Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV: Góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia

Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV: Góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia

Biên giới quốc gia là thiêng liêng, bất khả xâm phạm. Xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia là trách nhiệm của các cấp, các ngành và của cả hệ thống chính trị. Để bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, cần thiết phải có hệ thống văn bản pháp lý đồng bộ, thống nhất. Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV, Quốc hội sẽ trình và đưa ra thảo luận về nhiều dự án luật quan trọng, trong đó có Dự án Luật Biên phòng Việt Nam (Dự án Luật). 

Đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

Việt Nam có đường biên giới đất liền hơn 5.000 km, bờ biển dài 3.260 km với 44 tỉnh, thành phố có biên giới quốc gia. Những năm qua, Đảng, Nhà nước có nhiều chủ trương, quan điểm, tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc; xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia nhưng chưa được thể chế hóa thành pháp luật như: “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”,“Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 28/9/2018 của Bộ Chính trị về “Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia”; trong đó xác định nhiệm vụ biên phòng là: “Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, biên giới quốc gia…; bảo vệ hòa bình, an ninh, văn hóa, pháp luật, tính uy nghiêm và biểu tượng quốc gia tại biên giới, cửa khẩu; xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác; bảo vệ, phòng thủ vững chắc biên giới quốc gia”.

Hiện nay, hoạt động trên biên giới, khu vực biên giới, cửa khẩu có nhiều lực lượng thuộc các bộ, ngành. Nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan này đang được quy định tại các văn bản pháp luật chuyên ngành. Tuy nhiên trong thực tế, việc thực thi nhiệm vụ biên phòng còn có những hạn chế, bất cập. Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, chính quyền địa phương, lực lượng nòng cốt, chuyên trách với các lực lượng chức năng ở khu vực biên giới, cửa khẩu chưa chặt chẽ, hiệu quả chưa cao. Ngoài ra, việc đầu tư của Nhà nước, địa phương vào một số chương trình, mục tiêu quốc gia tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn còn dàn trải; chất lượng, hiệu quả chưa đáp ứng yêu cầu xây dựng biên giới quốc gia, khu vực biên giới vững mạnh.

Pháp lệnh Bộ đội Biên phòng ra đời cách đây hơn 20 năm trong điều kiện, bối cảnh lịch sử hoàn toàn khác với hiện nay. Pháp lệnh chỉ điều chỉnh những vấn đề liên quan đến Bộ đội Biên phòng, chưa đề cập đến các chủ thể khác trong xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới. Một số quy định liên quan đến hạn chế quyền con người, quyền công dân chưa phù hợp với Hiến pháp năm 2013. Nhiều nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ đội Biên phòng không được quy định trong Pháp lệnh mà quy định tại các luật khác và văn bản dưới luật, dẫn đến tình trạng khó theo dõi, thiếu thống nhất, gây khó khăn cho quá trình thực thi nhiệm vụ biên phòng của Bộ đội Biên phòng. Tổng kết 20 năm thi hành Pháp lệnh Bộ đội Biên phòng, các ban, bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có biên giới đều thống nhất kiến nghị, báo cáo Quốc hội xây dựng Luật Biên phòng Việt Nam.

Hơn 60 năm qua, Bộ đội Biên phòng đã và đang áp dụng có hiệu quả các hình thức, biện pháp công tác biên phòng trong quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia, giữ gìn an ninh, trật tự ở khu vực biên giới. Tuy nhiên, hiện nay các nội dung trên chưa được quy định trong Luật Biên giới quốc gia, Pháp lệnh Bộ đội Biên phòng và các văn bản pháp luật liên quan, do đó chưa có cơ sở pháp lý để các cơ quan, lực lượng chức năng và Bộ đội Biên phòng thực thi nhiệm vụ xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới.

Vì vậy, việc ban hành Luật Biên phòng Việt Nam được nhận định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cần thiết; đáp ứng yêu cầu xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới trong tình hình mới.

Cơ sở pháp lý trong đấu tranh với các hành động xâm phạm biên giới quốc gia

Trên cơ sở kết quả tổng kết 20 năm thi hành Pháp lệnh Bộ đội Biên phòng và yêu cầu của thực tiễn, Bộ Quốc phòng đã báo cáo Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép xây dựng Dự án Luật Biên phòng Việt Nam.

Dự án Luật được chỉ đạo xây dựng trên tinh thần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, cơ quan, tổ chức, cá nhân, từ đó xây dựng lực lượng bảo vệ biên giới toàn dân rộng khắp, với nhân dân là chủ thể, lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt, Bộ đội Biên phòng là lực lượng chuyên trách, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số thành phần tiến thẳng lên hiện đại; xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh, ổn định lâu dài trong nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ở khu vực biên giới vững chắc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia trong tình hình mới.

Đồng thời, Dự án Luật cũng sẽ là cơ sở pháp lý góp phần phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hành động xâm phạm biên giới quốc gia; bảo vệ Đảng, chính quyền, nhân dân và các mục tiêu chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh ở khu vực biên giới; phòng, chống có hiệu quả tội phạm, giữ vững ổn định an ninh, trật tự ở khu vực biên giới; mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, đối ngoại quốc phòng, đối ngoại biên phòng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Dự án Luật Biên phòng Việt Nam là văn bản thể chế đầy đủ quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia; xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và các điều ước quốc tế về biên giới quốc gia mà Việt Nam là thành viên.

Dự thảo Luật kế thừa những quy định của Pháp lệnh Bộ đội Biên phòng còn giá trị, khắc phục những vướng mắc, bất cập; rà soát, đối chiếu với các quy định pháp luật hiện hành để tránh mâu thuẫn, chồng chéo; phát triển, bổ sung các quy định mới nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia.

Đồng thời, các nội dung trong dự thảo Luật bám sát các chính sách đã được đánh giá tác động của dự án Luật; nghiên cứu, tiếp thu các quy định pháp luật về công tác biên phòng, tổ chức lực lượng bảo vệ biên giới của một số nước láng giềng, khu vực để vận dụng phù hợp với điều kiện của nước ta.

Bảo đảm nguồn lực, tài sản cho nhiệm vụ biên phòng


Trên cơ sở ba chính sách đã xác định và đánh giá tác động: Xác định rõ nhiệm vụ biên phòng; Luật hóa quy định về hình thức quản lý, bảo vệ biên giới của Bộ đội Biên phòng; Chuẩn hóa, quy định nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng thực thi nhiệm vụ biên phòng, nội dung dự thảo Luật quy định cụ thể về nhiệm vụ biên phòng đảm bảo tính khái quát, toàn diện nhiệm vụ xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới; quy định về hình thức quản lý, bảo vệ biên giới của Bộ đội Biên phòng.

Dự thảo Luật gồm 7 chương, 34 điều. Ngoài những quy định chung gồm 4 điều được đề cập ở Chương I, tại các chương còn lại, dự thảo Luật đã nêu cụ thể các nội dung về nhiệm vụ biên phòng; lực lượng, biện pháp thực thi nhiệm vụ biên phòng; hợp tác quốc tế về biên phòng; lực lượng Bộ đội Biên phòng; việc bảo đảm và chế độ, chính sách về biên phòng; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân thực thi nhiệm vụ biên phòng. 

Dự thảo Luật cũng là văn bản Luật hóa nội dung cơ bản về nền biên phòng toàn dân được quy định tại Điều 15 Nghị định số 140/2004/NĐ-CP gồm xây dựng lực lượng bảo vệ biên giới rộng khắp và lực lượng nòng cốt, chuyên trách thực thi nhiệm vụ biên phòng; xây dựng các tiềm lực về nhân lực, chính trị, tinh thần, kinh tế, quốc phòng, an ninh, pháp luật, ngoại giao, khoa học, công nghệ làm nền tảng xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân.

Cùng với những quy định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, hình thức quản lý, bảo vệ biên giới, phối hợp hoạt động, hệ thống tổ chức, trang bị, ngày truyền thống, tên giao dịch quốc tế, con dấu, trang phục, trang bị, màu sắc, cờ hiệu, phù hiệu và dấu hiệu nhận biết phương tiện của Bộ đội Biên phòng, dự thảo Luật đã làm rõ một số vấn đề quan trọng về bảo đảm nguồn lực, tài sản cho nhiệm vụ biên phòng; chế độ, chính sách đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thực thi nhiệm vụ biên phòng; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân thực thi nhiệm vụ biên phòng...

Quá trình xây dựng Dự án Luật Biên phòng Việt Nam, Bộ Quốc phòng đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục soạn thảo theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015; tổ chức lấy ý kiến 19 bộ, ngành, UBND 44 tỉnh, thành biên giới đối với hồ sơ dự thảo Luật; khảo sát, tọa đàm, hội thảo tại ba khu vực (miền Bắc, miền Trung, miền Nam) với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành Trung ương, Đoàn Đại biểu Quốc hội, HĐND, UBND, các sở, ban, ngành 17 tỉnh biên giới, các đơn vị lực lượng vũ trang trên địa bàn.

Hiền Hạnh

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Ngày đêm xây dựng trường nơi phên giậu Tổ quốc

Ngày đêm xây dựng trường nơi phên giậu Tổ quốc

Những ngày tháng tư, tại các xã biên giới Phiêng Khoài, Xuân Nha, Lóng Sập của tỉnh Sơn La, những công trường xây dựng các Trường nội trú liên cấp Tiểu học - Trung học cơ sở đang ngày đêm vang vọng tiếng máy xúc, tiếng đổ bê tông, tiếng hàn cắt thép… Các đơn vị thi công đang chạy đua với thời gian, quyết tâm về đích trong chiến dịch 100 ngày đêm xây dựng 13 điểm trường khu vực biên giới của tỉnh.

7 dự án trường nội trú biên giới ở Gia Lai gặp khó do thiếu nguồn lao động

7 dự án trường nội trú biên giới ở Gia Lai gặp khó do thiếu nguồn lao động

Mặc dù đã hoàn thiện thiết kế bản vẽ, đầy đủ mặt bằng thi công nhưng 7 dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới của tỉnh Gia Lai lại chưa đảm bảo tiến độ đề ra. Nguyên nhân là do các dự án này đều nằm xa trung tâm, điều kiện sinh hoạt khó khăn nên rất khó thu hút nguồn lao động, nhất là lao động có tay nghề - yếu tố quyết định tiến độ các công trình vùng biên.

Giúp người dân biên giới giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh

Giúp người dân biên giới giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh

Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về "một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân", ngành Y tế tỉnh Cao Bằng đã cụ thể hóa, triển khai đồng bộ các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; đặc biệt là công tác chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới.

Sau hơn hơn 1 năm, quyết định hỗ trợ hợp tác xã ở Quảng Ngãi vẫn chưa thể triển khai

Sau hơn hơn 1 năm, quyết định hỗ trợ hợp tác xã ở Quảng Ngãi vẫn chưa thể triển khai

Thực hiện Nghị quyết 106/NQ-CP của Chính phủ về phát triển hợp tác xã nông nghiệp trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành Quyết định 641/QĐ-UBND ngày 30/9/2024 về phê duyệt danh sách và kinh phí hỗ trợ các hợp tác xã tham gia xây dựng mô hình hợp tác xã nông nghiệp phát triển bền vững, phù hợp với vùng miền, địa phương năm 2025. Tuy nhiên, đến nay, sau hơn 1 năm Quyết định được ban hành, nguồn lực hỗ trợ các hợp tác xã của tỉnh vẫn chưa được thực hiện.

Dấu ấn tổ công nghệ số cộng đồng trong chuyển đổi số quốc gia

Dấu ấn tổ công nghệ số cộng đồng trong chuyển đổi số quốc gia

Đối với người dân tại các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và người dân lớn tuổi, việc sử dụng thiết bị điện tử như điện thoại thông minh hay máy tính để nộp hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến gặp không ít khó khăn.

Tăng cường quản lý bảo vệ rừng giáp ranh giữa Đắk Lắk với Gia Lai

Tăng cường quản lý bảo vệ rừng giáp ranh giữa Đắk Lắk với Gia Lai

Liên quan đến tình trạng vi phạm Luật Lâm nghiệp mà báo chí phản ánh tại khu vực rừng giáp ranh giữa tỉnh Đắk Lắk với Gia Lai, ngày 23/4, ông Nguyễn Quốc Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã chỉ đạo các lực lượng trực thuộc tăng cường công tác kiểm tra, xác minh, xử lý tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái pháp luật tại khu vực giáp ranh.

Điện Biên tinh gọn bộ máy, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Điện Biên tinh gọn bộ máy, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Việc tinh gọn bộ máy tại Điện Biên đã giúp giảm đầu mối, nâng cao hiệu quả hoạt động, tạo chuyển biến rõ nét trong phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục cải cách hành chính, hướng tới phát triển bền vững.

Đổi mới tuyên truyền, nâng cao ý thức, kéo giảm tai nạn giao thông

Đổi mới tuyên truyền, nâng cao ý thức, kéo giảm tai nạn giao thông

Thời gian qua, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiềm chế, kéo giảm tai nạn giao thông, trong đó nổi bật là các mô hình tuyên truyền trực quan, tác động trực tiếp đến nhận thức của người tham gia giao thông. Từ khu vực trung tâm đến vùng sâu, vùng biên giới, các cách làm mới, linh hoạt đang từng bước phát huy hiệu quả, góp phần hình thành văn hóa giao thông an toàn trong cộng đồng.

Gia Lai yêu cầu xác minh, xử lý vụ khai thác lâm sản trái phép vùng giáp ranh

Gia Lai yêu cầu xác minh, xử lý vụ khai thác lâm sản trái phép vùng giáp ranh

Trước diễn biến phức tạp về tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép khu vực giáp ranh, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đã ban hành văn bản số 3968/SNNMT-KL yêu cầu xác minh, xử lý tình trạng khai thác, tập kết, vận chuyển lâm sản trái phép xảy ra tại lâm phần Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn và khu vực giáp ranh với tỉnh Đắk Lắk.

Nghệ An: Chung tay hỗ trợ 16 hộ dân về khu tái định cư tập trung

Nghệ An: Chung tay hỗ trợ 16 hộ dân về khu tái định cư tập trung

Trong 2 ngày 19 và 20/4, cấp ủy, chính quyền xã Nhôn Mai (tỉnh Nghệ An) đã huy động đông đảo cán bộ, công chức xã cùng lực lượng Biên phòng, Công an, Ban Chỉ huy quân sự xã; đoàn viên thanh niên và người dân tổ chức hỗ trợ tháo dỡ nhà, khiêng vác, vận chuyển đồ đạc và khung nhà ở cho 16 hộ dân bị trôi mất nhà cửa do thiên tai, phải di dời khẩn cấp từ bản Phá Mựt (cũ) đến Khu tái định cư tập trung Phá Mựt (bản Na Hỷ) - cách xa bản cũ khoảng gần 1,5 km.

Xã không ma túy - điểm sáng nơi vùng cao

Xã không ma túy - điểm sáng nơi vùng cao

Thời gian qua, các địa phương trong tỉnh Lào Cai tập trung triển khai nhiều giải pháp về xây dựng xã, phường không ma túy. Đến nay, với những cách làm linh hoạt, hiệu quả, nhiều địa phương đạt kết quả cao trong công tác này.

Ngăn ngừa buôn lậu tại điểm nóng Lao Bảo

Ngăn ngừa buôn lậu tại điểm nóng Lao Bảo

Xuất phát từ việc nhiều mặt hàng chính như đường kính, thuốc lá, gia súc, gia cầm và xăng dầu có tỷ giá chênh lệch cao, tình hình vận chuyển, buôn lậu trái phép hàng hóa qua biên giới Việt Nam - Lào đang có chiều hướng gia tăng trở lại, trọng điểm là xã Lao Bảo (Quảng Trị), tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp.

Để trẻ em vùng biên sớm có trường mới: Nỗ lực về đích đúng tiến độ

Để trẻ em vùng biên sớm có trường mới: Nỗ lực về đích đúng tiến độ

Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tỉnh Quảng Trị đang tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án trường nội trú liên cấp tại khu vực biên giới, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026 để kịp phục vụ năm học mới 2026 - 2027, qua đó góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực, giảm nghèo bền vững và củng cố quốc phòng - an ninh khu vực biên giới.

'Bố đỡ đầu' - điểm tựa nghĩa tình cho học sinh khó khăn Quảng Ngãi

'Bố đỡ đầu' - điểm tựa nghĩa tình cho học sinh khó khăn Quảng Ngãi

Tại Quảng Ngãi, mô hình “Bố đỡ đầu” do đội ngũ sĩ quan quân đội chính quy triển khai đang trở thành điểm tựa thiết thực cho nhiều học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, góp phần chắp cánh ước mơ đến trường và lan tỏa hình ảnh đẹp của người lính “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng nhân dân.

Triển khai quy định EPR: Bước ngoặt trong xử lý rác thải nông nghiệp

Triển khai quy định EPR: Bước ngoặt trong xử lý rác thải nông nghiệp

Sáng 14/4, tại phường Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk), Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk tổ chức Diễn đàn “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các địa phương”.

Truyền cảm hứng giữ gìn tiếng Khmer, bảo tồn văn hóa truyền thống

Truyền cảm hứng giữ gìn tiếng Khmer, bảo tồn văn hóa truyền thống

Ở tuổi 75, sức khỏe có phần giảm sút, nhưng tinh thần cách mạng trong ông Châu Phát ở ấp Cây Giang A, xã Long Điền, tỉnh Cà Mau vẫn rất hăng hái. Không chỉ đi đầu trong thực hiện các phong trào hành động thi đua ở địa phương, ông còn là người thúc đẩy, truyền dạy văn hóa, phong tục tập quán cho đồng bào Khmer tại địa phương. Với ông đó không chỉ là niềm đam mê mà còn là trách nhiệm đối với thế hệ mai sau.

Gia Lai: Lộ diện chuỗi khai thác, tập kết lâm sản trái phép ở khu vực giáp ranh

Gia Lai: Lộ diện chuỗi khai thác, tập kết lâm sản trái phép ở khu vực giáp ranh

Từ điểm tập kết tang vật tại UBND xã Ia Lâu đến hiện trường rừng bị cắt hạ và các bãi gỗ gần khu dân cư cho thấy tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép tại các khu vực giáp ranh giữa tỉnh Gia Lai với Đắk Lắk diễn biến phức tạp, có dấu hiệu hình thành chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.

Mang 'Tết ấm' đến với đồng bào và chiến sĩ dân tộc Khmer

Mang 'Tết ấm' đến với đồng bào và chiến sĩ dân tộc Khmer

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer năm 2026, Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ triển khai chuỗi hoạt động thiết thực nhằm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên địa bàn.