Khôi phục Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu ở Hy Cương sau 19 năm gián đoạn

Ngày 28/2, chính quyền và nhân dân xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ, tổ chức khôi phục Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu sau 19 năm gián đoạn, thu hút đông đảo cán bộ, nhân dân và du khách thập phương.

le4-28226.jpg
Lấy lửa thiêng từ đền là nghi lễ mở đầu cho các hoạt động chính của lễ hội. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu được ra đời ở làng cổ Gia Ninh, xã Thanh Đình (nay là xã Hy Cương) là lễ hội tín ngưỡng phồn thực nông nghiệp, thể hiện ước nguyện của cộng đồng về mùa màng bội thu và sự sinh sôi nảy nở. Trước kia, lễ hội được tổ chức vào ngày mùng 3 - 4 tháng Giêng với những cổ tục đặc sắc như rước ông Giải, rước ông Khiu, bà Khiu. Trải qua thời gian, Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu đã bị mai một. Để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân, UBND xã Hy Cương tổ chức khôi phục Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu vào năm Bính Ngọ 2026. Lễ hội diễn ra ngày 27 - 28/2.

Thực hiện nghi lễ phồn thực tại Oa Nhà Nít (một địa điểm tại xã Hy Cương) tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở, gắn với tín ngưỡng cầu mùa của cư dân nông nghiệp. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Thực hiện nghi lễ phồn thực tại Oa Nhà Nít (một địa điểm tại xã Hy Cương) tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở, gắn với tín ngưỡng cầu mùa của cư dân nông nghiệp. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Lễ hội gồm hai phần. Ở phần lễ, nghi thức tế nam quan tại đình Thanh Đình là một nội dung trọng tâm của Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu. Ban tế gồm 13 cụ cao niên trong xã, đều từ 60 tuổi trở lên, có sức khỏe, minh mẫn, đức độ, gia đình chấp hành tốt chủ trương, chính sách, không vướng tang chế, vợ chồng song toàn, con cháu nền nếp. Trong đó, 1 cụ giữ vai trò Chủ tế, đồng thời là ông Khiu, am hiểu nghi lễ, gia phong mẫu mực.

Bà Khiu do một thiếu niên nam 13 - 16 tuổi đóng giả, được giữ kín danh tính theo tục lệ làng Thanh Đình; khi rước che khăn đỏ, có người hộ giá. Ba ông Giải được làm bằng tre bánh tẻ dài 7 - 9m, tạo hình rồng, trang trí giấy ngũ sắc, kèm hình tôm, cá, rùa… mang đậm sắc thái tín ngưỡng dân gian.

Nghi thức rước Ông Khiu, Bà Khiu. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Nghi thức rước Ông Khiu, Bà Khiu. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Đoàn rước được tổ chức theo trình tự truyền thống, mở đầu là đội múa lân khai lộ, xua tà khí, rước tài lộc. Tiếp đến là đội cờ, trống chiêng vang vọng, tạo khí thế hào hùng và linh thiêng. Đội múa sênh tiền, chấp kích - bát bửu tôn vinh uy quyền thần thánh, gửi gắm ước vọng bình an. Theo sau là các kiệu lễ vật, kiệu bát cống rước Thành hoàng, kiệu ông Khiu, bà Khiu, ông Giải, thể hiện niềm tin tâm linh và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”…

Phần hội với nhiều hoạt động phong phú đã thu hút hàng nghìn người dân trong tỉnh tham gia với các trò chơi dân gian truyền thống, hoạt động thể thao, văn nghệ… tạo nên bầu không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày đầu Xuân.

Theo tục lệ dân gian, Ông Khiu - Bà Khiu là hai nhân vật linh thiêng được cộng đồng lựa chọn kỹ lưỡng để hóa thân trong lễ hội, thường là những người có gia đình hòa thuận, phẩm hạnh tốt, được dân làng tín nhiệm. Bà Khiu khi tham gia nghi lễ thường che mặt bằng tấm mạng vải, thể hiện sự kín đáo, trang nghiêm và yếu tố linh thiêng trong tín ngưỡng dân gian. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Theo tục lệ dân gian, Ông Khiu - Bà Khiu là hai nhân vật linh thiêng được cộng đồng lựa chọn kỹ lưỡng để hóa thân trong lễ hội, thường là những người có gia đình hòa thuận, phẩm hạnh tốt, được dân làng tín nhiệm. Bà Khiu khi tham gia nghi lễ thường che mặt bằng tấm mạng vải, thể hiện sự kín đáo, trang nghiêm và yếu tố linh thiêng trong tín ngưỡng dân gian. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Bà Nguyễn Thu Hiền, Chủ tịch UBND xã Hy Cương nhấn mạnh, Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu là nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần bồi đắp đạo lý ‘Uống nước nhớ nguồn’ của dân tộc. Việc khôi phục lễ hội sau 19 năm gián đoạn thể hiện quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương trong gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống. Quá trình khôi phục lễ hội được triển khai thận trọng, dựa trên cơ sở tư liệu, hồ sơ di tích và tham vấn ý kiến các nhà nghiên cứu, cơ quan chuyên môn. Địa phương đã tổ chức hội thảo, lấy ý kiến rộng rãi trong cộng đồng dân cư nhiều lần để thống nhất phương án phục dựng, bảo đảm giữ gìn tối đa các giá trị cốt lõi của lễ hội truyền thống.

Lễ hội được tái hiện với đầy đủ các nghi thức tiêu biểu như: Nghi thức rước ông Khiu, bà Khiu gắn với tục hèm mang yếu tố tín ngưỡng phồn thực; nghi lễ bái vọng; nghi lễ chạy quân; nghi lễ rước và hóa ông Giải; nghi lễ cầu mùa trên giàn Khiu…Mỗi nghi lễ đều chứa đựng tầng sâu biểu tượng về ước vọng sinh sôi, no đủ, mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.

Phần hội với các màn diễn xướng dân gian đặc sắc, nghi thức rước Ông Giải, cờ Kim Ngưu và hoạt động bắt cá truyền thống diễn ra sôi nổi, thu hút đông người dân và du khách tham dự. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Phần hội với các màn diễn xướng dân gian đặc sắc, nghi thức rước Ông Giải, cờ Kim Ngưu và hoạt động bắt cá truyền thống diễn ra sôi nổi, thu hút đông người dân và du khách tham dự. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Việc khôi phục lễ hội không chỉ dừng lại ở ý nghĩa bảo tồn nguyên gốc các giá trị truyền thống mà còn mở ra hướng phát huy di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa tâm linh. UBND xã Hy Cương đặt mục tiêu từng bước hoàn thiện hồ sơ, đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ xem xét, trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia khi đủ điều kiện. Địa phương sẽ tiếp tục rà soát, xây dựng kế hoạch tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử - văn hóa đã xuống cấp; nghiên cứu khôi phục các lễ hội truyền thống khác bị gián đoạn như Lễ hội Hạ điền đình Cổ Tích, Lễ hội Cầu đãi bách thần tại đình Hạ, đình Thượng, Chu Hóa… qua đó góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa vùng Đất Tổ./.

Có thể bạn quan tâm

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Trong 2 ngày 26 - 27/2, tại Nhà Triển lãm Nhạc cụ truyền thống, Tổ dân phố N’Jriêng, phường Đông Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), UBND phường Đông Gia Nghĩa phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Hội Xuân Liêng Nung 2026 với chủ đề “Âm vang đại ngàn”. Đây là hội xuân truyền thống được tổ chức hằng năm của các dân tộc thiểu số bản địa phía Tây tỉnh Lâm Đồng (trước đây là tỉnh Đắk Nông cũ).

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Ngày 27/2, tại Di tích lịch sử quốc gia đình Lạc Giao (tỉnh Đắk Lắk), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc Ngày Thơ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk lần thứ 47.

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Ngày 25/2, tại Khu di tích lịch sử quốc gia Địa đạo gò Thì Thùng (xã Tuy An Tây), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội đua ngựa truyền thống chào đón xuân mới. Đây là lễ hội độc đáo của tỉnh Phú Yên cũ được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng hằng năm.

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh Gia Lai năm 2026, trong đó điểm nhấn là tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026, nhằm quảng bá hình ảnh văn hóa đặc sắc của Tây Nguyên đến bạn bè trong và ngoài nước.

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Ngày 24/2, tại sân vận động xã Mường Bi, tỉnh Phú Thọ diễn ra Lễ hội Khai hạ (hay còn gọi là lễ xuống đồng, lễ mở cửa rừng) - lễ hội dân gian truyền thống lớn nhất của người Mường. Đây là hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn liền với bốn vùng Mường lớn: Bi, Vang, Thàng, Động. Lễ hội là dịp để người dân tưởng nhớ những người đã có công mở đất, lập mường và tôn kính các vị thần linh đã che chở cho bản làng.

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Trong không khí hân hoan những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, du lịch Phú Thọ ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực, khởi đầu một năm mới với nhiều kỳ vọng bứt phá. Dòng người hành hương, du xuân về các điểm đến tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng trên địa bàn tỉnh tăng mạnh, tạo nên bức tranh sôi động, rộn ràng ngay từ những ngày đầu năm.

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra đối với Khánh Hòa không chỉ dừng ở việc khai thác hiệu quả các lợi thế về kinh tế biển, du lịch, đô thị mà còn đòi hỏi khơi dậy, phát huy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh từ văn hóa và con người. Đây được xác định là yếu tố quyết định chiều sâu, bản lĩnh và tính bền vững của quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Những căn nhà sàn san sát, đường bê tông khang trang, bản Táng Ngá của đồng bào dân tộc Cống ở xã Mường Mô (tỉnh Lai Châu) giờ đã "thay da đổi thịt". Người Cống vừa làm kinh tế, vừa bảo tồn giá trị văn hóa của mình trên mảnh đất các cộng đồng dân tộc Lai Châu.

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Những ngày đầu xuân, khi sương mỏng còn quẩn quanh sườn núi, rừng già phía thượng nguồn khoác lên mình vẻ trầm mặc, đồng bào Dao đỏ lại bước vào một nghi lễ quan trọng bậc nhất trong năm - Lễ cầu mùa. Không rộn ràng như hội xuân miền xuôi, không ồn ào tiếng trống chiêng dồn dập, lễ cầu mùa của người Dao đỏ diễn ra lặng lẽ mà thiêng liêng, như một lời thì thầm gửi tới đất trời, núi rừng và tổ tiên, trước khi con người bắt đầu một chu kỳ canh tác mới.

Xuân mới trên Cù lao Tân Phú Đông

Rộn ràng khai hội Chùa Tiên

Ngày 20/2 (tức mùng 4 Tết Bính Ngọ), tại xã An Nghĩa, tỉnh Phú Thọ, diễn ra lễ khai hội Chùa Tiên năm 2026, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về dự. Đây là mùa hội xuân đầu tiên sau khi xã An Nghĩa thực hiện mô hình hành chính mới, tạo khí thế phấn khởi, mở đầu cho năm du lịch tâm linh sôi động trên địa bàn.

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn mùa Xuân

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn mùa Xuân

Khi sắc hoa rừng bừng sáng bên sườn núi cũng là lúc tiếng chiêng ba của đồng bào Hrê (tỉnh Quảng Ngãi) lại vang vọng khắp đại ngàn. Giữa màn sương mờ của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, âm thanh trầm hùng ấy không chỉ là giai điệu mừng năm mới, mà còn là nhịp thở, là lời khấn nguyện thiêng liêng cho một mùa rẫy ấm no, bản làng bình yên.

Độc đáo bánh bò nướng Ha Cô của đồng bào Chăm

Độc đáo bánh bò nướng Ha Cô của đồng bào Chăm

Nằm ven sông Hậu, làng Chăm Châu Phong (xã Châu Phong, tỉnh An Giang) sở hữu món bánh bò nướng Ha Cô mộc mạc nhưng lại tạo nên sức hấp dẫn riêng có. Từ những nguyên liệu giản dị như bột gạo, bột mì, nước cốt dừa, đường và trái thốt nốt chín, đồng bào đã khéo léo tạo nên món ăn truyền thống độc đáo khiến du khách say mê khi có dịp thưởng thức.

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn đầu Xuân

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn đầu Xuân

Khi những sắc hoa rừng bừng sáng bên sườn núi cũng là lúc tiếng chiêng ba của đồng bào Hrê (tỉnh Quảng Ngãi) lại vang vọng khắp đại ngàn. Giữa màn sương mờ của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, âm thanh trầm hùng ấy không chỉ là giai điệu mừng năm mới mà còn là nhịp thở, là lời nguyện thiêng liêng cho một mùa rẫy ấm no, bản làng bình yên.

Thanh âm trống tế ngày Xuân

Thanh âm trống tế ngày Xuân

Trong dòng chảy văn hóa ngàn năm của vùng đất học Nghệ An, tiếng trống tế không chỉ đơn thuần là nhạc khí, mà là “linh hồn” kết nối cõi thực và cõi tâm linh, là nhịp đập của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Từ những bản nhạc cung đình lưu dấu ấn lịch sử thời Lê Trung Hưng, nghệ thuật trống tế xã Yên Thành đã vượt qua thử thách của thời gian để trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định sức sống mãnh liệt trong lòng đời sống đương đại.

Xin chữ đầu năm – nét đẹp văn hóa truyền thống

Xin chữ đầu năm – nét đẹp văn hóa truyền thống

Mỗi độ Tết đến xuân về, giữa sắc đào hồng, mai vàng rực rỡ, người Việt lại tìm về một nét đẹp văn hóa truyền thống – xin chữ đầu năm. Không đơn thuần là một thú chơi tao nhã, mỗi con chữ được trao đi còn gửi gắm niềm tin, hy vọng và những ước vọng bình an cho một năm mới đủ đầy.

Sẵn sàng cho mùa du lịch Tết Nguyên đán

Sẵn sàng cho mùa du lịch Tết Nguyên đán

Nắm bắt xu hướng đi du lịch thay vì chỉ ở nhà ăn Tết, dịp Tết nguyên đán 2026, ngành du lịch Thanh Hóa đã sớm chuẩn bị các điều kiện sẵn sàng đón dòng khách du Xuân ngay từ những ngày đầu năm mới.

Mùa Xuân bừng sắc trên các bản Mông Phú Thọ

Mùa Xuân bừng sắc trên các bản Mông Phú Thọ

Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026, khi sương mù còn giăng kín sườn núi, mùa Xuân đã về trên các bản Mông ở Phú Thọ như Pà Cò, Thu Cúc, Trung Sơn. Sắc xuân không chỉ hiện hữu trong cành đào phai, bánh giầy, tiếng khèn bên bếp lửa mà còn trong những đổi thay rõ nét về kinh tế, văn hóa, xã hội. Xuân hôm nay không còn nỗi lo giáp hạt hay sự khép kín, mà là mùa của niềm tin, của khát vọng vươn lên, hội nhập nhưng vẫn gìn giữ bản sắc văn hóa giàu truyền thống.

Triển lãm 'Bao cấp – Một thời để nhớ' với hơn 220 hình ảnh, tài liệu, hiện vật

Triển lãm 'Bao cấp – Một thời để nhớ' với hơn 220 hình ảnh, tài liệu, hiện vật

Ngày 10/2, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với Bảo tàng Pleiku tổ chức triển lãm chuyên đề “Bao cấp – Một thời để nhớ”, nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026 và chào mừng Lễ hội kỷ niệm 255 năm Khởi nghĩa nông dân Tây Sơn (1771–2026), 237 năm Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789–2026).

Phú Thọ sẵn sàng cho mùa lễ hội Xuân 2026 văn minh, an toàn

Phú Thọ sẵn sàng cho mùa lễ hội Xuân 2026 văn minh, an toàn

Mùa lễ hội đầu Xuân 2026 đang đến gần, Phú Thọ đã sẵn sàng mọi điều kiện về hạ tầng, nhân lực và công tác quản lý nhằm tổ chức các lễ hội văn minh, an toàn, trang nghiêm, góp phần quảng bá hình ảnh Đất Tổ giàu bản sắc và thân thiện đến du khách trong và ngoài nước.

Khám phá nét đẹp văn hóa của làng gốm Chăm cổ nhất Đông Nam Á

Khám phá nét đẹp văn hóa của làng gốm Chăm cổ nhất Đông Nam Á

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các thợ làm gốm ở làng gốm Chăm Bàu Trúc (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa) tất bật sản xuất linh vật ngựa phục vụ thị trường. Nhiều mẫu linh vật ngựa được chế tác đa dạng về kiểu dáng, kích thước, đáp ứng nhu cầu trang trí và đặt hàng theo yêu cầu của khách hàng.

Độc đáo '27 phong vị ẩm thực Điện Biên'

Độc đáo '27 phong vị ẩm thực Điện Biên'

Sáng 8/2, tại chợ du lịch Mường Thanh, phường Điện Biên Phủ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên tổ chức Liên hoan ẩm thực “27 phong vị ẩm thực Điện Biên”, nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống được hun đúc qua bao thế hệ của đồng bào các dân tộc tỉnh Điện Biên.

'Tết chiến sĩ Điện Biên - Xuân 1954': Khi ký ức lịch sử sống dậy giữa mùa Xuân hôm nay

'Tết chiến sĩ Điện Biên - Xuân 1954': Khi ký ức lịch sử sống dậy giữa mùa Xuân hôm nay

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên), không gian “Tết chiến sĩ Điện Biên - Xuân 1954” được tái hiện sống động, đưa người dân, du khách trở về thời khắc lịch sử cách đây hơn bảy thập kỷ, khi quân và dân ta đón Tết giữa núi rừng Tây Bắc trong điều kiện vô cùng gian khổ nhưng tràn đầy niềm tin tất thắng.