Nhà máy thủy điện đầu tiên tại Việt Nam xuất hiện như thế nào?

Nhà máy thủy điện đầu tiên tại Việt Nam xuất hiện như thế nào?
Nhà máy thủy điện đầu tiên tại Việt Nam xuất hiện như thế nào? ảnh 1
Nhà máy thủy điện Thác Bà trên dòng sông Chảy. Ảnh: Minh Tâm-TTXVN
Sự hỗ trợ kinh tế của Liên Xô và trước hết là Nga dành cho Việt Nam trong giai đoạn giữa hai cuộc kháng chiến hướng vào việc xây dựng và phát triển các ngành kinh tế chủ chốt. Một phần ba sự giúp đỡ của Liên Xô là viện trợ không hoàn lại. Trong 10 năm này, 92 xí nghiệp khác nhau đã được khôi phục và thi công. Khi kháng chiến chống Mỹ bùng nổ, những cơ sở này trở thành trụ cột kinh tế của miền Bắc Việt Nam. Trong số đó có vài nhà máy điện lực. Nổi tiếng nhất như Uông Bí và Thác Bà thường được nhắc khi nói tới sự hỗ trợ của Liên Xô dành cho nền kinh tế Việt Nam trước cuộc kháng chiến lần thứ hai. Nhưng ít ai nghe thấy về nhà máy thủy điện Bàn Thạch. Thực tế, đó là công trình thủy điện đầu tiên được xây dựng ở miền Bắc Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám, nằm trên hệ thống kênh mương lớn được tạo ra bằng sức người.

Như Bộ trưởng Bộ Thủy lợi và Điện lực Dương Quốc Chính từng ghi nhận vào cuối năm 1959, nhà máy thủy điện này vô cùng cần thiết cho đất nước. Thứ nhất, để cung cấp điện cho cơ sở nông nghiệp và công nghiệp tỉnh Thanh Hóa, thứ hai là cơ hội trau dồi kinh nghiệm thi công thủy điện từ Liên Xô, cùng với sự giúp đỡ của các chuyên gia đào tạo nên một lực lượng công nhân xây dựng.

Cả hai mục tiêu này đều đã đạt được. Đặc biệt, trạm bơm Yên Định đi vào hoạt động nhờ nguồn điện Bàn Thạch và 20.000 ha đất canh tác bắt đầu cho thu hoạch hai vụ lúa một năm. Năng lượng của thủy điện Bàn Thạch đến với các xí nghiệp gang thép và xay xát lúa, tới thành phố Thanh Hoá. Tới nhà máy cưa gỗ có sản phẩm đường gờ sàn được xuất khẩu sang Liên Xô, nhận được sự đánh giá cao từ các chuyên gia và nhà xây dựng. Nhà máy cưa gỗ cũng được thành lập vào năm 1956, trang bị công nghệ của Liên Xô, sáu chuyên gia từ Nga đã làm việc tại đây để hướng dẫn các công nhân Việt Nam.

Điện Bàn Thạch cũng là trường dạy nghề tuyệt vời cho các nhà thủy điện tương lai của Việt Nam. Như ông Mikhail Kiparisov, một chuyên gia Liên Xô từng làm việc tại công trình nhớ lại, hàng trăm người Việt Nam đã dự các khóa học đào tạo. Sau này trong các bức thư gửi những người bạn Nga đã trở về quê hương, họ cho biết nhiều người đã trở thành kỹ sư, thợ cả, được đánh giá khen thưởng vì thành tích xuất sắc trên các công trình khác.

Nhà máy điện Bàn Thạch được đưa vào hoạt động năm 1961, trở thành công trình thủy điện đầu tiên tại Việt Nam xây dựng sau Cách mạng tháng Tám. Nhưng 5 năm sau đó, Bàn Thạch là một trong những cơ sở kinh tế đầu tiên của Việt Nam bị máy bay Mỹ ném bom.

"Nhà máy đã bị tàn phá, ông Dương Quốc Chính viết cho ông Mikhail Kiparisov. Nhưng tình hữu nghị giữa người Việt Nam và người Nga sẽ được gìn giữ mãi mãi. Dựa trên kinh nghiệm của các bạn, sự giúp đỡ của các bạn, chúng tôi nhất định sẽ giành chiến thắng và xây dựng các nhà máy điện mới".

Ông Mikhail Kiparisov thường nghĩ tới những dòng viết của vị bộ trưởng Việt Nam mỗi lần ông nghe thấy tin tức về các công trình điện lực Hòa Bình, Phả Lại, Trị An… Ông mường tượng ở nơi đó, sát cánh làm việc cùng các chuyên gia đến từ Nga có những người lao động Việt Nam từng được đào tạo trên công trường thủy điện đầu tiên của đất nước - nhà máy điện Bàn Thạch.
Báo Tin Tức

Có thể bạn quan tâm

Chăm lo đời sống đồng bào Khmer

Chăm lo đời sống đồng bào Khmer

Tối 10/4, tại Hội trường Đảng ủy xã Hòn Đất, Ban Chỉ đạo các hoạt động “Tết Quân - Dân” tỉnh An Giang đã tổ chức Lễ tổng kết chương trình “Tết Quân - Dân” mừng Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 với chủ đề “Quân - Dân An Giang mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026”.

Siết chặt '4 tại chỗ' phòng chống cháy rừng ở Vườn quốc gia Bù Gia Mập

Siết chặt '4 tại chỗ' phòng chống cháy rừng ở Vườn quốc gia Bù Gia Mập

Trước nguy cơ cháy rừng luôn thường trực tại Vườn quốc gia Bù Gia Mập (tỉnh Đồng Nai) trong mùa khô, việc nâng cao ý thức cho cộng đồng dân tộc thiểu số nhận khoán bảo vệ rừng trở nên cấp thiết. Thông qua các buổi diễn tập thực tế, tinh thần hiệp đồng và phương châm “4 tại chỗ” được siết chặt, qua đó khẳng định vai trò nòng cốt của cộng đồng trong bảo vệ “lá phổi xanh”.

'Đòn bẩy' từ chính sách vay vốn giúp đồng bào Cơ Tu phát triển

'Đòn bẩy' từ chính sách vay vốn giúp đồng bào Cơ Tu phát triển

Từ những vùng còn nhiều khó khăn, một luồng sinh khí mới đang lan tỏa mạnh mẽ nhờ chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người đồng bào dân tộc thiểu số tại thành phố Đà Nẵng. Thông qua Nghị định 338 của Chính phủ, nhiều hộ đồng bào Cơ Tu tại xã Tây Giang đã tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi, trở thành “đòn bẩy” giúp người dân vươn lên thoát nghèo, từng bước làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.

Tăng tốc về đích cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang

Tăng tốc về đích cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang

Trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều yếu tố đầu vào biến động, nhưng các đơn vị thi công trên tuyến cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang vẫn duy trì nhịp độ khẩn trương, huy động tối đa nhân lực, thiết bị, bám sát tiến độ đề ra. Những giải pháp linh hoạt đang được triển khai nhằm bảo đảm mục tiêu hoàn thành dự án theo kế hoạch, góp phần hoàn thiện hạ tầng kết nối vùng.

Ra quân xây dựng trường học, vun đắp tương lai nơi biên giới

Ra quân xây dựng trường học, vun đắp tương lai nơi biên giới

Ngày 10/4, tại các điểm trường thuộc các xã A Vương, Tây Giang, Đắc Pring, La Dêê và La Êê, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang thành phố Đà Nẵng đồng loạt ra quân tham gia xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở theo kế hoạch của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố.

Tết Chôl Chnăm Thmây ấm no trên phum, sóc Vĩnh Long

Tết Chôl Chnăm Thmây ấm no trên phum, sóc Vĩnh Long

Đón Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026, đồng bào Khmer tỉnh Vĩnh Long vui thêm niềm vui mới khi đời sống vật chất, tinh thần ngày càng khởi sắc. Nhờ những mô hình sản xuất hiệu quả cùng sự quan tâm, chăm lo thiết thực của cấp ủy, chính quyền địa phương, mùa Tết năm nay hiện lên trong không khí ấm no, sung túc, đậm đà bản sắc trên khắp các phum, sóc của tỉnh.

Văn hóa truyền thống lan tỏa trong trường học tại Điện Biên

Văn hóa truyền thống lan tỏa trong trường học tại Điện Biên

Nhằm gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc, những năm gần đây nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã đưa văn hóa truyền thống vào giảng dạy và hoạt động ngoại khóa cho các em học sinh ở nhiều cấp học.

Chìa khóa gắn kết tình quân dân biên giới tại Lạng Sơn

Chìa khóa gắn kết tình quân dân biên giới tại Lạng Sơn

Khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn có 11 xã có 72 thôn giáp biên. Một trong những “chìa khóa” để kết nối tình quân dân thêm bền chặt được lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn triển khai hiệu quả là sử dụng tiếng dân tộc thiểu số trong công tác tuyên truyền, vận động quần chúng.

Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Lào - Campuchia

Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Lào - Campuchia

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây và Bunpimay năm 2026, chiều 9/4, Tỉnh đoàn An Giang tổ chức họp mặt sinh viên Campuchia - Lào và cán bộ Đoàn, Hội, Đội người dân tộc Khmer trong tỉnh.

Tiếp thêm động lực, góp phần giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia

Tiếp thêm động lực, góp phần giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia

Ngày 9/4, tại UBND xã Bình Hiệp, tỉnh Tây Ninh, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Tư lệnh Thành phố, UBND tỉnh Tây Ninh, Công ty THHH MTV Xổ số kiến thiết Bà Rịa - Vũng Tàu và Bệnh viện An Bình tổ chức chương trình khám bệnh, phát thuốc, tặng quà và khởi công xây dựng nhà “Điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới” trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.

Cà Mau tổ chức nhiều Đoàn công tác thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây

Cà Mau tổ chức nhiều Đoàn công tác thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer Nam Bộ, đoàn công tác do Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau Lê Thanh Triều làm Trưởng đoàn đến thăm, chúc mừng tại các chùa Trà Kha A, chùa Khmer phường 7 (phường Bạc Liêu), chùa Kim Cấu (phường Vĩnh Trạch).

Cẩn trọng với hỏa hoạn mùa nắng nóng

Cẩn trọng với hỏa hoạn mùa nắng nóng

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Quảng Ngãi, đợt nắng nóng đầu mùa năm 2026 kéo dài từ 24/3 đến nay, với nền nhiệt cao, từ 34 - 36 độ C khiến nguy cơ cháy, nổ tăng cao. Vì vậy, người dân cần đặc biệt chú ý, cẩn trọng, không lơ là trong việc phòng ngừa hỏa hoạn.

Xây nhà cho người khó khăn, gia đình chính sách ở miền núi tỉnh Thái Nguyên

Xây nhà cho người khó khăn, gia đình chính sách ở miền núi tỉnh Thái Nguyên

Ngày 9/4, tại xã Chợ Mới, Bộ Công an phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ ra quân đồng loạt triển khai chương trình hỗ trợ xây dựng nhà ở cho các hộ gia đình khó khăn và gia đình chính sách ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên. Dự buổi lễ có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nông Quang Nhất; Thiếu tướng Nguyễn Hồng Nguyên, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh Thái Nguyên.

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại Vĩnh Long

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại Vĩnh Long

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer, ngày 9/4, Đoàn công tác của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam do đồng chí Hoàng Công Thủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam làm Trưởng đoàn đã đến thăm, chúc mừng và tặng quà cho các chức sắc và đồng bào Khmer tại phường Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long).

Tăng ý thức cộng đồng trong phòng, chống cháy rừng mùa hanh khô

Tăng ý thức cộng đồng trong phòng, chống cháy rừng mùa hanh khô

Những ngày vừa qua, do thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiệt độ tại các tỉnh, thành trong cả nước tăng cao. Trên địa bàn tỉnh Lai Châu, thời tiết hanh khô kéo dài, độ ẩm không khí xuống thấp, cấp dự báo cáo cháy rừng chủ yếu đang ở cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm). Với phương châm "phòng là chính", tỉnh tăng cường phòng cháy, chữa cháy rừng, với quyết tâm hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra, đồng thời kiểm soát chặt chẽ từng khu vực sản xuất nương rẫy đặc biệt là việc đốt nương của người dân để bảo vệ hơn 511.500 ha rừng.

Không để phát sinh dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi

Không để phát sinh dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi

Theo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Thái Nguyên, hoạt động sản xuất chăn nuôi trên địa bàn trong quý I/2026 ghi nhận những kết quả khả quan với sự tăng trưởng ổn định ở đàn vật nuôi chủ lực và phòng chống dịch bệnh được kiểm soát chặt chẽ.

Đồng Tháp thích ứng linh hoạt với hạn, xâm nhập mặn

Đồng Tháp thích ứng linh hoạt với hạn, xâm nhập mặn

Căn cứ Phương án phòng chống hạn mặn của UBND tỉnh Đồng Tháp, các địa phương trong vùng dự án ngọt hóa Gò Công ở phía Đông của tỉnh đã xây dựng phương án về phòng, chống và ứng phó với hạn, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025-2026. Nhờ chủ động triển khai thực hiện phương án ứng phó hạn, mặn từ sớm, từ xa nên đến thời điểm này, hoạt động sản xuất và nước sinh hoạt phục vụ người dân tại địa phương ở phía Đông và các xã nằm trong vùng ngọt hóa Gò Công của tỉnh Đồng Tháp được đảm bảo.

Dập ổ dịch quai bị tại trường học ở Đắk Lắk

Dập ổ dịch quai bị tại trường học ở Đắk Lắk

Sáng 9/4, bác sĩ Trương Tiến Phát, Giám đốc Trạm Y tế Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) cho biết, ngành Y tế đang tăng cường triển khai các biện pháp nhằm ngăn ngừa lây lan 2 ổ dịch quai bị với nhiều học sinh nghi mắc bệnh tại hai trường tiểu học.

'Chìa khóa' gắn kết tình quân dân biên giới

'Chìa khóa' gắn kết tình quân dân biên giới

Khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn có 11 xã với 285 thôn, trong đó có 72 thôn giáp biên. Một trong những “chìa khóa” để kết nối tình quân dân thêm bền chặt được lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn triển khai hiệu quả từ lâu đó là sử dụng tiếng dân tộc thiểu số trong công tác tuyên truyền, vận động quân chúng. Đây thực sự là giải pháp phù hợp với thực tiễn, mang ý nghĩa sâu sắc về chính trị, xã hội và văn hóa ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số...

Trồng tầm vông mở lối thoát nghèo cho người dân vùng đất đồi khô hạn

Trồng tầm vông mở lối thoát nghèo cho người dân vùng đất đồi khô hạn

Từng là vùng đồi núi khô hạn, sản xuất bấp bênh, nhiều hộ dân dưới chân núi Cấm (xã Núi Cấm, tỉnh An Giang) đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng tầm vông. Đây là loại cây dễ trồng, chịu hạn tốt không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững ở vùng Bảy Núi.