Số hóa, bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản

Tỉnh Vĩnh Phúc đang tích cực số hóa di sản, từng bước rút ngắn khoảng cách giữa di sản cổ xưa với công nghệ hiện đại, góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch.

Số hóa các di tích lịch sử

Sau một thời gian khẩn trương triển khai, công trình số hóa Khu Di tích Quốc gia đền thờ Ngô Tướng Công của thành phố Phúc Yên đã hoàn thiện và chính thức đi vào hoạt động. Chỉ với thao tác quét mã QR trên điện thoại thông minh, du khách dễ dàng truy cập vào website giới thiệu tổng quan về di tích, gồm: niên đại xây dựng, lịch sử hình thành, giá trị văn hóa, nét đẹp kiến trúc, giá trị văn hóa phi vật thể gắn với di tích như lễ hội, trò chơi dân gian, phong tục, tập quán của người dân bản địa…

Chị Nguyễn Thị Nga, Phó Bí thư Thành Đoàn Phúc Yên cho biết, việc xây dựng công trình số hóa di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh trên địa bàn giúp cung cấp chính xác tài liệu, hình ảnh, dữ liệu liên quan đến di tích, phục vụ người dân và du khách đến tham quan, chiêm bái. Qua đó, tuyên truyền, quảng bá các giá trị văn hóa, lịch sử, giáo dục truyền thống cách mạng của quê hương.

Mới đây, Huyện Đoàn Yên Lạc đã tổ chức khánh thành công trình thanh niên “Số hóa di tích lịch sử đền thờ Trạng nguyên Phạm Công Bình” tại xã Đồng Văn. Với tính năng của một cuốn cẩm nang du lịch số, ứng dụng quét mã QR trên điện thoại thông minh đã tổng hợp các tài liệu giới thiệu về đền thờ Trạng nguyên Phạm Công Bình gồm: phóng sự, tài liệu khoa học về Trạng nguyên Phạm Công Bình, giới thiệu về giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc của di tích…

10012022hattrongquan.jpg
Hát trống quân Đức Bác được phục dựng lại bên bờ sông Lô. Ảnh: vinhphuc.gov.vn

Hiện nay, địa bàn tỉnh có hơn 1.300 di tích lịch sử văn hóa; trong đó 68 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt, 420 di tích cấp tỉnh. Đối với Di sản ăn hóa phi vật thể, tỉnh đã công bố danh mục 571 di sản; trong đó có 7 di sản được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia gồm: Hát ca trù, kéo song Hương Canh, lễ hội đền Ngự Dội, hát Sọong Cô của người Sán Dìu, hát Trống quân Đức Bác, tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên và lễ hội truyền thống xã Đại Đồng.

Xây dựng cơ sở dữ liệu về di sản văn hóa và tư liệu

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, nhanh chóng, việc số hóa các di tích tạo điều kiện thuận lợi để giới thiệu, quảng bá hệ thống di sản văn hóa, hình ảnh vùng đất, con người Vĩnh Phúc thông qua ứng dụng nền tảng công nghệ số gắn với phát triển du lịch trực tuyến, thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu văn hóa Vĩnh Phúc của bạn bè trong nước và quốc tế.

huongcanh-680.jpg
Một góc đình Hương Canh. Ảnh: vietnamnet.vn

Để bảo tồn di sản văn hóa bền vững, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành Kế hoạch số hóa và ứng dụng trên nền tảng số hồ sơ khoa học, tư liệu di sản văn hóa Vĩnh Phúc, giai đoạn 2022 - 2030. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ thực hiện số hóa 100% dữ liệu hồ sơ khoa học, tư liệu các di tích cấp tỉnh; 100% di sản tư liệu, hiện vật, nhóm hiện vật, cổ vật quý hiếm, có giá trị tiêu biểu hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh; 100% dữ liệu di sản văn hóa phi vật thể trong danh mục kiểm kê, có giá trị đặc sắc hoặc có nguy cơ mai một…

Để thực hiện mục tiêu trên, tỉnh sẽ tăng cường đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin, thực hiện số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu về di sản văn hóa và tư liệu, các hiện vật, nhóm hiện vật, cổ vật quý hiếm, có giá trị tiêu biểu tại Bảo tàng tỉnh; xây dựng và hoàn thiện phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu, Cổng thông tin về di sản văn hóa Vĩnh Phúc. Đồng thời, địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đào tạo, tập huấn, cập nhật kiến thức, kỹ năng chuyển đổi số cho các cán bộ làm công tác chuyên môn trong lĩnh vực di sản văn hóa. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đang khẩn trương kiểm kê các di sản văn hóa trên địa bàn; phân loại, đánh số tư liệu, các hiện vật, nhóm hiện vật, cổ vật quý hiếm, có giá trị tiêu biểu tại Bảo tàng tỉnh để thực hiện số hóa tư liệu di sản văn hóa.

Vĩnh Phúc đã ban hành nhiều đề án, chương trình hành động nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Tỉnh thực hiện tu bổ, chống xuống cấp các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam, thắng cảnh đã được xếp hạng; xây dựng Đề án Phiên âm, dịch nghĩa, bảo quản và phát huy nguồn tư liệu Hán - Nôm tại Thư viện tỉnh. Cùng với đó, tỉnh vinh danh 25 Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú thuộc các loại hình trình diễn dân gian, tập quán xã hội và tín ngưỡng; hỗ trợ đối với nghệ nhân lĩnh vực Di sản Văn hóa phi vật thể và hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các Câu lạc bộ dân ca tiêu biểu...

Nguyễn Thảo

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

'Đảo hoa' khoe sắc giữa thiên nhiên di sản

'Đảo hoa' khoe sắc giữa thiên nhiên di sản

Giữa khung cảnh hùng vĩ của núi non và sông nước của Khu du lịch sinh thái Thung Nham, phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, “Đảo hoa bốn mùa” như một bức tranh rực rỡ sắc màu, nơi các loài hoa khoe sắc, tỏa hương giữa thiên nhiên di sản. Không chỉ tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, “đảo hoa” còn góp phần lan tỏa tinh thần du lịch có trách nhiệm, nơi con người vừa tận hưởng cảnh quan, vừa chung tay gìn giữ và phát triển bền vững các giá trị di sản.

Đặc sắc lễ hội rước Mẫu ở Tuyên Quang

Đặc sắc lễ hội rước Mẫu ở Tuyên Quang

Sáng 30/3, tại khu di tích đền Hạ, UBND phường Minh Xuân (Tuyên Quang) tổ chức khai mạc lễ hội đền Hạ, đền Thượng, đền Ỷ La năm 2026, thu hút hàng vạn du khách trong và ngoài tỉnh tham dự.

Để tiếng cồng, chiêng mãi ngân vang giữa đại ngàn

Để tiếng cồng, chiêng mãi ngân vang giữa đại ngàn

Trong bối cảnh thời đại công nghệ số, giới trẻ ít mặn mà với các giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, tại Quảng Ngãi, một số trường học đã vận dụng linh hoạt, sáng tạo, chủ động trong việc đưa văn hóa cồng chiêng, múa xoang vào trường học, giúp tất cả học sinh không chỉ các em đồng bào dân tộc thiểu số hiểu rõ hơn về những nét văn hóa độc đáo của dân tộc.

Triển lãm ảnh nghệ thuật 'Sắc màu các dân tộc Việt Nam'

Triển lãm ảnh nghệ thuật 'Sắc màu các dân tộc Việt Nam'

Ngày 26/3, tại Quảng trường 10/3 (phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk), Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam phối hợp với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk tổ chức khai mạc Triển lãm ảnh nghệ thuật “Sắc màu các dân tộc Việt Nam”.

Phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống Lễ hội Phá Bàu

Phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống Lễ hội Phá Bàu

Ngày 22/3, tại Bàu K Poch (ấp Sóc Lớn, xã Lộc Hưng, tỉnh Đồng Nai) diễn Lễ hội Dua Tpeng hay còn gọi là lễ hội Phá Bàu. Sự kiện thu hút đông đảo người dân địa phương, các vùng lân cận cùng tạo nên không khí lễ hội sôi nổi và thắm tình đoàn kết.

Sôi động Ngày hội hoa sơn tra xã Ngọc Chiến

Sôi động Ngày hội hoa sơn tra xã Ngọc Chiến

Trong khuôn khổ Ngày hội hoa sơn tra xã Ngọc Chiến (Sơn La) năm 2026, sáng 21/3/2026 diễn ra các hoạt động trưng bày gian hàng giới thiệu sản phẩm nông sản đặc trưng; trình diễn các tiết mục văn hóa, văn nghệ sôi nổi thu hút đông đảo đồng bào các dân tộc trên địa bàn xã và du khách tham dự.

Nét riêng độc đáo của đua ngựa vùng cao thu hút du khách

Nét riêng độc đáo của đua ngựa vùng cao thu hút du khách

Sau những năm gián đoạn do COVID-19, Giải đua ngựa xã Phù Lưu (tỉnh Tuyên Quang) đã chính thức được tổ chức trở lại trong hai ngày 19 - 20/3, mang theo không khí rộn ràng của lễ hội truyền thống và thu hút hàng vạn người dân, du khách thập phương.

Tặng hơn 1.000 bộ áo dài cho phụ nữ vùng biên

Tặng hơn 1.000 bộ áo dài cho phụ nữ vùng biên

Với tinh thần sẻ chia, Câu lạc bộ Di sản áo dài Việt Nam - Bình Thuận (tỉnh Lâm Đồng) đã tổ chức vận động, quyên góp chương trình trao tặng “Áo dài yêu thương”, góp phần mang đến niềm vui cho phụ nữ nghèo, có hoàn cảnh khó khăn.

Về An Giang, đắm mình trong hương vị bánh Kà tum

Về An Giang, đắm mình trong hương vị bánh Kà tum

Về với vùng đất Bảy Núi An Giang, du khách không chỉ bị mê hoặc bởi cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ mà còn bởi những giá trị văn hóa ẩm thực độc bản. Trong đó, bánh Kà tum - món bánh truyền thống của đồng bào Khmer xã Ô Lâm (tỉnh An Giang), một biểu tượng của sự khéo léo, kết tinh từ hương vị đất trời và tấm lòng hiếu khách của người dân nơi đây.

Tạo sân chơi thể thao lành mạnh, bổ ích cho phụ nữ dân tộc thiểu số

Tạo sân chơi thể thao lành mạnh, bổ ích cho phụ nữ dân tộc thiểu số

Sáng 17/3, tại sân vận động Binh đoàn 15 (phường Thống Nhất), Ban Truyền hình Tiếng dân tộc - Đài Truyền hình Việt Nam (VTV5) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai và Binh đoàn 15 tổ chức khai mạc Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai mở rộng năm 2026 - Cúp VTV5.

Đặc sắc chương trình nghệ thuật 'Đắk Lắk - Chung một niềm tin'

Đặc sắc chương trình nghệ thuật 'Đắk Lắk - Chung một niềm tin'

Chào mừng thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, tối 16/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức chương trình nghệ thuật “Đắk Lắk - Chung một niềm tin”. Chương trình diễn ra tại hai địa điểm: Trung tâm Văn hóa - Du lịch tỉnh, phường Buôn Ma Thuột (khu vực phía Tây tỉnh) và Quảng trường Phú Yên, phường Tuy Hòa (khu vực phía Đông tỉnh).

Võ sáo – nét văn hóa đặc sắc của vùng đất khởi nghĩa Yên Thế (Bắc Ninh)

Võ sáo – nét văn hóa đặc sắc của vùng đất khởi nghĩa Yên Thế (Bắc Ninh)

Võ sáo còn được ví là “Thiết địch thần phong”, gắn với bài sáo “Bóng trăng Phồn Xương” huyền thoại – là nét văn hóa đặc sắc của vùng đất Yên Thế. Cây sáo sắt xưa vừa là tín lệnh, vũ khí của nghĩa quân, vừa là nhạc cụ thể hiện nghệ thuật, biểu trưng cho tinh thần thượng võ và khí phách quật cường của nghĩa quân Hoàng Hoa Thám. Bắc Ninh đang nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị độc đáo của bộ môn võ thuật – nghệ thuật này, hướng tới xây dựng thành di sản văn hóa.

Hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc xứ Lạng

Hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc xứ Lạng

Ngày 10/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, Trung tâm Văn hóa tỉnh tổ chức Chương trình giao lưu và Hội hát then, sli, lượn dân tộc Nùng, Tày... tỉnh Lạng Sơn. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc xứ Lạng gắn với phát triển du lịch, nâng cao đời sống nhân dân...

Trao giải biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk

Trao giải biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk

Ngày 10/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Lễ trao giải cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk và Chương trình nghệ thuật chủ đề “Buôn Ma Thuột - Khúc tráng ca tự hào” nhân kỷ niệm 51 năm chiến thắng Buôn Ma Thuột (10/3/1975 - 10/3/2026), chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trò chơi dân gian pháo đất

Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trò chơi dân gian pháo đất

Ngày 7/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức Liên hoan pháo đất thành phố lần thứ nhất năm 2026. Liên hoan quy tụ trên 200 pháo thủ đến từ 7 xã gồm: Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Vĩnh Bảo, Vĩnh Thịnh, Tân Kỳ, Tân An và Trường Tân - những địa phương có truyền thống chơi pháo đất lâu đời của Hải Phòng.

Quảng Trị: Độc đáo lễ hội đập trống người Ma Coong

Quảng Trị: Độc đáo lễ hội đập trống người Ma Coong

Tối 4/3 (tức ngày 16 tháng Giêng âm lịch), tại bản Cà Roòng (xã Thượng Trạch, Quảng Trị) đã rộn ràng diễn ra lễ hội đập trống của người Ma Coong nhằm cầu mưa thuận gió hòa, bản làng ấm no, lễ hội độc đáo này đã thu hút đông đảo bà con địa phương và du khách gần xa.

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Trong 2 ngày 26 - 27/2, tại Nhà Triển lãm Nhạc cụ truyền thống, Tổ dân phố N’Jriêng, phường Đông Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), UBND phường Đông Gia Nghĩa phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Hội Xuân Liêng Nung 2026 với chủ đề “Âm vang đại ngàn”. Đây là hội xuân truyền thống được tổ chức hằng năm của các dân tộc thiểu số bản địa phía Tây tỉnh Lâm Đồng (trước đây là tỉnh Đắk Nông cũ).

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Ngày 27/2, tại Di tích lịch sử quốc gia đình Lạc Giao (tỉnh Đắk Lắk), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc Ngày Thơ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk lần thứ 47.