Bế mạc Hội nghị lần thứ 10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII

Bế mạc Hội nghị lần thứ 10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII

Tại Hội nghị này, Trung ương đã xem xét, cho ý kiến và quyết định nhiều vấn đề quan trọng; Bộ Chính trị tiếp thu tối đa và giải trình những vấn đề còn có ý kiến khác nhau. Ban Chấp hành Trung ương đã nhất trí cao thông qua Nghị quyết của Hội nghị.

Toàn cảnh phiên bế mạc Hội nghị lần thứ 10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII. Ảnh: Phương Hoa- TTXVN
Toàn cảnh phiên bế mạc Hội nghị lần thứ 10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII. Ảnh: Phương Hoa- TTXVN

* Định hướng xây dựng văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng 

Hội nghị thống nhất cao về tư tưởng chỉ đạo, định hướng hoàn thiện đề cương và xây dựng dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. 

Trung ương đánh giá cao sự chuẩn bị của các Tiểu ban, cơ bản nhất trí với dự thảo Đề cương các Báo cáo, trong đó có các vấn đề về chủ đề, tiêu đề, phương châm, tư tưởng chỉ đạo, kết cấu và một số vấn đề trọng tâm cần xin ý kiến trong quá trình xây dựng các văn kiện. 

Trung ương yêu cầu các Tiểu ban khẩn trương hoàn thiện các Đề cương, bảo đảm sự thống nhất giữa các Báo cáo. Trung ương đặc biệt nhấn mạnh: Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội và các báo cáo chuyên đề phải thực sự xứng tầm trình Đại hội, thể hiện được ý chí và sức mạnh vươn lên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trong thời kỳ phát triển mới với những thời cơ thuận lợi và khó khăn, thách thức mới đan xen; xác định đúng đắn những chủ trương, định hướng và các quyết sách lớn bảo đảm thực hiện thành công sự nghiệp tiếp tục đẩy mạnh đổi mới toàn diện và đồng bộ, xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong 5, 10 năm tới (100 năm thành lập Đảng) và tầm nhìn đến năm 2045 (100 năm thành lập nước).

Trung ương nêu rõ: Việc chuẩn bị các văn kiện trình Đại hội XIII phải thể hiện tinh thần tiếp tục chăm lo công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước và cả hệ thống chính trị; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khai thác mọi nguồn lực, vật chất, tinh thần, trong nước và ngoài nước phục vụ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển đất nước nhanh và bền vững. Đồng thời phải tập trung làm rõ và xử lý thật tốt các mối quan hệ lớn: Giữa đổi mới, ổn định và phát triển; giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị; giữa tuân thủ các quy luật của kinh tế thị trường và bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa; giữa phát triển lực lượng sản xuất và xây dựng, hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa; giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế; giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và Nhân dân làm chủ…

Trên lĩnh vực kinh tế, cần đi sâu phân tích, đánh giá Tình hình thực hiện chủ trương phát triển bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường do Đại hội XII đề ra; việc thực hiện chủ trương tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế, thực hiện 3 khâu đột phá chiến lược và các nhiệm vụ trọng tâm mà Nghị quyết Đại hội XII đã đề ra; những khâu đột phá mới và nhiệm vụ trọng tâm cần được nghiên cứu, bổ sung phát triển tại Đại hội XIII lần này; xác định rõ ràng, đúng đắn hơn vị trí, vai trò và cơ chế, chính sách tạo động lực đối với các thành phần kinh tế; việc huy động, quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực trong nước và nước ngoài để phát triển đất nước nhanh và bền vững hơn trong thời gian tới. 

Trên lĩnh vực xã hội, cùng với các vấn đề về lao động, việc làm đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội..., cần phân tích, đánh giá về thực trạng biến đổi cơ cấu xã hội, sự phân hóa giàu nghèo, phân tầng xã hội ở nước ta hiện nay; việc nhận thức và giải quyết các quan hệ xã hội, quan hệ lợi ích, kiểm soát rủi ro; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, ngăn ngừa tệ nạn và tình trạng xuống cấp đạo đức, mâu thuẫn, xung đột xã hội; việc nhận thức và thực hiện các chính sách xã hội, bảo đảm an sinh xã hội; thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội trong từng bước và từng chính sách phát triển; tình hình tư tưởng, tâm trạng xã hội... Đồng thời, tập trung ưu tiên cho phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam, phát huy giá trị văn hóa và trí tuệ con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Về quốc phòng, an ninh, đối ngoại, trước những diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường trên thế giới, trong khu vực cần quan tâm đặc biệt, coi bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Xác định rõ những thuận lợi khó khăn, thách thức đang đặt ra và chủ trương, chính sách, biện pháp cần áp dụng để giữ vững độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. 

Về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị: Cần phân tích, đánh giá đúng thực trạng và đề ra các giải pháp phù hợp, có tính khả thi cao để tiếp tục củng cố, phát huy những kết quả bước đầu quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị nước ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức, cán bộ, đạo đức, lối sống và phương thức lãnh đạo, quản lý. 

* Cho ý kiến chỉ đạo việc chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội XIII của Đảng

Trung ương đã đóng góp nhiều ý kiến cụ thể, xác đáng vào Tờ trình và dự thảo Chỉ thị của Bộ Chính trị; tập trung thảo luận, phân tích và đồng thuận cao về những nội dung Bộ Chính trị xin ý kiến, bao gồm: Những nội dung Chỉ thị số 36 còn phù hợp; những nội dung cần kế thừa nhưng phải có điều chỉnh, bổ sung; những nội dung cụ thể hóa các nghị quyết, quy chế, quy định của Trung ương khóa XII; những nội dung không kế thừa Chỉ thị số 36, cần được lược bỏ cho phù họp với thực tiễn.

Hội nghị nhấn mạnh, đây là công việc trọng tâm, cần sớm được triển khai thực hiện với tinh thần tiếp tục đổi mới theo hướng thiết thực, hiệu quả, phát huy dân chủ đi đôi với giữ vững nguyên tắc, kỷ luật, kỷ cương của Đảng; bảo đảm tăng cường đoàn kết, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và đảng viên. Các cấp ủy đảng cần quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc thảo luận, góp ý các dự thảo văn kiện của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và đại hội đảng bộ cấp trên; đồng thời chuẩn bị thât tốt các báo cáo của cấp ủy cấp mình. Việc chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp phải gắn liên với việc thực hiện nhiệm vụ thường xuyên, bảo đảm hiệu quả cao; chú ý phát hiện, xử lý những vấn đề thực tế đang đặt ra, nhất là những vấn đề gây bức xúc trong nhân dân như: Quản lý sử dụng đất đai, tài nguyên, tài sản công; chênh lệch giàu nghèo, ô nhiễm môi trường; ùn tắc, tai nạn giao thông, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tệ nạn xã hội… 

Công tác chuẩn bị nhân sự và bầu cử cấp ủy phải thực hiện theo đúng Điều lệ, quy chế, quy định của Đảng, lựa chọn, giới thiệu và bầu được những đồng chí thật sự xứng đáng, đủ tiêu chuẩn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; chú ý phát hiện, giới thiệu những nhân tố mới có triển vọng, bảo đảm tỉ lệ cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc. 

Ban Chấp hành Trung ương giao Bộ Chính trị, sau Hội nghị này, khẩn trương chỉ đạo sớm hoàn chỉnh và ban hành Chỉ thị để định hướng cho toàn Đảng chuẩn bị và tiến hành thành công Đại hội các cấp, góp phần cho thành công Đại hội XIII của Đảng.

 

* Hoàn thành thật tốt các chương trình, nhiệm vụ đã đề ra 

 

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nêu rõ: Với tất cả những gì diễn ra trong hơn 2 ngày qua, có thể khẳng định Hội nghị của chúng ta đã thành công rất tốt đẹp, thể hiện ở mấy điểm:

Một là, nội dung họp rất nhiều nhưng rất tập trung, chủ yếu là chuẩn bị chỉ đạo tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp và tiến tới Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng theo như dự kiến. Các đồng chí tham dự Hội nghị rất đông đủ. 

Trong 2 ngày vừa qua Trung ương thảo luận rất sôi nổi, có trách nhiệm, chất lượng cao và thống nhất rõ, các đồng chí đã đọc, nghiên cứu tài liệu rất kỹ. Mặc dù lần này chúng ta có đổi mới, không đọc nhiều tài liệu tại Hội trường. Ý kiến khác nhau cũng có nhưng cọ sát, trao đổi, tranh luận chứ không đơn giản một chiều. Cái hay ở chỗ, mặc dù đây mới là bước đầu, mới là cho ý kiến về tư tưởng chỉ đạo, định hướng, chủ đề, đề cương, kết cấu, cách làm, cách viết, nhưng đã được thảo luận khá kỹ và thống nhất cao. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại phiên bế mạc Hội nghị. Ảnh: Phương Hoa- TTXVN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại phiên bế mạc Hội nghị. Ảnh: Phương Hoa- TTXVN

Thành công thứ 2 là Bộ Chính trị đã họp, nghiêm túc lắng nghe, tiếp thu, trân trọng ý kiến của các đồng chí Trung ương. Dù là một ý kiến khác nhau cũng đưa ra trao đổi, thảo luận và bước đầu kiến nghị với Trung ương. Các đồng chí Trung ương cũng đã tán thành khá đông với những kiến nghị đề xuất của Bộ Chính trị nêu trong Tờ trình, nhất là về các phương án khác nhau, đa số chọn phương án 1, đây là thuận lợi vô cùng lớn để làm tiếp. 

Thứ ba, dự thảo Nghị quyết của Hội nghị ngắn gọn nhưng cũng rất tập trung, nêu rõ vấn đề và trình bày cả quan điểm, ý kiến của Bộ Chính trị để Trung ương cho ý kiến và biểu quyết, 100% đồng ý thông qua Nghị quyết.

 

Thứ tư, đây cũng là Hội nghị Trung ương có nhiều đổi mới, từ cách chuẩn bị, cách làm, cách trình bày, không kéo dài, làm từng bước, bước nào ra bước ấy rõ ràng, tổ chức nhiều cuộc thảo luận, các tiểu ban làm việc hết sức tích cực, lấy ý kiến các đồng chí Trung ương, địa phương, cơ quan, ban, ngành, đến nay đạt được kết quả rất tốt. Thời gian ngắn, chúng ta chuẩn bị tốt, với tinh thần trách nhiệm cao của Trung ương, thảo luận kỹ, rất có trách nhiệm, có chất lượng, cuối cùng đi đến thống nhất cao. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ: Còn nhiều Hội nghị Trung ương bàn về vấn đề này, đây mới chỉ là định hướng cách làm nhưng vô cùng quan trọng. Nếu chệch hướng ngay từ đầu thì sai tất. Nhưng từ chủ đề, định hướng, mục tiêu đến năm nào làm cái gì là khó lắm, cách làm thế nào các đồng chí đã nhất trí, như thế là rất thành công. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, ngay sau Hội nghị này, cần nghiêm túc quán triệt Nghị quyết của Trung ương, khẩn trương nghiên cứu, hoàn chỉnh các đề cương và xây dựng dự thảo các văn kiện Đại hội để trình Hội nghị Trung ương 11 xem xét, quyết định vào cuối năm nay; chỉ đạo thật tốt việc thực hiện Chỉ thị của Bộ Chính trị về tổ chức đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIII của Đảng. Đồng thời, tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện các chương trình, kế hoạch đã đề ra cho các năm 2019 - 2020 với kết quả cao nhất, phấn đấu hoàn thành thắng lợi toàn diện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: Từng đồng chí trên từng cương vị, trách nhiệm, dù công tác ở trung ương hay địa phương, hoàn thành tốt chương trình, nhiệm vụ đã có, đừng quên nhiệm vụ đang làm. Những việc quan trọng, khó, phức tạp, những vụ việc tham nhũng, công tác phòng, chống tham nhũng đang làm, cần tiếp tục làm cho đến thắng lợi cuối cùng. Song song với việc này, tiếp tục nghiên cứu sâu những vấn đề đặt ra trong dự thảo, phương hướng sắp tới. Chúng ta xây dựng những văn kiện Đại hội để lần sau bàn chúng ta thống nhất cao và trình ra Đại hội thành công thắng lợi, đó mới là kết quả cuối cùng./. 

                                                                                                                                                                     

Nguyễn Sự

Có thể bạn quan tâm

Mô hình kinh tế hiệu quả cho vùng dân tộc thiểu số

Mô hình kinh tế hiệu quả cho vùng dân tộc thiểu số

Trong những năm gần đây, tận dụng lợi thế đồi vườn với nguồn thức ăn sẵn có nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã phát triển mạnh mô hình nuôi gà thả vườn hiệu quả rõ rệt, giúp phát triển kinh tế hộ gia đình và từng bước thay đổi diện mạo nông thôn miền núi.

Mở ra khả năng tiếp cận tri thức không giới hạn trong trường học

Mở ra khả năng tiếp cận tri thức không giới hạn trong trường học

Trong dòng chảy của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số trong giáo dục không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Tại tỉnh Quảng Ngãi, mô hình đổi mới thư viện trường học - nơi giao thoa giữa kho tàng tri thức truyền thống và nền tảng công nghệ hiện đại đang trở thành đòn bẩy quan trọng để lan tỏa văn hóa đọc, hình thành thế hệ học sinh có tư duy tự học và khả năng hội nhập cao.

Giếng nước nghĩa tình - Thắm tình biên cương

Giếng nước nghĩa tình - Thắm tình biên cương

Sáng 17/4, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức khởi công xây dựng công trình “Giếng nước nghĩa tình - Thắm tình biên cương” tại các cụm dân cư thuộc xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị.

Gia Lai: Nắng nóng kéo dài, nhiều diện tích cây trồng thiếu nước

Gia Lai: Nắng nóng kéo dài, nhiều diện tích cây trồng thiếu nước

Nắng nóng kéo dài từ đầu mùa khô đến nay đang khiến nguồn nước tại nhiều địa phương khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai suy giảm rõ rệt, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tưới tiêu và sinh trưởng của cây trồng, đặc biệt là cà phê – cây trồng chủ lực của địa phương.

Phát huy tinh thần Điện Biên Phủ: Sát cánh cùng dân bản mở đất thoát nghèo

Phát huy tinh thần Điện Biên Phủ: Sát cánh cùng dân bản mở đất thoát nghèo

Hưởng ứng chủ trương cơ cấu lại ngành Nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững, tỉnh Điện Biên đang triển khai chiến dịch quy mô lớn trồng mới cà phê, mắc ca với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Điểm nhấn nổi bật là sự chung tay của lực lượng bộ đội đã trực tiếp xuống cơ sở, hỗ trợ nhân dân đào hố, chuẩn bị đất cho mùa trồng mới, qua đó khơi dậy khí thế thi đua sôi nổi, tạo động lực phát triển kinh tế bền vững trên mảnh đất Điện Biên lịch sử.

Hồ chứa nước Đarana: Xây xong nhiều năm, hàng trăm hecta vẫn 'khát nước'

Hồ chứa nước Đarana: Xây xong nhiều năm, hàng trăm hecta vẫn 'khát nước'

Dự án Công trình Hồ chứa nước Đarana, xã Nghĩa Trung, tỉnh Đồng Nai đã được hoàn thành nhiều năm nay. Người dân địa phương những tưởng được vui mừng khi có một công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nhưng chỉ vì sự “cản trở” của 3 hộ dân khiến hàng trăm hộ dân trên địa bàn xã Nghĩa Trung và các khu vực lân cận phải chịu cảnh "khát nước" tưới tiêu.

Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả nặng nề của mưa đá

Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả nặng nề của mưa đá

Trận mưa đá xảy ra vào rạng sáng 16/4 đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản cho các địa phương của tỉnh Lào Cai. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, cấp ủy, chính quyền địa phương đã khẩn trương huy động lực lượng khắc phục hậu quả, giúp bà con nhanh chóng ổn định cuộc sống.

Ươm mầm xanh từ 'Đại hội không hoa'

Ươm mầm xanh từ 'Đại hội không hoa'

Tháng 7/2025, Đại hội lần thứ Nhất, Đảng bộ xã Tu Mơ Rông, tỉnh Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã diễn ra với tinh thần không nhận hoa chúc mừng, mà chỉ nhận hiện vật, kinh phí để thực hiện chương trình “Ươm mầm tương lai - Phát triển cây trồng bền vững Tu Mơ Rông”.

Nhiều nghi lễ đặc sắc trong ngày Lơng Săk

Nhiều nghi lễ đặc sắc trong ngày Lơng Săk

Lơng Săk là ngày cuối của Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer Nam Bộ, diễn ra vào ngày 16/4 dương lịch, đánh dấu thời điểm khép lại lễ hội. Trong ngày này diễn ra nhiều nghi thức tín ngưỡng như tắm tượng Phật, cầu siêu, chúc thọ cùng các hoạt động văn hóa tại gia đình, qua đó thể hiện đậm nét đời sống tâm linh và tinh thần đoàn kết của cộng đồng người Khmer.

Tuyên truyền sát dân, giữ rừng an toàn trong mùa nắng nóng

Tuyên truyền sát dân, giữ rừng an toàn trong mùa nắng nóng

Trước diễn biến thời tiết nắng nóng, khô hanh kéo dài, nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai đồng bộ các giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng; trong đó, công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp trọng tâm, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong bảo vệ rừng.

Đảm bảo cây giống, sẵn sàng cho trồng rừng năm 2026

Đảm bảo cây giống, sẵn sàng cho trồng rừng năm 2026

Để đảm bảo cây giống cung cấp cho các địa phương trồng rừng năm 2026, Trung tâm Phát triển Nông, lâm, nghiệp và Thủy sản Khu vực Hòa Bình đã chủ động chuẩn bị 5 giống cây keo lai, bạch đàn nuôi cấy mô và một số loại cây như dổi ăn hạt, trám đen ghép là những loại cây bản địa phát triển, phân bố tự nhiên tại địa phương, phù hợp với đất đai, khí hậu và gần gũi với cuộc sống người dân.

Mưa đá khiến 4 người bị thương tại xã Bắc Hà, Lào Cai

Mưa đá khiến 4 người bị thương tại xã Bắc Hà, Lào Cai

Rạng sáng ngày 16/4, một trận mưa đá lớn trên diện rộng đã bất ngờ trút xuống xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai khiến 4 người bị thương và làm hư hại nhà cửa, hoa màu của người dân. Chính quyền địa phương đang khẩn trương rà soát, hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả.

Đổi mới cách tiếp cận, tiếp sức cho học sinh Xơ Đăng đến trường

Đổi mới cách tiếp cận, tiếp sức cho học sinh Xơ Đăng đến trường

Với quyết tâm không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau, xã Tu Mơ Rông (Quảng Ngãi) đang triển khai hiệu quả Diễn đàn “Lắng nghe con nói - Đồng hành cùng con đến trường”. Đây là một hướng đi mới, đầy nhân văn nhằm kéo giảm tình trạng học sinh dân tộc thiểu số nghỉ học, đồng thời thắt chặt sợi dây liên kết giữa gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương.

Rộn ràng thu hoạch nông sản dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

Rộn ràng thu hoạch nông sản dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

Tết Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer năm nay diễn ra trong 3 ngày (từ 14 - 16/4/2026). Thời điểm này, nhiều loại nông sản vụ Đông Xuân bước vào thu hoạch rộ. Trên các cánh đồng ở xã Long Hiệp (tỉnh Vĩnh Long), bà con Khmer vẫn tất bật ra đồng, tranh thủ từng ngày công để kịp thu hoạch hoàn tất trước ngày lễ chính (16/4), vừa đảm bảo sản xuất, vừa đón Tết trọn vẹn.