Phát huy tiềm năng, phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Những năm gần đây, xã vùng cao Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La nổi lên là một điểm đến hấp dẫn của khu vực Tây Bắc, bởi nơi đây hội tụ nhiều lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, khí hậu, văn hóa và vị trí kết nối vùng. Từ một địa bàn còn nhiều khó khăn, Ngọc Chiến hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ, từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

ngoc-chien-8426-8.jpg
Nơi đây lưu giữ nét kiến trúc độc đáo với những ngôi nhà sàn hàng trăm năm tuổi, được đồng bào Thái làm hoàn toàn bằng gỗ pơ mu.

Khơi dậy “mỏ vàng” từ thiên nhiên và bản sắc văn hóa

Nằm ở độ cao trung bình khoảng 1.600m so với mực nước biển, Ngọc Chiến được bao bọc bởi những dãy núi trùng điệp, xen kẽ là ruộng bậc thang, suối thác và những bản làng yên bình, tạo nên bức tranh thiên nhiên vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng. Một trong những “đặc sản” nổi tiếng của Ngọc Chiến là nguồn suối khoáng nóng tự nhiên, hình thành nên điểm du lịch sinh thái độc đáo. Vào mùa đông, khi nhiệt độ ngoài trời chỉ trên dưới 10 độ C, du khách vẫn có thể thoải mái ngâm mình trong làn nước ấm giữa thiên nhiên, cảm nhận sự thư giãn và ấm áp lan tỏa khắp cơ thể.

Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Ngọc Chiến Quàng Văn Păn cho biết, địa phương sở hữu cảnh quan tự nhiên đẹp, yên bình và là vùng đất giàu bản sắc văn hóa với 100% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số; trong đó, chủ yếu người Mông, Thái và La Ha. Những nếp nhà sàn gỗ pơ mu cổ kính, những bức tường đá đặc trưng cùng phong tục tập quán được gìn giữ qua nhiều thế hệ tạo nên nét riêng biệt cho vùng đất này.

ngoc-chien-8426-9.jpg
Xã Ngọc Chiến cuốn hút với những nếp nhà truyền thống của đồng bào các dân tộc.

Khi đến Ngọc Chiến dịp trước và sau Tết, trên các tuyến đường vào xã, du khách sẽ được chiêm ngưỡng những “thung lũng hoa” rực rỡ với hoa ban, mai anh đào…; đặc biệt là rừng hoa sơn tra (hoa táo mèo) trên bản Nậm Nghẹp. Các bản như Phày, Đông Xuông, Kẻ đã tạo dựng nhiều điểm nhấn độc đáo về du lịch với đường đá lá đỏ, suối cá Koi, tường đá nghệ thuật hay không gian văn hóa Lẩu Xá, đường chum mang đậm dấu ấn văn hóa của dân tộc La Ha… Những điểm nhấn này đều mang đến trải nghiệm mới mẻ cho du khách.

Ngọc Chiến còn được tô điểm bởi những cánh rừng chè cổ thụ, hàng nghìn ha sơn tra, hàng trăm ha đồi thông tự nhiên và hàng trăm ha mặt nước lòng hồ thủy điện Nậm Chiến, được ví như “hồ ngọc” giữa đại ngàn. Hệ thống thác nước đa tầng như Pú Dảnh, Băng Lỏng, Băng Áng, suối Sưng… góp phần hoàn thiện bức tranh thiên nhiên hoang sơ nhưng giàu sức sống ở nơi đây.

ngoc-chien-8426-10.jpg
Vẻ đẹp thơ mộng, yên bình của xã Ngọc Chiến.

Đặc biệt, khi tới bản Nậm Nghẹp có độ cao khoảng 2.500m, con đường đi uốn lượn với cảnh quan hùng vỹ bên đường đang trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ cánh rừng sơn tra lớn. Vào mùa Xuân, hoa sơn tra nở trắng núi rừng, trên các lối đi và bên hiên những ngôi nhà. Không gian bản Nậm Nghẹp bừng sáng đầy mê hoặc trong sắc trắng tinh khôi của hoa sơn tra.

Chị Hoàng Hương Giang, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, cảnh quan thiên nhiên ở Nậm Nghẹp rất hùng vĩ, đặc biệt là rừng hoa sơn tra tinh khôi rộng lớn. Gia đình chị còn ấn tượng với sự thân thiện của người dân và không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông. Trong thời gian ở Nậm Nghẹp, chị được giới thiệu hành trình chinh phục các đỉnh núi như Tà Tao để được ngắm nhìn rừng hoa đỗ quyên, trải nghiệm rừng rêu cổ thụ… Chắc chắn chúng tôi sẽ quay lại để trải nghiệm hành trình này.

Không chỉ tham quan, du khách đến Ngọc Chiến còn được thưởng thức những món ăn mang đậm hương vị núi rừng như, xôi nếp tan, thịt lợn hong gác bếp… đặc sản góp phần làm nên sức hấp dẫn riêng của vùng đất này.

Hướng phát triển bền vững

ngoc-chien-8426-11.jpg
Lấy cảm hứng từ chum rượu cần, khu Chum Đá Lẩu Xá được bà con bản Kẻ, xã Ngọc Chiến xây dựng, với 23 chiếc chum lớn nhỏ là một điểm nhấn không thể bỏ qua trên cung đường vào xã Ngọc Chiến.

Nhận thức rõ tiềm năng và lợi thế, Đảng bộ, chính quyền xã Ngọc Chiến đã xác định phát triển du lịch là một trong những khâu đột phá chiến lược. Theo ông Nguyễn Minh Tuân, Bí thư Đảng ủy xã Ngọc Chiến, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể, đồng thời huy động sức mạnh cộng đồng để phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa.

Chính quyền địa phương vận động xã hội hóa để xây dựng, nâng cấp các điểm du lịch tâm linh như, nhà thờ Đon Hó, cây thần Sa Mu, Xủ Công, Cốc Nố Xí Tu… Hạ tầng phục vụ du lịch được địa phương đầu tư mạnh mẽ. Các tuyến đường trong xã được bê tông hóa; xây dựng các sân sinh hoạt cộng đồng tại các bản; hoàn thiện tuyến đường đôi dài 3 km qua bản Mường Chiến với hệ thống chiếu sáng, góp phần phát triển du lịch đêm.

Ngọc Chiến chú trọng công tác bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống, với 45 đội văn nghệ bản, cùng đội văn nghệ xung kích xã. Các giá trị văn hóa dân gian được duy trì thông qua hoạt động truyền dạy hát Then, hát Thái, đàn tính tẩu, thổi khèn Mông, sáo… Nhiều lễ hội như, Lễ mừng cơm mới, Lễ hội hoa sơn tra được phục dựng, thu hút hàng chục nghìn lượt khách mỗi năm.

ngoc-chien-8426-12.jpg
Không gian lưu trú sang trọng và mang bản sắc văn hoá địa phương của Sỏi Ecologe toạ lạc ngay tại trung tâm xã Ngọc Chiến.

Theo thống kê của UBND xã Ngọc Chiến, trên địa bàn xã hiện có 1 hợp tác xã du lịch cộng đồng và 26 homestay chất lượng cao, hàng năm, đón khoảng 120.000 lượt khách, mang lại doanh thu ổn định và tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương.

Ông Lò Văn Pháng, chủ homestay Núi Ngọc cho biết, từ khi xây dựng mô hình homestay, ông nhận được nhiều sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền địa phương, vượt qua nhiều khó khăn đến nay lượng du khách đến với Ngọc Chiến tăng lên qua mỗi năm. Ông và người dân các bản đồng lòng, chung tay bảo vệ thiên nhiên, cảnh quan, từng bước tạo dựng thương hiệu du lịch riêng cho miền quê cổ tích Ngọc Chiến.

Homestay Núi Ngọc của gia đình ông Pháng hiện có 15 phòng, cho khoảng 70 du khách lưu trú. Homestay có đầy đủ phòng khép kín, phòng cộng đồng, nhà bungalow, phù hợp với nhu cầu của nhiều nhóm khách. Giá các phòng luôn ổn định, cả trong dịp lễ, Tết.

Tại bản Nậm Nghẹp, du lịch đang phát triển sôi động. Ông Kháng A Sáy, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Nậm Nghẹp cho biết, những năm gần đây, chính quyền xã đã tổ chức Lễ hội hoa sơn tra thường niên, kết hợp các tour leo núi Tà Tao, Tà Dê, Tà Chì Nhù, thu hút đông đảo du khách và nhà đầu tư đến phát triển dịch vụ nghỉ dưỡng. Các homestay như, A Thếnh, A Vạng, Cây Đào Rừng, homestay Sơn Tra…đáp ứng nhu cầu lưu trú, trải nghiệm văn hóa và ẩm thực của du khách.

ngoc-chien-8426-13.jpg
Khi màn đêm buông xuống, vùng đất Ngọc Chiến rực sáng với muôn sắc màu.

Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Minh Tuân chia sẻ, Ngọc Chiến đang trên đà phát triển, chính quyền và người dân đồng lòng quyết tâm xây dựng thương hiệu du lịch Ngọc Chiến đạt chất lượng cao. Trong ngày hội hoa sơn tra năm 2026, lần đầu tiên UBND xã phối hợp với các đơn vị tổ chức giải leo núi "Sơn tra Sky Race" với cự ly 3,5km, 15km và 25km, độ cao 2.792m. Đây là cơ hội để giới thiệu tiềm năng du lịch, những trải nghiệm, khám phá cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ của vùng cao Ngọc Chiến đến các vận động viên, du khách trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, việc phát triển du lịch đi đôi với gìn giữ những giá trị về bản sắc văn hóa cộng đồng, du lịch suối khoáng phải được đầu tư bài bản và gắn với đời sống người dân. Các bản Nậm Nghẹp, Lướt, Nà Tâu, Đông Xuông có thể trở thành điểm thu hút đông đảo du khách trong tương lai nhưng kiến trúc của những ngôi nhà gỗ pơ mu và phong tục đã tồn tại hàng trăm năm của đồng bào nơi đây cần được giữ gìn nguyên vẹn.

Cũng theo Bí thư Đảng ủy xã Ngọc Chiến, việc cân bằng giữa phát triển và bảo tồn là mục tiêu hàng đầu của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân xã Ngọc Chiến trong phát triển kinh tế du lịch địa phương.

Từ một vùng đất còn nhiều khó khăn, Ngọc Chiến đang từng bước “thay da đổi thịt” nhờ khai thác hiệu quả tiềm năng thiên nhiên, phát huy giá trị văn hóa và sự đồng lòng của người dân. Với định hướng phát triển bền vững, gắn kết giữa bảo tồn và khai thác, Ngọc Chiến không chỉ trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách mà còn mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế, xã hội cho các xã vùng cao Sơn La và các tỉnh Tây Bắc./.

Có thể bạn quan tâm

Bản sắc văn hóa tạo nên sức hút du lịch

Bản sắc văn hóa tạo nên sức hút du lịch

Việt Nam là một đất nước giàu bản sắc văn hóa với hàng nghìn năm lịch sử. Mỗi địa phương đều mang trong mình một câu chuyện riêng. Từ những phong tục tập quán, lễ hội truyền thống, làng nghề lâu đời đến những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ, tất cả đã tạo nên một bức tranh văn hóa đặc sắc, tạo nên sức hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Năm Du lịch quốc gia 2026: Gia Lai ra mắt loạt điểm đến mới

Năm Du lịch quốc gia 2026: Gia Lai ra mắt loạt điểm đến mới

Ngày 9/7, tại phường Quy Nhơn Nam, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai đã chính thức công bố, giới thiệu và trao Quyết định công nhận các Điểm du lịch của tỉnh. Đây là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 65 năm Ngày thành lập ngành Du lịch Việt Nam.

Khuân Bang đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc dân tộc Tày

Khuân Bang đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc dân tộc Tày

Giữa không gian thanh bình của núi đồi và những nếp nhà sàn truyền thống dân tộc Tày, thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước khai thác tiềm năng du lịch cộng đồng. Không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân, mô hình này còn góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Tày.

Phát triển du lịch bền vững từ giá trị bản sắc

Phát triển du lịch bền vững từ giá trị bản sắc

Không ít địa phương sở hữu cảnh quan đẹp, di sản quý hay những lễ hội đặc sắc nhưng không phải nơi nào cũng có thể biến những giá trị ấy thành động lực phát triển kinh tế bền vững. Với Tuyên Quang, văn hóa không còn chỉ hiện diện trong các bảo tàng, lễ hội hay ký ức cộng đồng mà đang từng bước khẳng định vai trò là nguồn lực nội sinh, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch. 

Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng giữa đại ngàn Trường Sơn

Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng giữa đại ngàn Trường Sơn

Điểm du lịch sinh thái Hồ Rà Hách - Suối Ruông, thuộc thôn Bà He, xã Sơn Tây Hạ (Quảng Ngãi) vẫn giữ được vẻ đẹp hoang sơ với làn nước trong xanh, mát lạnh quanh năm. Nơi đây có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng, sinh thái gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng người Ca Dong giữa đại ngàn Trường Sơn.

Vô Tranh phát triển kinh tế từ lợi thế cây chè, văn hóa và du lịch cộng đồng

Vô Tranh phát triển kinh tế từ lợi thế cây chè, văn hóa và du lịch cộng đồng

Tại chương trình “Trải nghiệm Vô Tranh - Dấu ấn xứ Trà, hành trình một năm kiến tạo vươn tầm và phát triển”, xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên đã giới thiệu tiềm năng, lợi thế trong phát triển kinh tế nông nghiệp, văn hóa trà và du lịch cộng đồng. Sự kiện là dịp quảng bá hình ảnh vùng chè Vô Tranh, đồng thời mở ra hướng đi mới trong khai thác giá trị cây chè gắn với xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế xanh.

Thác Lủng Páng điểm đến hoang sơ giữa núi rừng Thái Nguyên

Thác Lủng Páng điểm đến hoang sơ giữa núi rừng Thái Nguyên

Nằm tại xã Phong Quang, trên cung đường mới kết nối thành phố Bắc Kạn cũ với hồ Ba Bể, thác Lủng Páng đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch Thái Nguyên, phù hợp với du khách yêu thiên nhiên, thích trekking và khám phá vẻ đẹp nguyên bản của vùng Việt Bắc.

Lào Cai hút khách quốc tế chi tiêu cao

Lào Cai hút khách quốc tế chi tiêu cao

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu từ khách du lịch trên địa bàn tăng cao, đạt 25.370 tỷ đồng, xấp xỉ 50% kế hoạch năm. Con số này không chỉ phản ánh sức hút của du lịch Lào Cai đối với du khách trong và ngoài nước mà còn thể hiện sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi tiêu dùng khi du khách, đặc biệt là khách nước ngoài sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các trải nghiệm hấp dẫn tại địa phương.

Đánh giá hiện trạng, bảo vệ di sản Công viên Địa chất UNESCO Đắk Nông

Đánh giá hiện trạng, bảo vệ di sản Công viên Địa chất UNESCO Đắk Nông

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng vừa phối hợp với Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam và đơn vị liên quan, chính quyền các địa phương khảo sát, đánh giá hiện trạng tuyến, điểm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông (thuộc khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng). Đây là công viên địa chất đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam lần 2 vào tháng 12/2024.

Khai thác tiềm năng du lịch khác biệt, giàu trải nghiệm

Khai thác tiềm năng du lịch khác biệt, giàu trải nghiệm

Sau sáp nhập, tỉnh Đắk Lắk có lợi thế vàng từ “biển - rừng - văn hóa” để khai thác, hình thành các sản phẩm du lịch đa dạng, khác biệt và giàu trải nghiệm. Hiện nay, tỉnh đang khẩn trương xây dựng “Đề án phát triển du lịch tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050”.

Khẳng định vị thế điểm đến nơi cực Bắc

Khẳng định vị thế điểm đến nơi cực Bắc

Từ những lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa độc đáo, Lũng Cú (Tuyên Quang) đang từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn của vùng cực Bắc. Sự phát triển mạnh của du lịch những năm gần đây không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho địa phương.

Khai thác 'mỏ vàng' du lịch sau hợp nhất

Khai thác 'mỏ vàng' du lịch sau hợp nhất

Sau khi hợp nhất không gian phát triển của ba địa phương Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây, tỉnh Phú Thọ hiện nay sở hữu hệ sinh thái du lịch đa dạng, hội tụ các giá trị văn hóa, lịch sử, sinh thái, nghỉ dưỡng và du lịch cộng đồng. Đây được xem là lợi thế quan trọng, tạo nền tảng để địa phương bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm du lịch lớn của khu vực và cả nước.

Đưa Gia Lai trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch tàu biển

Đưa Gia Lai trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch tàu biển

Ngày 20/6, tại Hội nghị thúc đẩy phát triển sản phẩm du lịch tàu biển, các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp lữ hành hàng đầu cả nước đã cùng nhìn nhận những cơ hội, thách thức và giải pháp để đưa Gia Lai trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch tàu biển Việt Nam và khu vực. Hội nghị do Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức với sự tham dự của các nhà quản lý, doanh nghiệp lữ hành, nhà hàng, khách sạn lớn trong cả nước.

Cánh đồng Mường Tấc, xã Phù Yên (Sơn La)

Cánh đồng Mường Tấc, xã Phù Yên (Sơn La)

Cánh đồng Mường Tấc ở xã Phù Yên (Sơn La) có diện tích hơn 1.600ha, nổi tiếng với các loại gạo dẻo, thơm ngon. Đây là 1 trong 4 cánh đồng trồng lúa lớn nhất của các tỉnh miền núi Tây Bắc. Vào mùa lúa chín, từ trên cao nhìn xuống, cánh đồng như thảm lụa vàng tuyệt đẹp của một miền quê trù phú.

Khai mở không gian du lịch đại ngàn phía Tây Lâm Đồng

Khai mở không gian du lịch đại ngàn phía Tây Lâm Đồng

Sau khi địa giới hành chính được mở rộng, phía Tây tỉnh Lâm Đồng đang nổi lên như một không gian du lịch giàu tiềm năng với hệ sinh thái rừng, thác nước, hồ tự nhiên, bản sắc văn hóa đa dạng của các dân tộc bản địa cùng nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Việc khai thác hiệu quả những lợi thế này được kỳ vọng sẽ tạo thêm cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch địa phương.

Suôi Thầu - từ thảo nguyên xanh đến điểm đến hấp dẫn

Suôi Thầu - từ thảo nguyên xanh đến điểm đến hấp dẫn

Khi những tia nắng đầu ngày xuyên qua lớp mây mỏng trên vùng cao Pà Vầy Sủ, thảo nguyên Suôi Thầu hiện ra như một tấm thảm xanh trải dài giữa những dãy núi. Vài năm trước, nơi đây vẫn là vùng đồi chăn thả gia súc quen thuộc của người dân địa phương. Nay, Suôi Thầu (xã Pà Vầy Sủ, tỉnh Tuyên Quang) đang dần trở thành điểm đến thu hút du khách, mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng và nâng cao sinh kế cho đồng bào vùng cao.

Tạo giá trị khác biệt để định vị thương hiệu du lịch Đắk Lắk

Tạo giá trị khác biệt để định vị thương hiệu du lịch Đắk Lắk

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Đắk Lắk có một không gian phát triển rộng lớn, mở ra động lực phát triển kinh tế - xã hội. Đây cũng là cơ hội để tỉnh hình thành một không gian du lịch liên hoàn, tạo giá trị thương hiệu đặc sắc từ đại ngàn đến biển xanh với các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, biển đảo, văn hóa, cộng đồng, nông nghiệp và trải nghiệm.

Chợ phiên Đắk R’măng - nơi lưu giữ bản sắc văn hóa đồng bào Mông

Chợ phiên Đắk R’măng - nơi lưu giữ bản sắc văn hóa đồng bào Mông

Mỗi sáng Chủ nhật, chợ phiên Đắk R’măng (còn gọi chợ tình Đắk R’măng, ở xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng) lại rộn ràng tiếng nói cười, sắc màu thổ cẩm và hương thơm của những món ăn vùng cao. Không chỉ là nơi giao thương của đồng bào Mông, phiên chợ còn là không gian lưu giữ bản sắc văn hóa Tây Bắc tạo điểm nhấn độc đáo trong phát triển du lịch cộng đồng của địa phương.

Chinh phục đỉnh Pha Luông hùng vỹ

Chinh phục đỉnh Pha Luông hùng vỹ

Pha Luông, đỉnh núi cao nhất Khu du lịch quốc gia Mộc Châu (Sơn La), từng được nhà thơ Quang Dũng khắc họa hùng vĩ trong bài thơ Tây Tiến. Ngày nay, nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn để chinh phục độ cao 2.000m, săn mây và khám phá thiên nhiên.