Khánh Hòa giải bài toán thiếu giáo viên

Khánh Hòa giải bài toán thiếu giáo viên

Đã hơn nửa học kỳ I năm học 2023-2024 trôi qua, tình trạng thiếu giáo viên ở nhiều địa phương và cấp học trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa vẫn tồn tại, chưa thể giải quyết dứt điểm. Ngành Giáo dục được giao thêm chỉ tiêu nhưng đến thời điểm hiện tại vẫn rất khó tuyển dụng ở một số nơi.

Khánh Hòa giải bài toán thiếu giáo viên ảnh 1Giờ học của học sinh Trường Tiểu học Ninh Thủy, phường Ninh Thủy, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: TTXVN phát

Nhiều lý do

Ông Lê Hồng Tuyển, Phó phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Ninh Hòa cho biết, năm học 2023-2024, số lượng giáo viên từ cấp Mầm non đến Trung học cơ sở của thị xã được giao 2.753 chỉ tiêu biên chế, nhưng hiện tại chỉ có 2.024 biên chế. Tình trạng này đã kéo dài 8 năm qua, đến năm học 2023-2024 mới có đợt tuyển dụng viên chức sự nghiệp giáo dục.

Theo ông Tuyển, trong số hơn 700 chỉ tiêu thiếu nêu trên, chỉ có 500 chỉ tiêu biên chế viên chức là giáo viên. Số lượng thiếu này do giáo viên hàng năm đến tuổi nghỉ hưu, không có chỉ tiêu tuyển dụng biên chế, dồn qua từng năm nên lên đến con số 500 người. Trong khi giáo viên nghỉ việc vì áp lực công việc, thuyên chuyển công tác, tỷ lệ rất thấp, gần như không có.

Trước tình trạng này, các đơn vị sự nghiệp giáo dục chủ động ký hợp đồng để đảm bảo chương trình dạy và học. Điều đáng nói, nhiều trường dù thực hiện tuyển dụng hợp đồng nhưng vẫn không thể tuyển được giáo viên do đặc thù vùng sâu, vùng xa, đi lại xa, khó khăn, trong khi giáo viên hợp đồng chỉ có lương, không có thêm các chính sách đãi ngộ khác.

Điển hình, tại trường Tiểu học Ninh Thủy, phường Ninh Thủy, thị xã Ninh Hòa, năm học này có 880 học sinh với 28 lớp học và thiếu 11 giáo viên, trong đó có 9 giáo viên Tiểu học, 2 giáo viên tiếng Anh. Đi được nửa chặng đường học kỳ I, nhà trường đã tuyển được 3 giáo viên hợp đồng, số còn lại đành để trống, giáo viên biên chế tăng giờ dạy hoặc phân công thành viên Ban giám hiệu tham gia dạy một số tiết, phân công giáo viên bộ môn làm công tác chủ nhiệm lớp.

Thầy Nguyễn Tường Vy, Hiệu trưởng trường Tiểu học Ninh Thủy cho biết, nhà trường đã triển khai các giải pháp khi thiếu giáo viên. Đến nay, cơ bản đáp ứng nhu cầu dạy và học. Tuy nhiên, việc phân bố tiết dạy bắt buộc phải cắt bớt số tiết tăng cường, chỉ dạy đủ số tiết theo chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018 hoặc giáo viên nghỉ tiết/buổi sẽ qua dạy cho các lớp thiếu giáo viên.

“Chưa kể xin biên chế của thị xã, ngay đến cả việc hợp đồng với giáo viên giảng dạy ở vùng xa thị xã như Ninh Thủy rất khó. Năm nào cũng thiếu giáo viên nhưng hợp đồng lại không có. Điều này gây khó khăn cho công tác phân công chuyên môn và hoạt động của nhà trường, phần nào sẽ ảnh hưởng đến công tác giáo dục”, Hiệu trưởng trường Tiểu học Ninh Thủy nói.

Cùng chung cảnh thiếu giáo viên, trường Trung học cơ sở Sơn Lâm, huyện miền núi Khánh Sơn cũng đã có những phương án hợp đồng với giáo viên. Đây là năm thứ 3, nhà trường thiếu giáo viên nhưng khi có kế hoạch tuyển dụng, lại rất khó để tuyển đủ số lượng.

Theo cô Nguyễn Thị Hải, Hiệu trưởng trường Trung học cơ sở Sơn Lâm, vì là trường ở huyện miền núi nên khi các giáo viên có đủ điều kiện sẽ chuyển công tác đi nơi khác, do đó sẽ bị thiếu hụt giáo viên. Nhà trường đã chủ động hợp đồng hàng năm với các giáo viên, thậm chí trong trường hợp không hợp đồng hàng năm, trường triển khai hợp đồng theo số tiết dạy.

Khánh Hòa giải bài toán thiếu giáo viên ảnh 2Học sinh trường THCS Sơn Lâm (Khánh Sơn, Khánh Hòa) đọc sách tại thư viện nhà trường. Ảnh: TTXVN phát

Ông Nguyễn Hữu Thơ, Trưởng phòng Giáo dục huyện Khánh Sơn cho biết, năm học 2023-2024, huyện thiếu 36 giáo viên nhưng nếu xét theo lộ trình tinh giản biên chế, đến năm 2026, toàn huyện thiếu 45 chỉ tiêu giáo viên. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là hằng năm, các giáo viên được thuyên chuyển công tác từ miền núi đi các địa phương khác theo nguyện vọng sau khi có đủ thời gian công tác tại địa bàn khó khăn.

Cho rằng chất lượng giáo dục sẽ bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu giáo viên, Trưởng phòng Giáo dục huyện Khánh Sơn chia sẻ, các trường đang nỗ lực khắc phục dựa trên tình hình thực tế. Ngành cũng đưa ra nhiều phương án để giáo viên yên tâm công tác nhưng trong đó cốt lõi vẫn là động viên. Đối với việc đãi ngộ cho giáo viên công tác trên địa bàn huyện, ngoài các chính sách chung, các giáo viên Mầm non, Tiểu học hợp đồng lao động được hưởng phụ cấp ưu đãi 50%, các giáo viên Trung học cơ sở hợp đồng được hưởng mức 35%. Tuy vậy, huyện vẫn khó thu hút giáo viên về giảng dạy ổn định, lâu dài do đặc thù huyện vùng cao.

Đối với hệ Trung học phổ thông, nhiều năm nay có tình trạng thiếu giáo viên các bộ môn tự chọn như Âm nhạc, Mỹ thuật... xuất phát từ thực tiễn nhu cầu chọn môn học của học sinh theo chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018. Các trường không thể chủ động tuyển dụng các biên chế hay hợp đồng từ sớm với giáo viên, bởi phải căn cứ trên nhu cầu học của học sinh từng năm. Thông tư 20/2023/TT-BGDDT hướng dẫn về vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục phổ thông và các trường chuyên biệt công lập (dự kiến có hiệu lực vào tháng 12 sắp tới) cũng sẽ tác động đến công tác tuyển dụng giáo viên, khiến các đơn vị sự nghiệp giáo dục phải tính lại số lượng thừa, thiếu giáo viên để có luân chuyển phù hợp.

Để giáo viên “bám trường, bám nghề”


Đang là giáo viên hợp đồng tại trường Tiểu học Ninh Thủy (phường Ninh Thủy, thị xã Ninh Hòa), cô Châu Thị Đồng cho biết, cô vừa tham gia thi tuyển dụng viên chức sự nghiệp đào tạo năm 2023 của thị xã, hiện đang chờ kết quả. Cô Đồng hy vọng sẽ trúng tuyển trong đợt này, bởi từ năm 2018 về trường dạy hợp đồng đến nay mới có một đợt tuyển dụng. 5 năm dạy hợp đồng tại trường, ngoài tiền lương, cô không có thêm khoản thu nhập khác. Nhưng với lòng yêu nghề, mến trẻ và mong muốn được cống hiến vào sự nghiệp “trồng người”, cô vẫn nỗ lực công tác.

Ông Nguyễn Hữu Tuyển, Phó trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Ninh Hòa cho rằng, môi trường sư phạm tại cơ sở giáo dục đảm bảo thân thiện, hài hòa sẽ níu chân được giáo viên ở lại với trường. Có thể trường ở xa trung tâm hay các khoản thu nhập còn chưa cao, thậm chí áp lực của khối Mầm non, nhưng cũng không ngăn cản được tình yêu nghề với các giáo viên.

Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Ninh Hòa sẽ thực hiện luân chuyển giáo viên phù hợp, đảm bảo hài hòa cho giáo viên, nhà trường, tránh tình trạng giáo viên chuyển đi mà đơn vị giáo dục bị thiếu nhân sự, ảnh hưởng đến công tác giảng dạy. Phòng cũng tạo điều kiện để các trường, các giáo viên nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, tham gia các lớp tập huấn giáo dục và chương trình nâng hạng, nâng chuẩn giáo viên.

Ông Võ Hoàn Hải, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa cho biết, toàn ngành Giáo dục Khánh Hòa hiện có 22.196 cán bộ, công nhân viên, giáo viên hệ công lập và ngoài công lập. Giải bài toán thiếu giáo viên không hề đơn giản. Đây là lộ trình tinh giản biên chế của ngành Giáo dục toàn quốc, đảm bảo năm 2025, giảm 10% chỉ tiêu con người ở các đơn vị giáo dục và viên chức trong ngành.Về các công tác tuyển dụng, ngành Giáo dục của tỉnh cũng cần xem xét toàn diện, tính toán với các đơn vị, cơ quan chuyên môn khác trong tỉnh mới đưa ra tham mưu cụ thể. Thời gian tới, các đơn vị giáo dục sẽ có sự sắp xếp lại, sáp nhập các trường nên số lượng giáo viên sẽ được tính toán hợp lý hơn. Do đó, có thể năm nay, có trường thiếu giáo viên nhưng năm sau sẽ được bù lại đủ.

Trước tình trạng thiếu giáo viên biên chế, các đơn vị, cơ sở giáo dục trong tỉnh đã tính toán, tuyển dụng giáo viên hợp đồng để bù vào số hụt trong các năm học, nhằm đảm bảo chương trình dạy và học. Trong đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa yêu cầu các đơn vị bổ sung đầy đủ giáo viên cho chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đảm bảo các em học sinh chọn các môn học theo hình thức tự chọn có giáo viên giảng dạy.

Ông Võ Hoàn Hải nhấn mạnh, trong những năm qua, Ngành Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa đã thực hiện tốt, đầy đủ các chính sách đãi ngộ, lương cho giáo viên. Đối với các vùng đặc biệt khó khăn, các chính sách, phụ cấp đảm bảo chi trả đầy đủ. "Tuy nhiên, để giải bài toán này sẽ cần thời gian dài và cách thức vận dụng linh hoạt khéo léo và sự chủ động của Ban lãnh đạo các đơn vị sự nghiệp giáo dục", trưởng ngành Giáo dục tỉnh Khánh Hòa cho biết thêm.

Phan Sáu

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Gió lốc gây thiệt hại tại xã Thu Lũm

Gió lốc gây thiệt hại tại xã Thu Lũm

Ngày 22/3, Chủ tịch UBND xã Thu Lũm (Lai Châu) Lê Thanh Tâm cho biết, từ 18 giờ 30 phút đến 20 giờ ngày 21/3, trên địa bàn xã xảy ra gió lốc, ảnh hưởng đến nhiều công trình và nhà dân tại một số bản trong xã.

Tặng 3.000 cây sâm Ngọc Linh giống cho thanh niên vùng khó

Tặng 3.000 cây sâm Ngọc Linh giống cho thanh niên vùng khó

Ngày 21/3, UBND ba xã Tu Mơ Rông, Măng Ri, Đăk Sao (tỉnh Quảng Ngãi) phối hợp với Công ty Cổ phần Vingin (đơn vị sở hữu Thương hiệu Sâm Ngọc Linh K5) tổ chức chương trình “Cội nguồn di sản” kỷ niệm 53 năm tìm thấy cây sâm Ngọc Linh đầu tiên (19/3/1973 - 19/3/2926); tổ chức hoạt động hướng nghiệp cho đoàn viên, thanh niên, gắn với hỗ trợ phát triển vườn sâm Ngọc Linh.

Lan tỏa nghĩa cử cao đẹp hiến máu cứu người

Lan tỏa nghĩa cử cao đẹp hiến máu cứu người

Ngày 21/3, Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Phân hiệu Trường Đại học Luật tại tỉnh Đắk Lắk tổ chức Chương trình hiến máu tình nguyện “Lễ hội Xuân hồng năm 2026”.

Giữ rừng hiệu quả từ gốc

Giữ rừng hiệu quả từ gốc

Dựa vào cộng đồng dân tộc thiểu số tại chỗ để giao khoán, quản lý và bảo vệ rừng đang chứng minh hiệu quả rõ rệt tại nhiều địa phương. Không chỉ góp phần giữ vững diện tích rừng, mô hình này còn tạo sinh kế, nâng cao ý thức trách nhiệm, biến người dân thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ tài nguyên rừng.

Nhộn nhịp mùa "hái lộc" nhung hươu của đồng bào dân tộc Mường

Nhộn nhịp mùa "hái lộc" nhung hươu của đồng bào dân tộc Mường

Về các xã vùng cao Phú Long và Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình những ngày sau Tết Nguyên đán, du khách không chỉ được đắm mình trong không gian xanh mát của đại ngàn mà còn được chứng kiến không khí nhộn nhịp của mùa thu hoạch nhung hươu - loại sản vật đang giúp đồng bào dân tộc Mường nơi đây phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu.

Đặc sắc phiên chợ 'mua may, bán rủi' dưới chân dãy Cham Chu hùng vĩ

Đặc sắc phiên chợ 'mua may, bán rủi' dưới chân dãy Cham Chu hùng vĩ

Giữa miền đất trù phú dưới chân dãy Cham Chu hùng vĩ, có một phiên chợ chỉ họp một lần trong năm nhưng lại neo giữ ký ức của bao thế hệ. Chợ Thụt, xã Phù Lưu (tỉnh Tuyên Quang), không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, mà còn là không gian văn hóa đặc biệt, nơi con người tìm về niềm tin, tình thân và những giá trị bền chặt của cộng đồng.

Xây trường nội trú liên cấp - chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên

Xây trường nội trú liên cấp - chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên

Giữa đại ngàn núi rừng, hai ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở ở các xã A Lưới 3, 4 (thành phố Huế) khang trang, rộng lớn đang dần hình thành. Đây là hai trong những công trình được Đảng, Nhà nước đầu tư xây dựng ở các xã vùng biên A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4, A Lưới 5 (thành phố Huế). Sau khi các công trình này hoàn thành, học sinh vùng cao nơi đây sẽ được hưởng thụ môi trường giáo dục tốt nhất, với cơ sở hạ tầng hiện đại, sạch đẹp.

Đòn bẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở xã miền núi

Đòn bẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở xã miền núi

Đông Thọ là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Tuyên Quang với điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, dân số chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số như: Mông, Tày, Cao Lan… Những năm gần đây, nhờ phát huy hiệu quả nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, đời sống người dân ngày càng cải thiện, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Tạo môi trường học tập tốt nhất cho học sinh miền núi biên giới

Tạo môi trường học tập tốt nhất cho học sinh miền núi biên giới

Ngày 19/3, tại thôn Nhân Hòa, xã Hoàng Văn Thụ (Lạng Sơn), Bộ Công an tổ chức khởi công xây dựng Trường Mầm non xã Hoàng Văn Thụ. Cùng ngày, tỉnh Lạng Sơn đồng loạt khởi công 7/11 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở còn lại tại các xã biên giới: Đồng Đăng, Ba Sơn, Cao Lộc, Hoàng Văn Thụ, Thụy Hùng, Quốc Việt và Kháng Chiến.

Đảm bảo an sinh xã hội gắn với củng cố thế trận biên phòng nơi tuyến biển

Đảm bảo an sinh xã hội gắn với củng cố thế trận biên phòng nơi tuyến biển

Trong một thập kỷ qua, lực lượng Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ đã tích cực tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội tại địa phương thông qua hàng loạt mô hình, chương trình và phong trào thiết thực. Sự đồng hành gắn bó này không chỉ giúp nhân dân nâng cao đời sống vật chất, tinh thần mà còn góp phần củng cố vững chắc "thế trận lòng dân" nơi tuyến biển.

Khởi công Dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Na Sang

Khởi công Dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Na Sang

Sáng 19/3, tại xã Na Sang, Công an tỉnh Điện Biên phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Lễ khởi công Dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Na Sang. Dự buổi lễ có Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cùng lãnh đạo tỉnh và các bộ, ngành liên quan.

Phát huy tiềm năng, lợi thế vùng đất 'cột mốc ba biên'

Phát huy tiềm năng, lợi thế vùng đất 'cột mốc ba biên'

Ngày 18/3, trong chuyến công tác tại các xã phía Tây tỉnh Quảng Ngãi (Kon Tum cũ), Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang đã có buổi làm việc với Ủy ban nhân dân ba xã biên giới: Dục Nông, Bờ Y, Sa Loong và các xã Măng Đen, Măng Bút, Kon Plong về tình hình kinh tế - xã hội đảm bảo an ninh quốc phòng trong thời gian qua và năm 2026.

Thăm, chúc Tết Ramưwan đồng bào Chăm năm 2026

Thăm, chúc Tết Ramưwan đồng bào Chăm năm 2026

Nhân dịp Tết cổ truyền Ramưwan năm 2026, ngày 18/3, đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng cùng một số sở, ngành tổ chức các đoàn đến thăm và chúc tết đồng bào Chăm đang sinh sống tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh.

Thanh niên với chủ quyền biên giới quốc gia

Thanh niên với chủ quyền biên giới quốc gia

Ngày 18/3, tại xã Thới Thuận, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Vĩnh Long phối hợp Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Giao Long tổ chức chương trình “Tháng Ba biên giới” năm 2026, nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026); 67 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng Việt Nam (3/3/1959 - 3/3/2026) và 37 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2026).

Lãng phí từ hệ thống camera giám sát hơn 4 tỉ đồng chưa thể vận hành

Lãng phí từ hệ thống camera giám sát hơn 4 tỉ đồng chưa thể vận hành

Dự án hệ thống camera giám sát, xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông và an ninh trật tự tại huyện Ia Grai (cũ), tỉnh Gia Lai, được đầu tư hơn 4 tỉ đồng từ ngân sách địa phương đã hoàn thành từ đầu năm 2025. Tuy nhiên đến nay, hệ thống này vẫn chưa được đưa vào vận hành chính thức do vướng mắc trong quá trình bàn giao và tổ chức quản lý sau khi giải thể Công an cấp huyện.

Niềm tin, kỳ vọng vào những ngôi trường ở biên giới

Niềm tin, kỳ vọng vào những ngôi trường ở biên giới

Do bố mẹ phải đi làm nương rẫy xa, em A Hoàng Kiệt, học sinh lớp 4D, Trường Tiểu học – Trung học cơ sở Đăk Xú (xã Bờ Y, tỉnh Quảng Ngãi) mỗi ngày đều đi bộ 3km đến trường vào buổi sáng. Hết giờ học buổi sáng, em phải đi bộ về nhà rồi quay trở lại trường vào đầu giờ chiều để tiếp tục học tập.

Các địa phương vùng cao hoàn tất công tác bầu cử, nhiều cử tri trên 100 tuổi tham gia

Các địa phương vùng cao hoàn tất công tác bầu cử, nhiều cử tri trên 100 tuổi tham gia

Theo báo cáo của Ủy ban bầu cử tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, tính đến 19h ngày 15/3, công tác tổ chức bỏ phiếu trong ngày bầu cử Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã diễn ra nghiêm túc, đúng quy định. Các Tổ bầu cử hướng dẫn cử tri thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân theo đúng trình tự, bảo đảm an toàn, trật tự, không xảy ra tình huống phức tạp.

Lai Châu có trên 99,93% cử tri tham gia bầu cử

Lai Châu có trên 99,93% cử tri tham gia bầu cử

Theo báo cáo từ Ủy ban Bầu cử tỉnh Lai Châu, đến 19 giờ ngày 15/3, tỉnh Lai Châu đã hoàn thành công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Tỷ lệ cử tri Tuyên Quang tham gia bầu cử đạt 99,96%

Tỷ lệ cử tri Tuyên Quang tham gia bầu cử đạt 99,96%

Theo báo cáo từ Trung tâm điều hành Bầu cử tỉnh Tuyên Quang, đến 19 giờ ngày 15/3, việc bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã kết thúc theo đúng thời gian quy định.

Đồng bào các dân tộc Lai Châu phấn khởi đi bầu cử, xã vùng cao hoàn thành sớm

Đồng bào các dân tộc Lai Châu phấn khởi đi bầu cử, xã vùng cao hoàn thành sớm

Trong không khí tươi vui, phấn khởi của ngày hội non sông, cùng với cả nước, đồng bào 20 dân tộc anh em trên mảnh đất Lai Châu đã nô nức đi bỏ phiếu, thực hiện quyền làm chủ thiêng liêng của người công dân để sáng suốt lựa chọn những đại biểu đủ đức, đủ tài xứng đáng đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.