Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trò chơi dân gian pháo đất

Ngày 7/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức Liên hoan pháo đất thành phố lần thứ nhất năm 2026. Liên hoan quy tụ trên 200 pháo thủ đến từ 7 xã gồm: Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Vĩnh Bảo, Vĩnh Thịnh, Tân Kỳ, Tân An và Trường Tân - những địa phương có truyền thống chơi pháo đất lâu đời của Hải Phòng.

choi-phao-dat-3.jpg
Pháo thủ làm pháo đất. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Kết quả, nội dung pháo tiểu, giải Nhất thuộc về đội pháo xã Trường Tân với tổng số 422,2 thước (mỗi thước 40cm); ở nội dung pháo đại, giải Nhất thuộc về đội pháo xã Vĩnh Lại với tổng số thước là 582,5 thước. Nội dung pháo đại loại hình pháo thuyền có xương thuộc về đội xã Vĩnh Bảo đạt 68,16m. Ban tổ chức còn trao các giải cá nhân cho các pháo thủ thi đấu xuất sắc.

Pháo thủ làm pháo đất. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Pháo thủ làm pháo đất. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Pháo đất là trò chơi dân gian có từ lâu đời ở vùng Đồng bằng Bắc Bộ, được trao truyền qua nhiều thế hệ tại nhiều xã trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Về sự ra đời của trò chơi pháo đất, hiện có nhiều nguồn tư liệu khác nhau nhưng có 2 truyền thuyết được lưu truyền rộng rãi: Truyền thuyết thứ nhất, đó là nhân dân ném đất xuống khúc Sông Hóa tiếp giáp với các tỉnh/thành phố Hải Phòng, Hưng Yên để cứu con Voi của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn trong trận đánh giặc Nguyên Mông năm 1288. Từ đó về sau, mỗi khi nông nhàn, nhân dân thường tụ tập diễn lại cảnh này và dần dần hình thành nên trò chơi pháo đất. Truyền thuyết thứ 2 là trò chơi này có từ thời Hai Bà Trưng, khi nữ tướng Lê Chân dùng pháo đất với mục đích nghi binh đánh giặc Đông Hán.

Pháo thủ làm pháo đất. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Pháo thủ làm pháo đất. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Tại liên hoan pháo đất thành phố Hải Phòng lần thứ nhất năm 2026, mỗi đội pháo có 25 pháo thủ chính thức, 5 pháo thủ dự bị. Các đội lựa chọn một trong hai nội dung: Pháo tiểu và pháo đại. Mỗi quả pháo tiểu có trọng lượng khoảng 40kg. Mỗi quả pháo đại khoảng 60-80kg. Mỗi đội thi đấu 3 dây pháo, mỗi dây chỉ được gieo 25 pháo/25 pháo thủ, trong thời gian 45 phút. Riêng với nội dung pháo thuyền có xương (gồm 2 xã Vĩnh Bảo và Vĩnh Thịnh), mỗi đội thi đấu 1 dây pháo, được gieo 25 pháo/25 pháo thủ, trong thời gian 135 phút.

Pháo thủ ra pháo. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Pháo thủ ra pháo. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Liên hoan pháo đất thu hút đông nhân dân và du khách tham gia hưởng ứng, cổ vũ. Ông Hoàng Phú Thao, 66 tuổi, xã Tứ Kỳ cho biết, ông được bố và ông ngoại truyền dạy môn pháo đất từ bé và rất đam mê môn này. Đến nay, vì lý do sức khỏe nên ông không tham gia vào đội pháo nhưng vẫn rất yêu thích xem và cổ vũ cho các pháo thủ. Hai con trai của ông hiện nay đều là thành viên đội pháo đất của xã.

Pháo thủ ra pháo. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Pháo thủ ra pháo. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Theo ông Thao, môn pháo đất có sức hấp dẫn đặc biệt không chỉ vì không khí sôi động mà còn có ý nghĩa xây dựng tinh thần đoàn kết trong cộng đồng. Việc tổ chức liên hoan pháo đất hàng năm là hoạt động rất có ý nghĩa góp phần gìn giữ nét văn hóa truyền thống của người dân nông thôn vùng Đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có Hải Phòng.

Pháo thủ ra pháo. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Pháo thủ ra pháo. Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

"Mong rằng thời gian tới, thành phố tiếp tục quan tâm tổ chức và đầu tư về cơ sở vật chất, điều kiện thi đấu để khích lệ các địa phương tham gia", ông Thao bày tỏ.

Với những giá trị to lớn về tinh thần, môn pháo đất được nhiều địa phương gìn giữ, phát huy. Tại xã Vĩnh Lại, những năm qua, mỗi khi làng mở hội, pháo đất lại được tổ chức là dịp để trai tráng trong làng có dịp thể hiện sức mạnh, sự khéo léo và gia tăng tính gắn kết cộng đồng. Từ khi được công nhận trò chơi pháo đất là sản phẩm OCOP, người dân địa phương có thêm động lực gắn bó và phát huy nét văn hóa truyền thống.

Trong ảnh: Trao giấy khen của Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho các đội tham gia liên hoan pháo đất Hải Phòng lần thứ nhất Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Trong ảnh: Trao giấy khen của Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho các đội tham gia liên hoan pháo đất Hải Phòng lần thứ nhất Ảnh: Mạnh Tú/TTXVN

Pháo đất giờ đây đã trở thành trò chơi dân gian không thể thiếu, nét văn hóa đặc trưng của địa phương vào mỗi dịp hội làng. Tự hào vì quê hương vẫn gìn giữ được nét văn hóa độc đáo này, pháo thủ Phạm Quang Điệp chia sẻ: "Phong trào pháo đất tại xã luôn được duy trì đều đặn. Năm 2023, pháo đất đã được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh. Từ đó, việc tuyên truyền được tăng cường, thu hút nhiều người quan tâm và tham gia chơi pháo đất, trong đó có nhiều bạn trẻ. Đến nay, đội pháo đất của xã đã có gần 70 thành viên".

Liên hoan pháo đất thành phố Hải Phòng lần thứ nhất không chỉ là sân chơi thể thao độc đáo mà còn là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông./.

Có thể bạn quan tâm

Để di sản hát then, đàn tính tiếp tục truyền lửa trong thời đại công nghệ số

Để di sản hát then, đàn tính tiếp tục truyền lửa trong thời đại công nghệ số

Cao Bằng được biết đến là quê hương của hát then, đàn tính. Để lời then tiếng tính không chỉ vang lên ở mỗi nếp nhà, mà còn lan tỏa sâu rộng, những nghệ nhân, người truyền lửa cùng sự định hướng của ngành du lịch và chính quyền các cấp đã góp phần gìn giữ giá trị bền vững của quê hương giữa dòng chảy hiện đại.

Rà soát việc thực hiện khuyến nghị của UNESCO ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đăk Nông

Rà soát việc thực hiện khuyến nghị của UNESCO ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đăk Nông

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với các chuyên gia Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng các tuyến, điểm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Đây là hoạt động quan trọng nhằm rà soát việc thực hiện các khuyến nghị của UNESCO, chuẩn bị cho kỳ tái thẩm định danh hiệu dự kiến diễn ra vào năm 2027.

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Sáng 2/6, Ban tổ chức Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật viết về Lai Châu tổ chức lễ phát động cuộc thi với chủ đề “Lai Châu - Mạch nguồn văn hóa, tiềm năng, động lực phát triển”. Lễ phát động được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến từ điểm cầu tỉnh đến điểm cầu 36 xã, phường trong tỉnh.

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Tại thành phố Cần Thơ, Phật giáo Nam tông tiếp tục thể hiện rõ vai trò trụ cột trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Không chỉ là điểm tựa tâm linh thiêng liêng, thiết chế này còn là không gian giáo dục, bảo vệ di sản và thắt chặt đại đoàn kết dân tộc.

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Ngày 30/5, thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ ngày 1 - 30/6, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 6 với chủ đề “Ngày hội gia đình”, hướng tới chào mừng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) vừa tổ chức công bố và trao Quyết định công nhận Câu lạc bộ Văn hóa truyền thống S’tiêng Tân Hưng. Câu lạc bộ được thành lập với 35 thành viên, trong đó Ban Chủ nhiệm gồm 7 thành viên do chị Điểu Thị Hồng giữ vai trò Chủ nhiệm.

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Tận dụng nguồn nguyên liệu cỏ bàng sẵn có ở các vùng biên giới (giáp ranh Campuchia) thuộc tỉnh An Giang, người dân địa phương đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ như, túi xách thời trang, giỏ, ví và nhiều loại vật dụng gia đình, đồ trang trí nội thất… tạo nguồn thu nhập, ổn định cuộc sống.

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Là điểm sáng trong phong trào “Hát Xoan học đường” của tỉnh Phú Thọ, Trường Tiểu học Gia Cẩm, phường Việt Trì đã đưa những làn điệu Xoan cổ hòa vào nhịp sống học đường, để tiếng trống phách và câu hát giao duyên mỗi ngày ngân vang dưới mái trường gần 2.000 học sinh.

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Ngày 28/5, Bảo tàng Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Triển lãm “Cồng chiêng Tây Nguyên - Thanh âm từ đại ngàn”. Sự kiện diễn ra tại Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh đến hết ngày 28/6.

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Cuối tháng 5, những cánh đồng lúa ở Sơn La mang đến vẻ đẹp say đắm lòng người, với sắc vàng của mùa lúa chuẩn bị chín cùng sắc xanh mướt trải dài khắp các bản làng của núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, tạo nên bức tranh thiên nhiên yên bình, thơ mộng và đẹp đến nao lòng.

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Giữa núi rừng biên giới Pà Vầy Sủ (Tuyên Quang), những điệu múa truyền thống, tiếng khèn, câu hát dân gian vẫn được các em học sinh nâng niu gìn giữ mỗi ngày. Từ mái trường vùng cao, tình yêu văn hóa dân tộc đang được thầy cô và cộng đồng bền bỉ trao truyền, góp phần gìn giữ mạch nguồn bản sắc nơi biên cương Tổ quốc.

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Trong dòng chảy hiện đại, việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số luôn là một hành trình nhiều tâm huyết. Với cộng đồng người S’tiêng tại Đồng Nai, những điệu múa, lời ca không chỉ là nét đẹp truyền thống mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ. Suốt hơn ba năm qua, Câu lạc bộ văn hóa người S’tiêng BP đã trở thành nơi “giữ lửa” văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của dân tộc mình.

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Sáng 24/5/2026, vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19 diễn ra sôi động tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ. Đây là điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026. 

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Giữa vùng đất đầy nắng gió, Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh nổi bật với kiến trúc độc đáo, không gian thanh tịnh và những giá trị văn hóa đặc sắc. Không chỉ là trung tâm của đạo Cao Đài, nơi đây còn trở thành điểm đến hấp dẫn để du khách tìm hiểu tín ngưỡng, khám phá nét đẹp kiến trúc, văn hóa cũng như đời sống tinh thần đặc trưng của vùng Nam Bộ, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi năm.

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Sợi dây kết nối hồn thiêng di sản

Sợi dây kết nối hồn thiêng di sản

Cùng sự phát triển kinh tế, Đồng Nai đang thổi bùng luồng sinh khí mới vào đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số bằng việc tích cực phục dựng và duy trì các lễ hội truyền thống đặc sắc. Các địa phương không chỉ bảo tồn trọn vẹn kho tàng văn hóa phong phú của 37 dân tộc anh em, mà còn tạo sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện.

Giữ hồn di sản giữa nhịp sống hiện đại

Giữ hồn di sản giữa nhịp sống hiện đại

Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có nhiều chuyển biến tích cực. Từ việc hoàn thiện quy hoạch, tu bổ di tích đến đẩy mạnh xã hội hóa và gắn bảo tồn với phát triển du lịch, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của vùng Đất Tổ đang tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Chợ phiên - nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa vùng cao Tây Bắc

Chợ phiên - nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa vùng cao Tây Bắc

Giữa núi rừng Tây Bắc trùng điệp, trên dải đất biên cương Lai Châu nơi 20 dân tộc cùng sinh sống, những phiên chợ vùng cao từ lâu đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của đồng bào các dân tộc. Trong điều kiện địa hình đồi núi chia cắt, giao thông đi lại còn nhiều khó khăn, chợ phiên không chỉ đơn thuần là nơi trao đổi hàng hóa mà đã trở thành không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào vùng cao Lai Châu.

Kết nối hợp tác trong bảo tồn văn hóa Chăm

Kết nối hợp tác trong bảo tồn văn hóa Chăm

Ngày 18/5, nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5) với chủ đề “Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ”, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) tổ chức sự kiện văn hóa - khoa học nhằm tôn vinh giá trị di sản và khẳng định mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị.