Tuyên Quang nỗ lực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao

Tuyên Quang nỗ lực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao

Dân tộc Dao trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang hiện có khoảng hơn 100 nghìn người, với văn hóa truyền thống đa dạng và phong phú. Cùng với sự hỗ trợ của các cấp, các ngành, sự chủ động, tích cực của cộng đồng người Dao, công tác bảo tồn văn hóa dân tộc Dao trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã được triển khai sâu rộng, nhiều Câu lạc bộ bảo tồn văn hóa dân tộc Dao được thành lập… qua đó, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Dao trên địa bàn tỉnh.

Tuyên Quang nỗ lực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao ảnh 1Những bức tranh thờ của người Dao ở Tuyên Quang chứa đựng nhiều màu sắc và chi tiết đặc sắc. Ảnh: Nam Sương - TTXVN

Để hiểu rõ hơn về những nỗ lực trong bảo tồn văn hóa dân tộc Dao trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, chúng tôi tìm về xã Trung Hà, huyện Chiêm Hóa - nơi đã thành lập được câu lạc bộ để gìn giữ văn hóa dân tộc Dao. Anh Bàn Văn Nam, Chủ nhiệm Câu lạc bộ văn hóa truyền thống người Dao xã Trung Hà cho biết: Bố anh là người rất am hiểu về văn hóa dân tộc Dao. Từ nhỏ, anh đã được bố truyền dạy văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Người Dao có những nét văn hóa rất đặc sắc nhưng hiện nay đang dần bị mai một. Số người Dao trên địa bàn xã biết hát Páo dung, biết thêu, biết chữ Nôm - Dao… ngày càng ít. Do đó, năm 2020, anh đã báo cáo, xin phép chính quyền địa phương thành lập Câu lạc bộ văn hóa truyền thống người Dao xã Trung Hà. Câu lạc bộ hiện có 21 thành viên, với độ tuổi từ 32 – 65 tuổi. Đây đều là những người tâm huyết với văn hóa dân tộc Dao trên địa bàn xã, mỗi người đều có hiểu biết nhất định về văn hóa dân tộc Dao: Người biết chữ Nôm - Dao, người biết hát Páo dung, biết múa làn điệu dân tộc, người biết thêu thùa, chấm sáp ong lên vải để tạo hoa văn...

Câu lạc bộ thường tổ chức sinh hoạt cố định 1 tuần/lần hoặc những lúc nông nhàn khi đã xong việc đồng áng, mọi người lại hẹn nhau để cùng học hát, học múa, học chữ, học thêu… Người biết nhiều sẽ hướng dẫn, chia sẻ cho người biết ít hơn. Sau đó, mỗi thành viên trong Câu lạc bộ sẽ tiếp tục truyền dạy lại cho người thân, con, cháu mình. Bên cạnh đó, Câu lạc bộ còn thường xuyên mời các đội văn nghệ, các câu lạc bộ bảo tồn văn hóa dân tộc Dao ở các huyện Yên Sơn, Na Hang, Lâm Bình (Tuyên Quang)… về xã để giao lưu, trao đổi kinh nghiệm.

Bà Hoàng Thị Tâm, thôn Lang Chua, thành viên Câu lạc bộ văn hóa truyền thống người Dao xã Trung Hà chia sẻ, thế hệ trẻ người Dao hiện nay biết thêu thùa, chấm sáp ong lên vải tạo hoa văn cho trang phục rất ít. Vì vậy, nếu không kịp thời truyền dạy, nét văn hóa này sẽ bị mai một. Tham gia vào câu lạc bộ, bà và các thành viên nữ cùng nhau chia sẻ cách thêu thùa, cách chấm hoa văn, được học hát, học múa… Nhờ đó, tôi có thêm kiến thức để dạy lại cho con, cháu mình. Từ khi tham gia Câu lạc bộ, được gặp gỡ, chia sẻ tình cảm nên mọi người đã xích lại gần nhau hơn và thêm yêu quý tự hào về nét đẹp văn hóa của dân tộc mình...

Tuyên Quang nỗ lực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao ảnh 2Tỉnh Tuyên Quang chú trọng bảo tồn, gìn giữ những nét văn hóa đặc sắc trong Lễ hội Nhảy lửa của người Dao Đỏ. Ảnh: Văn Tý - TTXVN

Là thành viên trong Câu lạc bộ văn hóa truyền thống người Dao xã Trung Hà, anh Lý Văn Tân, thôn Nà Khau cho biết, tham gia vào Câu lạc bộ, anh được giao lưu, chia sẻ, học hát các làn điện Páo dung. Ngoài ra, anh còn được các bác cao tuổi dạy chữ Nôm – Dao, dạy các đạo lý làm người mà tổ tiên để lại, các phong tục, tập quán, cách làm Lễ cấp sắc… Được học, hiểu rõ hơn về nét đẹp trong văn hóa của dân tộc, các thành viên trong Câu lạc bộ đều động viên nhau cố gắng học tập, trau dồi thêm kiến thức để có thể gìn giữ, truyền dạy lại cho những người chưa am hiểu, cho thế hệ sau.

Tuyên Quang là tỉnh duy nhất trong cả nước có đầy đủ 9 ngành Dao: Dao Đỏ, Dao Tiền, Dao Quần trắng, Dao Áo dài, Dao Thanh y, Dao Coóc mùn, Dao Coóc ngáng, Dao Ô gang, Dao Quần chẹt. Dân tộc Dao có kho tàng văn hóa rất đa dạng, phong phú. Theo kết quả kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể năm 2015 của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang, trong số hơn 400 di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc trên địa bàn toàn tỉnh, dân tộc Dao có tới 133 di sản. Trong đó, Lễ cấp sắc, hát Páo dung của dân tộc Dao và nghệ thuật trang trí trên trang phục truyền thống của người Dao Đỏ đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Ông Nguyễn Văn Hòa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang cho biết, để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc Dao, tỉnh đã triển khai một số đề tài nghiên cứu khoa học về bảo tồn. Tỉnh chỉ đạo Bảo tàng tỉnh sưu tầm các hiện vật văn hóa của người Dao để trưng bày, quảng bá; tổ chức các hoạt động cho học sinh, sinh viên tham gia trải nghiệm thực tế về Lễ cấp sắc; thêu trang phục truyền thống của dân tộc Dao…; tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa vùng, miền. Đồng thời, tỉnh kịp thời biểu dương, khen thưởng những tổ chức, cá nhân có đóng góp trong công tác bảo tổn văn hóa; khuyến khích, hỗ trợ thành lập các đội văn nghệ, câu lạc bộ văn hóa dân tộc Dao ở cơ sở…

Nhờ triển khai nhiều giải pháp, bản sắc văn hóa dân tộc Dao trên địa bàn Tuyên Quang đã được gìn giữ và phát huy. Người Dao ý thức hơn trong việc bảo tồn văn hóa của dân tộc mình. Hiện, toàn tỉnh có khoảng 21 câu lạc bộ bảo tồn văn hóa dân tộc Dao. Việc bảo tồn trên cơ sở chọn lọc những tinh hoa các nghi lễ tín ngưỡng như: Đại lễ cúng Bàn Vương, Lễ cấp sắc, tục thờ cúng tổ tiên…; bảo tồn, phát triển các loại hình văn hóa, nghệ thuật: Hát Páo dung, hòa tấu, độc tấu nhạc cụ, các điệu múa trong nghi lễ tín ngưỡng; các trò chơi dân gian; trang phục, chữ viết… Các câu lạc bộ đã đóng góp vai trò quan trọng trong gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa dân tộc Dao; bài trừ các hủ tục lạc hậu, xây dựng đời sống văn hóa mới, lành mạnh, tiến bộ, góp phần tạo nên “bức tranh” văn hóa đặc sắc của các dân tộc tỉnh Tuyên Quang.

Ông Nguyễn Văn Hòa cho biết thêm: Thời gian tới, tỉnh tập trung triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó, có dự án bảo tồn và phát huy truyền thống tốt đẹp của các dân tộc, bao gồm cả dân tộc Dao. Đồng thời, tỉnh tiếp tục vận động, khuyến khích đồng bào người Dao nêu cao nhận thức trong việc bảo tồn văn hóa của dân tộc mình. Tỉnh tiếp tục lập hồ sơ tôn vinh các nghệ nhân am hiểu về văn hóa dân tộc Dao, khuyến khích các nghệ nhân sưu tầm, truyền dạy các làn điệu Páo dung… cho thế hệ trẻ; đưa các tiết mục múa, hát Páo dung vào các chương trình văn nghệ phục vụ cho du khách khi trải nghiệm du lịch cộng đồng tại địa phương.

Vũ Quang

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc xứ Lạng

Hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc xứ Lạng

Ngày 10/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, Trung tâm Văn hóa tỉnh tổ chức Chương trình giao lưu và Hội hát then, sli, lượn dân tộc Nùng, Tày... tỉnh Lạng Sơn. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm hội tụ, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc xứ Lạng gắn với phát triển du lịch, nâng cao đời sống nhân dân...

Trao giải biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk

Trao giải biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk

Ngày 10/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Lễ trao giải cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) nhận diện thương hiệu tỉnh Đắk Lắk và Chương trình nghệ thuật chủ đề “Buôn Ma Thuột - Khúc tráng ca tự hào” nhân kỷ niệm 51 năm chiến thắng Buôn Ma Thuột (10/3/1975 - 10/3/2026), chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trò chơi dân gian pháo đất

Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trò chơi dân gian pháo đất

Ngày 7/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức Liên hoan pháo đất thành phố lần thứ nhất năm 2026. Liên hoan quy tụ trên 200 pháo thủ đến từ 7 xã gồm: Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Vĩnh Bảo, Vĩnh Thịnh, Tân Kỳ, Tân An và Trường Tân - những địa phương có truyền thống chơi pháo đất lâu đời của Hải Phòng.

Quảng Trị: Độc đáo lễ hội đập trống người Ma Coong

Quảng Trị: Độc đáo lễ hội đập trống người Ma Coong

Tối 4/3 (tức ngày 16 tháng Giêng âm lịch), tại bản Cà Roòng (xã Thượng Trạch, Quảng Trị) đã rộn ràng diễn ra lễ hội đập trống của người Ma Coong nhằm cầu mưa thuận gió hòa, bản làng ấm no, lễ hội độc đáo này đã thu hút đông đảo bà con địa phương và du khách gần xa.

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Trong 2 ngày 26 - 27/2, tại Nhà Triển lãm Nhạc cụ truyền thống, Tổ dân phố N’Jriêng, phường Đông Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), UBND phường Đông Gia Nghĩa phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Hội Xuân Liêng Nung 2026 với chủ đề “Âm vang đại ngàn”. Đây là hội xuân truyền thống được tổ chức hằng năm của các dân tộc thiểu số bản địa phía Tây tỉnh Lâm Đồng (trước đây là tỉnh Đắk Nông cũ).

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Ngày 27/2, tại Di tích lịch sử quốc gia đình Lạc Giao (tỉnh Đắk Lắk), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc Ngày Thơ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk lần thứ 47.

Về Triều Khúc xem trai giả gái trong điệu múa cổ

Về Triều Khúc xem trai giả gái trong điệu múa cổ

Điệu múa cổ “Con đĩ đánh bồng” là điểm nhấn đặc biệt của lễ hội truyền thống làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt, Hà Nội) đang diễn ra từ ngày 25 - 28/2/2026 (từ 9 - 12 tháng Giêng Bính Ngọ). 

Đặc sắc lễ hội Lùng tùng ở Than Uyên (Lai Châu)

Đặc sắc lễ hội Lùng tùng ở Than Uyên (Lai Châu)

Những ngày đầu xuân, trong không khí vui xuân của năm mới, đồng bào Dân tộc Thái ở xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu lại tưng bừng tổ chức Lễ hội Lùng Tùng. Đây là lễ hội xuống đồng truyền thống, mở đầu cho một mùa sản xuất mới với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và mọi điều tốt đẹp.

Độc đáo lễ hội Mường Khô của đồng bào Mường xứ Thanh

Độc đáo lễ hội Mường Khô của đồng bào Mường xứ Thanh

Sáng 25/2 (tức mùng 9 tháng Giêng), tại sân vận động thôn Muỗng Do, xã Điền Lư, tỉnh Thanh Hóa đã diễn ra lễ hội Mường Khô nhằm tri ân Quận công Hà Công Thái và các vị tướng dòng họ Hà đã có công dẹp loạn ở vùng biên giới phía Tây tỉnh Thanh Hóa vào cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, đồng thời cầu cho nhân khang, vật thịnh, mùa màng tươi tốt.

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Ngày 25/2, tại Khu di tích lịch sử quốc gia Địa đạo gò Thì Thùng (xã Tuy An Tây), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội đua ngựa truyền thống chào đón xuân mới. Đây là lễ hội độc đáo của tỉnh Phú Yên cũ được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng hằng năm.

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh Gia Lai năm 2026, trong đó điểm nhấn là tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026, nhằm quảng bá hình ảnh văn hóa đặc sắc của Tây Nguyên đến bạn bè trong và ngoài nước.

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Ngày 24/2, tại sân vận động xã Mường Bi, tỉnh Phú Thọ diễn ra Lễ hội Khai hạ (hay còn gọi là lễ xuống đồng, lễ mở cửa rừng) - lễ hội dân gian truyền thống lớn nhất của người Mường. Đây là hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn liền với bốn vùng Mường lớn: Bi, Vang, Thàng, Động. Lễ hội là dịp để người dân tưởng nhớ những người đã có công mở đất, lập mường và tôn kính các vị thần linh đã che chở cho bản làng.

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Trong không khí hân hoan những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, du lịch Phú Thọ ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực, khởi đầu một năm mới với nhiều kỳ vọng bứt phá. Dòng người hành hương, du xuân về các điểm đến tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng trên địa bàn tỉnh tăng mạnh, tạo nên bức tranh sôi động, rộn ràng ngay từ những ngày đầu năm.

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra đối với Khánh Hòa không chỉ dừng ở việc khai thác hiệu quả các lợi thế về kinh tế biển, du lịch, đô thị mà còn đòi hỏi khơi dậy, phát huy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh từ văn hóa và con người. Đây được xác định là yếu tố quyết định chiều sâu, bản lĩnh và tính bền vững của quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Những căn nhà sàn san sát, đường bê tông khang trang, bản Táng Ngá của đồng bào dân tộc Cống ở xã Mường Mô (tỉnh Lai Châu) giờ đã "thay da đổi thịt". Người Cống vừa làm kinh tế, vừa bảo tồn giá trị văn hóa của mình trên mảnh đất các cộng đồng dân tộc Lai Châu.

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Những ngày đầu xuân, khi sương mỏng còn quẩn quanh sườn núi, rừng già phía thượng nguồn khoác lên mình vẻ trầm mặc, đồng bào Dao đỏ lại bước vào một nghi lễ quan trọng bậc nhất trong năm - Lễ cầu mùa. Không rộn ràng như hội xuân miền xuôi, không ồn ào tiếng trống chiêng dồn dập, lễ cầu mùa của người Dao đỏ diễn ra lặng lẽ mà thiêng liêng, như một lời thì thầm gửi tới đất trời, núi rừng và tổ tiên, trước khi con người bắt đầu một chu kỳ canh tác mới.