Gần 10 năm qua, hàng chục hộ dân tại các thôn Hòa Thuận, Hòa Tín và làng Chư Bố 1, xã Ia Phang, huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai luôn phải đối mặt với thực trạng ô nhiễm môi trường từ hoạt động của Cơ sở thu mua, chế biến nông sản Bảy Gắng (Cơ sở Bảy Gắng). Khói bụi, tiếng ồn ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, sức khỏe của người dân. Dù người dân đã liên tục gửi đơn kêu cứu đến các cấp chính quyền trong suốt 5 năm qua, nhưng sự việc vẫn chưa được xử lý triệt để.
Cơ sở Bảy Gắng do ông Huỳnh Ngọc Phong (sinh năm 1983, trú tại thôn Hòa Thuận, xã Ia Phang, huyện Chư Pưh) làm chủ, chuyên kinh doanh mua bán và chế biến nông sản. Khoảng 7-8 năm trước, ông Phong đầu tư thêm hệ thống máy xay xát, máy sấy nông sản để chế biến ngô và cà phê. Theo phản ánh của người dân, hoạt động của cơ sở đã gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt là vào mùa thu hoạch ngô và cà phê, từ tháng 8 đến cuối năm.
Ông Lê Trần Quang Vinh, một hộ dân sống gần Cơ sở Bảy Gắng bức xúc cho biết: Khoảng 2-3 năm gần đây, cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt vào mùa thu hoạch nông sản, máy móc hoạt động gần như hết công suất cả ngày lẫn đêm. Thời điểm xay xát và sấy nông sản mạnh nhất thường rơi vào khung giờ từ 18 đến 23 giờ hằng ngày. Tiếng ồn, khói đen từ lò đốt sấy bằng củi kết hợp với bụi mịn từ xay xát nông sản thải ra môi trường ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân.
Chia sẻ thêm về tình trạng này, anh Lê Hùng Quyền, thôn Hòa Tín, xã Ia Phang cho biết, người dân lo ngại vì gia tăng khói bụi và tiếng ồn, nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp rất cao. Bà con mong chính quyền có biện pháp quyết liệt hơn, yêu cầu di dời cơ sở ra khỏi khu dân cư để bảo vệ sức khỏe người dân.
Trước tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng, người dân đã nhiều lần phản ánh trực tiếp đến ông Huỳnh Ngọc Phong và trong các buổi họp thôn. Tuy nhiên, tình trạng khói bụi và tiếng ồn không những không được khắc phục mà còn trở nên nghiêm trọng hơn. Bà con đã kiến nghị đến chủ cơ sở và cấp thôn, nhưng dường như những kiến nghị đó không được xem xét nghiêm túc. Người dân đã làm đơn kêu cứu tập thể gửi lên chính quyền xã, huyện và tỉnh nhưng tình trạng ô nhiễm vẫn không được giải quyết triệt để. Cán bộ xuống kiểm tra, xử phạt xong mọi chuyện lại trở về như cũ, ông Lê Trần Quang Vinh, một hộ dân sống gần Cơ sở Bảy Gắng thông tin.
Theo thống kê, xã Ia Phang hiện có 5 hộ kinh doanh, chế biến nông sản hoạt động chủ yếu vào mùa thu hoạch ngô và cà phê; trong đó, Cơ sở Bảy Gắng có công suất và quy mô lớn nhất với diện tích 1.000 m2 gồm 5 lò sấy, mỗi lò có diện tích 100m2. Cơ sở này đã bị ngành chức năng kiểm tra, xử phạt và yêu cầu khắc phục nhiều lần.
Ông Nguyễn Minh Hà, Chủ tịch UBND xã Ia Phang, cho biết, UBND xã đã nắm bắt tình trạng ô nhiễm từ Cơ sở Bảy Gắng và đã cho cán bộ đi kiểm tra, xác minh cũng như lập biên bản xử lý vi phạm nhiều lần đối với cơ sở, theo đúng chức năng và quyền hạn của địa phương. Tuy nhiên, đến thời điểm này rất cần sự vào cuộc của các cơ quan có thẩm quyền để xử lý dứt điểm đúng quy trình, thủ tục.
Theo Phòng Tài Nguyên và Môi trường huyện Chư Pưh, trong đợt kiểm tra gần nhất vào cuối năm 2023, đơn vị đã cùng UBND xã Ia Phang đến kiểm tra theo phản ánh của người dân và phát hiện Cơ sở Bảy Gắng vi phạm một số nội dung về bảo vệ môi trường và đã xử phạt cơ sở 4 triệu đồng.
Tuy nhiên, Cơ sở Bảy Gắng kinh doanh hộ gia đình, không thuộc diện cơ sở kinh doanh bắt buộc lập báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các ngành nghề bắt buộc. Vì vậy, Phòng Tài nguyên và Môi trường đã hướng dẫn chủ cơ sở làm các thủ tục đăng ký môi trường theo quy định.
Ông Nguyễn Thanh Quang, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Chư Pưh cho biết, nội dung đơn thư kiến nghị của người dân liên quan đến Cơ sở Bảy Gắng gây ô nhiễm môi trường qua các năm đều được Phòng tiếp nhận, xử lý theo đúng quy trình. Riêng đơn kiến nghị năm 2024, đơn vị vừa mới nhận được vào trưa 11/10/2024 nên sẽ tiếp tục phối hợp với UBND xã và ngành chức năng kiểm tra, xử lý ngay vi phạm nếu có và yêu cầu cơ sở thực hiện các biện pháp khắc phục ô nhiễm.
Tình trạng ô nhiễm môi trường từ Cơ sở Bảy Gắng tại thôn Hòa Thuận, xã Ia Phang vẫn diễn ra đều đặn qua các năm, chưa được xử lý quyết liệt và dứt điểm. Điều này khiến người dân hoài nghi về khả năng thực hiện các cam kết của chính quyền các cấp trong việc bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng, cùng với hành vi xem thường pháp luật của chủ cơ sở.
Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Minh Tứ, Phó Chủ tịch UBND huyện Chư Pưh khẳng định đã chỉ đạo Phòng Tài Nguyên và Môi trường phối hợp với chính quyền địa phương, ngành chức năng kiểm tra kỹ hoạt động của Cơ sở Bảy Gắng, tập trung làm rõ mức độ gây ô nhiễm môi trường của cơ sở và đưa ra biện pháp xử lý nghiêm. Quan điểm của địa phương để xử lý dứt điểm vụ việc này là sẽ thu hồi giấy phép kinh doanh của cơ sở.
Hoài Nam – Xuân Huy
