Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang, 10 năm qua, thực hiện Đề án “Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa các dân tộc tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2011-2020”, toàn tỉnh có 4 di tích xếp hạng quốc gia đặc biệt, có thêm 13 di tích xếp hạng quốc gia, 163 di tích xếp hạng cấp tỉnh, 445 di tích được tu bổ với tổng kinh phí 145 tỷ đồng. Trong đó, nhiều di tích sau khi được tu bổ, tôn tạo đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn, thu hút khách tham quan trong và ngoài tỉnh. Đặc biệt, hệ thống di tích Tây Yên Tử đang trở thành điểm nhấn của công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, gắn với phát triển du lịch.
Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc đạt được nhiều kết quả. Đến nay, Bắc Giang có 1 hội văn hóa quan họ, 84 câu lạc bộ quan họ, 7 câu lạc bộ ca trù duy trì hoạt động thường xuyên với trên 1.500 hội viên; 12 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Tuy nhiên, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh còn gặp khó khăn, như việc sử dụng mạng xã hội (facebook, Youtube...) trong quảng bá về công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc còn hạn chế; nguồn ngân sách dành cho lĩnh vực di sản văn hóa còn thấp; tình trạng xâm hại di tích, trộm cắp di vật, cổ vật và đồ thờ tự trong di tích vẫn còn diễn ra tại một số địa phương. Bên cạnh đó, hoạt động của các câu lạc bộ quan họ, ca trù còn đơn điệu, hiệu quả công tác truyền dạy trong cộng đồng chưa cao; trang phục, tiếng nói, chữ viết, dân ca, dân vũ của đồng bào các dân tộc thiểu số đang có nguy cơ mai một.
Huyện Việt Yên chú trọng bảo tồn, phát huy dân ca quan họ. Ảnh: baobacgiang.com.vn
Nhằm tăng cường bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của các dân tộc trên địa bàn, đảm bảo hiệu quả thiết thực, tiến tới xây dựng sản phẩm văn hóa đặc trưng, tiêu biểu, tạo điểm nhấn cho văn hóa Bắc Giang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang Nguyễn Sĩ Cầm cho biết: Tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2021-2025 sẽ tu bổ, tôn tạo, phục hồi từ 190-215 di tích lịch sử văn hóa; có 2-3 di tích xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt, 5-7 di tích xếp hạng cấp quốc gia, 25-30 di tích xếp hạng cấp tỉnh, 1 di sản tư liệu được UNESCO vinh danh, 4-5 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tiếp tục có 150-200 di tích lịch sử-văn hóa được tu bổ, tôn tạo, phục hồi; 2-3 di tích xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt, 3-5 di tích xếp hạng cấp quốc gia, 20-25 di tích xếp hạng cấp tỉnh; 5-6 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đồng thời, tỉnh hỗ trợ hoạt động cho 50 câu lạc bộ quan họ, ca trù, Then người Tày, người Nùng, dân ca Cao Lan, Sán Chí, hát Chầu văn…
Để đạt được các mục tiêu đề ra, Bắc Giang sẽ thực hiện đồng thời nhiều giải pháp, trong đó ưu tiên đầu tư bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa được UNESCO ghi danh, di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia có tiềm năng phát triển du lịch, di sản văn hóa các dân tộc thiểu số đang đứng trước nguy cơ mai một.
Du khách thưởng thức hát then đàn tính tại thôn Nà Ó, xã An Lạc (Sơn Động). Ảnh: baobacgiang.com.vn
Bắc Giang sẽ tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực di sản văn hóa; thường xuyên thanh tra, kiểm tra, kịp thời xử lý, chấn chỉnh các vi phạm trong lĩnh vực di sản văn hóa, nhất là các vi phạm trong hoạt động tu bổ, tôn tạo di tích. Tỉnh đẩy mạnh việc huy động và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đóng góp của nhân dân, các nhà đầu tư trong và ngoài nước, doanh nghiệp, nhà hảo tâm tài trợ cho công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa. Đồng thời, tỉnh chú trọng các hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch để giới thiệu những sản phẩm văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc trên địa bàn; tăng cường công tác tuyên truyền với người dân, khách du lịch nhằm nâng cao nhận thức, ý thức tự giác bảo tồn, tinh thần tự hào đối với các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Phương Thúy
