'Giữ lửa' văn hóa dân tộc Mảng ở biên giới Lai Châu

Để bảo tồn bản sắc của dân tộc Mảng - một trong những dân tộc rất ít người (dưới 10.000 người), xã biên giới Pa Tần (tỉnh Lai Châu) đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực. Những lớp học truyền khẩu tiếng Mảng đang trở thành nhịp cầu nối, giúp các thế hệ trẻ trân trọng và phát huy giá trị nguồn cội.

lai-chau2-221225.jpg
Người truyền dạy tại lớp học tiếng dân tộc Mảng tại bản Nậm Sảo 1 tại xã biên giới Pa Tần là người uy tín, có nhiều vốn kiến thức trong cộng đồng dân tộc Mảng. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Giữ ngọn lửa văn hóa

Xã biên giới Pa Tần là địa phương có nhiều dân tộc anh em sinh sống; trong đó dân tộc Mảng giữ một vị trí quan trọng với 1.504 nhân khẩu, chiếm hơn 17% dân số toàn xã. Trước sự phát triển của xã hội và việc du nhập văn hóa ngoại lai, người Mảng nơi đây đang phải đối mặt với những thách thức, ảnh hưởng đến việc gìn giữ, bảo tồn văn hóa, tiếp nối ngôn ngữ và phong tục tập quán của dân tộc mình.

Trước thực trạng trên, cấp ủy và chính quyền xã Pa Tần xác định việc bảo tồn văn hóa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để xây dựng lòng tự tôn dân tộc, tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, góp phần đảm bảo an ninh trật tự trên vùng đất biên cương. Những lớp học truyền khẩu tiếng Mảng ở Pa Tần được tổ chức đã trở thành nhịp cầu nối quá khứ với tương lai của những người con trên bản làng.

Mỗi khi kết thúc một ngày làm việc, tại nhà văn hóa bản Nậm Sảo 1 và Nậm Ô, không khí lại trở nên nhộn nhịp bởi tiếng nói cười đan xen với tiếng trẻ nô đùa. Đó cũng là lúc người dân trong bản đến với lớp học truyền khẩu tiếng Mảng. Lớp học ở đây rất đặc biệt; không có bảng đen, phấn trắng, không cần giáo trình cầu kỳ và cũng không phân biệt độ tuổi, giới tính. Họ cùng chung một tình yêu với tiếng mẹ đẻ. Sau một ngày dài lao động vất vả trên nương rẫy, ánh mắt ai nấy đều chăm chú lắng nghe nghệ nhân người Mảng chia sẻ, truyền dạy.

Trong đợt này, hai lớp học truyền khẩu tại bản Nậm Ô và bản Nậm Sảo 1 có 60 học viên. Đây chính là những “hạt giống” đầu tiên. Họ không chỉ học để biết, mà học để trở thành những người tiếp nối, giữ ngọn lửa văn hóa thắp sáng trong từng gia đình của bản làng, cộng đồng.

Bà Lý Thị Chướng hướng dẫn các thế hệ trẻ trong bản về những phong tục tập quán, những nét văn hóa dân gian của dân tộc Mảng. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Bà Lý Thị Chướng hướng dẫn các thế hệ trẻ trong bản về những phong tục tập quán, những nét văn hóa dân gian của dân tộc Mảng. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Linh hồn của các lớp học chính là những nghệ nhân dân gian, người có uy tín và vốn kiến thức sâu rộng trong cộng đồng người Mảng. Họ là người nắm giữ chìa khóa của kho tàng văn hóa dân tộc nơi đây. Bà Lý Thị Chướng (một người có uy tín lâu năm và trực tiếp đứng lớp) chính là một "Pho sử sống" của người Mảng ở Pa Tần. Với bà, mỗi từ vựng, mỗi làn điệu dân ca, hay những bài ca trong cuộc sống hằng ngày không chỉ là âm thanh, mà là ký ức của cha ông truyền lại qua hàng nghìn năm còn được lưu giữ. Trong suốt 10 ngày diễn ra lớp học, bà đã tận tâm truyền dạy từ những câu từ giao tiếp cơ bản nhất đến các nghi lễ phức tạp.

Nội dung truyền dạy bao trùm mọi khía cạnh của đời sống hằng ngày, từ lễ cưới hỏi, lên nhà mới với lời dặn dò sâu sắc của cha mẹ, nghi lễ ma chay thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, đến các bài cúng tổ tiên cầu mong mưa thuận gió hòa. Đặc biệt, những bài hát múa, điệu dân ca, dân vũ đặc trưng của người Mảng với tiết tấu khỏe khoắn, mô phỏng hoạt động trong sản xuất đã làm sống lại không gian văn hóa truyền thống ngay giữa lòng xã hội hiện đại.

“Tôi muốn truyền lại tất cả những gì mình biết cho các cháu. Thấy các con cháu đi học đầy đủ, hăng hái ghi chép tiếp thu và tò mò, ham hỏi về ý nghĩa của từng câu nói, tôi tin rằng văn hóa dân tộc Mảng sẽ không bao giờ mất đi. Nó sẽ sống mãi như dòng suối chảy quanh bản,” bà Lý Thị Chướng xúc động chia sẻ.

Thành công lớn nhất của các lớp học tại xã biên giới Pa Tần không nằm ở số lượng học viên, mà ở sự thay đổi trong nhận thức của thế hệ trẻ. Những người vốn dĩ hằng ngày chỉ quen với các công việc để mưu sinh, hay tiếp xúc với điện thoại thông minh và âm nhạc hiện đại, nay lại say sưa với những câu dân ca, những bài lễ của dân tộc mình. Chị Lý Mé Yên (bản Nậm Sảo 1) chia sẻ: “Trước đây, em chỉ biết sơ qua về các phong tục, tập quán của dân tộc mình vì nghe người già nói chuyện. Tuy nhiên khi tham gia lớp học, em mới hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa của mỗi nghi lễ và cảm thấy tự hào bởi mình là người Mảng. Lớp học này đã cho em sự tự tin hơn về văn hóa truyền thống của dân tộc để sau này có thể tự tổ chức các lễ nghi đúng phong tục và truyền dạy lại cho các con cháu của mình”.

Sợi dây gắn kết cộng đồng

Trong đời sống hằng ngày, việc giao tiếp bằng tiếng Mảng không chỉ giúp giữ gìn ngôn ngữ mà còn là cách để bày tỏ sự trân trọng đối với cội nguồn. Từ đó, người Mảng tại xã biên giới Pa Tần giữ cho bản sắc văn hóa dân tộc mình luôn có một vị trí quan trọng trong tâm thức mỗi người dân, con em đồng bào.

Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Pa Tần Chào Anh Tuyên cho biết, địa phương luôn coi việc giữ gìn bản sắc văn hóa là cốt lõi trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, giúp người dân có điểm tựa vững chắc để vươn lên trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với xây dựng nông thôn mới trên địa bàn. Việc bảo tồn các giá trị văn hóa tại xã biên giới Pa Tần mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Ngôn ngữ và phong tục tập quán chính là sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt hơn. Khi người dân tự hào về bản sắc văn hóa của dân tộc mình, họ sẽ có ý thức bảo vệ bản làng, quê hương, đường biên mốc giới trên mảnh đất biên cương của Tổ quốc.

Do đó, văn hóa đã trở thành “tấm khiên mềm” giữ vững an ninh trật tự nơi biên viễn của Lai Châu và của Tổ quốc. Nhờ sự thấu hiểu và đoàn kết thông qua các hoạt động văn hóa nói chung, niềm tin của người dân vùng biên viễn vào đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ngày càng vững chắc. Đồng bào yên tâm lao động sản xuất, cùng nhau thực hiện tốt phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, chung tay cùng lực lượng chức năng giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.

Việc bảo tồn các nét văn hóa đặc sắc như dệt vải, đan lát hay các lễ hội truyền thống của người Mảng còn mở ra hướng phát triển mới cho "ngành công nghiệp không khói", đó là phát triển du lịch bản văn hóa cộng đồng. Đây chính là cách để “văn hóa nuôi dưỡng kinh tế”, tạo ra sinh kế bền vững cho cộng đồng các dân tộc ít người và trong công cuộc bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc.

Lớp học tiếng dân tộc Mảng theo hình thức truyền khẩu tại xã biên giới Pa Tần thu hút đông đảo người dân, thanh niên tham gia. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Lớp học tiếng dân tộc Mảng theo hình thức truyền khẩu tại xã biên giới Pa Tần thu hút đông đảo người dân, thanh niên tham gia. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Những lớp học truyền khẩu tại xã biên giới Pa Tần không chỉ đơn thuần là việc dạy chữ, học tiếng mà đó chính là cuộc hành trình gìn giữ, phát huy những giá trị bản sắc văn hóa. Đây cũng là sự khẳng định về vai trò của dân tộc Mảng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Dù thời gian của mỗi lớp học không nhiều nhưng đã tạo ra một luồng sinh khí mới, sưởi ấm những trái tim yêu bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Nhờ sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền xã Pa Tần nói chung, các bản làng có dân tộc Mảng nói riêng, cùng sự đồng lòng của những người uy tín với vốn kiến thức sâu rộng về văn hóa và các thế hệ trẻ, "linh hồn" của đồng bào dân tộc Mảng sẽ không chỉ dừng lại ở những bài học mà sẽ hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Với những hoạt động bảo tồn và phát huy hiệu quả, di sản văn hóa của đồng bào dân tộc Mảng sẽ mãi là kho tàng quý, được lưu giữ và tỏa sáng giữa đại ngàn của núi rừng Tây Bắc./.

Có thể bạn quan tâm

Phối hợp tuần tra song phương bảo vệ đường biên

Phối hợp tuần tra song phương bảo vệ đường biên

Giữa cái nắng gắt đầu mùa nơi dãy Trường Sơn phía Tây Quảng Trị, trên những cung đường rừng hiểm trở, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng (Bộ đội Biên phòng Quảng Trị) cùng lực lượng địa phương và đơn vị nước bạn Lào đã hoàn thành đợt tuần tra song phương bảo vệ đường biên, mốc quốc giới sau nhiều ngày băng rừng, vượt suối, quyết tâm giữ vững biên cương Tổ quốc.

Tạo khí thế thi đua sôi nổi chào mừng Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI

Tạo khí thế thi đua sôi nổi chào mừng Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI

Thiết thực lập thành tích chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Tuyên Quang và các tổ chức thành viên các cấp đang triển khai nhiều công trình, phần việc ý nghĩa, tạo khí thế thi đua sôi nổi trong nhân dân.

Khi chính quyền cơ sở vận hành trên không gian số

Khi chính quyền cơ sở vận hành trên không gian số

Sau sáp nhập địa giới hành chính, tỉnh Lâm Đồng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, hạ tầng viễn thông, dữ liệu số và các nền tảng điện tử dần trở thành “hệ thần kinh” mới của bộ máy cơ sở. Từ những vùng lõm sóng ở miền núi đến các trung tâm hành chính địa phương, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi cách chính quyền vận hành và phục vụ người dân.

Vùng núi Bắc Bộ cục bộ mưa to, đề phòng lũ quét, sạt lở đất

Vùng núi Bắc Bộ cục bộ mưa to, đề phòng lũ quét, sạt lở đất

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ tối 10/5 đến ngày 11/5, ở khu vực vùng núi Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 10-30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 80mm, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Ghi nhận động đất 4.0 độ tại xã Mường Hung, Sơn La

Ghi nhận động đất 4.0 độ tại xã Mường Hung, Sơn La

Theo Trung tâm Báo tin Động đất và Cảnh báo Sóng thần, Viện Các khoa học trái đất (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), tối 10/5, một trận động đất có độ lớn 4.0 đã xảy ra tại xã Mường Hung, tỉnh Sơn La, độ rủi ro thiên tai cấp 0.

Khẩn trương tìm người mất tích giữa rừng sâu Bắc Quang

Khẩn trương tìm người mất tích giữa rừng sâu Bắc Quang

Tối 10/5, Thượng tá Hoàng Văn Chuyền, Trưởng Công an xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang cho biết, trên 300 cán bộ, chiến sĩ Công an cùng các lực lượng chức năng và người dân địa phương đang xuyên đêm băng rừng, chạy đua với thời gian để tìm kiếm một công dân mất tích khi vào rừng tìm cây thảo dược.

Mùa vàng thắm tình quân dân

Mùa vàng thắm tình quân dân

Những ngày đầu tháng 5, trên những cánh đồng vùng biên của tỉnh Quảng Trị lại rộn ràng vào mùa thu hoạch lúa Đông Xuân. Giữa sắc vàng óng ả của mùa no ấm, màu áo xanh của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trên tuyến biên giới tỉnh lại hiện diện trên từng thửa ruộng, từng bản làng, góp thêm nhịp lao động khẩn trương, gắn kết tình quân dân nơi tuyến đầu Tổ quốc.

Doanh nghiệp 'kéo' nông nghiệp miền núi vào chuỗi giá trị

Doanh nghiệp 'kéo' nông nghiệp miền núi vào chuỗi giá trị

Sản xuất manh mún, phụ thuộc thương lái, thiếu đầu ra ổn định từng khiến nông sản miền núi Quảng Ngãi quanh quẩn trong vòng luẩn quẩn nghèo khó. Nhưng từ những mô hình liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, vùng cao Quảng Ngãi đang dần hình thành tư duy sản xuất hàng hóa, mở ra con đường phát triển bền vững cho kinh tế nông nghiệp miền núi.

Bảy Núi vào mùa trâm: Quà quê tím ngọt gọi mời

Trâm chín tím triền núi hút khách về vùng Bảy Núi - An Giang

Những ngày đầu tháng 5/2026, khi nắng đầu hạ phủ vàng triền núi, vùng Bảy Núi (xã Tri Tôn, tỉnh An Giang) bước vào mùa trâm chín rộ. Từng chùm trâm rừng chuyển màu tím đen, căng mọng, tỏa hương thơm dịu, mang theo vị chua ngọt đặc trưng, trở thành thức quà dân dã hấp dẫn du khách gần xa.

Gần dân, sát dân từ mô hình chính quyền mới

Gần dân, sát dân từ mô hình chính quyền mới

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước tạo ra những chuyển biến rõ nét trong tổ chức bộ máy, cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Giúp người dân biên giới có thêm nguồn lực vươn lên thoát nghèo bền vững

Giúp người dân biên giới có thêm nguồn lực vươn lên thoát nghèo bền vững

Với phương châm “Cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc”, trong giai đoạn 2015 - 2025, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai hiệu quả hàng chục mô hình, chương trình sinh kế. Những việc làm thiết thực của các chiến sĩ quân hàm xanh không chỉ giúp đồng bào vùng biên giới, biển đảo thoát nghèo bền vững mà còn góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Tuyên Quang: Khẩn trương khắc phục thiệt hại sau dông lốc

Tuyên Quang: Khẩn trương khắc phục thiệt hại sau dông lốc

Ngay sau trận mưa dông kèm lốc, sét xảy ra trong đêm 7/5 và rạng sáng ngày 8/5, các địa phương trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã khẩn trương huy động lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ổn định đời sống và sản xuất.

Chủ động vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tạo động lực phát triển mới

Chủ động vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tạo động lực phát triển mới

Trong hai ngày 7 và 8/5, Đoàn kiểm tra, giám sát số 20 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư do đồng chí Hoàng Công Huấn, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương làm Trưởng đoàn đã làm việc với Đảng ủy HĐND tỉnh và Đảng ủy UBND tỉnh Tuyên Quang về việc lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai một số nhiệm vụ chính trị trọng tâm theo Quyết định số 20-QĐNS/TW ngày 23/2/2026 của Bộ Chính trị.

Tây Ninh: Lớp học tiếng Việt giúp trẻ em dân tộc tự tin vào lớp Một

Tây Ninh: Lớp học tiếng Việt giúp trẻ em dân tộc tự tin vào lớp Một

Tỉnh Tây Ninh hiện có 17 dân tộc thiểu số sinh sống với 13.594 hộ và hơn 36.900 người, chiếm khoảng 1,13% dân số toàn tỉnh. Trong hành trình xây dựng nông thôn mới và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng biên, những lớp học tiếng Việt dành cho trẻ em dân tộc thiểu số trước khi vào lớp Một ở Tây Ninh được triển khai nhằm tháo gỡ rào cản ngôn ngữ, tạo cơ hội tiếp cận tri thức công bằng cho trẻ em dân tộc thiểu số, góp phần hình thành thế hệ công dân mới có tri thức, nhưng vẫn gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Đổi thay trên quê hương cách mạng Pú Nhung

Đổi thay trên quê hương cách mạng Pú Nhung

Xã Pú Nhung, tỉnh Điện Biên là xã anh hùng, căn cứ cách mạng quan trọng trong kháng chiến chống Pháp, đồng thời là quê hương của Anh hùng liệt sĩ Vừ A Dính.

Từ một vùng đất còn nhiều khó khăn, nay trên những sườn đồi ở Pú Nhung, màu xanh của cà phê, mắc ca đang dần thay thế diện tích hoa màu kém hiệu quả. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân.

Gia Lai đầu tư 288 tỷ đồng nâng cấp y tế cơ sở vùng biên giới, đặc biệt khó khăn

Gia Lai đầu tư 288 tỷ đồng nâng cấp y tế cơ sở vùng biên giới, đặc biệt khó khăn

Ngày 7/5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch cho biết, tỉnh đang triển khai kế hoạch đầu tư toàn diện hệ thống y tế cơ sở, tập trung tại các xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn nhằm nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội và giảm tải cho tuyến trên.

Chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức là người dân tộc thiểu số

Chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức là người dân tộc thiểu số

Tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số đủ phẩm chất, uy tín và năng lực, chuyên nghiệp hóa để đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới. Đặc biệt, nhấn mạnh việc gắn mục tiêu phát triển nguồn nhân lực này với mục tiêu giảm nghèo đa chiều bền vững tại cơ sở. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Nghệ An dự kiến ngày 20/5 sẽ hoàn thành 95 căn nhà cho người dân vùng thiên tai

Nghệ An dự kiến ngày 20/5 sẽ hoàn thành 95 căn nhà cho người dân vùng thiên tai

Ngày 7/5, ông Mạc Văn Nguyên, Bí thư Đảng ủy xã Nhôn Mai, tỉnh Nghệ An cho biết, do chịu ảnh hưởng nặng nề của các cơn bão số 3, 5 và 10 năm trước, địa bàn xã biên giới Nhôn Mai chịu thiệt hại lớn về tài sản và nhà ở của nhân dân. Trong đó, nhiều khu vực ở các bản làng xảy ra sạt lở đất, lũ quét, khiến hàng trăm ngôi nhà bị cuốn trôi, hư hỏng nặng và phải tổ chức di dời khẩn cấp nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân.

Lào Cai: Nhiều nhà dân nứt, lún nghi do ảnh hưởng công trình xây dựng lớn

Lào Cai: Nhiều nhà dân nứt, lún nghi do ảnh hưởng công trình xây dựng lớn

Nhiều hộ dân tại thôn 11, xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai bức xúc và lo sợ khi tường nhà xuất hiện nhiều vết nứt, sụt lún do một công trình liền kề đang thi công gây ra. Công trình này đã hoàn thiện phần thô 4 tầng, đang dựng dầm cột để lên tầng 5 với diện tích xây dựng mặt sàn gần 3.000m2. Xung quanh công trình có quây rào kín. Tuy nhiên, phần thi công trên cao không có rào hay quây bạt chắn nên có hiện tượng vữa, xi măng, vật liệu xây dựng rơi xuống đường và vào khu vực nhà người dân sinh sống xung quanh.

72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Khởi sắc ở vùng căn cứ địa cách mạng

72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Khởi sắc ở vùng căn cứ địa cách mạng

Xã Mường Phăng (tỉnh Điện Biên) là vùng căn cứ địa cách mạng, nơi đặt Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tại đây, bằng tài thao lược quân sự, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng Bộ Tổng tham mưu đã đưa ra những quyết sách đúng đắn làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.” Năm tháng qua đi, Mường Phăng đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân.

Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công

Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công

Những năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp ở Đồng Nai đặc biệt quan tâm phong trào thi đua “Dân vận khéo”. Phong trào đã nâng cao nhận thức, trách nhiệm và thực hiện phong cách dân vận của công chức, viên chức, đảng viên theo phương châm: “Gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với nhân dân” góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với Đảng và Nhà nước, tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân.