Tại Bạc Liêu, rất nhiều khâu trong canh tác lúa được máy móc hỗ trợ, việc ứng dụng cơ giới hóa vào các khâu canh tác lúa vừa giúp nông dân giảm công lao động, giảm giá thành, tiết kiệm chi phí sản xuất, đồng thời nâng cao lợi nhuận. Đây là cơ sở để tỉnh Bạc Liêu tiếp tục đẩy mạnh thực hiện mục tiêu xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, phát triển bền vững.
Với gần 100.000 ha gieo sạ từ 2 – 3 vụ lúa/năm, trung bình mỗi năm tỉnh Bạc Liêu đạt sản lượng hơn 1 triệu tấn. Đây là thành quả đáng tự hào mà ngành nông nghiệp Bạc Liêu quan tâm đầu tư trong nhiều năm qua; trong đó, đáng chú ý là đẩy nhanh áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất.
Hợp tác xã Thanh Sơn (xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu) là một trong những đơn vị tiên phong của tỉnh trong đổi mới trong sản xuất nông nghiệp theo hướng cơ giới hóa trong các khâu sản xuất. Ông Trần Văn Ngỗ, Giám đốc Hợp tác xã Thanh Sơn, chia sẻ: “Các khâu canh tác lúa như: làm đất, gieo sạ, bón phân, phun thuốc, thu hoạch … tất cả đều sử dụng cơ giới hóa.
Theo ông Sơn, ban đầu việc ứng dụng cơ giới cũng có những ý kiến quan ngại từ xã viên. Tuy nhiên, hiệu quả từ việc ứng dụng này mang lại đã thuyết phục bà con. Với việc ứng dụng cơ giới hóa không chỉ tiết kiệm công sức lao động mà lợi nhuận cũng tăng thêm trung bình 1,5 triệu đồng/ha/vụ.
Tại huyện Hồng Dân, từ nhiều năm qua, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Quyết Thắng, (xã Lộc Ninh) triển khai thực hiện thành công mô hình “Mặt ruộng không dấu chân” trên diện tích hơn 300 ha. Ông Lê Văn Tổng - Giám đốc Hợp tác xã chia sẻ: với mô hình “Mặt ruộng không dấu chân”, toàn bộ quy trình canh tác, từ xuống giống, phun thuốc, bón phân... đều sử dụng hoàn toàn bằng máy bay không người lái.
Lợi ích của mô hình này so với phương pháp canh tác truyền thống, là trong quá trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để phòng ngừa, điều trị sâu hại, dịch bệnh, nông dân phải mang những bình phun thuốc nặng và cồng kềnh trên lưng. Việc này mất nhiều thời gian, công sức.
Sử dụng máy bay không người lái trong canh tác lúa giúp nông dân tiết kiệm giống, giảm lượng phân bón, thuốc hóa học, giảm chi phí sản xuất so với truyền thống từ 20 – 30%. Ảnh: TTXVN phát
Trong khi đó, với thiết bị bay không người lái, chỉ cần một người điều khiển là có thể phun thuốc trên một diện tích lớn, thời gian phun nhanh hơn, công lao động bỏ ra hầu như không đáng kể. Với mô hình này, nông dân tiết kiệm giống, giảm lượng phân bón, thuốc hóa học, giảm chi phí sản xuất so với tập quán canh tác truyền thống từ 20 – 30%.
Không riêng gì các hợp tác xã, ngày càng có nhiều nông dân mạnh dạn đầu tư, sử dụng máy bay không người lái để chăm sóc lúa của gia đình kết hợp với làm dịch vụ. Sử dụng máy bay không người lái 3 trong 1 (phun thuốc, sạ lúa, rải phân) nhiều năm qua, anh Hồ Vũ Trường, xã Phong Tân, thị xã Giá Rai cho biết: Ban đầu, nhiều nông dân e ngại về hiệu quả của việc sử dụng máy bay không người lái trong sản xuất lúa nên cũng dè dặt thuê mướn dịch vụ. Thế nhưng chỉ sau một, hai vụ sản xuất, hiệu quả mà máy bay không người mang lại đã thuyết phục những nông dân khó tính. Hiện nay, mỗi vụ anh Trường bay dịch vụ để sạ lúa, rải phân và phun thuốc cho khoảng 2000 ha.
Thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bạc Liêu, trong giai đoạn 2020-2025, số lượng máy móc phục vụ sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh tăng nhanh, đa dạng về chủng loại, đáp ứng hầu hết các khâu trước, trong và sau thu hoạch. Mức độ cơ giới hóa tại một số khâu trong canh tác lúa có tỷ lệ 100% như: làm đất, gieo sạ, phun thuốc bảo vệ thực vật, thu hoạch, thu gom rơm rạ… Theo thống kê của ngành nông nghiệp, trên địa bàn tỉnh hiện có 2 bẫy đèn thông minh, gần 100 máy gặt đặp liên hợp, 150 thiết bị bay không người lái và 17.500 bình động cơ phun thuốc bảo vệ thực vật.
Ông Lưu Hoàng Ly, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, việc ứng dụng cơ giới hóa trong canh tác lúa đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất. Nhờ ứng dụng công nghệ, thời gian canh tác rút ngắn, chất lượng lúa ổn định và đáp ứng tốt nhu cầu thị trường, tiết kiệm chi phí, giảm sức lao động. Điều này không chỉ giúp nông dân cải thiện thu nhập mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển mô hình sản xuất lúa bền vững, nâng cao giá trị nông sản của tỉnh và giảm thiểu tác động đến môi trường.
Để thúc đẩy cơ giới hóa trong canh tác lúa thời gian tới, ông Lưu Hoàng Ly cho biết, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bạc Liêu xác định sẻ tiếp tục đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, tổ chức sản xuất phù hợp máy móc, thiết bị cơ giới hóa; trong đó, trọng tâm là tạo mối liên kết giữa các cơ quan nghiên cứu với doanh nghiệp cùng nông dân để nghiên cứu, chuyển giao khoa học, công nghệ.
Tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cơ chế, chính sách mới có tính đột phá để huy động tối đa nguồn lực của xã hội để đầu tư cho cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp nói chung; trong đó, có canh tác lúa.
Đây là điều kiện để xây dựng nền nông nghiệp phát triển hiệu quả và bền vững, góp phần thực hiện thành công Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”./.
