Sáng 22/4, tại xã Hàm Liêm, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng tổ chức tọa đàm tư vấn kỹ thuật với chủ đề "Giải pháp chuyển đổi đất trồng thanh long kém hiệu quả sang các loại cây trồng khác".
Tham dự tọa đàm có đại diện các cơ quan chuyên môn, cán bộ khuyến nông, thành viên các tổ hợp tác, hợp tác xã, chủ trang trại và gần 150 nông dân trực tiếp sản xuất tại các vùng chuyên canh cây thanh long như: Hàm Thắng; Hàm Liêm; Hàm Thuận Bắc; Hàm Thuận; Tuyên Quang và Hồng Sơn.
Tại đây, các đại biểu cùng nhau đánh giá lại hiện trạng, dư địa phát triển của cây thanh long trong bối cảnh hiện nay. Đồng thời, các chuyên gia, nhà khoa học và bà con nông dân đã cùng trao đổi, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm; đồng thời giới thiệu các giải pháp kỹ thuật, các mô hình chuyển đổi hiệu quả sang các loại cây trồng như chanh leo, dứa, táo, ca cao... phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng.
Nhiều ý kiến cũng tập trung phân tích xu hướng thị trường, khuyến nghị nông dân lựa chọn cây trồng có giá trị kinh tế cao, đồng thời áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, các đại biểu nhấn mạnh vai trò của liên kết sản xuất - tiêu thụ, phát triển chuỗi giá trị và đẩy mạnh ứng dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản.
Ông Nguyễn Đức Thiên, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng cho biết, cây thanh long thời gian qua là một trong những cây trồng chủ lực, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, ngành hàng này đang đối mặt với nhiều khó khăn như phát triển diện tích thiếu quy hoạch, cung vượt cầu vào một số thời điểm khiến giá giảm sâu; phụ thuộc lớn vào thị trường xuất khẩu truyền thống; hạn chế trong bảo quản, chế biến sau thu hoạch; việc áp dụng tiêu chuẩn sản xuất an toàn và truy xuất nguồn gốc chưa đồng bộ.
Đáng chú ý, một bộ phận diện tích thanh long đã bộc lộ hiệu quả kinh tế thấp do điều kiện đất đai không còn phù hợp, chi phí đầu tư tăng, sâu bệnh phát sinh nhiều trong khi giá cả bấp bênh. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu, định hướng chuyển đổi sang các loại cây trồng phù hợp hơn.
Lâm Đồng là tỉnh có diện tích trồng thanh long lớn nhất cả nước với sản lượng khoảng 600 nghìn tấn/năm. Diện tích thanh long của tỉnh liên tục giảm, từ 33.730 ha vào năm 2020, đến nay chỉ còn khoảng 25.800 ha. Tại nhiều địa phương trong tỉnh, nhiều vườn thanh long đã xuống cấp, sinh trưởng kém, năng suất thấp và không còn khả năng tái đầu tư nên người dân đã chủ động chặt bỏ để chuyển sang trồng các loại cây khác.
Tuy nhiên, theo bà Mai Thị Thúy Kiều, đại diện Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng, việc chuyển đổi này còn gặp nhiều khó khăn do người dân chưa xác định được cây trồng thay thế thực sự hiệu quả. Đồng thời, thiếu sự liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp khiến giá cả bấp bênh, dễ xảy ra tình trạng "được mùa mất giá". Vì vậy, trước khi chuyển đổi, cần triển khai các mô hình sản xuất gắn với chuỗi liên kết tiêu thụ hiệu quả. Điều này giúp người dân có cơ hội tham quan, học hỏi và lựa chọn mô hình phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và ổn định đầu ra.
Bà Đoàn Thị Kim Xuyến, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn CacaoLand cho biết, cây ca cao là một loại cây công nghiệp, cơ bản dễ chăm sóc, không đòi hỏi nhiều về nước tưới cũng như phân bón nên thích hợp với vùng đất khô cằn và điều kiện khí hậu, thời tiết ở vùng Đông Nam tỉnh Lâm Đồng. Bên cạnh đó, cây ca cao mang lại giá trị chế biến sâu, đầu ra ổn định vì nhu cầu tiêu thụ lớn. Cây ca cao cũng là một hướng đi triển vọng chuyển đổi cây trồng cho người nông dân.
Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh, việc chuyển đổi đất trồng thanh long kém hiệu quả tại tỉnh Lâm Đồng sang các cây như chanh leo, dưa, táo, ca cao... là hướng đi đúng đắn và thực tiễn. Nếu thực hiện đồng bộ về kỹ thuật, thị trường và tổ chức sản xuất, đây sẽ là giải pháp quan trọng giúp tái cơ cấu nông nghiệp bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân, giảm phụ thuộc vào cây thanh long./.
