Giá điện nào để đảm bảo hài hòa lợi ích?

Giá điện nào để đảm bảo hài hòa lợi ích?

Giá điện sinh hoạt cần đảm bảo minh bạch, công bằng, hài hòa lợi ích các bên. Đó là nội dung được trao đổi tại Tọa đàm “Giá điện sinh hoạt: Mức nào là hợp lý” do Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Hà Nội phối hợp với GreenID tổ chức ngày 20/8 tại Hà Nội. Tại buổi tọa đàm, các chuyên gia đã thảo luận về các phương án xây dựng biểu giá điện bán lẻ (5 bậc thang và 1 giá) được Bộ Công Thương đưa ra lấy ý kiến gần đây.

Giá điện nào để đảm bảo hài hòa lợi ích? ảnh 1Công nhân EVN HANOI kiểm tra vận hành thiết bị điện. Ảnh TTXVN

Mức 5 bậc có hợp lý?

Theo phương án đưa ra của Bộ Công Thương gồm: Phương án 1 (5 bậc), ghép bậc 1 và bậc 2 hiện hành thành bậc 1 mới (từ 0-100 kWh), giá bậc 1 mới được giữ nguyên bằng bậc 1 hiện hành; giữ nguyên giá cho các hộ có mức sử dụng điện phổ biến từ 101-200 kWh; ghép các bậc từ 201-300 kWh với bậc từ 301-400 kWh thành bậc mới; tách bậc thang trên 401 kWh thành 2 bậc mới: từ 401-700 kWh và trên 700 kWh.

PGS. TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế năng lượng, Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, việc phân chia theo bậc thang để khuyến khích người tiêu dùng sử dụng tiết kiệm điện là việc làm cần thiết trong điều kiện người dân ngày càng có thu nhập cao hơn. Đồng thời, có nhiều nhu cầu sử dụng điện hơn và nhiều nhiều máy móc thiết bị sử dụng điện hơn trong khi sản xuất điện không tăng trưởng kịp.

Tuy nhiên, với mức quy định trong biểu giá điện 5 bậc đưa ra từ Bộ Công Thương, chỉ có 1 bậc dưới mức giá bán lẻ điện bình quân cho sinh hoạt được quy định. Còn lại các bậc thang khác đều có mức giá trên mức giá bán lẻ điện bình quân cho sinh hoạt đã được Chính phủ quy định, thậm chí bậc thang thứ 4, 5 rất cao lên đến hơn 160% giá điện bình quân. Bộ Công Thương cần giải thích tại sao lại đưa ra các con số này.

Điều này làm cho giá bán lẻ điện bình quân thực tế cao hơn giá bán lẻ điện bình quân cho sinh hoạt đã được Chính phủ quy định. Để chính xác, rất cần số liệu thống kê cụ thể về các hộ gia đình tiêu thụ điện ở từng mức sử dụng trong thời gian vừa qua.

Ông Thịnh cho rằng, việc tính giá điện bậc thang như vậy không giải quyết được vấn đề về tính công khai, minh bạch trong việc đo đếm, ghi chỉ số công tơ.

Nhiều chuyên gia cho rằng, khoản chênh so với mức giá bình quân này cần được bóc tách và nộp cho Ngân sách nhà nước, minh bạch. Từ đó, Chính phủ dùng số thu đó để đầu tư cho phát triển cơ sở hạ tầng ngành điện, đầu tư cho nghiên cứu, áp dụng các biện pháp sản xuất hiện đại, tiết kiệm năng lượng, đầu tư phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới…

Theo TS. Ngô Đức Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Năng lượng, nguyên Cục trưởng Cục An toàn Kỹ thuật môi trường Bộ Công Thương, với phương án giá điện sinh hoạt theo lũy tiến 5 bậc được Bộ Công Thương đưa ra, về nguyên tắc phải đảm bảo việc người nghèo được hỗ trợ, hưởng chính sách ưu đãi của nhà nước. Đặc biệt, tổng doanh thu điện sinh hoạt của từng bậc trong các bậc thang từ khách hàng phải cân bằng với tổng doanh thu được tính theo giá điện bình quân.

“Mức 5 bậc đưa ra vẫn chưa chứng minh được nguyên tắc cơ bản nhất là doanh thu điện sinh hoạt của từng bậc trong các bậc thang từ khách hàng phải cân bằng với tổng doanh thu được tính theo giá điện bình quân,. Do đó, nhiều khả năng sẽ có lạm thu. Ngoài ra, tính theo nhiều bậc chứa đựng các yếu tố dẫn đến bất hợp lý, khó kiểm soát các bậc, lập lờ, thiếu minh bạch”, ông Lâm cho hay.

Việc áp dụng giá 5 bậc, có cải tiến hơn lũy tiến 6 bậc, xong chưa chứng minh được sự cốt lõi là phải đảm bảo giá điện bình quân không thay đổi. Ông Lâm đề xuất phương án lũy tiến theo 3 bậc là: bậc thấp hơn giá điện bình quân (từ 0 – 100 kWh); bậc bằng giá điện bình quân (từ 100 – 400 kWh) và bậc cao hơn giá điện bình quân (từ 401 kWh trở lên).

Phương án lũy tiến 3 bậc có thể ưu tiên đảm bảo tính toán đủ chi phí trong sản xuất kinh doanh của ngành điện đảm bảo có lãi, đảm bảo kinh phí tài chính hoạt động của doanh nghiệp; đồng thời minh bạch, rõ ràng, dễ tính toán…

Theo ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục quản lý giá, Bộ Tài chính:“Tôi không phản đối 3 bậc, bởi 3 bậc để tiến dần về với thị trường bán lẻ điện cạnh tranh hơn. Nhưng trước mắt, Bộ Công Thương có thể cân nhắc mức 5 bậc đang được đồng tình nhiều, nhưng phải lý giải rõ, biểu giá vẫn đảm bảo giá bình quân, mà mức giá này đã được Thủ tướng Chính phủ quy định”.

Ông Thỏa cho hay, Bộ Công Thương cần công khai giá bình quân của từng biểu giá và tổng biểu giá, giá bình quân so với giá điện sinh hoạt như thế nào… để người dân có sự so sánh. Khi đã được thông qua, chấp nhận giá điện bậc thang, thì người dân phải chấp nhận việc “nhảy tiền” khi dùng nhiều. Nếu làm biểu giá điện hợp lý thì khi “nhảy bậc”, người dân sẽ không bị sốc.

Liệu có thể triển khai điện 1 giá?

Theo ông Ngô Đức Lâm, giá điện bình quân là giá bán lẻ điện cho các nhóm khách hàng sử dụng điện; trong đó, giá điện bình quân được tính để đảm bảo cho tất cả các đơn vị điện lực và toàn ngành điện duy trì được các chi tiêu tài chính để hoạt động bình thường và có lãi để bảo đảm tái đầu tư và phúc lợi.

Giá bán điện bình quân không cố định hàng năm, hàng quý mà được điều chỉnh phù hợp có lên, có xuống. Giá này điều chỉnh khi thay đổi các yếu tố đầu vào như: giá nhiên liệu, tỷ giá thay đổi và cơ cấu nguồn điện thay đổi…

Như vậy, giá điện bình quân là quan trọng nhất để tính doanh thu cho ngành điện, giá của các nhóm khách hàng có thể tính khác nhau nhưng cuối cùng giá điện bình quân không được thay đổi.

Qua cách tính giá điện bình quân được quy định tại Quyết định 24/2017/QĐ-TTg, giá điện bình quân đã thực hiện được đầy đủ cơ chế thị trường: tính đủ các yếu tố chi phí đầu vào, có lãi, đủ điều kiện cho ngành điện hoạt động ổn định lâu dài.

“Bộ Công Thương đặt ra các phương án cho người dân lựa chọn, với 1 giá điện và biểu giá điện 5 bậc. Đặt ra như vậy, giá điện bình quân 1.864 đồng/kWh đã được thiết kế có lãi. Tuy nhiên, Bộ Công Thương lấy giá bình quân 2.890 đồng/kWh (155% và 144%) thì căn cứ nào để lựa chọn mức giá này?, các chuyên gia đặt câu hỏi.

Theo PGS. TS Nguyễn Minh Duệ, không phải ngẫu nhiên mà ngành điện đưa ra thêm phương án điện một giá để người tiêu dùng lựa chọn dưới áp lực của dư luận về hóa đơn điện tăng vọt. Điện một giá có “lý lẽ” riêng của nó khi được kỳ vọng là phương án đảm bảo công bằng nhất cho mọi đối tượng người sử dụng. Chưa kể, điện một giá có ưu điểm dễ quản lý, dễ tính toán hơn nhiều so với dùng điện bậc thang.

Tuy nhiên, cần bàn là mức một giá nào là hợp lý. Dự thảo biểu giá điện bán lẻ sinh hoạt được đưa ra vừa qua lấy ý kiến có 2 mức giá điện một giá, khoảng 2.700 đồng/kWh và 2.900 đồng/kWh. Đây là mức giá quá cao và chưa đủ căn cứ, nên các chuyên gia đã kiến nghị loại bỏ mức giá này.

“Bình quân giá bán lẻ điện sinh hoạt hiện nay là 1.864 đồng/kWh. Với giá này, ngành điện cũng đã có đủ lãi để tái đầu tư. Nếu điện đồng giá có mức cao hơn giá bán lẻ bình quân thì ngành điện sẽ tiếp tục ghi nhận lãi nhiều hơn nữa. Đây là điều chưa thỏa đáng nếu đặt trong tương quan lợi ích chung của ngành điện và người tiêu dùng. Vì vậy, cần thận trọng khi quyết định mức điện một giá”, ông Duệ nói.

Tại tọa đàm, các chuyên gia khuyến nghị, mức giá phù hợp nhất là ngang bằng với mức giá bán lẻ điện hiện nay 1.864 đồng/kWh, hoặc mức hơn 2.000 đồng/kWh chứ không thể để ở mức gần 3.000 đồng/kWh mà không có đủ thuyết phục.

Song theo ông Nguyễn Tiến Thỏa, chúng ta có thể thực hiện điện một giá khi có đủ nguồn cung điện và khi nhà nước có các chính sách hỗ trợ người nghèo, hộ chính sách thông qua cơ chế khác, không phải qua giá điện. Đồng thời, thực hiện điện một giá sẽ phải thay đổi các nguyên tắc trong Luật Điện lực, trong khi đó, những yếu tố này hiện nay là chưa thể thực hiện ngay...

Đức Dũng

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Ngôi nhà Đại đoàn kết - biểu tượng xây dựng nông thôn mới tại Ninh Bình

Ngôi nhà Đại đoàn kết - biểu tượng xây dựng nông thôn mới tại Ninh Bình

Trên những miền quê Ninh Bình đã có rất nhiều ngôi nhà khang trang được dựng nên từ chương trình xây nhà Đại đoàn kết. Đây chính là biểu tượng của sự sẻ chia, giúp những gia đình nghèo có cơ hội vươn lên trong đời sống, góp phần tô thắm thêm truyền thống đoàn kết dân tộc và là biểu tượng trong xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Điện Biên tăng tốc xây dựng trường nội trú ở biên giới

Điện Biên tăng tốc xây dựng trường nội trú ở biên giới

Hiện nay, tại các xã biên giới tỉnh Điện Biên, nhiều dự án Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở đang được triển khai đồng loạt. Với yêu cầu tiến độ cao, các đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, máy móc, đẩy nhanh tiến độ để kịp đưa công trình vào sử dụng trong năm học mới.

Chủ động dự phòng, ngăn dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng

Chủ động dự phòng, ngăn dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng

Lào Cai đang bước vào thời điểm giao mùa, thời tiết diễn biến phức tạp, một số bệnh truyền nhiễm có xu hướng mắc cao hơn so với cùng kỳ năm trước như: quai bị, tay - chân - miệng, dại, thủy đậu, tiêu chảy... Ngành Y tế Lào Cai đã và đang triển khai nhiều giải pháp phòng, chống, ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe của cộng đồng ngay từ tuyến cơ sở.

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả dông lốc, ổn định sản xuất và đời sống

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả dông lốc, ổn định sản xuất và đời sống

Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện các địa phương bị thiệt hại bởi dông lốc, mưa đá, gió giật mạnh đã chỉ đạo các lực lượng chức năng hỗ trợ, giúp đỡ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định sản xuất và đời sống. đồng thời thăm hỏi, động viên người bị thương và tiếp tục rà soát, thống kê, đánh giá thiệt hại.

Đánh thức vùng chè Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu

Đánh thức vùng chè Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu

Cây chè Shan Tuyết ở xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang được đánh giá cao nhờ điều kiện tự nhiên đặc biệt: khí hậu mát mẻ, độ cao lý tưởng và hệ sinh thái rừng nguyên sinh, tạo nên hương vị riêng biệt, khó trộn lẫn. Chính quyền và người dân địa phương đang từng bước xây dựng chuỗi liên kết, gắn với chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch trải nghiệm.

Tuyên Quang có khả năng cao xảy ra mưa đá và gió giật mạnh

Tuyên Quang có khả năng cao xảy ra mưa đá và gió giật mạnh

Ngày 3/5, nhiều khu vực của tỉnh Tuyên Quang như: Xuân Giang, Tân Trịnh, Bằng Lang, Yên Thành, Minh Xuân, Hồng Sơn, Đông Thọ, Trường Sinh, Phú Lương, Bình Ca, Bình Thuận, Minh Quang, Hồng Thái, Yên Lập... đã xuất hiện mưa rào và dông do ảnh hưởng của các vùng mây đối lưu phát triển mạnh.

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị kịp thời xử lý hiệu quả nhiều tình huống trong ngày nghỉ lễ

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị kịp thời xử lý hiệu quả nhiều tình huống trong ngày nghỉ lễ

Trong những ngày nghỉ lễ 30/4 và 1/5, cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã chủ động bám địa bàn, kịp thời hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, tham gia chữa cháy rừng và cứu nạn, cứu hộ, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, giữ bình yên địa bàn tuyến biên giới.

Điểm tựa lòng dân nơi vùng cao, biên giới Sơn La

Điểm tựa lòng dân nơi vùng cao, biên giới Sơn La

Bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, lực lượng Công an tỉnh Sơn La còn trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân tại các địa bàn vùng cao, biên giới khi xảy ra sự cố, thiên tai. Trong điều kiện địa hình phức tạp, đi lại khó khăn, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã tham gia đưa người bị nạn đi cấp cứu, hỗ trợ khắc phục hậu quả, góp phần ổn định đời sống người dân, trở thành điểm tựa vững chắc tại cơ sở.

Bữa cơm bán trú tiếp sức học sinh vùng cao đến trường

Bữa cơm bán trú tiếp sức học sinh vùng cao đến trường

Sự thay đổi từ những bữa ăn trưa tại trường đã tác động rõ nét đến đời sống của học sinh vùng cao Nghệ An. Đối với nhiều em, đó không chỉ là một bữa ăn đơn thuần mà còn là bước ngoặt trong sinh hoạt hằng ngày.

Khi doanh nghiệp ‘bắt tay’ nông dân

Khi doanh nghiệp ‘bắt tay’ nông dân

Không chỉ bao tiêu sản phẩm, nhiều doanh nghiệp đang tham gia sâu vào sản xuất, hỗ trợ vốn, kỹ thuật, tổ chức chuỗi liên kết, giúp nông dân ổn định sinh kế và phát triển bền vững. Việc tham gia sâu vào chuỗi sản xuất không chỉ giúp cả doanh nghiệp và nông dân giảm bớt rủi ro mà còn nâng sức cạnh tranh cho nông sản Việt.

Lào Cai xuất hiện mưa đá, nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở

Lào Cai xuất hiện mưa đá, nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở

Chiều 2/5, tại các xã Minh Lương, Nậm Xé (tỉnh Lào Cai) đã xảy ra mưa đá, gây ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân. Chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng đang khẩn trương hỗ trợ bà con khắc phục hậu quả, nhanh chóng ổn định cuộc sống và giảm thiểu thiệt hại.

Không gian văn hóa đa sắc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Không gian văn hóa đa sắc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Hoà trong chuỗi hoạt động mừng Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Quốc tế Lao động 1/5, chương trình dân ca, dân vũ “Xúng xính chợ phiên” tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam tái hiện sinh động không gian chợ vùng cao qua các tiết mục đan xen và hoạt động giao lưu, trải nghiệm cùng du khách.

Đổi thay trong vùng 'Căn cứ Bắc' ở Nam Tây Nguyên

Đổi thay trong vùng 'Căn cứ Bắc' ở Nam Tây Nguyên

Từng là nơi đón tiếp cán bộ, xây dựng căn cứ chiến lược cho thời kỳ kháng chiến, đến nay vùng "Căn cứ Bắc" (xã Lộc Bắc cũ, nay là xã Bảo Lâm 5, Lâm Đồng) đã vươn mình, thay da đổi thịt đem đến cuộc sống ấm no cho đồng bào các dân tộc nơi đây.

Giữ vững thế trận Biên phòng nơi tuyến đầu, bảo vệ vững chắc 'phên giậu' của Tổ quốc

Giữ vững thế trận Biên phòng nơi tuyến đầu, bảo vệ vững chắc 'phên giậu' của Tổ quốc

Trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là bước đi tất yếu nhằm tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, nhất là ở khu vực biên giới của Tổ quốc. 

Những người không ngủ nơi phên dậu Tổ quốc

Những người không ngủ nơi phên dậu Tổ quốc

Trong những ngày nghỉ lễ dịp 30/4-1/5, trên tuyến biên giới miền Tây Nghệ An, cán bộ, chiến sĩ các đồn biên phòng bước vào cao điểm trực sẵn sàng chiến đấu. Quân số được duy trì nghiêm túc 24/24 giờ, các tổ, chốt được tăng cường, sẵn sàng xử lý mọi tình huống phát sinh, không để bị động, bất ngờ.

Sắc màu nhộn nhịp nơi chợ vùng cao Tuyên Quang

Sắc màu nhộn nhịp nơi chợ vùng cao Tuyên Quang

Giữa núi non trùng điệp của Tuyên Quang, những phiên chợ vùng cao hiện lên như bức tranh sống động, đậm đà bản sắc văn hóa các dân tộc.

Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, chợ còn là không gian gặp gỡ, giao lưu, nơi lưu giữ những phong tục, tập quán và nét sinh hoạt mộc mạc, chân tình của đồng bào, tạo nên sức hút riêng cho du lịch vùng cao.

Khơi thông nguồn lực kinh tế biên mậu vùng Tây Nam của Tổ quốc

Khơi thông nguồn lực kinh tế biên mậu vùng Tây Nam của Tổ quốc

Nằm ở cửa ngõ Tây Nam đất nước, An Giang không chỉ gánh vác sứ mệnh bảo vệ chủ quyền thiêng liêng mà còn là “cầu nối” chiến lược trong dòng chảy hội nhập quốc tế. Với đường biên giới dài gần 150km, tỉnh vừa giữ vững từng tấc đất biên cương, vừa phát triển kinh tế biên mậu, nâng cao đời sống người dân vùng biên, xây dựng vùng biên giới thành “phên giậu” vững chắc của Tổ quốc.

Bàn giao 5 công trình dân sinh, sẻ chia khó khăn với người dân biên giới

Bàn giao 5 công trình dân sinh, sẻ chia khó khăn với người dân biên giới

Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), ngày 30/4, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Bộ đội Biên phòng Quảng Trị) đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và phối hợp với nhóm thiện nguyện “Vì nụ cười trẻ thơ” thành phố Hải Phòng bàn giao 5 công trình giếng khoan phục vụ dân sinh cho người dân trên địa bàn xã Hướng Phùng.