Phát hiện tính chất cư trú thời Đông Hán thế kỷ 1-3 tại Di tích Thành Quèn

Quá trình khai quật hố 2 tại di tích Thành Quèn, huyện Quốc Oai (Hà Nội). Ảnh: TTXVN phát
Quá trình khai quật hố 2 tại di tích Thành Quèn, huyện Quốc Oai (Hà Nội). Ảnh: TTXVN phát

Ngày 2/3, Bảo tàng Hà Nội cho biết, đơn vị đang phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn khai quật Di tích Thành Quèn (thôn Cổ Hiền, xã Tuyết Nghĩa, huyện Quốc Oai, Hà Nội) để làm rõ quy mô, tính chất, niên đại và vị trí của di tích trong lịch sử 10 thế kỷ đầu Công nguyên. Qua khai quật, các nhà nghiên cứu đã phát hiện tính chất cư trú thời Đông Hán thế kỷ 1-3.

Phát hiện tính chất cư trú thời Đông Hán thế kỷ 1-3 tại Di tích Thành Quèn ảnh 1Quá trình khai quật hố thứ nhất Thành Quèn, huyện Quốc Oai (Hà Nội). Ảnh: TTXVN phát

Cuộc khai quật mở hai hố trong khu vực được xác định nằm trong khuôn viên Thành Quèn với tổng diện tích 19 m2. Cả hai hố này đều thuộc diện tích đất đang ở của các hộ dân. Qua khai quật, các nhà nghiên cứu phát hiện ở hố thứ nhất, cách cổng đình làng Cổ Hiền khoảng 130 m về phía Đông, có tầng văn hóa dày trung bình 70-100 cm; trong đó chứa nhiều mảnh ngói, gốm cứng văn in và một số mảnh gốm men, gốm đất nung, tiền đồng Ngũ thù. Tại hố khai quật thứ hai, cách cổng đình làng Cổ Hiền khoảng 130 m về phía Đông Bắc, các nhà nghiên cứu phát hiện tầng văn hóa dày khoảng 100 - 110cm; trong đó ken dày đặc mảnh ngói, gốm cứng văn in và một số mảnh gốm men, gốm đất nung và có một rìu đá mài.

Phát hiện tính chất cư trú thời Đông Hán thế kỷ 1-3 tại Di tích Thành Quèn ảnh 2 Quá trình khai quật hố 2 tại di tích Thành Quèn, huyện Quốc Oai (Hà Nội). Ảnh: TTXVN phát

Cuộc khai quật Di tích Thành Quèn đã thu được số lượng lớn mảnh vỡ của các loại hình vật liệu kiến trúc bằng đất nung và đồ gốm gia dụng; trong đó có số lượng lớn ngói cong, chủ yếu là các loại ngói màu đỏ, hồng, vàng, xám mốc, đen... có độ nung cao, thấp khác nhau. Ngói bản thường có văn chải hoặc thừng đập dọc lưng ngói; bụng ngói thường để trơn, một số bụng ngói có dấu vải. Ngói ống thường có văn chải hoặc thừng đập dọc lưng ngói, bụng ngói thường có dấu vải. Đầu ngói ống rất ít, mới phát hiện một vài tiêu bản có trang trí vân mây. Gạch có số lượng ít, thuộc loại gạch có hoa văn ô trám đơn ở cạnh dọc. Các loại gạch ngói này đều mang đặc trưng kỹ thuật và hoa văn thời Đông Hán, thế kỷ 1-3, tương tự như loại hình gạch ngói thời Đông Hán ở Di tích Luy Lâu (Bắc Ninh) và Cúc Bồ (Hải Dương)...

Phát hiện tính chất cư trú thời Đông Hán thế kỷ 1-3 tại Di tích Thành Quèn ảnh 3Di vật thu được tại hố khai quật thứ 2 tại Thành Quèn, huyện Quốc Oai (Hà Nội). Ảnh: TTXVN phát

Đồ gốm chủ yếu là gốm cứng văn in ô vuông, ô trám, xương cá... thuộc các loại hình bình vò và nắp. Gốm men có các loại bát có chân đế thấp, bình vò, nắp... thuộc loại gốm men trắng mỏng. Hai loại đồ gốm cứng và gốm men này đều mang đặc trưng chung của loại hình gốm thế kỷ 1-3 từng phát hiện tại các di tích Đông Hán ở miền Bắc Việt Nam. Bên cạnh đó, tại đây còn có loại nồi gốm đất nung đập văn thừng thô kiểu Đông Sơn. Các nhà nghiên cứu còn phát hiện một số mảnh gốm men trắng vẽ lam thời Hậu Lê nằm trong lớp xáo trộn liền sát bên trên bề mặt xuất lộ tầng văn hóa hố thứ nhất. Ngoài ra, còn có các di vật khác như: một số tiền đồng Ngũ thù trong tầng văn hóa hố thứ nhất và rìu đá kiểu Đông Sơn trong hố thứ hai.

Phát hiện tính chất cư trú thời Đông Hán thế kỷ 1-3 tại Di tích Thành Quèn ảnh 4Di vật thu được tại hố khai quật thứ 2 Thành Quèn. Ảnh: TTXVN phát

Kết quả khai quật khẳng định, Thành Quèn có tính chất cư trú thời Đông Hán thế kỷ 1-3. Có thể Thành Quèn chính là huyện trị của một huyện thuộc quận Giao Chỉ thời Đông Hán. Hiện, các nhà nghiên cứu chưa phát hiện dấu tích và di vật thời Lục Triều và Tùy Đường. Đến thế kỷ 10, huyện thành này có thể được sử dụng để làm trung tâm hoạt động của một lực lượng sứ quân (theo sử sách và dân gian có thể là sứ quân Đỗ Cảnh Thạc). Từ thời Hậu Lê, có thể có cư dân mới bắt đầu cư trú ở khu vực này.

Cuộc khai quật Di tích Thành Quèn của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Bảo tàng Hà Nội nằm trong chương trình nghiên cứu lâu dài về thiên niên kỷ đầu Công nguyên ở miền Bắc Việt Nam.

Đinh Thuận

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Trong 2 ngày 26 - 27/2, tại Nhà Triển lãm Nhạc cụ truyền thống, Tổ dân phố N’Jriêng, phường Đông Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), UBND phường Đông Gia Nghĩa phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Hội Xuân Liêng Nung 2026 với chủ đề “Âm vang đại ngàn”. Đây là hội xuân truyền thống được tổ chức hằng năm của các dân tộc thiểu số bản địa phía Tây tỉnh Lâm Đồng (trước đây là tỉnh Đắk Nông cũ).

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Ngày 27/2, tại Di tích lịch sử quốc gia đình Lạc Giao (tỉnh Đắk Lắk), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc Ngày Thơ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk lần thứ 47.

Về Triều Khúc xem trai giả gái trong điệu múa cổ

Về Triều Khúc xem trai giả gái trong điệu múa cổ

Điệu múa cổ “Con đĩ đánh bồng” là điểm nhấn đặc biệt của lễ hội truyền thống làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt, Hà Nội) đang diễn ra từ ngày 25 - 28/2/2026 (từ 9 - 12 tháng Giêng Bính Ngọ). 

Đặc sắc lễ hội Lùng tùng ở Than Uyên (Lai Châu)

Đặc sắc lễ hội Lùng tùng ở Than Uyên (Lai Châu)

Những ngày đầu xuân, trong không khí vui xuân của năm mới, đồng bào Dân tộc Thái ở xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu lại tưng bừng tổ chức Lễ hội Lùng Tùng. Đây là lễ hội xuống đồng truyền thống, mở đầu cho một mùa sản xuất mới với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và mọi điều tốt đẹp.

Độc đáo lễ hội Mường Khô của đồng bào Mường xứ Thanh

Độc đáo lễ hội Mường Khô của đồng bào Mường xứ Thanh

Sáng 25/2 (tức mùng 9 tháng Giêng), tại sân vận động thôn Muỗng Do, xã Điền Lư, tỉnh Thanh Hóa đã diễn ra lễ hội Mường Khô nhằm tri ân Quận công Hà Công Thái và các vị tướng dòng họ Hà đã có công dẹp loạn ở vùng biên giới phía Tây tỉnh Thanh Hóa vào cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, đồng thời cầu cho nhân khang, vật thịnh, mùa màng tươi tốt.

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Ngày 25/2, tại Khu di tích lịch sử quốc gia Địa đạo gò Thì Thùng (xã Tuy An Tây), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội đua ngựa truyền thống chào đón xuân mới. Đây là lễ hội độc đáo của tỉnh Phú Yên cũ được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng hằng năm.

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh Gia Lai năm 2026, trong đó điểm nhấn là tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026, nhằm quảng bá hình ảnh văn hóa đặc sắc của Tây Nguyên đến bạn bè trong và ngoài nước.

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Ngày 24/2, tại sân vận động xã Mường Bi, tỉnh Phú Thọ diễn ra Lễ hội Khai hạ (hay còn gọi là lễ xuống đồng, lễ mở cửa rừng) - lễ hội dân gian truyền thống lớn nhất của người Mường. Đây là hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn liền với bốn vùng Mường lớn: Bi, Vang, Thàng, Động. Lễ hội là dịp để người dân tưởng nhớ những người đã có công mở đất, lập mường và tôn kính các vị thần linh đã che chở cho bản làng.

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Trong không khí hân hoan những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, du lịch Phú Thọ ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực, khởi đầu một năm mới với nhiều kỳ vọng bứt phá. Dòng người hành hương, du xuân về các điểm đến tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng trên địa bàn tỉnh tăng mạnh, tạo nên bức tranh sôi động, rộn ràng ngay từ những ngày đầu năm.

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra đối với Khánh Hòa không chỉ dừng ở việc khai thác hiệu quả các lợi thế về kinh tế biển, du lịch, đô thị mà còn đòi hỏi khơi dậy, phát huy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh từ văn hóa và con người. Đây được xác định là yếu tố quyết định chiều sâu, bản lĩnh và tính bền vững của quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Những căn nhà sàn san sát, đường bê tông khang trang, bản Táng Ngá của đồng bào dân tộc Cống ở xã Mường Mô (tỉnh Lai Châu) giờ đã "thay da đổi thịt". Người Cống vừa làm kinh tế, vừa bảo tồn giá trị văn hóa của mình trên mảnh đất các cộng đồng dân tộc Lai Châu.

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Những ngày đầu xuân, khi sương mỏng còn quẩn quanh sườn núi, rừng già phía thượng nguồn khoác lên mình vẻ trầm mặc, đồng bào Dao đỏ lại bước vào một nghi lễ quan trọng bậc nhất trong năm - Lễ cầu mùa. Không rộn ràng như hội xuân miền xuôi, không ồn ào tiếng trống chiêng dồn dập, lễ cầu mùa của người Dao đỏ diễn ra lặng lẽ mà thiêng liêng, như một lời thì thầm gửi tới đất trời, núi rừng và tổ tiên, trước khi con người bắt đầu một chu kỳ canh tác mới.

Xuân mới trên Cù lao Tân Phú Đông

Rộn ràng khai hội Chùa Tiên

Ngày 20/2 (tức mùng 4 Tết Bính Ngọ), tại xã An Nghĩa, tỉnh Phú Thọ, diễn ra lễ khai hội Chùa Tiên năm 2026, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về dự. Đây là mùa hội xuân đầu tiên sau khi xã An Nghĩa thực hiện mô hình hành chính mới, tạo khí thế phấn khởi, mở đầu cho năm du lịch tâm linh sôi động trên địa bàn.

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn mùa Xuân

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn mùa Xuân

Khi sắc hoa rừng bừng sáng bên sườn núi cũng là lúc tiếng chiêng ba của đồng bào Hrê (tỉnh Quảng Ngãi) lại vang vọng khắp đại ngàn. Giữa màn sương mờ của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, âm thanh trầm hùng ấy không chỉ là giai điệu mừng năm mới, mà còn là nhịp thở, là lời khấn nguyện thiêng liêng cho một mùa rẫy ấm no, bản làng bình yên.

Độc đáo bánh bò nướng Ha Cô của đồng bào Chăm

Độc đáo bánh bò nướng Ha Cô của đồng bào Chăm

Nằm ven sông Hậu, làng Chăm Châu Phong (xã Châu Phong, tỉnh An Giang) sở hữu món bánh bò nướng Ha Cô mộc mạc nhưng lại tạo nên sức hấp dẫn riêng có. Từ những nguyên liệu giản dị như bột gạo, bột mì, nước cốt dừa, đường và trái thốt nốt chín, đồng bào đã khéo léo tạo nên món ăn truyền thống độc đáo khiến du khách say mê khi có dịp thưởng thức.

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn đầu Xuân

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn đầu Xuân

Khi những sắc hoa rừng bừng sáng bên sườn núi cũng là lúc tiếng chiêng ba của đồng bào Hrê (tỉnh Quảng Ngãi) lại vang vọng khắp đại ngàn. Giữa màn sương mờ của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, âm thanh trầm hùng ấy không chỉ là giai điệu mừng năm mới mà còn là nhịp thở, là lời nguyện thiêng liêng cho một mùa rẫy ấm no, bản làng bình yên.

Thanh âm trống tế ngày Xuân

Thanh âm trống tế ngày Xuân

Trong dòng chảy văn hóa ngàn năm của vùng đất học Nghệ An, tiếng trống tế không chỉ đơn thuần là nhạc khí, mà là “linh hồn” kết nối cõi thực và cõi tâm linh, là nhịp đập của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Từ những bản nhạc cung đình lưu dấu ấn lịch sử thời Lê Trung Hưng, nghệ thuật trống tế xã Yên Thành đã vượt qua thử thách của thời gian để trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định sức sống mãnh liệt trong lòng đời sống đương đại.