Ngày 18/3, tại làng cổ Phước Tích, huyện Phong Điền (Thừa Thiên - Huế), Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp Phân viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam tại Huế và Ủy ban Nhân dân huyện Phong Điền tổ chức Hội thảo khoa học "Nghiên cứu phục hồi nghề thủ công truyền thống gốm Phước Tích gắn với phát triển du lịch bền vững".
Du khách tham quan, trải nghiệm tại làng nghề truyền thống gốm Phước Tích. Ảnh: Mai Trang - TTXVN
Làng cổ Phước Tích là nơi ghi dấu quá trình Nam tiến - di dân lập làng của người Việt ở miền Trung nói chung, Thừa Thiên - Huế nói riêng. Tuy không phải là ngôi làng hình thành sớm ở vùng đất miền Trung nhưng Phước Tích hiện đang lưu giữ khối lượng di sản văn hóa đồ sộ có giá trị văn hóa đặc thù cả về vật thể lẫn phi vật thể. Làng được xếp hạng là di sản văn hóa lịch sử quốc gia; lưu giữ khá nguyên vẹn những giá trị văn hóa truyền thống như đền miếu, nhà rường cổ, đình chùa…, đặc biệt là nghề thủ công truyền thống làm gốm.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia cho biết, hội thảo được tổ chức tại làng quê Phước Tích, nơi duy trì làng nghề và được sự quan tâm của nhiều đại biểu, chuyên gia từ về văn hóa, du lịch. Các báo cáo, tham luận được đánh giá cao, mang tính xây dựng, sát thực tiễn và có ý nghĩa đóng góp rất lớn cho đề tài "Nghiên cứu phục hồi nghề thủ công truyền thống gốm Phước Tích (Thừa Thiên - Huế) gắn với phát triển du lịch bền vững".
Tại hội thảo, các đại biểu thảo luận, đưa ra ý kiến nhằm xây dựng định hướng phục hồi nghề thủ công truyền thống gốm Phước Tích gắn với phát triển du lịch bền vững. Đó là, làm thế nào để việc phục hồi nghề gốm truyền thống, bảo tồn di sản văn hóa làng nghề phải đem đến giá trị thiết thực cho cộng đồng, phát triển kinh tế địa phương cũng như ngành du lịch tỉnh Thừa Thiên - Huế; xây dựng sản phẩm du lịch từ di sản văn hóa làng và nghề gốm truyền thống Phước Tích…
Đại biểu trình bày tham luận tại Hội thảo khoa học "Nghiên cứu phục hồi nghề thủ công truyền thống gốm Phước Tích gắn với phát triển du lịch bền vững". Ảnh: Mai Trang - TTXVN
Bên cạnh thuận lợi cũng có không ít khó khăn mà nghề gốm Phước Tích đang phải đối diện như thiếu hụt nguồn nguyên liệu, thị trường tiêu thụ, kinh phí đầu tư và vấn đề con người.
Nhìn từ kinh nghiệm, bài học của một số quốc gia trên thế giới, Tiến sĩ Nguyễn Thăng Long, Phân viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tại Huế chia sẻ một số giải pháp nhằm phục hồi và phát huy giá trị nghề gốm Phước Tích. Đó là phối hợp các địa phương để luân phiên tổ chức "Ngày hội gốm" nhằm trao đổi văn hóa và quảng bá sản phẩm địa phương. Các cơ sở đào tạo mỹ thuật trên địa bàn tỉnh có thể tham gia thiết kế mẫu cho sản phẩm gốm Phước Tích. Các cơ sở làm gốm cần chú trọng ứng dụng sản xuất các mẫu mã hiện đại, có tính mỹ thuật, cải tiến công nghệ… nhằm gia tăng chất lượng sản phẩm để có thể cạnh tranh với các sản phẩm trên thị trường.
Phục hồi nghề gốm Phước Tích không chỉ đóng góp nguồn sinh kế cho người dân địa phương mà còn được xác định là tiềm năng quan trọng để phát triển du lịch của tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Tuy nhiên, hoạt động du lịch tại làng cổ Phước Tích phát triển chậm, số lượng khách tăng khá ít theo năm, khách lưu trú và mức chi tiêu của khách còn thấp. Hạ tầng du lịch còn nhiều hạn chế về cơ sở vật chất, trình độ nhân lực phục vụ thấp, chưa xây dựng được sản phẩm du lịch đặc trưng, công tác quảng bá hình ảnh du lịch còn bị động… Nguồn kinh phí phục vụ công tác phát triển du lịch làng cổ Phước Tích chưa hình thành, doanh thu chưa đáp ứng tái đầu tư, việc xây dựng hạ tầng du lịch chủ yếu dựa vào nguồn ngân sách Nhà nước.
Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Thừa Thiên - Huế Nguyễn Văn Phúc chia sẻ, một số giải pháp để phát triển du lịch làng cổ Phước Tích thời gian tới như kêu gọi nguồn đầu tư, xã hội hóa mở rộng dịch vụ du lịch và nâng cấp hạ tầng tại làng. Cùng với đó là kết nối các tour du lịch làng cổ Phước Tích đến với các làng nghề truyền thống lân cận; quy hoạch lại điểm nhà vệ sinh công cộng; đa dạng hoá sản phẩm du lịch đồng thời hình thành thương hiệu riêng cho du lịch Phước Tích, chú trọng quảng diễn nghề gốm…
Nhằm xây dựng sản phẩm du lịch từ nghề gốm truyền thống Phước Tích, Giám đốc Ban Quản lý Di tích trúc Nghệ thuật làng cổ Phước Tích Đoàn Quyết Thắng chia sẻ, các sản phẩm gốm Phước Tích cần được thiết kế nhỏ gọn, phù hợp nhu cầu vận chuyển của du khách đồng thời giữ nguyên giá trị truyền thống làng nghề. Dịch vụ trình diễn cũng cần điều chỉnh để có chương trình phù hợp; tăng cường trải nghiệm nghề gốm cho khách tham quan làm vật lưu niệm, tạo nên sản phẩm du lịch đặc sắc cho làng cổ.
Mai Trang
