Ngày 6/3, Đoàn công tác của Tỉnh ủy Hòa Bình do Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Phi Long làm Trưởng đoàn đã kiểm tra tình hình thực hiện Quy hoạch không gian văn hóa Mường tại xóm Lũy Ải, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc.
Tại buổi kiểm tra, Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình Nguyễn Phi Long đề nghị, UBND tỉnh và huyện Tân Lạc phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành liên quan, cùng đơn vị tư vấn tập trung làm tốt công tác Quy hoạch không gian văn hóa Mường theo đúng quy định, đảm bảo tính phù hợp, chất lượng; bảo vệ kiến trúc, giữ gìn cảnh quan thiên thiên; đầu tư xây dựng, kết nối hạ tầng giao thông. Đặc biệt, Quy hoạch cần quan tâm đến việc bảo tồn di sản văn hóa dân tộc Mường thông qua việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, đào tạo nghề; tạo điều kiện cho người dân lưu giữ sản bắc dân tộc như: ngôn ngữ, trang phục, nhà ở, nếp sinh hoạt..., qua đó tạo không gian phát triển du lịch bền vững, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.
Năm 2017, thực hiện Đề án "Thí điểm sáp nhập, kiện toàn xóm, tổ dân phố thuộc tỉnh Hòa Bình”, xóm Ải sáp nhập với xóm Lũy đổi tên thành xóm Lũy Ải. Đến nay, xóm Lũy Ải có 207 hộ dân và 936 nhân khẩu; 97% hộ dân là người dân tộc Mường. Riêng xóm Ải (cũ) còn lưu giữ được 19 ngôi nhà sàn truyền thống. Xóm Lũy Ải hiện là điểm du lịch cộng đồng OCOP 3 sao, cùng các hộ kinh doanh dich vụ du lịch homestay thu hút khách du lịch về thăm quan, lưu trú, trải nghiệm các hoạt động văn hoá, văn nghệ, di sản văn hoá của dân tộc Mường.
Làng cổ dân tộc Mường tại xóm Luỹ Ải có hệ thống đường giao thông đã được quy hoạch đồng bộ, gần Quốc lộ 6, giao thông thuận tiện. Ban Thường vụ Huyện ủy Tân Lạc đã chỉ đạo UBND huyện phối hợp với đơn vị tư vấn khảo sát hiện trạng, xác định ranh giới, quy mô diện tích Quy hoạch không gian văn hóa dân tộc Mường, lựa chọn phương án lập Quy hoạch, dự kiến nguồn vốn thực hiện. Dự kiến, Không gian văn hóa dân tộc Mường có diện tích khoảng 125ha, với 207 hộ dân/936 người.
Tại buổi làm việc, Đoàn đã tới thăm và kiểm tra khu vực Quy hoạch không gian văn hóa dân tộc Mường tại xóm Lũy Ải; làng cổ dân tộc Mường thuộc xóm Ải (cũ) có tổng diện tích mặt bằng kiến trúc cảnh quan khoảng 4,95ha, 34 hộ dân và 165 nhân khẩu, 100% hộ dân là người dân tộc Mường.
Năm 2008, xóm Ải được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đầu tư bảo tồn và công nhận là làng truyền thống tiêu biểu của dân tộc ít người, là xóm đại diện dân tộc Mường. Hiện, làng cổ tại xóm Ải là nơi lưu giữ nhiều phong tục, tập quán, nét đẹp văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào dân tộc Mường.
Thanh Hải
