Di chuyển đến nơi ở mới, ra khỏi vùng nguy hiểm để ổn định cuộc sống… là mong muốn từ nhiều năm nay của các hộ dân đồng bào dân tộc Nùng, thôn Ngòi Cái, xã Tiến Bộ, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang. Tuy nhiên, do Dự án di dân khẩn cấp ra khỏi vùng có nguy cơ cao về lũ quét, lũ ống, sạt lở đất và vùng rừng phòng hộ đầu nguồn tại thôn Ngòi Cái chậm tiến độ dẫn đến việc các hộ dân nơi đây vẫn chưa được di chuyển đến nơi ở mới và luôn sống trong cảnh thấp thỏm lo âu mỗi khi mùa mưa lũ về.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Mạnh Tuấn kiểm tra công trình di dân thôn Ngòi Cái, xã Tiến Bộ. Ảnh: tuyenquang.gov.vn
Nhằm ổn định đời sống cho 72 hộ dân (di chuyển đến điểm tái định cư 53 hộ, ổn định tại chỗ 19 hộ) đang sinh sống và sản xuất trong vùng nguy hiểm ở thôn Ngòi Cái, xã Tiến Bộ, huyện Yên Sơn, năm 2016, UBND tỉnh Tuyên Quang đã có Quyết định số 1529/QĐ-UBND ngày 28/10/2016 về việc phê duyệt Dự án di dân khẩn cấp ra khỏi vùng có nguy cơ cao về lũ quét, lũ ống, sạt lở đất và vùng rừng phòng hộ đầu nguồn tại thôn Ngòi Cái, xã Tiến Bộ, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.
Dự án có quy mô đầu tư xây dựng gồm: đường vào khu tái định cư; công trình hạ tầng khu tái định cư; bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ di chuyển, phát triển sản xuất. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 83 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách Trung ương là 60 tỷ đồng, vốn ngân sách tỉnh và các nguồn vốn hợp pháp khác trên 23 tỷ đồng và do UBND huyện Yên Sơn làm chủ đầu tư; thời gian thực hiện của dự án từ 2016 – 2020; trong đó, quy mô diện tích quy hoạch Khu tái định cư là trên 4,8ha.
Tháng 9/2020, dự án bắt đầu được triển khai, tuy nhiên, trong quá trình thực hiện dự án, nhận thấy diện tích đất ở của người dân không đảm bảo nên UBND tỉnh Tuyên Quang đã ra Văn bản số 3989/UBND-ĐTXD ngày 15/12/2020 về việc điều chỉnh dự án này.
Thực hiện nhiệm vụ được giao, ngày 27/4/2021, UBND huyện Yên Sơn đã ra Quyết định số 156/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch chi tiết xây dựng Khu tái định cư thuộc dự án.
Theo quyết định, UBND huyện Yên Sơn điều chỉnh giảm diện tích xây dựng khu tái định cư được phê duyệt năm 2016 từ trên 4,8ha xuống còn trên 1,8ha, bố trí 17 lô tái định cư, mỗi lô có diện tích khoảng 300m2; quy hoạch bổ sung 2 điểm tái định cư mới tại thôn Rạp, xã Tiến Bộ với diện tích mỗi khu trên 1,7ha. Thời gian thực hiện dự án được kéo dài đến năm 2022.
Qua ghi nhận thực tế và theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực huyện Yên Sơn, tính đến ngày 26/6/2021, việc thực hiện các hạng mục của Dự án còn rất chậm, không đạt tiến độ. Dù chủ đầu tư đã giải ngân hơn 32 tỷ đồng cho nhà thầu thi công là Công ty TNHH Đầu tư và Xây dựng Trung Thành để thực hiện 8 hạng mục của dự án.
Tuy nhiên, trong 8 hạng mục nhà thầu cam kết triển khai thi công trong tháng 5/2021 thì có 3 hạng mục đang thi công (thi công hố móng, lắp dựng cột và đường dây trung thế; làm mặt đường từ km5+000 đến km6+433; ốp mái tràn bằng đá hộc) còn lại 5 hạng mục chưa thi công gồm: bể lọc và chứa đầu nguồn; đập đầu nguồn; đường ống chính D50 của công trình cấp nước sinh hoạt; bê tông kè taluy tại các lý trình km22+222-km2+274, km4+330-km4+411, km5+27-km5+57; tấm bê tông rãnh lắp ghép rãnh thoát nước...
Việc thi công kéo dài, chậm tiến độ đang làm ảnh hưởng đến đời sống và phát triển kinh tế - xã hội của người dân, đặc biệt là sự an toàn của người dân trong diện di dời ở thôn Ngòi Cái trong mùa mưa lũ.
Là một trong số 53 hộ dân thuộc diện phải di chuyển đến nơi ở mới của thôn Ngòi Cái, ông Tụ Sào Chỉ, dân tộc Nùng chia sẻ, vì nhà ngay cạnh bờ suối nên mỗi mùa mưa lũ gia đình ông sống trong tâm trạng lo lắng, nguy cơ sạt lở và nhà có thể bị lũ cuốn trôi là rất cao. Do đó, khi nhà nước có chủ trương hỗ trợ gia đình ông và nhiều gia đình khác trong thôn chuyển đến nơi ở mới người dân rất phấn khởi.
“Tôi mong sớm được di chuyển đến nơi ở mới để gia đình ổn định cuộc sống, an tâm phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo”, ông Tụ Sào Chỉ nói.
Ông Hoàng Sào Phong, Trưởng ban Công tác mặt trận thôn Ngòi Cái, xã Tiến Bộ cho biết, thôn có tổng số 83 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Nùng với 81 hộ; trong đó, có 53 hộ dân thuộc diện phải di dời đến nơi ở mới do đang sống trong khu vực nguy hiểm. Vài năm trở lại đây, mỗi khi có mưa to, gió lớn nhiều hộ dân trong khu vực nguy hiểm không dám ở lại nhà mình mà phải đến ở nhờ nhà người khác để đảm bảo an toàn.
Nhiều năm nay, người dân trong thôn sống trong cảnh không có điện lưới, đường vào thôn đi lại khó khăn… làm ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt, phát triển kinh tế - xã hội của nhân dân trong thôn.
Vì vậy, nhân dân trong thôn rất mong mỏi dự án di dân ra khỏi vùng nguy hiểm thôn Ngòi Cái sớm hoàn thành để các hộ sống trong vùng nguy hiểm sớm được đến nơi ở mới an toàn hơn, có điện lưới quốc gia, có đường mới để nhân dân đi lại thuận tiện hơn.
Ông Trần Quyết Cường, Chủ tịch HĐND xã Tiến Bộ cho biết, năm 2020, xã đã tập trung giải phóng mặt bằng để bàn giao cho đơn vị thi công, thi công tuyến đường từ trung tâm xã đến thôn Ngòi Cái. Đồng thời, thực hiện giải phóng mặt bằng khu tái định cư của dự án. Hiện tại, với 2 khu tái định cư mới được bổ sung sau khi có điều chỉnh quy hoạch khu tái định cư thuộc dự án, xã đã tiến hành thống kê, kiểm kê tài sản trên đất, họp dân để đền bù, giải phóng mặt bằng.
Ông Cường cho biết, xã Tiến Bộ rất mong muốn thời gian tới, đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ thực hiện các hạng mục để dự án hoàn thành đúng tiến độ. Qua đó, giúp những hộ dân sống trong vùng nguy hiểm ở thôn Ngòi Cái sớm được chuyển đến nơi ở mới an toàn.
Ông Phạm Anh Sơn, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực huyện Yên Sơn cho biết, để thực hiện thi công xây dựng công trình Di dân khẩn cấp ra khỏi vùng lũ ống, lũ quét, sạt lở đất và vùng rừng phòng hộ đầu nguồn tại thôn Ngòi Cái, xã Tiến Bộ, tháng 7/2020, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực huyện Yên Sơn đã ký hợp đồng thi công xây dựng công trình với Công ty TNHH Đầu tư và Xây dựng Trung Thành, thời gian thi công là 660 ngày.
Nguyên nhân các hạng mục hiện chưa đạt tiến độ là do trong khi thực hiện dự án tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến quá trình thi công; đơn vị thi công chưa tập trung cao độ vào việc thi công các hạng mục.
Thời gian tới, Ban Quản lý sẽ cử cán bộ xuống trực tiếp công trình, thường xuyên kiểm tra đôn đốc tiến độ thực hiện, xử lý tình huống phát sinh trong quá trình thi công. Đồng thời, đôn đốc đơn vị thi công khẩn trương huy động nhân lực, vật tư thiết bị để thực hiện các hạng mục theo thời gian cam kết.
Vũ Quang
