Nằm trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024), sáng 5/5, tại phường Nguyễn Phúc, thành phố Yên Bái đã diễn ra Lễ gắn biển Di tích lịch sử Quốc gia bến Âu Lâu.
Lễ gắn biển Di tích bến Âu Lâu là dịp tuyên truyền, giáo dục truyền thống kiên cường đấu tranh bảo vệ quê hương, đất nước của cha ông cho các thế hệ mai sau. Nơi đây cũng sẽ trở thành “địa chỉ đỏ” để giáo dục lịch sử cho thế hệ trẻ, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với các thế hệ đi trước đã cống hiến, hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Di tích lịch sử bến Âu Lâu là nơi ghi dấu một thời cuộc đấu tranh chống quân xâm lược của quân và nhân dân Yên Bái cũng như của dân tộc Việt Nam. Bến Âu Lâu trước đây là con đường duy nhất đi vào khu vực phía Tây, trấn giữ vị trí cực kỳ quan trọng trong những năm kháng chiến chống Pháp. Từ nơi chỉ là một bến đò nhỏ qua lại của người dân đôi bờ dần dần trở thành điểm nối lớn nhất và thuận tiện nhất với miền Tây Yên Bái nói riêng và Tây Bắc Tổ quốc nói chung.
Trong thời kỳ từ 1930 đến 1945, bến Âu Lâu là nơi qua lại hoạt động của những nhà yêu nước và chiến sỹ cách mạng gắn bó chặt chẽ với phong trào yêu nước vùng Yên Bái, địa điểm đưa đón bí mật các cán bộ cách mạng qua lại chỉ đạo phong trào cách mạng địa phương. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi đây càng trở nên trọng yếu bởi bến Âu Lâu là nơi duy nhất có thể cẩu được các loại vũ khí hạng nặng như: Pháo mặt đất, pháo cao xạ, xe ô tô chở đạn dược, khí tài... Nơi này trở thành cầu nối quan trọng với miền Tây - nơi diễn ra nhiều chiến dịch lớn như: Chiến dịch Lý Thường Kiệt (năm 1951), Chiến dịch Tây Bắc (1952) và đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954).
Trong những năm kháng chiến chống đế quốc Mỹ, bến Âu Lâu ngày đêm chịu đạn bom khói lửa, song, tinh thần chiến đấu của con người và vùng đất nơi đây vẫn anh dũng trung kiên. Bến Âu Lâu đã chuyên chở gần 200 nghìn lượt ô tô, xe pháo các loại, hàng chục triệu tấn hàng hóa và hàng triệu người qua lại.
Sau nhiều năm, khu Di tích lịch sử Quốc gia bến Âu Lâu bộc lộ sự xuống cấp. Để tiếp tục phát huy và gìn giữ giá trị lịch sử của Di tích, UBND tỉnh Yên Bái đã giao UBND thành phố triển khai dự án đầu tư tu bổ và tôn tạo bến Âu Lâu gắn với chỉnh trang đô thị với tổng mức đầu tư gần 15 tỷ đồng. Trong đó ngân sách tỉnh hỗ trợ 50%, còn lại là ngân sách của thành phố và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Dự án tôn tạo, tu bổ Di tích lịch sử Quốc gia bến Âu Lâu được thực hiện với các hạng mục như: kè bảo vệ, sân bậc tam cấp, mở rộng khuôn viên cảnh quan, đường dạo, xây dựng bức phù điêu, biển di tích bến Âu Lâu, bốt gác, đường xuống bến, sân bến và nhiều hạng mục khác.
Tỉnh Yên Bái đã cho xây dựng tượng đài “Bến Âu Lâu lịch sử” biểu tượng cho tinh thần yêu nước, bất khuất, chiến đấu, hi sinh của quân và dân ta trong những năm tháng lịch sử oai hùng. Ngày 7/8/2012, bến Âu Lâu đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Từ đó đến nay, Di tích bến Âu Lâu luôn được các thế hệ người dân Yên Bái trân trọng bảo tồn và phát huy giá trị./.
Tuấn Anh
