Đồng bằng sông Cửu Long mùa nước nổi (Bài 1)

Đồng bằng sông Cửu Long mùa nước nổi (Bài 1)
Từ cuối tháng 7/2018, nước lũ đã bắt đầu tràn về các tỉnh vùng thượng nguồn Đồng bằng sông Cửu Long. Năm nay, con nước về sớm hơn mọi năm với cường suất mạnh và đang tiếp tục tăng lên nhanh chóng, có nhiều diễn biến phức tạp đe dọa nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp.
Ở khía cạnh ngược lại, lũ về mang theo nhiều lợi ích to lớn cho sản xuất và đời sống của người dân. Ruộng đồng được tẩy rửa chất độc, bồi tụ thêm phù sa; đời sống của người dân được nâng lên nhờ khai thác những sản vật mùa nước nổi như tôm cá, bồng điên điển, hẹ nước, bông súng… Lợi nhiều hơn hại, chính quyền và người dân các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp phòng chống lũ, bào vệ an toàn tính mạng và tài sản của người dân, đồng thời khai thác triệt để lợi ích to lớn do lũ mang lại.
Người dân mang cá ra bán cho các thương lái ở chợ cá huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An. Ảnh: Bùi Giang - TTXVN
Người dân mang cá ra bán cho các thương lái ở chợ cá huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An. Ảnh: Bùi Giang - TTXVN
 
Bài 1: Ứng phó với lũ
Thời điểm hiện tại, lũ từ thượng nguồn đổ về kết hợp với triều cường nên mực nước tại Đồng bằng sông Cửu Long dâng lên khá cao. Trước tình hình nước lũ diễn biến phức tạp, có khả năng đe doạ đến các vùng xung yếu, chính quyền và người dân các địa phương trong vùng đã nỗ lực triển khai nhiều biện pháp để ứng phó với lũ, nhằm đảm bảo an toàn về người, tài sản cho người dân.
 
Lũ về sớm và diễn biến phức tạp
Từ giữa tháng 7/2018, nước lũ đã đổ về với cường suất mạnh, kết hợp với triều cường đe dọa hàng chục ngàn ha lúa của nông dân các tỉnh đầu nguồn như An Giang, Đồng Tháp, Long An… Đợt lũ này về sớm hơn trung bình nhiều năm khoảng 20 ngày, khiến nhiều trà lúa đang trong giai đoạn chuẩn bị thu hoạch bị ngập úng, gây thiệt hại nặng cho người nông dân.
 
Theo báo cáo, toàn tỉnh Đồng Tháp có hơn 300 ha lúa vụ Hè Thu, vụ Thu Đông, hoa màu và cây ăn trái sản xuất ngoài vùng quy hoạch, chưa có đê bao kiên cố bị thiệt hại do lũ. Còn tại Long An, có gần 500 ha lúa vụ Hè Thu ở huyện Tân Hưng bị ngập úng nặng, phải thu hoạch sớm dẫn đến năng suất rất thấp, một số diện tích mất trắng.

Đến thời điểm hiện tại, hầu hết các địa phương đã dứt điểm thu hoạch lúa vụ hè thu. Tuy nhiên, vẫn còn hàng chục nghìn ha lúa vụ Thu Đông chưa đến kỳ thu hoạch, đang có nguy cơ chịu ảnh hưởng do lũ.
 
Tính đến nay, toàn tỉnh Đồng Tháp đã gieo sạ được 110.000 ha lúa vụ thu đông. Trong đó có khoảng 15.000 ha lúa, tập trung tại thị xã Hồng Ngự, huyện Tam Nông, Tháp Mười và Cao Lãnh có nguy cơ bị ảnh hưởng do lũ.

Còn tỉnh Long An chỉ gieo sạ hơn 22.000 ha lúa Thu Đông, tập trung chủ yếu ở các huyện vùng Đồng Tháp Mười. Dự kiến đến giữa tháng 10 mới thu hoạch dứt điểm. Nhưng hiện nay có hơn 7.100 ha đang có nguy cơ bị ảnh hưởng do lũ. Đây là điều lo lắng của chính quyền địa phương và người nông dân.
 
Qua ghi nhận thực tế tại một số khu vực đang sản xuất lúa vụ thu đông như huyện Tân Thạnh (Long An), huyện Tháp Mười, Cao Lãnh (Đồng Tháp), có thể thấy rằng mực nước bên ngoài đê bao đang chênh lệnh rất cao với bên trong, có nơi gần 2 mét. Phần lớn đê bao khá kiên cố, tuy nhiên vẫn có một số đoạn xung yếu, có nguy cơ dẫn đến vỡ đê do áp lực nước quá mạnh. Trường hợp xảy ra vỡ đê thì các diện tích lúa bên trong coi như mất trắng, thiệt hại cho người nông dân là rất lớn.
 
Anh Lê Văn Duyên, xã Thạnh Lợi, huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp cho biết, lũ năm nay bất ngờ, về sớm hơn các năm khoảng 1 tháng, nên người dân xuống giống theo lịch thời vụ vẫn nơm nớp vì lũ. 

Theo đúng thời gian sinh trưởng, đến gần cuối tháng 9, lúa mới đúng ngày thu hoạch, nhưng do tuyến đê bao hiện tại rất mỏng, mực nước trong và ngoài chênh lệch khá lớn, vì vậy giải pháp an toàn là thu hoạch sớm.
 
Anh Duyên nói, mặc dù đã gia cố nhiều lần nhưng hiện tại, mực nước tiếp tục ngấp ngé mặt đê. Cho nên, lúa vừa chắc gạo, chín độ 75% và thương lái thu mua thì tiến hành thu hoạch.

Thu hoạch không đúng ngày, sản lượng hao hụt khoảng 40%, giá cũng giảm 200 đồng/kg. Giá lúa và thu hoạch như thế này thì người nông dân chỉ hòa hoặc lỗ vốn.
 
Ông Trần Văn Lâm, xã Kiến Bình, huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An cho biết, gia đình có hơn 2 mẫu (ha) lúa Thu Đông, chỉ còn thời gian ngắn nữa là thu hoạch rồi. Nhưng hiện nay nước chỉ còn khoảng 20cm nữa là tràn vào ruộng. Nếu vài ngày tới mà lũ tiếp tục dâng lên thì chắc không còn gì.
 
Chủ động ứng phó
Hiện tại, mực nước trên sông Tiền tại Tân Châu (An Giang) là 3,89m, cao hơn cùng kỳ 2017 là 1,06m; trên sông Hậu tại Châu Đốc (An Giang) là 3,50m, ở mức báo động II.

Theo nhận định của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, trong vài ngày tới, mực nước trên sông Cửu Long tiếp tục lên theo triều. Đến ngày 24/9, mực nước cao nhất tại Tân Châu ở mức 4,04m, trên mức báo đông II là 0,04m; tại Châu Đốc là 3,64m, trên mức báo động II 0,14m; đỉnh lũ chính vụ xuất hiện vào giữa tháng 10/2018 với mức cao hơn từ 0,4 – 0,8m so với cùng kỳ 2017.
 
Tính từ năm 2012 đến nay, con nước năm 2018 là con nước lớn nhất và có nhiều diễn biến phức tạp, đe dọa lớn đến các diện tích sản xuất nông nghiệp của người nông dân.

Để bảo vệ sản xuất nông nghiệp, đề phòng thiệt hại do ngập lũ nội đồng, công tác ứng phó với lũ luôn chú trọng trên tinh thần chủ động - kịp thời trong mọi tình huống. Ở các vùng sản xuất nông nghiệp đang có nguy cơ bị nước lũ đe dọa, người dân chủ động phối hợp với chính quyền thực hiện các phương án ứng phó với lũ, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản.
 
Ông Nguyễn Văn Chính, xã Tân Phước, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp cho biết, gia đình có hơn 5.000 m2 quý đường đang cho trái, nếu ngập nước sẽ thiệt hại rất lớn. Do đó, phải chuẩn bị nhiều thứ như cao su, máy bơm để gia cố các đoạn đê bao xung yếu, trũng, thấp để đối phó với lũ, bảo vệ vườn cây.
 
Ông Nguyễn Văn Lâm, xã Thạnh Lợi, huyện Tháp Mười chia sẻ, để đảm bảo an toàn cho các khu ô bao sản xuất, người dân tự nguyện góp công sức thành lập và duy trì các tổ tuần tra tuần tra 3 lần/ngày.

Mục đích là kịp thời phát hiện và thông báo cho chính quyền, người dân địa phương hỗ trợ khắc phục kịp thời khi có xảy ra sự cố. Nhờ vậy, cuối tháng 8, có 2 lần vỡ đê nhưng đều khắc phục được. Chính quyền các tỉnh trong khu vực cũng chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tích cực phối hợp với người dân, tăng cường thực hiện các giải pháp ứng phó với lũ.
 
Ông Lê Văn Hoàng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Long An cho biết, ngành nông nghiệp tăng cường kiểm tra thực tế, phối hợp với địa phương thực hiện các kế hoạch, giải pháp ứng phó với lũ; phối hợp với bà con dùng các phương tiện để gia cố đê bao, bảo vệ diện tích sản xuất lúa.
 
Từ đầu mùa lũ đến nay, các huyện vùng Đồng Tháp Mười của tỉnh đã tích cực chủ động gia cố, tôn cao hơn 64 km đê bao bảo vệ an toàn hơn 30.000 ha lúa Hè Thu. Trong đợt lũ chính vụ sắp tới dự báo sẽ cao hơn lũ năm 2011, các huyện còn phải tiếp tục gia cố hơn 38 km đê bao bảo vệ hơn 12.000 ha lúa Thu Đông và 9.500ha chanh.
 
Ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo các địa phương theo dõi chặt chẽ bản tin dự báo và diễn biến tình hình thời tiết, khí tượng thủy văn, thực hiện tốt phương châm “4 tại chỗ” và “3 sẵn sàng”.

Bên cạnh đó, phải ra bổ sung, củng cố lực lượng ứng trực, phương tiện cứu hộ, cứu nạn; bố trí lực lượng tuần tra các tuyến đê bao xung yếu, tăng cường kiểm tra đê bao, gia cố ngay những đoạn đê bao cống đập còn thấp, chuẩn bị các trang thiết bị máy bơm sẵn sàng để triển khai ứng cứu khi có yêu cầu. Lực lượng toàn ngành và địa phương không để bị động, bất ngờ; phải chủ động và thực quyết tâm cao nhất là bảo vệ được người và của, giảm thiệt hại tối đa trước các tình huống xấu. (Xem tiếp Bài 2: Mở đồng đón phù sa)
Bùi Giang - Chương Đài
(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Phát triển chuỗi giá trị và sinh kế bền vững ở vùng lõi Măng Ri

Phát triển chuỗi giá trị và sinh kế bền vững ở vùng lõi Măng Ri

Xã vùng cao Măng Ri là vùng lõi sinh trưởng tự nhiên của sâm Ngọc Linh tại tỉnh Quảng Ngãi. Từ các nghị quyết phát triển dược liệu của địa phương, mô hình liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đang từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín cho loại dược liệu quý này.

Quyết sách nhân văn, hỗ trợ học sinh vùng cao ôn thi tốt nghiệp hiệu quả

Quyết sách nhân văn, hỗ trợ học sinh vùng cao ôn thi tốt nghiệp hiệu quả

Tháng 4/2026, HĐND tỉnh Lai Châu đã ban hành quy định chính sách hỗ trợ học sinh dân tộc nội trú, học sinh bán trú, học viên bán trú năm cuối cấp trung học phổ thông và cơ sở giáo dục để ôn thi, thi tốt nghiệp. Đây là một quyết sách đậm tính nhân văn, thể hiện sự quan tâm thiết thực của cấp ủy, chính quyền tỉnh Lai Châu đối với thế hệ trẻ vùng cao trong thời điểm quan trọng nhất của học sinh.

Ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên

Ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên

Những năm gần đây, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên ngày càng được đẩy mạnh. Nhiều mô hình sản xuất hiện đại đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho địa phương.

Học và làm theo Bác trở thành 'mạch sống' ở vùng biên

Học và làm theo Bác trở thành 'mạch sống' ở vùng biên

Tháng Năm về trên vùng biên giới Hòa Hội, tỉnh Tây Ninh, những cơn mưa đầu mùa bắt đầu làm dịu đi cái nắng gay gắt của miền Đông Nam Bộ. Trong khuôn viên trụ sở xã, “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” vừa được ra mắt trở thành nơi nhiều cán bộ, đảng viên, đoàn viên, học sinh tìm đến đọc sách, xem hình ảnh tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không gian ấy không chỉ là mô hình trưng bày mà đang dần trở thành nơi hun đúc niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân vùng biên.

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng học sinh dân tộc miền núi

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng học sinh dân tộc miền núi

Ngày 16/5, tại phường Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Y tế khu vực Hòa Bình phối hợp với Bệnh viện Tâm thần Vĩnh Phúc và Trường Trung học phổ thông dân tộc nội trú Hòa Bình tổ chức hội nghị truyền thông và sàng lọc sức khỏe tâm lý cho hơn 560 học sinh của nhà trường.

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao phát huy hiệu quả

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao phát huy hiệu quả

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm và phát triển xanh ngày càng cao, tỉnh Phú Thọ đang xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, sinh thái và bền vững. Nhiều mô hình sản xuất ứng dụng kỹ thuật tiên tiến đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Khoa học đồng hành cùng sinh kế vùng chè di sản

Khoa học đồng hành cùng sinh kế vùng chè di sản

Trong dòng chảy phát triển hôm nay, quần thể chè Shan tuyết cổ thụ đang được nhìn nhận không chỉ như một nguồn gen quý hiếm, mà còn là "di sản sống" cần được bảo tồn, phát huy gắn với nâng cao đời sống người dân. Và để đánh thức trọn vẹn giá trị ấy, khoa học đang được đặt vào vị trí đồng hành cùng cộng đồng địa phương.

Trồng dâu tây - hướng phát triển kinh tế mới ở xã biên giới Dào San

Trồng dâu tây - hướng phát triển kinh tế mới ở xã biên giới Dào San

Cây dâu tây đang dần trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao tại nhiều địa phương của tỉnh Lai Châu. Tại xã biên giới Dào San, mô hình trồng dâu tây đang mở ra hướng phát triển mới, giúp người dân nâng cao thu nhập, từng bước thay đổi tư duy trong sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Để giấc mơ không đứt đoạn giữa đại ngàn

Để giấc mơ không đứt đoạn giữa đại ngàn

Từng là địa bàn có tỷ lệ tảo hôn khá cao, xã Pu Sam Cáp (Lai Châu) đã có những chuyển biến rõ rệt trong việc ngăn chặn hủ tục này. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, nhà trường và cộng đồng đã từng bước thay đổi nhận thức, giúp nhiều em nhỏ có cơ hội tiếp tục học tập, hướng tới tương lai bền vững.

Nông dân trồng mía liên kết đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt

Nông dân trồng mía liên kết đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt

Nhằm thích ứng với tình hình nắng hạn kéo dài, nhiều nông dân trồng mía tại tỉnh Đắk Lắk đã liên kết với doanh nghiệp để đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt. Ứng dụng công nghệ này, người dân không chỉ giải quyết “bài toán” chống hạn mà còn nâng cao năng suất cây mía, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Đồng bào Cơ Tu phát triển kinh tế dưới tán rừng

Đồng bào Cơ Tu phát triển kinh tế dưới tán rừng

Giữa đại ngàn phía Tây thành phố Đà Nẵng, những cánh rừng pơ mu vẫn vươn lên giữa mây núi, trầm mặc và bền bỉ qua hàng trăm năm. Ở đó, người Cơ Tu không chỉ sống cùng rừng, mà còn giữ rừng như một phần máu thịt. Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ, đến những mô hình sinh kế mới dưới tán rừng, một cách tiếp cận bền vững đang dần hình thành, mở ra hướng đi lâu dài cho vùng cao.

Tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng bền vững

Tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng bền vững

Trong bối cảnh ngành lúa gạo chịu áp lực từ biến đổi khí hậu, chi phí tăng và yêu cầu thị trường ngày càng cao, việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên địa bàn tỉnh An Giang đang mở ra hướng đi mới. Đề án không chỉ đổi mới phương thức canh tác mà còn tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng sản xuất bền vững, giảm chi phí, giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo và gắn chặt với chuỗi liên kết tiêu thụ.

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Gần đây, nhiều nông dân ở tỉnh An Giang đã khai thác tốt các thế mạnh, nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương để phát triển sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo thu nhập, việc làm cho nhiều công nhân lao động, góp phần chung vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Chỉ trong vòng vài ngày, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk liên tiếp xảy ra 3 vụ đuối nước, khiến 5 trẻ em từ 9 - 14 tuổi tử vong. Những mất mát dồn dập không chỉ để lại nỗi đau không thể bù đắp cho các gia đình mà còn đặt ra cảnh báo cấp thiết về nguy cơ đuối nước đang hiện hữu, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng.

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu, tỉnh Gia Lai đang chuyển hướng mạnh từ phát triển sản lượng sang chuẩn hóa chất lượng thông qua việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây được xem là giải pháp căn cơ giúp nông sản địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường theo hướng bền vững.

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, những người lính Biên phòng tỉnh Lai Châu không chỉ chắc tay súng bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia mà còn đang miệt mài mang “ánh sáng số” đến với đồng bào các dân tộc tại các bản qua mô hình đầy nhân văn: “Thầy giáo quân hàm xanh, đẩy nhanh chuyển đổi số”.

Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Trong hai ngày 8 - 9/4/2026, tại tỉnh Lào Cai, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã tổ chức thành công Hội thi tiếng Mông trong Bộ đội Biên phòng khu vực 2 năm 2026. Hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm cụ thể hóa chủ trương của Bộ Quốc phòng và Bộ đội Biên phòng về tăng cường học tập ngoại ngữ và tiếng dân tộc thiểu số trong toàn lực lượng.

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất, mở hướng sinh kế cho người dân miền núi

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất, mở hướng sinh kế cho người dân miền núi

Xác định thế mạnh của từng vùng, địa phương trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, thời gian qua, xã Châu Quế (tỉnh Lào Cai) đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân trên địa bàn từng bước thay đổi tư duy sản xuất, chủ động tiếp cận thị trường, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm gia tăng giá trị sản xuất. Từ đó, xã xuất hiện nhiều mô hình phát triển kinh tế hiệu quả đem lại giá trị kinh tế cao cho người dân.

Hành trình 'viết lại' cuộc đời cho cây nấm rơm

Hành trình 'viết lại' cuộc đời cho cây nấm rơm

Rời phố về quê, chị Nguyễn Hoàng Ngọc Yến (xã Bình Hòa, An Giang) đã chọn cây nấm rơm làm điểm tựa để hiện thực hóa khát vọng nâng tầm nông sản địa phương qua dòng bánh phồng độc đáo. Bằng tư duy đổi mới và tinh thần “khởi nghiệp xanh”, chị Yến không chỉ khẳng định thương hiệu bánh phồng nấm rơm bằng những giải thưởng uy tín mà còn mở ra cánh cửa xuất khẩu cho nông sản quê hương, trở thành điểm sáng trong phong trào khởi nghiệp nông thôn hiện nay.

Mở lối làm giàu từ hộ nông dân đến chi hội nghề nghiệp

Mở lối làm giàu từ hộ nông dân đến chi hội nghề nghiệp

Với hiệu quả kinh tế từ nuôi dê thương phẩm, Hội Nông dân xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, mở ra hướng đi mới cho phát triển kinh tế bền vững. Mô hình nuôi dê tại Thọ Phong không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn khẳng định sức mạnh liên kết, giúp nông dân cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.