Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật xòe Thái trong xã hội đương đại

Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật xòe Thái trong xã hội đương đại
"Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật xòe Thái trong xã hội đương đại" là chủ đề hội thảo khoa học quốc tế diễn ra ngày 4/10 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Sơn Tây, Hà Nội) với sự tham dự của các học giả quốc tế và hơn 100 chuyên gia, nhà nghiên cứu, Hội đồng di sản quốc gia và đại diện cộng đồng - những người trực tiếp thực hành nghệ thuật xòe Thái.
Màn trình diễn nghệ thuật Xòe Thái với sự tham gia của 5.000 nghệ nhân và diễn viên quần chúng. Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN
 Màn trình diễn nghệ thuật Xòe Thái với sự tham gia của 5.000 nghệ nhân và diễn viên quần chúng. Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Đây là sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh Yên Bái, Điện BiênLai Châu Sơn La tổ chức, tạo diễn đàn để các nhà khoa học trong nước, quốc tế, đại diện cộng đồng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ các vấn đề bảo vệ, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể nói chung, di sản múa dân gian và nghệ thuật xòe Thái nói riêng trong xã hội đương đại.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông cho biết: Nói đến người Thái là ai cũng nghĩ đến các biểu đạt văn hóa mang tính cộng đồng cao như xòe, cũng như nói đến xòe người ta biết đến là di sản của người Thái ở Tây Bắc. Xòe mang tính biểu tượng thể hiện nhân sinh quan, vũ trụ quan, tâm tư, tình cảm của người Thái, có ý nghĩa với đời sống tinh thần của người Thái ngày nay. Nghệ thuật xòe Thái tượng trưng cho cái đẹp, chứa đựng các giá trị nghệ thuật vũ đạo, âm nhạc, ca hát, trang phục, ẩm thực và ứng xử văn hóa của cộng đồng người Thái. Ngày nay, nghệ thuật xòe Thái đã trở thành biểu tượng của lòng hiếu khách, dấu ấn văn hóa tộc người, bản sắc văn hóa của người Thái vùng Tây Bắc nước ta...

Nghệ thuật xòe Thái đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản phi vật thể quốc gia. Chính phủ đã đồng ý để Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng hồ sơ quốc gia đệ trình Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc  (UNESCO) xét duyệt vào danh sách văn hóa phi vật thể của nhân loại. Trong đó, tỉnh Yên Bái là trưởng nhóm cùng Điện Biên, Lai Châu, Sơn La cùng tham gia xây dựng hồ sơ quốc gia trình UNESCO.

Người dân tộc Thái trắng trong bộ trang phục truyền thống thực hiện vòng xòe. Ảnh: Xuân Tư – TTXVN
Người dân tộc Thái trắng trong bộ trang phục truyền thống thực hiện vòng xòe. Ảnh: Xuân Tư – TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam chia sẻ: Xòe Thái là loại hình múa dân gian, mang dấu ấn văn hóa, chiếm vị trí quan trọng trong đời sống của cộng đồng người Thái các tỉnh Yên Bái, Điện Biên, Lai Châu và Sơn La ở vùng Tây Bắc Việt Nam. Nghệ thuật xòe Thái cũng là tài sản, sợi dây gắn kết cộng đồng, cốt lõi bản sắc dân tộc và là cơ sở để sáng tạo các giá trị văn hóa mới trong đời sống đương đại. Việc ghi danh nghệ thuật xòe Thái vào danh mục di sản quốc gia cũng góp phần nâng cao nhận thức về bảo vệ di sản nói chung, di sản múa dân gian và nghệ thuật xòe Thái nói riêng.

Tại hội thảo này, các đại biểu tập trung làm rõ 3 nội dung: Lý thuyết, phương pháp nghiên cứu di sản múa dân gian các cộng đồng dân tộc và xòe Thái dưới góc độ liên ngành; nhận diện, giá trị, ý nghĩa của nghệ thuật xòe Thái trong sinh hoạt văn hóa và tín ngưỡng của cộng đồng người Thái ở Tây Bắc Việt Nam; những vấn đề quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trong đó có xòe Thái.

Vùng Mường Lò ở thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái, nơi sinh sống của đồng bào Thái được xem là ngọn nguồn của những vòng xòe Yên Bái. Người Thái nơi đây đã thực hành xòe như là hình thức sinh hoạt văn hóa không thể thiếu của đời sống tinh thần. Nghệ thuật xòe Thái vẫn đang được duy trì và phát triển, không chỉ trong các nghi lễ mà còn trong sinh hoạt cộng đồng, các cuộc thi, sự kiện…

Thanh Giang
(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc xứ Lạng

Hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc xứ Lạng

Ngày 10/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, Trung tâm Văn hóa tỉnh tổ chức Chương trình giao lưu và Hội hát then, sli, lượn dân tộc Nùng, Tày... tỉnh Lạng Sơn. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc xứ Lạng gắn với phát triển du lịch, nâng cao đời sống nhân dân...

Trao giải biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk

Trao giải biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk

Ngày 10/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Lễ trao giải cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk và Chương trình nghệ thuật chủ đề “Buôn Ma Thuột - Khúc tráng ca tự hào” nhân kỷ niệm 51 năm chiến thắng Buôn Ma Thuột (10/3/1975 - 10/3/2026), chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trò chơi dân gian pháo đất

Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trò chơi dân gian pháo đất

Ngày 7/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức Liên hoan pháo đất thành phố lần thứ nhất năm 2026. Liên hoan quy tụ trên 200 pháo thủ đến từ 7 xã gồm: Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Vĩnh Bảo, Vĩnh Thịnh, Tân Kỳ, Tân An và Trường Tân - những địa phương có truyền thống chơi pháo đất lâu đời của Hải Phòng.

Quảng Trị: Độc đáo lễ hội đập trống người Ma Coong

Quảng Trị: Độc đáo lễ hội đập trống người Ma Coong

Tối 4/3 (tức ngày 16 tháng Giêng âm lịch), tại bản Cà Roòng (xã Thượng Trạch, Quảng Trị) đã rộn ràng diễn ra lễ hội đập trống của người Ma Coong nhằm cầu mưa thuận gió hòa, bản làng ấm no, lễ hội độc đáo này đã thu hút đông đảo bà con địa phương và du khách gần xa.

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Trong 2 ngày 26 - 27/2, tại Nhà Triển lãm Nhạc cụ truyền thống, Tổ dân phố N’Jriêng, phường Đông Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), UBND phường Đông Gia Nghĩa phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Hội Xuân Liêng Nung 2026 với chủ đề “Âm vang đại ngàn”. Đây là hội xuân truyền thống được tổ chức hằng năm của các dân tộc thiểu số bản địa phía Tây tỉnh Lâm Đồng (trước đây là tỉnh Đắk Nông cũ).

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Ngày 27/2, tại Di tích lịch sử quốc gia đình Lạc Giao (tỉnh Đắk Lắk), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc Ngày Thơ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk lần thứ 47.

Về Triều Khúc xem trai giả gái trong điệu múa cổ

Về Triều Khúc xem trai giả gái trong điệu múa cổ

Điệu múa cổ “Con đĩ đánh bồng” là điểm nhấn đặc biệt của lễ hội truyền thống làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt, Hà Nội) đang diễn ra từ ngày 25 - 28/2/2026 (từ 9 - 12 tháng Giêng Bính Ngọ). 

Đặc sắc lễ hội Lùng tùng ở Than Uyên (Lai Châu)

Đặc sắc lễ hội Lùng tùng ở Than Uyên (Lai Châu)

Những ngày đầu xuân, trong không khí vui xuân của năm mới, đồng bào Dân tộc Thái ở xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu lại tưng bừng tổ chức Lễ hội Lùng Tùng. Đây là lễ hội xuống đồng truyền thống, mở đầu cho một mùa sản xuất mới với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và mọi điều tốt đẹp.

Độc đáo lễ hội Mường Khô của đồng bào Mường xứ Thanh

Độc đáo lễ hội Mường Khô của đồng bào Mường xứ Thanh

Sáng 25/2 (tức mùng 9 tháng Giêng), tại sân vận động thôn Muỗng Do, xã Điền Lư, tỉnh Thanh Hóa đã diễn ra lễ hội Mường Khô nhằm tri ân Quận công Hà Công Thái và các vị tướng dòng họ Hà đã có công dẹp loạn ở vùng biên giới phía Tây tỉnh Thanh Hóa vào cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, đồng thời cầu cho nhân khang, vật thịnh, mùa màng tươi tốt.

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Ngày 25/2, tại Khu di tích lịch sử quốc gia Địa đạo gò Thì Thùng (xã Tuy An Tây), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội đua ngựa truyền thống chào đón xuân mới. Đây là lễ hội độc đáo của tỉnh Phú Yên cũ được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng hằng năm.

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh Gia Lai năm 2026, trong đó điểm nhấn là tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026, nhằm quảng bá hình ảnh văn hóa đặc sắc của Tây Nguyên đến bạn bè trong và ngoài nước.

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Ngày 24/2, tại sân vận động xã Mường Bi, tỉnh Phú Thọ diễn ra Lễ hội Khai hạ (hay còn gọi là lễ xuống đồng, lễ mở cửa rừng) - lễ hội dân gian truyền thống lớn nhất của người Mường. Đây là hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn liền với bốn vùng Mường lớn: Bi, Vang, Thàng, Động. Lễ hội là dịp để người dân tưởng nhớ những người đã có công mở đất, lập mường và tôn kính các vị thần linh đã che chở cho bản làng.

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Trong không khí hân hoan những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, du lịch Phú Thọ ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực, khởi đầu một năm mới với nhiều kỳ vọng bứt phá. Dòng người hành hương, du xuân về các điểm đến tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng trên địa bàn tỉnh tăng mạnh, tạo nên bức tranh sôi động, rộn ràng ngay từ những ngày đầu năm.

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra đối với Khánh Hòa không chỉ dừng ở việc khai thác hiệu quả các lợi thế về kinh tế biển, du lịch, đô thị mà còn đòi hỏi khơi dậy, phát huy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh từ văn hóa và con người. Đây được xác định là yếu tố quyết định chiều sâu, bản lĩnh và tính bền vững của quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Những căn nhà sàn san sát, đường bê tông khang trang, bản Táng Ngá của đồng bào dân tộc Cống ở xã Mường Mô (tỉnh Lai Châu) giờ đã "thay da đổi thịt". Người Cống vừa làm kinh tế, vừa bảo tồn giá trị văn hóa của mình trên mảnh đất các cộng đồng dân tộc Lai Châu.

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Những ngày đầu xuân, khi sương mỏng còn quẩn quanh sườn núi, rừng già phía thượng nguồn khoác lên mình vẻ trầm mặc, đồng bào Dao đỏ lại bước vào một nghi lễ quan trọng bậc nhất trong năm - Lễ cầu mùa. Không rộn ràng như hội xuân miền xuôi, không ồn ào tiếng trống chiêng dồn dập, lễ cầu mùa của người Dao đỏ diễn ra lặng lẽ mà thiêng liêng, như một lời thì thầm gửi tới đất trời, núi rừng và tổ tiên, trước khi con người bắt đầu một chu kỳ canh tác mới.