Rời phố về quê, chị Nguyễn Hoàng Ngọc Yến (xã Bình Hòa, An Giang) đã chọn cây nấm rơm làm điểm tựa để hiện thực hóa khát vọng nâng tầm nông sản địa phương qua dòng bánh phồng độc đáo. Bằng tư duy đổi mới và tinh thần “khởi nghiệp xanh”, chị Yến không chỉ khẳng định thương hiệu bánh phồng nấm rơm bằng những giải thưởng uy tín mà còn mở ra cánh cửa xuất khẩu cho nông sản quê hương, trở thành điểm sáng trong phong trào khởi nghiệp nông thôn hiện nay.
Khởi nghiệp tại quê hương
Giữa nhịp sống hối hả của những khu công nghiệp hiện đại, tại một xưởng sản xuất nhỏ nằm nép mình trong khu nhà ở xã hội thuộc Khu Công nghiệp Bình Hòa (xã Bình Hòa, tỉnh An Giang), mùi hương lạ mà quen vẫn đều đặn lan tỏa mỗi sớm mai. Đó không phải mùi máy móc khô khốc, mà là hương vị ấm nồng của bánh phồng nấm rơm. Chủ nhân của xưởng nhỏ ấy là chị Nguyễn Hoàng Ngọc Yến (sinh năm 1990), Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất Thương mại Tài Phát, người đã chọn rời bỏ thành phố về quê bắt đầu hành trình nâng tầm giá trị cho cây nấm rơm.
Tốt nghiệp trung cấp kế toán và có gần một thập kỷ gắn bó với mức lương ổn định tại Thành phố Cần Thơ, chị Yến hiểu rõ giá trị của sự an toàn. Thế nhưng, hình ảnh những cánh đồng miền Tây sau mùa gặt chỉ còn lại khói rơm nghi ngút hoặc những đống phụ phẩm bỏ phí đã thôi thúc chị phải làm điều gì đó khác đi. Chị Yến cho biết, trong thời gian làm việc tại Cần Thơ, chị đã học được nghề trồng nấm rơm. Nhận thấy tiềm năng từ nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào tại quê nhà và thói quen ăn chay phổ biến của người dân miền Tây, chị đã ấp ủ quyết tâm khởi nghiệp với nghề trồng nấm rơm. Với chị, đó không chỉ là hướng đi tận dụng lợi thế địa phương mà còn là lời giải cho bài toán đầu ra bền vững.
Tháng 9/2020, chị Yến cùng chồng xin thôi việc, rời thành phố về quê lập nghiệp. Bằng tất cả số tiền tích góp ít ỏi cùng khoản vay mượn hơn 200 triệu đồng, anh chị đã xây dựng khu trại nấm nhà kính đầu tiên trên diện tích 60 m2. Đây chính là nền móng cho hành trình nâng tầm giá trị nông sản qua sản phẩm bánh phồng nấm rơm.
Theo chị Yến, nếu chỉ bán nấm rơm tươi thì giá trị thương phẩm không cao. Do đó, chị quyết tâm tìm một lối đi khác biệt, chuyển từ bán sản phẩm thô sang chế biến sâu. Sau những chuyến tham quan, chắt lọc tinh hoa từ các mô hình kinh tế nông nghiệp hiệu quả trên cả nước, sản phẩm bánh phồng nấm rơm thương hiệu Tài Phát chính thức ra đời. Đây là lời giải hoàn hảo cho việc nâng tầm sản phẩm chay, biến nguồn nguyên liệu bản địa thành đặc sản có giá trị kinh tế cao.
Sản phẩm bánh phòng nấm rơm Tài Phát của chị Yến đã có mặt trên các sàn thương mại điện tử.
Không chỉ dừng lại với sản phẩm bánh phồng nấm rơm, chị Yến còn tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm để làm phong phú thêm “hệ sinh thái” sản phẩm từ nguyên liệu quê nhà. Những dòng sản phẩm mới như: bột nêm, chà bông, chả hay snack nấm... không chỉ giữ trọn tinh túy hương vị tự nhiên mà còn mang đến sự tiện lợi, đáp ứng hoàn hảo nhu cầu thực dưỡng và lối sống xanh hiện đại.
Chị Yến cho rằng, khởi nghiệp không bao giờ dễ dàng. Những mẻ bánh đầu tiên chiên không phồng, hương vị nấm chưa tới, vốn liếng vơi dần theo những lần thử nghiệm thất bại. Tuy nhiên bằng sự kiên trì, chị Yến đã tìm ra “công thức vàng” cho dòng bánh phồng nấm rơm thương hiệu Tài Phát. Sản phẩm không chỉ là một món ăn, mà là kết tinh của tri thức và tình yêu nông sản.
“Mỗi gói bánh phồng nấm rơm không chỉ là một món quà đồng quê và những dưỡng chất từ nấm rơm, mà còn là cách người nông dân An Giang kể câu chuyện về nông nghiệp trách nhiệm, bền vững” - chị Yến nhấn mạnh.
Năm 2023, bánh phồng nấm rơm Tài Phát đoạt giải Nhất Cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo Khởi nghiệp An Giang”; Top 30 dự án “Khởi nghiệp xanh toàn quốc” lần thứ 10 năm 2024; Top 30 dự án “Khởi nghiệp thanh niên nông thôn” năm 2024; đạt chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tỉnh An Giang năm 2024; giải ba Cuộc thi “Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh An Giang” lần XIV giai đoạn 2024 - 2025,… Những giải thưởng trên không chỉ là sự ghi nhận cho một sản phẩm, mà là sự thừa nhận cho một hướng đi đúng đắn, đưa tri thức vào nông nghiệp.
Chị Yến đã thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất Thương mại Tài Phát. Với sản lượng cung ứng bình quân hơn 250 kg mỗi tháng, doanh nghiệp không chỉ khẳng định vị thế trên thị trường mà còn trở thành điểm tựa vững chắc, bao tiêu sản phẩm và tạo việc làm ổn định cho nhiều hộ nông dân trồng nấm trong vùng.
Liên kết cùng nông dân phát triển bền vững
Sản phẩm bánh phồng nấm rơm Tài Phát đã được phân phối rộng khắp cả nước và trên các sàn thương mại điện tử.
Với triết lý “xanh hóa từ ngoài đồng đến bàn ăn”, chị Yến cho biết, mỗi chiếc bánh phồng nấm rơm mang thương hiệu Tài Phát chứa đựng hơn 60% nấm rơm tươi, được tuyển chọn từ những cây nấm tươi, ngon, giàu dinh dưỡng nhất. Đặc biệt, các sản phẩm không sử dụng phẩm màu hay hóa chất, để giữ trọn vị ngọt thanh nguyên bản của cây nấm rơm. Bên cạnh đó, bao bì cũng được thiết kế tối giản, thân thiện với môi trường và minh bạch thông tin truy xuất nguồn gốc.
Chị Yến không chọn đi một mình mà chủ động liên kết với 8 hộ nông dân tại xã An Cư và xã Chợ Mới (tỉnh An Giang) để hình thành vùng nguyên liệu ổn định, bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Cách làm này đã biến những người nông dân “chân lấm tay bùn” trở thành một phần của chuỗi giá trị bền vững; góp phần thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang kinh tế nông nghiệp.
Theo chị Yến, An Giang có nhiều lợi thế để phát triển nghề trồng nấm rơm và các sản phẩm chế biến từ nấm rơm. Nhất là trong bối cảnh địa phương đang triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, mô hình của chị chính là một mắt xích quan trọng trong kinh tế tuần hoàn, biến phụ phẩm lúa gạo thành đặc sản giá trị cao.
Hiện tại, với kế hoạch nâng công suất lên từ 500 kg đến 1 tấn bánh mỗi tháng, chị Yến đang từng bước hiện thực hóa giấc mơ đưa bánh phồng nấm rơm trở thành một đặc sản tự hào của vùng đất An Giang; tiến tới, đưa bánh phồng nấm rơm vươn tới các thị trường khó tính trên thế giới thông qua các chứng nhận OCOP, HACCP, Organic…
Đánh giá về mô hình khởi nghiệp của chị Yến, bà Nguyễn Viết Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Hòa (tỉnh An Giang) khẳng định, bánh phồng nấm rơm Tài Phát là một sản phẩm đổi mới sáng tạo đầy triển vọng. Bằng việc tận dụng nguồn nguyên liệu bản địa để tạo nên hương vị đặc trưng, sản phẩm không chỉ nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường mà còn được vinh danh là Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2024. Hiện tại, doanh nghiệp đang hoàn tất lộ trình chinh phục chứng nhận OCOP 3 sao, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của một mô hình khởi nghiệp kết tinh giữa tri thức, công nghệ và giá trị nông nghiệp truyền thống.
Theo bà Thanh, điều đáng trân trọng nhất ở chị Yến chính là khát vọng sẻ chia. Không chỉ làm giàu cho gia đình, chị còn là người “truyền lửa” tinh thần khởi nghiệp, lan tỏa tư duy sản xuất sạch và chế biến sâu đến cộng đồng. Hành trình của chị đã góp phần kiến tạo những giá trị bền vững cho nông dân và thanh niên địa phương, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế quê hương phát triển hài hòa, thịnh vượng./.
