Vợ chồng nghệ nhân người Bahnar nặng tình với văn hóa dân tộc

Nghệ nhân Đinh Bi (làng Kgiang, xã Kông Lòng Không, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) dù đã ở tuổi 65 nhưng đôi tay vẫn lanh lợi, đôi mắt sáng trau chuốt từng đường nan. Ảnh: Quang Thái- TTXVN
Nghệ nhân Đinh Bi (làng Kgiang, xã Kông Lòng Không, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) dù đã ở tuổi 65 nhưng đôi tay vẫn lanh lợi, đôi mắt sáng trau chuốt từng đường nan. Ảnh: Quang Thái- TTXVN

Dù đã bước qua tuổi “tri mệnh chi niên” nhưng đôi vợ chồng Đinh Bi và Đinh Thị Hiền, làng Kgiang, xã Kông Lơng Khơng, huyện Kbang (tỉnh Gia Lai) vẫn ngày ngày miệt mài với công tác gìn giữ, bảo tồn văn hóa của dân tộc Bahnar.

Vợ chồng nghệ nhân người Bahnar nặng tình với văn hóa dân tộc ảnh 1Nghệ nhân Đinh Bi (làng Kgiang, xã Kông Lòng Không, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) dù đã ở tuổi 65 nhưng đôi tay vẫn lanh lợi, đôi mắt sáng trau chuốt từng đường nan. Ảnh: Quang Thái- TTXVN

Giữa bức tranh muôn màu của vô vàn nét văn hóa đặc sắc, bản làng nơi gia đình đôi vợ chồng nghệ nhân sinh sống vẫn luôn vang âm thanh kẽo kẹt của khung quay sợi, tiếng tí tách của tre, mây qua đôi bàn tay đã vằn vện những vết nhăn của thời gian.

Hơn 40 năm trước, bà Đinh Thị Hiền khi đó là cô gái trẻ được người làng mai mối với 1 thanh niên mồ côi lại bị tật nguyền - Đinh Bi. Bà nhận lời bởi cảm mến người đàn ông có đôi tay tài hoa biết vượt qua nghịch cảnh, ông mến bà không chỉ vì bà xinh đẹp mà còn là cô gái dệt đẹp nhất vùng. Suốt chừng ấy năm gắn bó, những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình được ông bà nâng niu, trau chuốt. Mặc cho những guồng quay bên ngoài hối hả, trong căn nhà của đôi vợ chồng già này vẫn dìu dặt thanh âm của khung cửi, của tiếng chuốt tre mỗi ngày.

Dù đã ở tuổi 65 nhưng đôi tay gầy guộc của già Đinh Bi vẫn thuần thục với những đường dao sắc lẹm. Trải qua 40 năm “thực hành”, thao tác chuốt nan, lên hình hài cho gùi, nong, nia, rỏ, rá… nay đã đạt đến độ tinh xảo. Tỉ mẩn với những đường dao, rít mạnh tẩu thuốc, nghệ nhân Đinh Bi cho biết, để phục vụ sinh hoạt hàng ngày, người Bahnar tự tạo ra các vật dụng như gùi đựng, rổ, rá, nong, nia… Sinh ra và lớn lên trong cái nôi văn hóa giàu bản sắc văn hóa của người Bahnar, được thấy cha ông lên hình hài cho các vật dụng, nét văn hóa đó đã ăn sâu vào ông. Đến nay đã hơn 40 năm tôi luyện trong kho tàng tri thức dân gian, ông đã không ngừng sáng tạo và đạt đến trình độ cao về kỹ nghệ trong nghề.

Vợ chồng nghệ nhân người Bahnar nặng tình với văn hóa dân tộc ảnh 2Nghệ nhân Đinh Thị Hiền tỉ mẩn với công việc dệt vải - một trong những công đoạn để lưu truyền cho thế hệ mai sau. Ảnh: Quang Thái- TTXVN

“Trước đây, còn khỏe còn đi lấy tre, nứa, lồ ô về làm vật liệu đan lát, nhưng giờ muốn đi cũng không được nữa. May có con cái trong nhà phụ giúp việc lấy nguyên liệu. Nhờ thường xuyên đi tìm nguyên liệu, giúp mình việc này việc khác mà con cái cũng yêu thích nghề truyền thống này. Mình không đi lại được nhưng ngày nào cũng đan và dạy cho người khác. Nhiều người trong làng được mình truyền dạy giờ đã biết làm ra một số sản phẩm có hoa văn rất đẹp”- ông Đinh Bi rít nhẹ tẩu thuốc, hào sảng chia sẻ.

Chồng tài hoa, vợ cũng chẳng kém. Trau chuốt với từng đường chỉ muôn vàn màu sắc, hình hài của tấm thổ cẩm rực rỡ hiện lên qua từng đợt dập sợi, nghệ nhân Đinh Thị Hiền cho rằng, chất liệu thổ cẩm phải giữ được bản sắc của dân tộc. Vì thế, dù khi hầu hết phụ nữ làng Kgiang mua chỉ công nghiệp để giản lược các công đoạn làm ra một tấm thổ cẩm thì nghệ nhân Đinh Thị Hiền vẫn giữ cách làm cũ, tự trồng bông dệt vải, kéo sợi, nhuộm màu.

Vợ chồng nghệ nhân người Bahnar nặng tình với văn hóa dân tộc ảnh 3Nghệ nhân Đinh Thị Hiền (bên phải ảnh) tỉ mẩn với công việc dệt vải. Ảnh: Quang Thái- TTXVN

Bà Hiền cho biết: Dùng sợi dệt do mình làm ra, tấm thổ cẩm mới có hồn. Nên mình vẫn sử dụng vật liệu dệt truyền thống. Cây bông trồng 1 năm mới thu hoạch (thường từ tháng 3 năm này đến tháng 3 năm sau). Loại cây này có thể thu hoạch trong 5 năm mới phải trồng lại. Sau mỗi lần thu hoạch bông, mình thường cất hạt để trồng vụ mới dù hiện trong làng giờ không còn mấy người làm như vậy.

Cũng vì tâm niệm đó mà sau khi lập gia đình và sinh liên tiếp 4 đứa con, nghệ nhân Đinh Thị Hiền vẫn luôn dành thời gian cho nghề dệt, đặc biệt các con gái và con dâu đều được bà truyền nghề. Nặng tình với văn hóa dân tộc, bà còn say mê dạy cho người dân trong làng và vùng lân cận để lưu giữ, nhân rộng nghề. Các sản phẩm của bà làm ra đều thể hiện trình độ kỹ thuật, mỹ thuật cao.

Dành trọn cả cuộc đời để bảo tồn bản sắc, văn hóa nghề truyền thống tuy nhiên ông bà vẫn còn đó nỗi trăn trở. Theo ông bà, hiện nay người dân trong làng chủ yếu dùng hàng nhựa, hàng sản xuất sẵn bởi vậy không còn nhiều người mặn mà với nghề đan lát, dệt vải. Bên cạnh đó, giá thành của các sản phẩm do mình làm ra cao, trong khi đời sống còn nhiều khó khăn. Vì thế, để duy trì và phát triển nghề đòi hỏi mọi người cần phải nêu cao tinh thần dân tộc, tự tôn với nghề. Trên tất cả, đó là ước nguyện giữ gìn bản sắc văn hóa không bị mai một và nghề đan lát, dệt vải mãi là niềm tự hào, nét đẹp của văn hóa Bahnar.

Vợ chồng nghệ nhân người Bahnar nặng tình với văn hóa dân tộc ảnh 4Các sản phẩm của nghệ nhân Đinh Đi đạt đến độ tinh xảo, mỹ thuật cao. Ảnh: Quang Thái- TTXVN

Với trình độ cũng như những đóng góp của mình, gia đình vợ chồng nghệ nhân là địa chỉ tin cậy thu hút các đoàn tham quan, nghiên cứu về nghề thủ công truyền thống của người Bahnar tìm đến. Đóng vai trò nòng cốt nên ông bà thường xuyên góp mặt tại các sự kiện văn hóa quan trọng của xã, huyện Kbang và tỉnh Kon Tum. Năm 2018, ông bà vinh dự được chọn là nghệ nhân tiêu biểu tham gia hoạt động trình diễn dệt thổ cẩm, đan lát tại Bảo tàng tỉnh nhân kỷ niệm 15 năm “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên” được UNESCO vinh danh. Đặc biệt, ông bà đã có tên trong danh sách hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú ở lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể năm 2021 của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch.

Quang Thái - Thu Hiền

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

“Tà Số - Mùa Xuân về” là chủ đề Chương trình Tết Mông năm 2026 do UBND phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung. Chương trình không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh trong dịp Tết cổ truyền của người Mông, mà còn là dịp để du khách khám phá nét đẹp nguyên sơ của Tà Số.

Điểm nhấn du lịch văn hóa từ nghề nón lá truyền thống ở Gia Lai

Điểm nhấn du lịch văn hóa từ nghề nón lá truyền thống ở Gia Lai

Làng nghề nón lá Gò Găng tại phường An Nhơn Bắc là một minh chứng điển hình cho sự bảo tồn và phát triển nghề truyền thống tại Gia Lai. Trải qua hàng trăm năm với nhiều thăng trầm, làng nghề không những không bị mai một mà ngày một phát triển, đã và đang tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân địa phương.

Nét đẹp văn hóa phong phú của người Dao Tiền nơi rẻo cao

Nét đẹp văn hóa phong phú của người Dao Tiền nơi rẻo cao

Thái Nguyên không chỉ được biết đến là thủ phủ của trà, mà còn là nơi lưu giữ những kho tàng văn hóa phi vật thể vô cùng phong phú của các dân tộc thiểu số. Tại xã miền núi Phong Quang, người Dao Tiền vẫn đang gìn giữ những nghi lễ tâm linh độc đáo, được xem là "tấm giấy thông hành" để mỗi cá nhân được cộng đồng và tổ tiên công nhận: Lễ cấp sắc và lễ cắt khẩu đường âm.

Số hóa hoạt động 'bảo tàng' Văn hóa Óc Eo để thu hút khách

Số hóa hoạt động 'bảo tàng' Văn hóa Óc Eo để thu hút khách

An Giang đang đẩy mạnh các hoạt động liên quan đến chuyển đổi số trong văn hóa và bảo tàng để giúp người dân, du khách tiếp cận dễ dàng hơn với các hiện vật, tư liệu. Ban Quản lý di tích văn hoá Óc Eo tỉnh An Giang cũng nhanh chóng xây dựng kế hoạch, triển khai nhiều giải pháp để chuyển đổi số toàn diện hoạt động của Nhà trưng bày Văn hoá Óc Eo và các điểm di tích trọng điểm của Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê.

Khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng

Khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng

Sáng 10/1, tại đảo hoa anh đào ở bản Kéo, UBND xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên, đã tổ chức khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng năm 2026, với chủ đề “Mường Phăng vào xuân - Hoa anh đào khoe sắc”. Với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phong phú, lễ hội đã thu hút hàng nghìn du khách nô nức đến dự và trải nghiệm.

Nơi gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc thù ở Lâm Đồng

Nơi gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc thù ở Lâm Đồng

Nằm ngay bên Quốc lộ 1A, tại xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng, Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm là một không gian văn hóa đặc thù, nơi lưu giữ, bảo tồn và giới thiệu những giá trị tiêu biểu của cộng đồng người Chăm. Với hệ thống hiện vật phong phú, không gian trưng bày khoa học cùng nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với đời sống bản địa, Trung tâm đang từng bước trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Thế hệ trẻ Gia Lai giữ lửa cồng chiêng

Thế hệ trẻ Gia Lai giữ lửa cồng chiêng

Cồng chiêng ngày nay không chỉ ngân vang trong các lễ hội, mà đang hiện diện ngày càng rõ nét trong đời sống đương đại. Từ buôn làng đến không gian cộng đồng, từ sinh hoạt văn hóa truyền thống đến các mô hình du lịch trải nghiệm, thế hệ trẻ đang trở thành lực lượng nòng cốt tiếp nối mạch nguồn di sản, gìn giữ và lan tỏa giá trị cồng chiêng Tây Nguyên.

Về vùng cực nam Tổ Quốc thưởng thức 2 di sản văn hóa thế giới​

Về vùng cực nam Tổ Quốc thưởng thức 2 di sản văn hóa thế giới​

An Giang là địa phương nằm ở vùng biên giới Tây Nam Tổ quốc, có 29 dân tộc cùng sinh sống, nhiều di sản văn hóa, di tích lịch sử và các lễ hội truyền thống đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Để phát triển kinh tế di sản, phát huy các giá trị di sản văn hóa, những năm qua, tỉnh An Giang luôn quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc gắn với phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng, góp phần hình thành công nghiệp văn hóa.

Vui 'Tết bản làng' cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Vui 'Tết bản làng' cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ nay đến hết tháng 1/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 1 với chủ đề “Tết bản làng”, giới thiệu tới công chúng các hoạt động đón Xuân, nghi lễ, lễ hội, phong tục tập quán… của đồng bào các dân tộc Việt Nam.

Miệt mài bảo tồn nghề gốm Churu

Miệt mài bảo tồn nghề gốm Churu

Dù đã cao tuổi, bà Ma Ly (71 tuổi, xã Quảng Lập, Lâm Đồng) vẫn miệt mài duy trì nghề làm gốm truyền thống của dân tộc Churu. Không chỉ cung cấp sản phẩm cho khách hàng, bà Ma Ly còn đón du khách trải nghiệm, truyền dạy nghề gốm truyền thống cho thế hệ trẻ trong và ngoài tỉnh.

Điện Biên đón trên 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Điện Biên đón trên 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Ngày 1/1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên phối hợp với Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) tổ chức chương trình đón du khách và chuyến bay đầu tiên đến tỉnh Điện Biên năm 2026 tại Cảng Hàng không Điện Biên.

Ca trù Đông Môn: Mạch nguồn sâu lắng được trao truyền qua các thế hệ

Ca trù Đông Môn: Mạch nguồn sâu lắng được trao truyền qua các thế hệ

Làng Đông Môn, phường Hòa Bình là cái nôi của ca trù (hay còn gọi là hát ả đào, hát ca quán…) khu vực phía Bắc. Trải qua những thăng trầm, ca trù Đông Môn vẫn là mạch nguồn sâu lắng, nuôi dưỡng, trao truyền qua bao thế hệ và trở thành "nhịp phách, nhịp đàn" trong dòng chảy văn hóa của thành phố và đất nước.

Đặc sắc Ngày hội Văn hóa các dân tộc vùng biên Sam Mứn, Điện Biên

Đặc sắc Ngày hội Văn hóa các dân tộc vùng biên Sam Mứn, Điện Biên

Ngày 28/12/2025, xã Sam Mứn (tỉnh Điện Biên) tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn lần thứ I, năm 2025, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa truyền thống, quảng bá hình ảnh quê hương, con người Sam Mứn; đồng thời tạo không gian giao lưu, gặp gỡ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Rộn ràng ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số tại bản Rào Tre

Rộn ràng ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số tại bản Rào Tre

Trong không khí hân hoan của đồng bào dân tộc Chứt đón Tết Chăm Cha Bới (Tết mừng cơm mới, tạ ơn trời đất và cầu mùa màng bội thu của đồng bào dân tộc Chứt), ngày 28/12, tại bản Rào Tre (xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh), Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh đã phối hợp tổ chức “Ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số” năm 2025.

Lưu giữ, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chứt

Lưu giữ, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chứt

Trong tiến trình bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số, việc nghiên cứu, xây dựng và đưa vào sử dụng trang phục sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào Chứt, tỉnh Quảng Trị mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ lấp đầy “khoảng trống” văn hóa suốt nhiều năm, những bộ áo quần truyền thống được nghiên cứu công phu và trao cho cộng đồng còn tạo nền tảng để các giá trị văn hóa Chứt được gìn giữ, lan tỏa, tiếp nối bền vững trong đời sống đương đại.

Bảo tồn, gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng

Bảo tồn, gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng

Việc tổ chức các lớp truyền khẩu tiếng Mảng không chỉ giúp gìn giữ ngôn ngữ, mà còn góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa và thêm tự hào về nguồn cội của mình.

Đến Mường Động tìm hiểu biểu tượng tình yêu nơi 'Đồi thông hai mộ'

Đến Mường Động tìm hiểu biểu tượng tình yêu nơi 'Đồi thông hai mộ'

“Đồi thông hai mộ” từ lâu không chỉ là một truyện thơ mà còn là một địa danh nổi tiếng của vùng Mường Động tại xóm Đằng Long, xã Nật Sơn, tỉnh Phú Thọ. Nơi đây là miền ký ức văn hóa sâu thẳm của người Mường cổ, lan tỏa không gian cư trú cổ truyền trong không gian sáp nhập mới từ Hòa Bình đến Phú Thọ - nơi những câu chuyện tình, tín ngưỡng và cảnh quan hòa quyện thành nguồn lực du lịch văn hóa đặc sắc.

Đưa di sản trở thành 'lớp học mở'

Đưa di sản trở thành 'lớp học mở'

Ngày 24/12, tại Đình cổ Hùng Lô - không gian trải nghiệm di sản văn hóa tiêu biểu vùng Đất Tổ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ tổ chức công bố Chương trình Du lịch học đường - Giáo dục di sản văn hóa vùng Đất Tổ.

Bảo tồn, nâng tầm di sản văn hóa gốm Chăm

Bảo tồn, nâng tầm di sản văn hóa gốm Chăm

Làng gốm Chăm Bàu Trúc ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa, là một trong những làng gốm cổ xưa nhất ở Đông Nam Á đến nay vẫn duy trì phương pháp sản xuất hoàn toàn thủ công với những giá trị văn hóa, kỹ thuật độc đáo. “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Sắc âm Chiêng Mường và nhạc Ngũ âm Khmer giữa lòng Hà Nội

Sắc âm Chiêng Mường và nhạc Ngũ âm Khmer giữa lòng Hà Nội

Không gian văn hóa nghệ thuật 22 Hàng Buồm (Hà Nội) những ngày qua vang lên những thanh âm rất đặc biệt – khi trầm hùng, ngân vọng của Chiêng Mường, khi rộn ràng, trang nghiêm của Nhạc Ngũ âm Khmer. Giữa lòng Thủ đô, những sắc âm đến từ núi rừng Phú Thọ và phum sóc Nam Bộ đã mang đến cho công chúng một trải nghiệm di sản sống động và đầy cảm xúc.

Đồng bào Thái trắng ở Mường Lay bảo tồn di sản văn hóa

Đồng bào Thái trắng ở Mường Lay bảo tồn di sản văn hóa

Mường Lay là thị xã nhỏ miền núi thuộc tỉnh Điện Biên, nằm yên bình bên lòng hồ thủy điện Sơn La. Đây không chỉ là nơi sinh sống của cộng đồng người Thái trắng qua hàng trăm năm mà còn là vùng đất thấm đẫm nét đẹp văn hóa. Với những di sản độc đáo như múa xòe, đàn tính tẩu... Mường Lay được ví như một bảo tàng sống, lưu giữ trọn vẹn giá trị truyền thống của dân tộc Thái giữa đại ngàn Tây Bắc.