Những buổi sáng sớm ở bản Làng Sáng, xã Tà Xùa (tỉnh Sơn La) mây, sương từ các sườn núi phủ trắng lối đi. Dù cuộc sống nơi đây vẫn còn nhiều khó khăn nhưng các em nhỏ dân tộc Mông vẫn mỗi ngày được gia đình đưa đến lớp. Trên gương mặt nhỏ bé của các em ánh lên niềm háo hức khi được đến trường, học chữ, gặp bạn bè và thầy cô giáo.
Nằm trên núi cao trong khu rừng đặc dụng Tà Xùa, điểm trường Làng Sáng của Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Háng Đồng là nơi “gieo chữ” đầy gian nan với các thầy, cô giáo nơi đây bởi đường xá đi lại rất khó khăn. Hiện tại, điểm trường có 5 lớp học gồm lớp 1, lớp 2 với 54 học sinh do 3 giáo viên nam đứng lớp; 3 lớp mầm non với 66 học sinh do 4 giáo viên nữ phụ trách.
Nhiều năm qua, để giữ được sĩ số học sinh đến lớp, các thầy, cô giáo đã cùng với trưởng bản, chi hội phụ nữ thường xuyên đi đến từng hộ dân tuyên truyền vận động. Chị Thào Thị Dâu, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ bản Làng Sáng cho biết: "Những ngày mưa, đường đất trơn trượt, nhiều đoạn dốc khiến việc đến lớp của học sinh nhỏ tuổi càng thêm nhọc nhằn. Nhiều em nhà xa phải đi bộ từ sáng sớm, vượt qua những đoạn đường phủ kín sương mù để kịp giờ học, chúng tôi cùng các thầy cô lại động viên bà con cùng chung tay, thay nhau hỗ trợ đưa trẻ đến lớp".
Những học sinh ở xa điểm trường được bố mẹ đưa đến lớp bằng xe máy.
Đã có thời gian 15 năm gắn bó với điểm trường Làng Sáng, thầy giáo Lò Văn Huấn hiểu rõ từng địa bàn, từng hoàn cảnh gia đình của học trò nơi đây. Theo thầy Huấn, ngoài việc thầy cô quyết tâm vượt khó, khắc phục thiếu thốn về cơ sở vật chất thì việc duy trì đảm bảo việc dạy và học cho học sinh trong điều kiện đời sống của đồng bào vùng cao còn nhiều khó khăn cũng là một thử thách, là nhiệm vụ khó khăn nhất mà tất cả các thầy cô đang công tác tại đây đều phải vượt qua và hoàn thành tốt.
Thầy Huấn chia sẻ, nhiều em học sinh lớp 1 còn rất nhỏ nhưng mỗi ngày vẫn tự đi bộ đến trường. Có những hôm mùa đông trời rét, sương dày đặc, nhìn học sinh co ro đến lớp, các giáo viên vừa thương vừa xót. Tình yêu thương với vùng đất, con người và các em nhỏ Làng Sáng nhen nhóm trong tim các thầy cô theo thời gian ngày càng sâu đậm. Chính vì vậy, các thầy cô của điểm trường luôn cố gắng gần gũi, động viên để các em yêu trường, yêu lớp hơn, cố gắng học tập để xây dựng cuộc sống sau này.
Giờ học của học sinh lớp mầm non.
Ở lớp học mầm non, cô giáo Lò Thị Hảo cùng các đồng nghiệp mỗi ngày lại bắt đầu công việc nhận trẻ từ rất sớm. Với cô, việc chăm sóc những đứa trẻ của bản Làng Sáng không chỉ là dạy học mà cô còn như người mẹ thứ hai, chăm chút từng bữa ăn, giấc ngủ cho các con. Nhiều học sinh mầm non lần đầu đến lớp còn rụt rè, chưa nói được tiếng phổ thông. Các cô giáo phải vừa dạy, vừa dỗ dành, tập cho các em từng kỹ năng nhỏ nhất. Có những hôm phụ huynh đi nương từ sớm, giáo viên trở thành người gần gũi với các em nhỏ suốt cả ngày.
Một tiết của học sinh lớp 2 tại điểm trường Làng Sáng.
Trong tiết học Tiếng Việt lớp 1 của thầy Lường Văn Dương đứng lớp, cả lớp sôi nổi tham gia, giơ tay xung phong trả lời các câu hỏi của thầy. Em Mùa Thị Pàng còn được thầy ân cần dạy đánh vần từng chữ, dù nhút nhát. Pàng chia sẻ, em thích đến trường vì ở lớp có bạn bè được chơi vui và được thầy dạy chữ. Những câu nói hồn nhiên ấy trở thành động lực để thầy Dương và đồng nghiệp tiếp tục bám bản, giữ lớp học nơi đây.
Một tiết học thể dục của khối lớp 1 tại điểm trường Làng Sáng.
Theo thầy Trần Việt Cường, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Háng Đồng, dù điều kiện còn nhiều khó khăn nhưng nhà trường luôn nỗ lực duy trì chất lượng giáo dục tại điểm trường Làng Sáng, đồng thời hạn chế tối đa việc học sinh bỏ học. Với học sinh lớp 2 sau khi các em hoàn thành chương trình sẽ tiếp tục theo học bán trú tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Háng Đồng. Đây là điều kiện quan trọng để học sinh bản Làng Sáng tiếp tục được học tập ổn định, giảm bớt khó khăn về quãng đường đi lại.
Học sinh tại điểm trường Làng Sáng chơi đùa trong sân trường trước giờ vào lớp.
Kết thúc năm học 2025-2026, điểm trường Làng Sáng có 52/54 học sinh lớp 1, 2 được lên lớp đạt 96%. Trong đó, lớp 1 có 3 học sinh hoàn thành xuất sắc, 3 học sinh tiêu biểu, 18 học sinh hoàn thành chương trình lớp học và 1 học sinh chưa đạt. Lớp 2 có 5 học sinh tiêu biểu, 23 học sinh hoàn thành chương trình lớp học và 1 học sinh chưa đạt.
Giữa mây núi Tà Xùa, những lớp học nhỏ nơi đây vẫn ngày ngày vang lên tiếng đánh vần non nớt của trẻ thơ. Và trên những con đường đất quanh co trong bản ấy, từng bước chân nhỏ vẫn đang bền bỉ vượt khó mỗi ngày đến lớp để học chữ, học văn hóa. Các em như những mầm xanh đang được chăm bón và lớn lên từng ngày, mang theo quyết tâm, ước vọng của thầy, trò và người dân Làng Sáng về một tương lai tươi sáng./.
Học sinh lớp mầm non 5 tuổi tại trường Mầm non Làng Sáng.