Ngày 17/4, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, UBND tỉnh Cao Bằng phối hợp với Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) tổ chức Hội thảo khoa học - thực tiễn với chủ đề “Đô thị miền núi thích ứng với biến đổi khí hậu cực đoan”.
Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp, tập trung bàn thảo các giải pháp thiết thực nhằm tăng cường khả năng phòng, chống thiên tai cho hệ thống đô thị miền núi.
Đồng chí Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh nhấn mạnh, Cao Bằng là tỉnh miền núi biên giới, địa hình chia cắt mạnh, hạ tầng đô thị còn nhiều hạn chế, trong khi các hiện tượng cực đoan như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đã trở thành thách thức nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp sinh kế và tài sản của người dân.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, tỷ lệ đô thị hóa năm 2025 đạt 25,5%, thấp hơn mức bình quân cả nước nhưng phản ánh xu hướng tích cực. Tuy nhiên, hệ thống đô thị còn nhỏ, phân tán, hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, chi phí đầu tư cao hơn đồng bằng từ 1,2 - 1,5 lần. Chuyển đổi số trong quản lý đô thị mới ở giai đoạn đầu, dữ liệu chưa tích hợp liên ngành.
Năm 2025, Cao Bằng xảy ra 22 đợt thiên tai với tổng thiệt hại hơn 4.274 tỷ đồng, ảnh hưởng nặng nề đến hạ tầng giao thông, thủy lợi và đô thị - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho biết và nhấn mạnh, nếu không chuyển sang tư duy “thích ứng chủ động”, các đô thị miền núi sẽ rất khó chống chịu trước thiên tai ngày càng cực đoan.
Trong khuôn khổ hội thảo được chia thành 4 phiên thảo luận chuyên sâu, trong đó phiên 1 tập trung vào quy hoạch và không gian kiểm soát ngập, trong đó các diễn giả phân tích cơ sở khoa học cho quy hoạch thích ứng tại Cao Bằng. Nhiều ý kiến cho rằng quy hoạch mới cần đặt yếu tố dòng chảy, hành lang thoát lũ, cao độ nền và khả năng chống chịu thiên tai vào trung tâm mọi quyết định phát triển.
Phiên 2 bàn về hạ tầng xanh với mô hình Sponge City - LID, với nhiều kinh nghiệm quốc tế và giải pháp thực tiễn. Các ý kiến thống nhất rằng đô thị cần chuyển từ tư duy “thoát nước nhanh” sang “giữ nước, trữ nước, điều tiết nước” bằng hồ điều hòa, công viên ngập nước, hành lang xanh ven sông và bề mặt thấm nước.
Trong khi đó, phiên 3 tập trung vào dữ liệu, mô hình hóa và công nghệ, với nhận định dữ liệu số và công nghệ sẽ là “lá chắn mềm” giúp đô thị đi trước rủi ro. Phiên 4 tập trung vào thể chế, chính sách và quản trị rủi ro nhằm thảo luận khuyến nghị chính sách, danh mục dự án ưu tiên và chương trình hành động giai đoạn 2026 - 2030.
Đại biểu thảo luận tìm giải pháp khắc phục biến đổi khí hậu đối với các đô thị miền núi.
Phát biểu bế mạc, ông Lê Hải Hòa, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng khẳng định hội thảo sẽ là bước khởi đầu cho quá trình hành động mới. Tỉnh sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến chuyên gia để tích hợp sâu hơn yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu vào Quy hoạch tỉnh, Chương trình phát triển đô thị Cao Bằng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và các chương trình đầu tư hạ tầng trọng điểm.
Hội thảo được kỳ vọng mở ra hướng tiếp cận mới cho Cao Bằng với mục tiêu chuyển từ “chống lũ” sang kiến tạo đô thị miền núi thích ứng; từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa; từ quản lý theo kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu và khoa học. Đây là bước đi quan trọng để xây dựng Cao Bằng phát triển xanh, an toàn và bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan./.
