Xóm Mường cổ đẹp nhất Hòa Bình

Bản Lũy Ải, hay còn gọi là Mường Ải thuộc xã Phong Phú, huyện Tân Lạc (Hòa Bình) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đầu tư bảo tồn và công nhận là làng truyền thống tiêu biểu của dân tộc ít người, xóm đại diện dân tộc Mường vào năm 2008. Tỉnh Hòa Bình và người dân nơi đây đang từng bước đẩy mạnh quy hoạch, triển khai Khu bảo tồn không gian văn hóa dân tộc Mường tại xóm Lũy Ải, cụ thể hóa Đề án "Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Mường và nền văn hóa Hòa Bình".

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553356.jpg
Xóm Lũy Ải, hay còn gọi là Mường Ải (xã Phong Phú, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) mang nét đẹp độc đáo đặc trưng của vùng đất Mường cổ với phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, nét văn hóa truyền thống còn được giữ gìn. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Bản làng nguyên sơ

Nằm yên bình tại xã Phong Phú, huyện Tân Lạc, xóm Lũy Ải với 100% dân số là người Mường, đã trở thành biểu tượng sống động cho nền văn hóa phong phú và đặc sắc của dân tộc Mường tại Hòa Bình. Đây là làng Mường cổ có thể xem là đẹp nhất của tỉnh Hòa Bình, lưu giữ nhiều phong tục tập quán, nét đẹp văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào.

Sinh hoạt thường ngày của người dân nơi đây gắn với làm ruộng, trồng rau, đánh bắt cá, chăm sóc gia súc, gia cầm, hái măng, nhuộm vải… Người dân Lũy Ải hiền hậu, mến khách và vẫn giữ nếp sinh hoạt truyền thống. Nhiều dụng cụ lao động sản xuất cổ vẫn được người dân sử dụng trong cuộc sống hàng ngày như khung dệt, cối xay lúa, cối giã gạo, cung, nỏ, cuốc làm ruộng, nương rẫy… Cuộc sống gắn liền với nghề trồng trọt, chăn nuôi.

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553305.jpg
Người dân xóm Lũy Ải sinh sống trong những căn nhà sàn truyền thống, những phong tục, tập quán, sinh hoạt hằng ngày vẫn được gìn giữ. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Đến xóm Lũy Ải, ngoài trải nghiệm những sinh hoạt thường ngày, du khách sẽ còn được thưởng thức các món ăn đặc trưng, học làm các sản phẩm thủ công truyền thống, đồ lưu niệm từ tre, luồng, tham gia các trò chơi dân gian… Du khách cũng dạo bước trên con đường nhỏ với những hàng cây to cao vút, thưởng ngoạn vẻ đẹp mát xanh của cây cỏ, ngắm nhìn mái nhà sàn đã nhuộm màu thời gian cùng thiên nhiên hoang sơ.

Đặc biệt, người dân xóm Lũy Ải còn lưu giữ được nhiều nhà sàn cổ nguyên vẹn. Vẻ đẹp hoang sơ của vùng Mường cổ hiện ra qua từng nếp nhà sàn gỗ nhỏ, những mái ngói thẫm đen đã nhuộm màu thời gian bên bờ suối hay dưới bóng cây rừng cổ thụ.

Ông Bùi Văn Huynh, Trưởng xóm Lũy Ải chia sẻ, trong bốn vùng Mường rộng lớn của xứ Mường Hòa Bình là Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng và Mường Động thì Mường Bi là vùng đứng đầu tiên. Nơi đây được coi là quê hương của nhiều ngành Mường ở Việt Nam, thậm chí coi như đất tổ, lấy văn hóa Mường Bi để truyền dạy cho con cháu.

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553346.jpg
100% hộ dân nơi đây sinh sống trong những căn nhà sàn truyền thống, những phong tục, tập quán và nét sinh hoạt hằng ngày vẫn được gìn giữ hầu như nguyên vẹn. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Những giá trị văn hóa phi vật thể như Mo Mường, chiêng Mường, dân ca, dân vũ vẫn còn được lưu giữ khá nguyên vẹn và có vị trí quan trọng với người dân. Xóm Lũy Ải duy trì nhiều lễ hội văn hóa truyền thống tiêu biểu của người Mường như: Lễ hội xuống đồng (lễ hội khai hạ), lễ hội Chiêng Mường, lễ cơm mới... Xóm có nhà văn hóa được xây dựng khang trang theo kiến trúc nhà sàn với không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi tụ họp, tập luyện và biểu diễn văn nghệ phục vụ khách du lịch… Hiện nay, người dân đã có ý thức cao trong bảo tồn bản sắc văn hóa và chung sức xây dựng nông thôn mới, cải tạo ruộng vườn, chỉnh trang nhà cửa sạch sẽ, vườn đẹp, ngõ xóm văn minh.

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553344.jpg
Dưới những tán cây lớn, từng nếp nhà sàn theo kiến trúc cổ thấp thoáng bình yên. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Bà Bùi Thị Duyên xóm Lúy Ải chia sẻ, bà và người dân trong xóm luôn có ý thức giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống, biết làm những nghè truyền thống như xe tơ, dệt vải, tự làm những chiếc áo, váy mặc hàng ngày. Nhà nào trong xóm cũng lưu giữ từ 1-2 chiếc chiêng để tham gia các lễ hội, hoạt động văn hóa, văn nghệ.

Phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch

Với những nét đẹp văn hóa độc đáo của vùng đất Mường cổ, phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, con người thân thiện, chịu thương chịu khó, xóm Mường cổ Lũy Ải đang từng bước phát huy những tiềm năng sẵn có để trở thành một điểm đến du lịch cộng đồng độc đáo trong tương lai.

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553351.jpg
Xóm Luỹ Ải hay còn gọi là Mường Ải mang vẻ đẹp hoài niệm với những nóc nhà sàn nằm ven sườn đồi trong thung lũng xứ Mường Bi rộng lớn. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Hiện nay, xóm Lũy Ải có 207 hộ dân và 936 nhân khẩu, 97% hộ dân là người dân tộc Mường. Riêng xóm Ải (cũ) còn lưu giữ được 19/34 ngôi nhà sàn truyền thống, xóm Lũy Ải hiện là điểm du lịch cộng đồng OCOP 3 sao của Hòa Bình, có 2 hộ kinh doanh dịch vụ du lịch homestay thu hút khách du lịch thăm quan, lưu trú. Người dân ở đây đã khai thác cảnh quan, văn hóa để phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới.

Theo ông Lưu Huy Linh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình, xóm Lũy Ải nằm trên những tuyến du lịch quan trọng của tỉnh. Hòa Bình cũng đã xác định khai thác những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường, tạo thành sản phẩm du lịch mang tính đặc thù, riêng có của địa phương. Cùng với đó, Sở cũng sẽ đề nghị phối hợp với các cấp, sở, ban, ngành liên quan tiếp tục hỗ trợ đầu tư hạ tầng giao thông, đào tạo kỹ năng làm du lịch cho người dân để nâng cao năng lực phục vụ du khách.

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553319.jpg
Những vật dụng cũ kỹ đã nhuỗm màu thời gian làm cho không gian nơi đây càng thêm cổ kính và bình yên. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Hiện tại, xóm Lũy Ải đã có 3 hộ dân đủ điều kiện trực tiếp đón khách, đảm bảo tốt nhu cầu về ăn, nghỉ cho du khách khi đến đây. Ông Đinh Công Lon là hộ gia đình làm homestay đầu tiên tại xóm Lũy Ải chia sẻ, khi quyết định mở dịch vụ du lịch và lưu trú cho khách, từ năm 2015, gia đình đầu tư cải tạo nhà sàn, trang trí thêm cho sân vườn giữ gìn nguyên vẹn nét văn hóa Mường. Đồng thời cung cấp đầy đủ dịch vụ cho du khách khi đến nghỉ ngơi, tìm hiểu phong tục tập quán, ở nhà sàn, uống rượu cần, sinh hoạt cùng người dân, mang lại cho du khách cảm giác gần gũi, ấm áp như ở nhà. Ngoài trải nghiệm ẩm thực, du khách có thể cùng nấu ăn, làm ruộng, đánh bắt cá, trồng rau, đan lát, thêu thùa với gia chủ.

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553349.jpg
Từng nếp nhà sàn theo kiến trúc cổ của người Mường xưa nơi xóm Lũy Ải. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Để bảo tồn những giá trị văn hóa của người Mường Bi, Hòa Bình đã quy hoạch không gian văn hóa Mường tại xóm Lũy Ải, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc, đồng thời giao huyện lập quy hoạch xây dựng không gian bảo tồn văn hóa dân tộc Mường gắn với du lịch, trình cấp có thẩm quyền thẩm định và phê duyệt trong quý III/2024.

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553343.jpg
Những con đường trong xóm Lũy Ải xanh mát với những hàng cây già đã nhiều năm tuổi. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Ông Lê Chí Huyên, Phó Chủ tịch UBND huyện Tân Lạc cho biết, huyện đã khảo sát hiện trạng, xác định ranh giới, quy mô diện tích quy hoạch, lựa chọn phương án lập quy hoạch, dự kiến nguồn vốn thực hiện. Dự kiến, Khu bảo tồn không gian văn hóa Mường có diện tích nghiên cứu khoảng 125 ha bao gồm khu trung tâm bảo tồn 5,9 ha; khu dịch vụ trung tâm 8,1 ha; khu khách sạn cao cấp 3,4 ha; khu trang trại 3,5 ha; khu tổ chức lễ hội 4,6 ha; khu lưu trú, homestay, resort 4,2 ha; còn lại là các khu dân cư hiện trạng, cảnh quan, khu khám phá thiên nhiên, khu dự trữ phát triển.

vna_potal_hoa_binh_binh_yen_noi_xom_muong_co_luy_ai_7553328.jpg
Những ngôi nhà sàn trầm mặc bên lối đi quanh co nối tiếp nhau qua nhà với nhà, không cổng vào, không ngăn cách. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN

Hòa Bình đang hướng tới đưa xóm Lũy Ải trở thành điểm đến hứa hẹn nhiều trải nghiệm mới mẻ cho du khách, đồng thời đây được kỳ vọng sẽ là điểm để “giãn khách” cho những điểm du lịch khác trong khu vực như: Bản du lịch cộng đồng Hang Kia, Bản Lác, Mai Hịch (Mai Châu), Thung Nai (Cao Phong).

Lưu Trọng Đạt

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Trải nghiệm sắc màu văn hóa chợ phiên vùng cao xứ Nghệ

Trải nghiệm sắc màu văn hóa chợ phiên vùng cao xứ Nghệ

Ở miền Tây Nghệ An, những chợ phiên vùng cao, biên giới nổi tiếng như Mường Quạ (xã Môn Sơn), Mường Chon (xã Bình Chuẩn), Tri Lễ (xã Tri Lễ), Nga My (xã Nga My), Nhôn Mai (xã Nhôn Mai)… không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa mà còn là không gian văn hóa sống động, đặc sắc, nơi lưu giữ phong tục, tập quán và bản sắc đặc trưng của cộng đồng các dân tộc Thái, Đan Lai, Khơ Mú, Mông, Ơ Đu...

Thanh Hóa du lịch trải nghiệm nâng tầm sức hút du lịch

Thanh Hóa du lịch trải nghiệm nâng tầm sức hút du lịch

Trong chiến lược phát triển du lịch, ngoài khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ, nhiều xã, phường của tỉnh Thanh Hóa đang kiến tạo những không gian trải nghiệm mới, hấp dẫn, từ du lịch sinh thái đến khám phá đời sống văn hóa cộng đồng, ẩm thực địa phương, tạo sức hút để nâng tầm du lịch Thanh Hóa trong giai đoạn mới.

Từ sinh kế bền vững đến 'phên dậu' nơi biển khơi

Từ sinh kế bền vững đến 'phên dậu' nơi biển khơi

Mỗi hòn đảo tiền tiêu có một cách mưu sinh riêng, nhưng đều đứng trước cùng một bài toán: làm sao để người dân có thể sống được trên chính quê hương mình. Từ Cù Lao Xanh, Cù Lao Chàm đến Lý Sơn, hành trình tìm lời giải cho sinh kế bền vững không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế biển mà còn góp phần giữ những cộng đồng cư dân bám biển, bám đảo như những "phên dậu" vững chắc giữa trùng khơi.

Đột phá chính sách cho du lịch vùng cao

Đột phá chính sách cho du lịch vùng cao

Du lịch Điện Biên đang đứng trước thời cơ phát triển mới khi lượng khách và doanh thu liên tục tăng trưởng sau nhiều năm tập trung đầu tư hạ tầng, bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa.

Bản sắc văn hóa tạo nên sức hút du lịch

Bản sắc văn hóa tạo nên sức hút du lịch

Việt Nam là một đất nước giàu bản sắc văn hóa với hàng nghìn năm lịch sử. Mỗi địa phương đều mang trong mình một câu chuyện riêng. Từ những phong tục tập quán, lễ hội truyền thống, làng nghề lâu đời đến những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ, tất cả đã tạo nên một bức tranh văn hóa đặc sắc, tạo nên sức hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Năm Du lịch quốc gia 2026: Gia Lai ra mắt loạt điểm đến mới

Năm Du lịch quốc gia 2026: Gia Lai ra mắt loạt điểm đến mới

Ngày 9/7, tại phường Quy Nhơn Nam, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai đã chính thức công bố, giới thiệu và trao Quyết định công nhận các Điểm du lịch của tỉnh. Đây là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 65 năm Ngày thành lập ngành Du lịch Việt Nam.

Khuân Bang đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc dân tộc Tày

Khuân Bang đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc dân tộc Tày

Giữa không gian thanh bình của núi đồi và những nếp nhà sàn truyền thống dân tộc Tày, thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước khai thác tiềm năng du lịch cộng đồng. Không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân, mô hình này còn góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Tày.

Phát triển du lịch bền vững từ giá trị bản sắc

Phát triển du lịch bền vững từ giá trị bản sắc

Không ít địa phương sở hữu cảnh quan đẹp, di sản quý hay những lễ hội đặc sắc nhưng không phải nơi nào cũng có thể biến những giá trị ấy thành động lực phát triển kinh tế bền vững. Với Tuyên Quang, văn hóa không còn chỉ hiện diện trong các bảo tàng, lễ hội hay ký ức cộng đồng mà đang từng bước khẳng định vai trò là nguồn lực nội sinh, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch. 

Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng giữa đại ngàn Trường Sơn

Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng giữa đại ngàn Trường Sơn

Điểm du lịch sinh thái Hồ Rà Hách - Suối Ruông, thuộc thôn Bà He, xã Sơn Tây Hạ (Quảng Ngãi) vẫn giữ được vẻ đẹp hoang sơ với làn nước trong xanh, mát lạnh quanh năm. Nơi đây có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng, sinh thái gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng người Ca Dong giữa đại ngàn Trường Sơn.

Vô Tranh phát triển kinh tế từ lợi thế cây chè, văn hóa và du lịch cộng đồng

Vô Tranh phát triển kinh tế từ lợi thế cây chè, văn hóa và du lịch cộng đồng

Tại chương trình “Trải nghiệm Vô Tranh - Dấu ấn xứ Trà, hành trình một năm kiến tạo vươn tầm và phát triển”, xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên đã giới thiệu tiềm năng, lợi thế trong phát triển kinh tế nông nghiệp, văn hóa trà và du lịch cộng đồng. Sự kiện là dịp quảng bá hình ảnh vùng chè Vô Tranh, đồng thời mở ra hướng đi mới trong khai thác giá trị cây chè gắn với xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế xanh.

Thác Lủng Páng điểm đến hoang sơ giữa núi rừng Thái Nguyên

Thác Lủng Páng điểm đến hoang sơ giữa núi rừng Thái Nguyên

Nằm tại xã Phong Quang, trên cung đường mới kết nối thành phố Bắc Kạn cũ với hồ Ba Bể, thác Lủng Páng đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch Thái Nguyên, phù hợp với du khách yêu thiên nhiên, thích trekking và khám phá vẻ đẹp nguyên bản của vùng Việt Bắc.

Lào Cai hút khách quốc tế chi tiêu cao

Lào Cai hút khách quốc tế chi tiêu cao

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu từ khách du lịch trên địa bàn tăng cao, đạt 25.370 tỷ đồng, xấp xỉ 50% kế hoạch năm. Con số này không chỉ phản ánh sức hút của du lịch Lào Cai đối với du khách trong và ngoài nước mà còn thể hiện sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi tiêu dùng khi du khách, đặc biệt là khách nước ngoài sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các trải nghiệm hấp dẫn tại địa phương.

Đánh giá hiện trạng, bảo vệ di sản Công viên Địa chất UNESCO Đắk Nông

Đánh giá hiện trạng, bảo vệ di sản Công viên Địa chất UNESCO Đắk Nông

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng vừa phối hợp với Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam và đơn vị liên quan, chính quyền các địa phương khảo sát, đánh giá hiện trạng tuyến, điểm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông (thuộc khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng). Đây là công viên địa chất đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam lần 2 vào tháng 12/2024.

Khai thác tiềm năng du lịch khác biệt, giàu trải nghiệm

Khai thác tiềm năng du lịch khác biệt, giàu trải nghiệm

Sau sáp nhập, tỉnh Đắk Lắk có lợi thế vàng từ “biển - rừng - văn hóa” để khai thác, hình thành các sản phẩm du lịch đa dạng, khác biệt và giàu trải nghiệm. Hiện nay, tỉnh đang khẩn trương xây dựng “Đề án phát triển du lịch tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050”.

Khẳng định vị thế điểm đến nơi cực Bắc

Khẳng định vị thế điểm đến nơi cực Bắc

Từ những lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa độc đáo, Lũng Cú (Tuyên Quang) đang từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn của vùng cực Bắc. Sự phát triển mạnh của du lịch những năm gần đây không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho địa phương.

Khai thác 'mỏ vàng' du lịch sau hợp nhất

Khai thác 'mỏ vàng' du lịch sau hợp nhất

Sau khi hợp nhất không gian phát triển của ba địa phương Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây, tỉnh Phú Thọ hiện nay sở hữu hệ sinh thái du lịch đa dạng, hội tụ các giá trị văn hóa, lịch sử, sinh thái, nghỉ dưỡng và du lịch cộng đồng. Đây được xem là lợi thế quan trọng, tạo nền tảng để địa phương bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm du lịch lớn của khu vực và cả nước.

Đưa Gia Lai trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch tàu biển

Đưa Gia Lai trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch tàu biển

Ngày 20/6, tại Hội nghị thúc đẩy phát triển sản phẩm du lịch tàu biển, các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp lữ hành hàng đầu cả nước đã cùng nhìn nhận những cơ hội, thách thức và giải pháp để đưa Gia Lai trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch tàu biển Việt Nam và khu vực. Hội nghị do Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức với sự tham dự của các nhà quản lý, doanh nghiệp lữ hành, nhà hàng, khách sạn lớn trong cả nước.

Cánh đồng Mường Tấc, xã Phù Yên (Sơn La)

Cánh đồng Mường Tấc, xã Phù Yên (Sơn La)

Cánh đồng Mường Tấc ở xã Phù Yên (Sơn La) có diện tích hơn 1.600ha, nổi tiếng với các loại gạo dẻo, thơm ngon. Đây là 1 trong 4 cánh đồng trồng lúa lớn nhất của các tỉnh miền núi Tây Bắc. Vào mùa lúa chín, từ trên cao nhìn xuống, cánh đồng như thảm lụa vàng tuyệt đẹp của một miền quê trù phú.

Khai mở không gian du lịch đại ngàn phía Tây Lâm Đồng

Khai mở không gian du lịch đại ngàn phía Tây Lâm Đồng

Sau khi địa giới hành chính được mở rộng, phía Tây tỉnh Lâm Đồng đang nổi lên như một không gian du lịch giàu tiềm năng với hệ sinh thái rừng, thác nước, hồ tự nhiên, bản sắc văn hóa đa dạng của các dân tộc bản địa cùng nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Việc khai thác hiệu quả những lợi thế này được kỳ vọng sẽ tạo thêm cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch địa phương.