phá vẻ đẹp của núi rừng Tây Nguyên.

Khám phá "Hạ Long cạn” giữa đại ngàn Tuyên Quang

Khám phá "Hạ Long cạn” giữa đại ngàn Tuyên Quang

Giữa mênh mang núi rừng phía Bắc của Tuyên Quang, xã Thượng Lâm hiện lên như một bức tranh thủy mặc sống động, nơi những dãy núi đá vôi trùng điệp soi bóng xuống mặt nước xanh biếc của hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình. Không ồn ào, không phô trương, vùng đất này lặng lẽ quyến rũ du khách bằng vẻ đẹp nguyên sơ, bằng nhịp sống chậm rãi và bằng những câu chuyện huyền thoại được lưu truyền qua bao thế hệ.

'Đánh thức' tiềm năng du lịch Kon Plông Quảng Ngãi

'Đánh thức' tiềm năng du lịch Kon Plông Quảng Ngãi

Ngày 28/4, UBND xã Kon Plông, tỉnh Quảng Ngãi đồng loạt khai trương ba điểm du lịch gồm Làng du lịch cộng đồng Kon Plông; Điểm du lịch Farm Chè sạch Đông Trường Sơn; Không gian văn hóa và ẩm thực Đông Trường Sơn. Đây là những hoạt động đầu tiên của xã Kon Plông trong phát triển du lịch, nhằm đánh thức tiềm năng, lợi thế của vùng đất cao nguyên này.

Gia Lai sẵn sàng đón khách dịp 30/4

Gia Lai sẵn sàng đón khách dịp 30/4

Hướng tới kỳ nghỉ lễ kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước - 30/4 và Quốc tế Lao động 1/5, ngành du lịch tỉnh Gia Lai đã triển khai nhiều giải pháp từ làm mới sản phẩm, kích cầu thị trường đến nâng cao chất lượng dịch vụ, sẵn sàng đón lượng lớn du khách trong và ngoài nước.

Pà Cò thúc đẩy nông nghiệp sạch gắn với du lịch cộng đồng

Pà Cò thúc đẩy nông nghiệp sạch gắn với du lịch cộng đồng

Những năm gần đây, xã Pà Cò, tỉnh Phú Thọ đang từng bước khẳng định vai trò là vùng sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn, nhờ phát huy hiệu quả mô hình kinh tế tập thể và sự liên kết chặt chẽ giữa người dân, hợp tác xã và chính quyền địa phương. Từ những mô hình nhỏ lẻ ban đầu, đến nay nông nghiệp sạch tại xã Pà Cò không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo nền tảng quan trọng để phát triển du lịch cộng đồng bền vững.

Yêu cầu giữ nguyên hiện trạng hơn 62 ha chè tại khu vực Biển Hồ

Yêu cầu giữ nguyên hiện trạng hơn 62 ha chè tại khu vực Biển Hồ

Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai yêu cầu giữ nguyên hiện trạng hơn 62 ha chè tại khu vực Biển Hồ, không tiếp tục chuyển đổi sang cây trồng khác nhằm bảo tồn cảnh quan đặc trưng và phục vụ định hướng phát triển Khu du lịch Biển Hồ - Chư Đăng Ya đến năm 2050.

Vinh danh 'đại sứ' vùng đệ nhất danh trà

Vinh danh 'đại sứ' vùng đệ nhất danh trà

Ngày 21/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Hiệp hội Du lịch tỉnh đã tổ chức Hội thi hướng dẫn viên du lịch giỏi tỉnh Thái Nguyên năm 2026. Hoạt động được tổ chức nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ hướng dẫn viên du lịch, tạo cơ hội giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, đồng thời tôn vinh những cá nhân tiêu biểu trong hoạt động hướng dẫn du lịch.

Công nghệ số thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng

Công nghệ số thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng

Trong những năm gần đây, du lịch cộng đồng tại Lai Châu đang dần khẳng định là hướng đi hiệu quả, góp phần tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là ở các xã vùng cao, biên giới còn nhiều khó khăn. Trong hành trình đó, sự xuất hiện của công nghệ 4.0 đã và đang mang đến những thay đổi rõ nét.

Cây lanh trở thành đòn bẩy kinh tế và du lịch ở Đồng Văn

Cây lanh trở thành đòn bẩy kinh tế và du lịch ở Đồng Văn

Dưới nắng đầu hạ trên cao nguyên đá, những triền nương lanh ở thôn Nhèo Lủng, xã Đồng Văn (tỉnh Tuyên Quang) đang xanh mướt, vào kỳ sinh trưởng. Những thân lanh mảnh mai, tưởng chừng giản dị, lại đang mở ra một hướng đi mới cho phát triển kinh tế và du lịch địa phương, khi xã Đồng Văn triển khai mô hình sản xuất gắn với bao tiêu sản phẩm từ cây lanh.

Về Bắc Hoa khám phá miền du lịch cộng đồng giữa núi rừng Tân Sơn

Về Bắc Hoa khám phá miền du lịch cộng đồng giữa núi rừng Tân Sơn

Trên bản đồ du lịch tỉnh Bắc Ninh, thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn là điểm đến mới đầy ấn tượng với du khách. Những nếp nhà trình tường mái ngói âm dương nhuốm màu thời gian, điệu hát sloong hao mộc mạc vang lên giữa núi rừng mang đậm nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Nùng trong thôn. Về với Bắc Hoa vào mùa Xuân, du khách như lạc bước giữa cánh đồng cải cúc vàng rực, trải dài trong thung lũng, chen lẫn sắc đào phai và những bông hoa mận trắng tinh khôi.

Độc đáo du lịch thể thao trên cao nguyên Mộc Châu

Độc đáo du lịch thể thao trên cao nguyên Mộc Châu

Phát huy lợi thế địa hình, thiên nhiên, cảnh quan, mới đây, Khu du lịch Mộc Châu Island, phường Mộc Châu (Sơn La) đã tổ chức giải thể thao đua mô tô địa hình Việt Nam. Đây là giải thi đấu chuyên nghiệp có quy mô toàn quốc, thu hút hơn 100 vận động viên trong nước và nước ngoài đang sinh sống tại Việt Nam tham dự.

Du lịch Lào Cai có nhiều cơ hội bứt phá trong năm 2026

Du lịch Lào Cai có nhiều cơ hội bứt phá trong năm 2026

Trong 3 tháng đầu năm 2026, tỉnh Lào cai đã đón 3,4 triệu lượt khách du lịch, doanh thu từ du lịch đạt gần 13.000 tỷ đồng. Nhiều sản phẩm du lịch mới, mô hình hình nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa bản địa tiếp tục có sức hút mạnh mẽ đối với du khách trong và ngoài nước. Việc đa dạng hóa các sản phẩm du lịch đã giúp nhiều địa phương của Lào Cai như Sa Pa, Bắc Hà, Văn Chấn, Y Tý, Mù Căng Chải... trở thành điểm đến hấp dẫn.

Phú Thọ đẩy mạnh quảng bá du lịch tới khách quốc tế

Phú Thọ đẩy mạnh quảng bá du lịch tới khách quốc tế

Tối 8/4, tỉnh Phú Thọ tổ chức gặp mặt các đoàn khách quốc tế, với sự tham dự của lãnh đạo UBND tỉnh, các sở, ngành và doanh nghiệp du lịch địa phương, nhằm tăng cường hợp tác, mở rộng thị trường khách quốc tế. Đây là dịp để quảng bá hình ảnh điểm đến Phú Thọ, góp phần thúc đẩy liên kết, quảng bá, thu hút khách du lịch quốc tế.

Phát huy tiềm năng, phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Phát huy tiềm năng, phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Những năm gần đây, xã vùng cao Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La nổi lên là một điểm đến hấp dẫn của khu vực Tây Bắc, bởi nơi đây hội tụ nhiều lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, khí hậu, văn hóa và vị trí kết nối vùng. Từ một địa bàn còn nhiều khó khăn, Ngọc Chiến hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ, từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Khám phá rừng pơ mu - 'Di sản sống' nơi phía Tây Đà Nẵng

Khám phá rừng pơ mu - 'Di sản sống' nơi phía Tây Đà Nẵng

Nằm ở vùng núi cao phía Tây thành phố Đà Nẵng, rừng pơ mu tại xã Hùng Sơn đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách yêu thiên nhiên và du lịch trải nghiệm. Không chỉ mang giá trị cảnh quan, quần thể rừng pơ mu nơi đây còn được xem là một “di sản sống” của đại ngàn, hội tụ nhiều giá trị về đa dạng sinh học, văn hóa bản địa và tiềm năng phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Khám phá vẻ đẹp du lịch vùng cao Tân Sơn (Bắc Ninh)

Khám phá vẻ đẹp du lịch vùng cao Tân Sơn (Bắc Ninh)

Thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn là một điểm đến mới của tỉnh Bắc Ninh. Những nếp nhà trình tường mái ngói âm dương nhuốm màu thời gian, điệu hát soong hao mang đậm nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Nùng... tạo nên sức hấp dẫn đối với du khách.

Du lịch Gia Lai - Tiềm năng và triển vọng

Du lịch Gia Lai - Tiềm năng và triển vọng

Chiều 27/3, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Diễn đàn “Du lịch Gia Lai - Tiềm năng và triển vọng”. Diễn đàn quy tụ hơn 200 đại biểu là các nhà quản lý, chuyên gia, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch trong và ngoài nước.

Cao Bằng giữ nghề truyền thống, mở lối phát triển du lịch

Cao Bằng giữ nghề truyền thống, mở lối phát triển du lịch

Trong bối cảnh xã hội công nghiệp ngày càng phát triển, nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, tại Cao Bằng, du khách vẫn có thể cảm nhận rõ nét những sắc màu văn hóa được cộng đồng các dân tộc nơi đây gìn giữ qua nhiều thế hệ. Người dân vẫn bền bỉ duy trì các nghề thủ công truyền thống, đưa sản phẩm văn hóa bản địa ra thị trường trong nước và quốc tế, góp phần tạo nên điểm nhấn du lịch đặc sắc cho vùng non nước Cao Bằng.