Những ngày gần đây, tình hình xâm nhập mặn trên sông Hậu tại Sóc Trăng đang diễn biến phức tạp, với độ mặn xâm nhập sâu từ 35 - 50km, báo hiệu cao điểm mùa khô 2025 đang ở giai đoạn gay gắt nhất. Trước tình hình này, chính quyền và người dân Sóc Trăng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp ứng phó, bảo vệ diện tích sản xuất nông nghiệp và đảm bảo nguồn nước sinh hoạt cho người dân.
Theo cán bộ ngành nông nghiệp, tỉnh Sóc Trăng hiện đang chủ động tăng cường thông tin về tình hình nguồn nước xâm nhập mặn trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân ứng phó kịp thời, đồng thời chia sẻ nguồn nước trong hoạt động sản xuất tại địa phương, vận hành hợp lý công trình thủy lợi ngăn mặn, trữ ngọt, khuyến cáo người dân tích trữ nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt…
Tại huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng, những năm trước đây là địa phương chịu nhiều ảnh hưởng của hạn mặn, ngành nông nghiệp địa phương đã khuyến cáo người dân sử dụng các giống cây trồng chịu hạn, vận động chuyển đổi cơ cấu sản xuất và trữ nước ngọt. Ông Lâm Văn Vũ, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Long Phú cho biết: Để thích ứng với hạn hán, xâm nhập mặn, chúng tôi đã triển khai nhiều giải pháp như khuyến cáo sử dụng giống cây trồng, vật nuôi phù hợp, chuyển đổi cơ cấu sản xuất và trữ nước ngọt. Mô hình trữ nước ngọt trong ao, mương đang mang lại hiệu quả tích cực.
Tại xã Thạnh Phú, huyện Mỹ Xuyên, nông dân đã mạnh dạn chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng dưa hấu, một loại cây trồng ít sử dụng nước và chịu được khô hạn. Theo ông Trương Đên, nông dân xã Thạnh Phú, trồng dưa hấu sử dụng ít nước hơn lúa, không sợ khô hạn, đỡ công chăm sóc. So với làm lúa, trồng dưa hấu giúp tiết kiệm tới 80% lượng nước trong khi mang lại thu nhập gấp 3 - 4 lần.
Ông Lê Hồng Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Phú, huyện Mỹ Xuyên cho biết, hằng năm mặn thường xuyên xâm nhập từ đầu tháng 1 đến tháng 4 dương lịch, nên chính quyền địa phương đã khuyến khích nông dân đẩy mạnh chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng dưa hấu, rau màu dưới chân ruộng. Hiện địa phương vận động nhân dân thực hiện gần 50 ha luân canh sản xuất 2 vụ lúa, 1 vụ màu để đảm bảo nguồn nước trong điều kiện ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, mặn xâm nhập, hạn hán và hạn chế tình hình dịch bệnh, sâu rầy.
Bên cạnh cơ cấu lại lịch thời vụ hay chuyển đổi cây trồng trong điều kiện hạn, mặn, ngành nông nghiệp tỉnh Sóc Trăng còn đặc biệt quan tâm công tác vận hành công trình thủy lợi để kịp thời điều tiết nguồn nước, đảm bảo đáp ứng tốt nhu cầu phục vụ sản xuất nông nghiệp trên từng địa bàn, đặc biệt là các địa phương nhạy cảm thuộc vùng thủy lợi khép kín Long Phú - Tiếp Nhựt. Tại các cống đầu nguồn trong vùng như cống Bà Xẩm, cống Cái Quanh, Cái Xe… đều có nhân viên trực 24/24 để kịp thời thực hiện công tác đo đạc, thông tin về diễn biến độ mặn, cũng như tiến hành ngăn mặn, trữ ngọt tại thời điểm thích hợp.
Thành công trong ứng phó hạn mặn của Sóc Trăng còn đến từ sự linh hoạt và nhạy bén của người dân như đầu tư nạo vét ao để trữ nước ngọt tưới cho cây màu, đồng thời sử dụng hệ thống tưới phun sương tiết kiệm nước, tận dụng mương vườn để trữ nước ngọt tưới cho cây trái, rau màu trong mùa khô hạn...
Để thích ứng với hạn mặn, thực hiện hiệu quả sản xuất chăn nuôi trong mùa khô 2024-2025, ngay từ cuối năm 2024, UBND tỉnh Sóc Trăng đã yêu cầu các địa phương theo dõi chặt chẽ tình hình hạn mặn, vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi và đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chủ động ứng phó một cách hiệu quả nhất.
Theo bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sóc Trăng, ngành nông nghiệp tỉnh đang tăng cường theo dõi sát tình hình hạn mặn và thông tin, tuyên truyền thường xuyên về diễn biến xâm nhập mặn trên các phương tiện thông tin đại chúng đến người dân. Đồng thời, chỉ đạo vận hành hệ thống cống thủy lợi, sửa chữa đê bao và khuyến cáo nông dân không sản xuất vụ lúa Đông Xuân muộn ở những vùng có nguy cơ bị ảnh hưởng; tổ chức tập huấn, hướng dẫn người dân các biện pháp phòng, chống hạn mặn, áp dụng các mô hình sản xuất canh tác thích ứng với mùa khô hạn.
Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, Sóc Trăng đã từng bước giảm thiểu thiệt hại do hạn mặn, đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, áp dụng các biện pháp canh tác tiết kiệm nước và xây dựng phương án sản xuất phù hợp với điều kiện hạn mặn để phát triển nông nghiệp một cách bền vững.
Trung Hiếu
