Tín ngưỡng nghi thức đặt cơm vắt của đồng bào Khmer Nam Bộ

Nghi thức đặt cơm vắt (bayben) là một nét văn hóa tín ngưỡng đặc trưng của đồng bào Phật giáo Nam tông Khmer. Vào khoảng 4 giờ sáng, người dân mang cơm vắt làm từ xôi trộn chuối, đậu, mè và dừa đến chùa để hồi hướng phước báu đến thân nhân những người đã khuất. Tập tục này thể hiện lòng hiếu kính tổ tiên, đồng thời góp phần giáo dục tinh thần hướng thiện, sẻ chia với người nghèo và các loài hữu hình, vô hình.

Hàng năm, cộng đồng người Khmer tổ chức lễ đặt cơm vắt, diễn ra từ ngày 1 rôch (moy rôch) đến ngày 15 rôch (đop brăm rôch) trong tháng Phôt T’rô Bot theo âm lịch Khmer, tương đương với khoảng thời gian trung tuần tháng 9 dương lịch. Nghi lễ này kết thúc bằng lễ Sen Đôn Ta, một trong 3 lễ lớn trong năm của đồng bào Khmer Nam bộ.

1-bayben.jpg
Phật tử tại chùa Bãi Xàu (TP Cần Thơ) mang lễ vật lên chùa gồm nhang, đèn cầy, hoa, quả, nước, bánh kẹo và đặc biệt không thể thiếu cơm vắt được trang trí đẹp mắt.

Thượng tọa Lâm Tú Linh, Phó Trụ trì chùa Mahatup (Chùa Dơi), cho biết: Theo phong tục truyền thống được lưu truyền từ bao đời nay, cứ vào dịp lễ Pchum Ben, từ 4 giờ sáng, đông đảo Phật tử đến chùa, mang theo cơm vắt cùng các vật dụng cần thiết để tham dự lễ cầu siêu.

Sau khi nghe các vị sư tụng kinh, Phật tử thực hiện nghi thức đặt cơm vắt quanh khu vực chánh điện, cầu nguyện cho các vong linh thuộc cõi A-tu-la, Ngạ quỷ, những linh hồn từng phạm nhiều tội lỗi khi còn sống và bị đọa xuống địa ngục, sớm được siêu thoát, hóa giải nghiệp chướng.

2-bayben-5931.jpg
Phật tử trang trọng mang lễ vật lên chánh điện. Kết thúc thời kinh, lễ vật được mang ra đặt xung quanh chánh điện.

Trong dịp này, Các Phật tử tin rằng các linh hồn không nơi nương tựa sẽ được ra khỏi địa ngục vào ban đêm để đến chùa nhận lễ cúng từ người thân trong đêm và phải trở về địa ngục trước khi mặt trời mọc.

Những linh hồn này sẽ đi qua bảy ngôi chùa để tìm kiếm người thân. Nếu không gặp được con cháu đến dâng lễ, họ có thể nổi giận và nguyền rủa. Vì vậy, trong thời gian Pchum ben, người sống vẫn nên mang cơm nước, lễ vật đến chùa để tưởng nhớ và cầu siêu cho tổ tiên tùy theo điều kiện nhiều hay ít.

3-bayben.jpg
Từ sáng sớm, Phật tử chùa Mahatup (TP Cần Thơ) đã lên chùa thực hiện nghi thức đặt cơm vắt xung quanh khu vực chánh điện trong không khí trang nghiêm, thành kính.

Theo Thượng tọa Lâm Tú Linh, nghi thức đặc cơm vắt không chỉ là một hoạt động tín ngưỡng truyền thống, mà còn hàm chứa giá trị giáo dục sâu sắc. Bên cạnh việc cúng dường thực phẩm đến chư Tăng, đặt cơm vắt, nhà chùa còn tổ chức chương trình tụng kinh Parabhava Sutta - bản kinh nêu rõ 12 nguyên nhân dẫn đến sự suy đồi của con người, nhằm khơi dậy nhận thức và nuôi dưỡng tâm hướng thiện trong cộng đồng.

Tham gia nghi lễ, người dân không chỉ thực hành bố thí mà còn được nghe giáo pháp, từ đó rèn luyện tâm trí, tránh xa sự suy đồi, hướng tới cuộc sống tiến bộ và hạnh phúc. Việc thực hiện nghi thức vào buổi rạng sáng cũng mang ý nghĩa thiết thực, giúp không ảnh hưởng đến thời gian lao động thường nhật của người dân.

5-bayben.jpg
Dịp này, dù đi làm ăn xa, con cháu vẫn cố gắng thu xếp thời gian trở về sum họp cùng gia đình để tổ chức buổi đặt cơm vắt, thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với tổ tiên.
4-bayben.jpg
Nghi thức đặt cơm vắt kéo dài 15 ngày. Bà con Phật tử thường thức dậy từ 3 giờ sáng để chuẩn bị và mang cơm đến chùa. Cơm vắt gồm gạo nếp, mè đen và dừa, được chia làm hai phần: một phần dùng tại nhà, một phần dâng lên chùa để hồi hướng phước báu đến người đã khuất.

Nghi thức đặt cơm vắt là biểu hiện sâu sắc tín ngưỡng dân gian và Phật giáo truyền thống, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và các vong linh theo quan niệm của người Khmer Nam Bộ; qua đó không chỉ phản ánh đời sống tâm linh phong phú mà còn góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống trong cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Học tập suốt đời - nền tảng nâng cao chỉ số hạnh phúc

Học tập suốt đời - nền tảng nâng cao chỉ số hạnh phúc

Học tập giúp nông dân làm chủ công nghệ mới để tăng năng suất, công nhân nâng cao tay nghề để bảo đảm thu nhập, giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, trí tuệ minh mẫn. Học tập suốt đời chính là gốc rễ của cuộc sống hạnh phúc thực chất và vững bền.

100% thôn, làng ở Quảng Ngãi có sóng điện thoại và Internet

100% thôn, làng ở Quảng Ngãi có sóng điện thoại và Internet

Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Quảng Ngãi đã đạt nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Đắk Lắk khẩn trương khắc phục các tuyến đường trước mùa mưa bão

Đắk Lắk khẩn trương khắc phục các tuyến đường trước mùa mưa bão

Nhiều tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bị hư hỏng do mưa lũ gây ra đang được các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ sửa chữa, khắc phục. Không chỉ nỗ lực để sớm đưa vào sử dụng tránh tình trạng “thiên tai chồng thiên tai”, các tuyến đường này còn “chạy đua” hoàn thành, bảo đảm giao thông thông suốt, an toàn cho người dân và các phương tiện vận tải.

Tuần tra song phương trên biên giới Việt - Lào

Tuần tra song phương trên biên giới Việt - Lào

Ngày 25/6, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) phối hợp với Đại đội Biên phòng 320 và Đại đội Biên phòng 321 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Savannakhet (Lào) tổ chức tuần tra song phương trên đoạn biên giới từ mốc quốc giới 593 đến mốc 594; từ mốc 597 đến mốc 598.

Bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Là địa phương có trên 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Lào Cai xác định đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong nâng cao hiệu quả công tác quản lý, vận động nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tạo sức bật cho thương hiệu chè Tủa Chùa, Điện Biên

Tạo sức bật cho thương hiệu chè Tủa Chùa, Điện Biên

Gắn bó với đời sống của đồng bào dân tộc từ nhiều thế hệ, chè Tủa Chùa (Điện Biên) không chỉ là sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa vùng cao; giờ đây còn là cây trồng chủ lực, tạo nguồn thu nhập ổn định và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Đắk Lắk khởi công loạt nhà máy sản xuất công nghiệp giá trị gia tăng cao

Đắk Lắk khởi công loạt nhà máy sản xuất công nghiệp giá trị gia tăng cao

Sáng 25/6, tại Khu công nghiệp Hòa Hiệp 1 (phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk), Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên tổ chức Lễ khởi công 3 dự án sản xuất công nghiệp mới gồm: Nhà máy sản xuất phân bón Agrilong - Green World, Nhà máy chế biến thực phẩm đóng hộp Bá Hải, Nhà máy sản xuất sơ mi rơ-moóc và phụ tùng Kotinochi Phú Yên... Đây là các dự án đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư của đơn vị: Công ty CP Hoàng Long Vina, Công ty CP Bá Hải và Công ty CP Kotinochi.

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang trở thành động lực quan trọng để các xã Lạc Lương và Yên Trị, tỉnh Phú Thọ (trước đây là vùng Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cũ) mở ra cơ hội phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế nâng cao giá trị sản phẩm đặc trưng và sức cạnh tranh trong chuyển đổi số và hội nhập kinh tế.

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Quảng Ngãi đang tập trung toàn lực, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cấp xã nhằm đẩy nhanh tiến độ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Từ ngày 17-30/6, các xã, phường trên địa bàn tỉnh Cao Bằng triển khai cấp phát 1.568 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để hỗ trợ người dân trong thời kỳ giáp hạt năm 2026. Đối tượng thụ hưởng là các hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, với mức hỗ trợ 15 kg gạo/người.

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Với địa hình chia cắt, nhiều khu vực cách xa trung tâm hàng chục km, Điện Biên từ lâu đối mặt với bài toán chi phí vận chuyển cao và khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế ở vùng sâu, vùng xa. Đây cũng là lý do tỉnh được lựa chọn để triển khai một mô hình thử nghiệm mới: Phát triển kinh tế tầm thấp bằng phương tiện bay không người lái (UAV).

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Từ chủ trương mang tính chiến lược của Đảng, Nhà nước, các cụm, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới trên địa bàn Tây Ninh đang phát huy hiệu quả rõ nét.

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Ngày 23/6, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Chương trình “Điểm tựa của bản làng” năm 2026 nhằm tôn vinh và tri ân trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới của tỉnh. Hoạt động thể hiện sự ghi nhận đối với những cá nhân đã và đang đóng góp quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Tối 22/6, tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh (phường Tân Ninh), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh phối hợp Cục Thể dục Thể thao Việt Nam tổ chức Lễ khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc năm 2026. 

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Từ cửa khẩu quốc tế hiện đại đến các thôn bản vùng sâu, vùng xa nơi biên cương xứ Lạng, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất và đời sống của người dân.

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Các địa phương ở tỉnh Lào Cai đang tập trung triển khai việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố. Việc sắp xếp nhận được sự quan tâm, đồng thuận của nhân dân trên cơ sở các yếu tố về dân số, diện tích, đặc điểm kinh tế - xã hội, văn hóa và lịch sử của từng địa phương.

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội, nhiều nông dân ở tỉnh Vĩnh Long mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Không chỉ tạo sinh kế cho từng hộ gia đình, nguồn vốn ưu đãi còn góp phần hình thành các mô hình kinh tế tập thể, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và giảm nghèo bền vững.