Là tỉnh vùng cao biên giới với trên 60% là đồng bào dân tộc thiểu số, thời gian qua, tỉnh Lào Cai đã sử dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số trong việc phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương. Tỉnh đã ban hành nhiều chính sách mang tính đặc thù, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, góp phần làm công tác đào tạo, quy hoạch và sử dụng cán bộ dân tộc thiểu số trên địa bàn luôn bảo đảm đúng, đủ về số lượng, nâng cao về chất lượng.
Trưởng ban Dân tộc tỉnh Lào Cai Nông Đức Ngọc thăm hỏi bà con nhân dân xã Hợp Thành, thành phố Lào Cai. Ảnh: ubdt.gov.vn
Cụ thể hóa công tác cán bộ
Để cụ thể hóa công tác cán bộ, đặc biệt là cán bộ người dân tộc trên địa bàn, ngày 13/12/2013, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Chỉ thị số 34-CT/TU về “Tăng cường công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng cán bộ người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh”. Có thể nói, đây là “kim chỉ nam” để các địa phương trong tỉnh xây dựng kế hoạch cụ thể về công tác cán bộ.
Ông Giàng A Giả, Trưởng ban Tổ chức Huyện ủy Si Ma Cai cho biết, với trên 90% là người đồng bào dân tộc thiểu số, những năm qua công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức người dân tộc thiểu số của địa phương luôn được sự quan tâm sâu sát của cấp ủy Đảng, chính quyền và các tổ chức đoàn thể. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các cơ quan, tổ chức, đơn vị đã từng bước được chuẩn hóa về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị, có năng lực thực tiễn, năng động, sáng tạo đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ của từng ngành, từng lĩnh vực trong tình hình mới. Bằng việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ quy hoạch, đào tạo, bố trí và sử dụng cán bộ, có thể nói đến nay đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số của tỉnh Lào Cai đã trưởng thành về mọi mặt, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị được nâng lên. Cán bộ lãnh đạo, quản lý người dân tộc thiểu số cơ bản được bố trí đồng đều ở các cấp, các ngành, các lĩnh vực nhất là ở cơ sở.
Ông Giàng A Giả, Trưởng ban Tổ chức Huyện ủy Si Ma Cai. Ảnh: baolaocai.vn
Hiện nay, tỉnh Lào Cai có 25.453 cán bộ, công chức, viên chức cấp huyện, tỉnh; trong đó, cán bộ người dân tộc thiểu số chiếm 30,42%. Cấp xã có 3.166 cán bộ, công chức; trong đó cán bộ dân tộc thiểu số chiếm 61,02%. Tỷ lệ này về cơ bản đã bảo đảm đáp ứng theo Quyết định 402-QĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án phát triển đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức người dân tộc thiểu số trong thời kỳ mới.
Bà Giàng Thị Bằng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai cho biết, để đạt được kết quả này, các chủ trương, chính sách về công tác cán bộ dân tộc thiểu số mà trung ương đã ban hành thời gian qua là rất quan trọng. Cụ thể, đối với công tác cử tuyển, Nghị định 49/2015-NĐ/CP của Chính phủ đã tạo ra cơ chế cũng như nguồn lực để các địa phương thực hiện. Tỉnh Lào Cai là một trong số ít các địa phương đang còn duy trì việc thực hiện công tác cử tuyển theo Nghị định 49, trong đó chủ yếu là đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng cho ngành y tế. Ngoài ra, từ năm 2021, tỉnh Lào Cai triển khai chính sách hỗ trợ có cam kết đào tạo đối với sinh viên Trường Đại học Y. Đến thời điểm này, tỉnh đã thực hiện hỗ trợ đào tạo 20 sinh viên y khoa, trong đó có 12 em là người dân tộc thiểu số. Với những sinh viên này, sẽ được địa phương hỗ trợ kinh phí đào tạo và cam kết trở về địa phương công tác sau khi tốt nghiệp. Với các em sau khi tốt nghiệp về tuyến xã, huyện công tác thì thời gian tối thiểu là 5 năm; với các em về các cơ sở y tế tuyến tỉnh làm việc thì thời gian tối thiểu phải là 8 năm và sau đó các em có thể tự do chuyển công tác nếu muốn.
Cần điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tế
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc sắp xếp, bố trí sử dụng cán bộ người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh còn những tồn tại, hạn chế. Cụ thể, tỷ lệ cán bộ, công chức dân tộc thiểu số hiện đã tăng lên về số lượng so với năm 2013 (thời điểm ban hành Chỉ thị số 34-CT/TU), nhưng vẫn chưa tương xứng với tỷ lệ dân tộc của tỉnh. Cán bộ người dân tộc thiểu số phân bổ không đồng đều ở các cấp, các ngành, chủ yếu đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số có tỷ lệ cao ở cấp xã. Khối quản lý nhà nước về ngành kinh tế, khoa học, công nghệ có cán bộ dân tộc thiểu số còn thấp. Số cán bộ là người dân tộc thiểu số có trình độ chuyên môn cao như tiến sỹ, thạc sỹ, bác sỹ chuyên khoa còn ít…
Theo bà Giàng Thị Bằng, những tồn tại, hạn chế trên có cả nguyên nhân chủ quan và khách quan. Với cấp xã do việc sáp nhập, chia tách các đơn vị hành chính; chính sách đưa công an chính quy về cơ sở… cũng dẫn tới việc có những biến động về tỷ lệ cán bộ dân tộc thiểu số. Cùng với đó, hiện nay trên địa bàn tỉnh Lào Cai có hai dân tộc rất ít người đó là Bố Y và Phù Lá rất khó để tìm được nguồn đào tạo, quy hoạch do các em chỉ học hết hệ Trung học cơ sở sau đó nghỉ ở nhà hoặc đi làm thuê.
Riêng đối với các cơ quan quản lý Nhà nước, việc tuyển dụng cán bộ là người dân tộc thiểu số rất khó do không có chỉ tiêu biên chế, không có vị trí tuyển dụng. Khi tổ chức thi tuyển công chức thì các thí sinh là người dân tộc thiểu số thường không đạt…Từ năm 2014 đến nay, tỉnh Lào Cai đã có 175 sinh viên cử tuyển tốt nghiệp ra trường. Trong số này, có 114 em đã bố trí công việc đạt 65,14%; số còn lại chưa bố trí được do không có biên chế hoặc tham gia thi tuyển, xét duyệt không đạt.
Hiện, tỉnh Lào Cai đã kiến nghị Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định 05/2011/NĐ-CP theo hướng quy định cụ thể hơn về các chế độ ưu tiên trong tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ, công chức, viên chức người dân tộc thiểu số. Đối với các địa phương có tỷ lệ cán bộ dân tộc thiểu số còn thấp có thể dành tỷ lệ biên chế nhất định để tuyển dụng. Chính phủ sớm ban hành đề án về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức người dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc giai đoạn 2021-2025 để các địa phương có cơ sở đầu tư nguồn lực nâng cao chất lượng đối với đội ngũ cán bộ này…
Dù còn những tồn tại, hạn chế nhưng về tổng thể công tác đào tạo, quy hoạch và bố trí cán bộ dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã đạt được những kết quả nhất định. Điều đó thể hiện sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương đối với đội ngũ cán bộ này. Đây cũng là cơ sở, tiền đề quan trọng để địa phương có thể triển khai có hiệu quả hơn các chính sách về cán bộ dân tộc thiểu số trong thời gian tới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc trên địa bàn.
Hồng Ninh - Trọng Bảo
