Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Công nghệ số đang ngày càng khẳng định vai trò kỳ diệu trong việc rút ngắn khoảng cách địa lý ở các thôn, bản vùng cao, biên giới Lào Cai. Các mô hình thí điểm thôn số tiêu biểu đã được triển khai bước đầu cho thấy hiệu quả vượt trội trong xóa nghèo công nghệ từ cấp cơ sở; góp phần hình thành thói quen ứng dụng công nghệ số tại cộng đồng dân cư; nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Những năm qua, giáo dục tại các xã biên giới của tỉnh Tây Ninh đã có nhiều chuyển biến tích cực khi mạng lưới trường lớp ngày càng hoàn thiện, tỷ lệ huy động học sinh đến trường được duy trì ở mức cao, chất lượng giáo dục từng bước nâng lên. Tuy nhiên, vẫn còn đó không ít “điểm nghẽn” về điều kiện kinh tế, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư đòi hỏi sớm được tháo gỡ nhằm phát triển nguồn nhân lực, giữ dân và giữ vững vùng biên giới.

Phong trào “Bình dân học vụ số” cùng các chiến dịch như “Mùa hè số cùng VNeID” trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực trong chuyển đổi số. Đặc biệt tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những tiện ích số đang dần được "phủ xanh", phục vụ thiết thực cho cuộc sống hằng ngày của người dân.

Tại vùng biên giới Mỹ Quý Tây (xã Mỹ Quý, Tây Ninh), công tác tuyên truyền pháp luật được "mềm hóa" qua cách làm sáng tạo.

Sáng 27/8, tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh Cao Bằng, UBND tỉnh phối hợp với Bộ Công an tổ chức Lễ khởi công xây dựng Cơ sở giáo dục trẻ khuyết tật. Buổi lễ có sự tham dự của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cùng nhiều lãnh đạo Bộ Công an.

Chiều 26/8, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai tổ chức buổi gặp mặt, tuyên dương các học sinh thuộc Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng” thi đỗ vào các trường đại học năm 2026.

Giảm chi phí, chủ động phòng bệnh, nâng cao chất lượng đàn vật nuôi và bảo vệ môi trường đang là những yêu cầu thiết yếu được người chăn nuôi quan tâm. Từ những thay đổi trong cách chăm sóc, vệ sinh chuồng trại đến xử lý chất thải bằng các giải pháp sinh học, nhiều hộ dân tại Bắc Ninh đang từng bước hình thành phương thức chăn nuôi an toàn, hiệu quả và bền vững.

Thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn, quy mô hợp lý, tỉnh Lạng Sơn đặt mục tiêu giảm mạnh đầu mối, tập trung nguồn lực cho dạy và học; đồng thời bảo đảm quyền học tập của học sinh và phù hợp với đặc thù địa bàn miền núi, biên giới.

Với những học sinh ở vùng sâu, vùng xa, mô hình trường nội trú không chỉ tạo điều kiện học tập thuận lợi mà còn mở thêm cơ hội tiếp cận giáo dục, từng bước thu hẹp khoảng cách vùng miền. Những ngày này, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Ia R’vê, xã biên giới Ia R’vê, tỉnh Đắk Lắk, đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở vật chất, tổ chức tuyển sinh và vận động học sinh đến trường.

Ở các xã biên giới của tỉnh Quảng Trị, chiếc điện thoại thông minh đã dần hiện diện trong cuộc sống, nhưng với không ít người dân, để sử dụng hết những tiện ích của nó vẫn là điều không dễ dàng.

Những ngày đầu tháng 8, tại nhiều trường tiểu học ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Đắk Lắk, các lớp tăng cường tiếng Việt cho trẻ chuẩn bị vào lớp Một diễn ra trong không khí gần gũi, nhẹ nhàng. Từ những con chữ đầu tiên, các em được làm quen với tiếng Việt, trường lớp và nền nếp học tập, tạo tâm thế vững vàng trước khi bước vào năm học mới.

Trong hai ngày 19 và 20/8, tại các xã biên giới Tuyên Lâm và Hướng Phùng (tỉnh Quảng Trị), Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Tài năng trẻ, Tỉnh đoàn Quảng Trị phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Ngày hội “Bình dân học vụ số” năm 2026.

Năm học 2026-2027, toàn tỉnh Đắk Lắk có hơn 43.000 hồ sơ đăng ký tuyển sinh lớp 10 Trung học phổ thông. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu ban đầu gần 40.000 học sinh.

Chiều 17/8, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 và sơ kết 1 năm thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh.

Tảo hôn là vấn đề ảnh hưởng đến chất lượng dân số và cơ hội phát triển của trẻ em, thanh thiếu niên ở một số địa bàn vùng cao. Để thay đổi nhận thức, tuổi trẻ Điện Biên đã tích cực đổi mới cách tuyên truyền, đồng thời tạo điều kiện để thanh niên học tập, học nghề, lập nghiệp trước khi xây dựng gia đình.

Đắk Lắk là địa phương có tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao, địa bàn rộng, nhiều vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, bãi ngang. Chỉ còn ít tuần nữa năm học 2026-2027 sẽ bắt đầu. Tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, công tác chuẩn bị trường lớp, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và vận động học sinh ra lớp đang được triển khai khẩn trương, với mục tiêu bảo đảm các điều kiện tốt nhất trước ngày khai giảng.

Điện Biên đang đẩy mạnh phát triển vùng nguyên liệu cà phê, mắc ca theo hướng tập trung, liên kết sản xuất. Cùng với hoàn thành diện tích trồng mới, các địa phương chú trọng hướng dẫn người dân chăm sóc, trồng dặm, phòng trừ sâu bệnh, tạo nền tảng nâng cao năng suất và hiệu quả cây trồng.

Với gần 2.000 ha, sản lượng từ 35.000 - 40.000 tấn/năm, cây chanh đang trở thành một trong những cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân Tuyên Quang. Để phát huy tiềm năng và nâng cao giá trị, các hộ trồng chanh của tỉnh đứng trước yêu cầu chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang hình thành vùng nguyên liệu tập trung, sản xuất theo tiêu chuẩn, liên kết doanh nghiệp và từng bước hướng tới xuất khẩu.

Trong khuôn viên nhiều ngôi chùa Khmer trên địa bàn thành phố Cần Thơ vào mùa hè lại rộn ràng tiếng các em nhỏ đánh vần, học chữ. Không áp lực điểm số hay thời gian, những lớp học hè miễn phí dưới mái chùa hun đúc tình yêu của trẻ thơ đối với tiếng mẹ đẻ, truyền dạy các nét đẹp văn hóa tốt đẹp của dân tộc, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. 

Tăng cường truyền thông số hiện nay được xác định là xu thế tất yếu nhằm bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở. Tận dụng sức mạnh của các nền tảng mạng xã hội, lực lượng công an các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã sáng tạo sản xuất hàng loạt video ngắn, phim ngắn tuyên truyền với nội dung phong phú, thiết thực và cuốn hút.

Bước vào tháng 8, những triền đồi ở xã Đại Đình (Phú Thọ) rộn ràng mùa thu hoạch na Bồ Lý. Những quả na căng tròn, thơm ngọt được người dân thu hái từ sáng sớm để kịp đưa đến tay người tiêu dùng.

Từ những lớp học "cầm tay chỉ việc" ở vùng nông thôn, các Tổ công nghệ số cộng đồng "đi từng ngõ, gõ từng nhà", đến mô hình "Gia đình số", "Chợ số - Nông thôn số", "Mỗi công dân - Một danh tính số"... phong trào "Bình dân học vụ số" đang lan tỏa mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Phát huy lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng cùng chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xã Quản Bạ (Tuyên Quang) đang phát triển mô hình liên kết trồng ớt chỉ địa giữa người dân, doanh nghiệp và chính quyền. Mô hình không chỉ giúp hình thành vùng nguyên liệu tập trung mà còn mang lại doanh thu từ 160-200 triệu đồng/ha, cao gấp 3-4 lần so với trồng ngô, góp phần nâng cao thu nhập và tạo động lực phát triển kinh tế vùng cao.

Nằm ở vùng biên giới phía Bắc của thành phố Đồng Nai, xã Đăk Ơ và Bù Gia Mập từng được biết đến là vùng đất gặp nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế. Những năm gần đây, diện mạo các thôn nơi đây đang thay đổi từng ngày nhờ sự đóng góp không nhỏ từ ý chí kiên cường và tinh thần vượt khó của đồng bào Tày, Nùng là những người mang khát vọng vươn lên làm giàu trên quê hương thứ hai miền Đông Nam Bộ.

Nhờ sự mạnh dạn và nhạy bén của người nông dân, cây sâm bố chính (hay còn gọi là sâm tiến vua) – một loại dược liệu quý vốn nổi tiếng là khó canh tác đã bước đầu bén duyên thành công trên đất Quảng Ngãi.

Tại xã Dũng Tiến (Phú Thọ), công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đang được đổi mới theo hướng bám sát thực tiễn, phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng và kết hợp hiệu quả với các nền tảng số để đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Tại tỉnh Điện Biên, tình trạng tảo hôn vẫn xảy ra ở một số vùng đồng bào dân tộc thiểu số do điều kiện kinh tế, trình độ dân trí và tập quán lạc hậu. Để từng bước đẩy lùi tình trạng này, các địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân.

Ngày 3/7, tại Lai Châu, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Công ty CP Acecook Việt Nam tổ chức lớp tập huấn “Nâng cao năng lực, phát huy vai trò về phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai của đội ngũ trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng dân cư”.

Mang nhịp sống công nghệ đến gần hơn với trẻ em vùng khó khăn, đó là câu chuyện đang diễn ra tại lớp học "chuyển đổi số" đặc biệt của Đồn Biên phòng Vĩnh Hải, thành phố Cần Thơ trong mùa hè này. Những học viên nhỏ tuổi đến đây đa phần đều có hoàn cảnh khó khăn.

Sau nhiều năm thử nghiệm, cây mắc ca thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng ở một số địa phương tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, bài toán về đầu ra và công nghiệp chế biến chưa ổn định đòi hỏi việc phát triển loại cây này cần những bước đi thận trọng, tránh chạy theo phong trào.