Nằm ở cửa ngõ Tây Nam đất nước, An Giang không chỉ gánh vác sứ mệnh bảo vệ chủ quyền thiêng liêng mà còn là “cầu nối” chiến lược trong dòng chảy hội nhập quốc tế. Với đường biên giới dài gần 150km, tỉnh vừa giữ vững từng tấc đất biên cương, vừa phát triển kinh tế biên mậu, nâng cao đời sống người dân vùng biên, xây dựng vùng biên giới thành “phên giậu” vững chắc của Tổ quốc.
Xây dựng đường biên giới hòa bình
An Giang có đường biên giới trên đất liền và trên sông, tiếp giáp với ba tỉnh Kandal, Takeo và Kampot của Vương quốc Campuchia.
Với hệ thống cửa khẩu, gồm: 3 cửa khẩu quốc tế Vĩnh Xương, Tịnh Biên, Hà Tiên và 3 cửa khẩu chính Khánh Bình, Vĩnh Hội Đông, Giang Thành cùng nhiều lối mở, tỉnh giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, là tuyến đầu bảo vệ an ninh quốc gia, là đầu mối giao lưu văn hóa, kinh tế với các nước trong khu vực.
Với nhận thức biên giới lãnh thổ quốc gia là thiêng liêng, bất khả xâm phạm, An Giang xác định công tác quản lý biên giới là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, xây dựng “phên giậu” hòa bình, vững chãi nơi vùng Tây Nam của Tổ quốc. Điểm sáng trong hành trình khẳng định chủ quyền là công tác phân giới cắm mốc được triển khai từ năm 2007, đến nay An Giang đã hoàn thành 58/74 mốc chính, 172 mốc phụ và 67 cọc dấu. Đặc biệt, sự kiện khánh thành cấp Nhà nước cột mốc số 314 - cột mốc cuối cùng trên tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Campuchia, đã đánh dấu một bước tiến lịch sử, là minh chứng cho sự đồng thuận và thiện chí của hai quốc gia, tạo nên nền tảng vững chắc cho sự ổn định lâu dài.
Nơi vùng biên giới, tỉnh đầu tư mạnh mẽ cơ sở hạ tầng “điện - đường - trường - trạm”… gắn với thực hiện các phong trào giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa, giúp nhân dân an tâm sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế gia đình. Các địa phương vùng biên xây dựng “thế trận lòng dân” càng trở nên vững chắc. Chính người dân là những “cột mốc sống”, cùng lực lượng vũ trang tuần tra, bảo vệ biên giới, ngăn chặn xâm canh, xâm cư và lấn chiếm.
Đại tá Doãn Đình Tránh, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang nhấn mạnh: “Việc lực lượng vũ trang (Bộ đội Biên phòng) gắn bó mật thiết với nhân dân biên giới là một nhân tố huy động sức mạnh của toàn dân và cả hệ thống chính trị vào công cuộc bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, tạo một nền tảng ổn định về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, giúp Bộ đội Biên phòng có một “hậu phương” vững chắc ngay tại chỗ. Sự tham gia của người dân giúp Bộ đội Biên phòng thực hiện hiệu quả các cuộc tuần tra, kiểm soát… từ đó quản lý chặt, ngăn chặn triệt để tình trạng xâm canh, xâm cư hay lấn chiếm biên giới. Đặc biệt, nhân dân là tai - mắt, là “cánh tay nối dài” trong đấu tranh phòng chống tội phạm, góp phần cùng Bộ đội Biên phòng ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật ở biên giới như: Buôn lậu, tội phạm ma túy, xuất nhập cảnh trái phép và mua bán người… Sự hiện diện và tai mắt của người dân giúp làm giảm đáng kể các hoạt động vi phạm pháp luật ở biên giới vốn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp”.
Bên cạnh đó, quần chúng nhân dân góp phần bảo vệ thành quả phân giới cắm mốc, cùng lực lượng chức năng kiên quyết bảo vệ các cột mốc, đảm bảo đường biên giới luôn ổn định và bền vững. Chính cư dân biên giới là những người trực tiếp giữ gìn môi trường hòa bình để phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, là lực lượng nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với biên phòng để tạo thành một “lá chắn” nhiều lớp, giữ vững toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Để duy trì một biên giới hòa bình, An Giang đã ký kết hợp tác hữu nghị với 6 địa phương của Campuchia giáp biên, tăng cường đối ngoại nhân dân, xây dựng mối quan hệ hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau, vì lợi ích hài hòa của cả hai nước, hai dân tộc Việt Nam - Campuchia.
Lãnh đạo tỉnh An Giang nhấn mạnh, việc ký kết hợp tác hữu nghị với các địa phương của Campuchia giáp biên là một bước đi chiến lược để duy trì biên giới hòa bình, ổn định và cùng phát triển. Qua đó, tỉnh tăng cường đối ngoại nhân dân, xây dựng lòng tin và tôn trọng lẫn nhau, phát triển kinh tế - xã hội hài hòa, hợp tác trên các lĩnh vực thương mại, nông nghiệp, du lịch, văn hóa… mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên. Qua đó, An Giang trở thành cầu nối quan trọng trong quan hệ hữu nghị Việt Nam - Campuchia, đóng góp vào ổn định khu vực.
Khơi thông “mạch máu” giao thương biên mậu
Cùng với xây dựng “phên giậu” hòa bình, vững chãi nơi vùng Tây Nam của Tổ quốc, An Giang khơi thông “mạch máu” giao thương, tận dụng tối đa lợi thế cửa ngõ để thúc đẩy phát triển kinh tế biên mậu. Các mặt hàng chủ lực như: Lúa gạo, thủy sản và nông sản của tỉnh không chỉ sang Campuchia mà còn vươn tới các thị trường khác trong khu vực và thế giới.
Ông Nguyễn Thống Nhất, Giám đốc Sở Công Thương An Giang khẳng định, kinh tế biên mậu không chỉ là động lực tăng trưởng thương mại mà còn là đòn bẩy thúc đẩy hội nhập, hợp tác và phát triển bền vững của tỉnh. An Giang có hệ thống cảng biển và cửa khẩu quốc tế như Vĩnh Xương, Tịnh Biên, Hà Tiên và nhiều cửa khẩu chính, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và giao thương với Campuchia, Thái Lan, Singapore… Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tập trung nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế biên mậu, tăng cường kết nối hạ tầng giao thông, tạo động lực thúc đẩy kết nối với Campuchia, góp phần đạt mục tiêu thương mại song phương giữa Việt Nam - Campuchia là 15 tỷ USD vào năm 2030.
Giai đoạn 2026 - 2030, An Giang tập trung xây dựng khu vực biên giới thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, với trọng tâm đầu tư hạ tầng giao thông kết nối, mở rộng và nâng cấp các tuyến đường đến cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, Vĩnh Xương, Khánh Bình… để hàng hóa lưu thông nhanh chóng, giảm chi phí vận tải. Đầu tư hệ thống logistics và thương mại biên giới, xây dựng kho bãi, trung tâm kiểm định, chợ biên giới hiện đại, tạo điều kiện cho xuất nhập khẩu. Tỉnh hình thành các khu kinh tế cửa khẩu gắn với sản xuất, chế biến nông sản, thủy sản, phục vụ xuất khẩu sang Campuchia và các thị trường khác; hợp tác song phương, phối hợp với các tỉnh giáp biên của Campuchia để đồng bộ hóa hạ tầng, tạo “hành lang kinh tế xuyên biên giới”. An Giang kỳ vọng từ “phên giậu bảo vệ Tổ quốc” thành cửa ngõ hội nhập, mở ra cơ hội phát triển kinh tế ổn định và bền vững.
Bộ đội Biên phòng đồn Vĩnh Xương, tỉnh An Giang, tổ chức tuần tra bảo vệ biên giới do đơn vị quản lý tại vị trí cột mốc 85.1. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN
Trong phát triển kinh tế biên mậu, Châu Đốc được định vị là trung tâm du lịch và kinh tế biên mậu quan trọng thông qua cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên. Tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng sẽ mở rộng không gian giao thương.
Tương tự, Hà Tiên phát triển trở thành trung tâm kinh tế biển - du lịch - thương mại biên giới quan trọng của vùng Tây Nam Bộ, góp phần thúc đẩy liên kết vùng và hội nhập kinh tế quốc tế. Hà Tiên đóng vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long với các nước ASEAN, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển mạnh mẽ thương mại biên mậu. Hà Tiên tập trung phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên để hình thành trung tâm giao thương quốc tế, kết nối trực tiếp với Campuchia qua cửa khẩu Hà Tiên và các tuyến đường xuyên Á.
Giám đốc Sở Công Thương An Giang Nguyễn Thống Nhất nhấn mạnh, tỉnh tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết vùng, chủ động, tích cực tham gia các tổ chức, diễn đàn, cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế, nâng cao vai trò của tỉnh trong các hoạt động này. Tỉnh chuẩn bị chu đáo các điều kiện để phối hợp tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao APEC 2027 và các sự kiện liên quan tại đặc khu Phú Quốc, tạo dấu ấn đối với bạn bè quốc tế.
An Giang mở rộng hợp tác thương mại - dịch vụ - du lịch với Campuchia, Thái Lan, Singapore; tổ chức hội chợ thương mại quốc tế tại các cửa khẩu lớn; liên kết với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long hình thành chuỗi cung ứng - chế biến - xuất khẩu. Tỉnh phối hợp đầu tư hạ tầng giao thông liên vùng kết nối đường bộ - đường thủy - đường biển và tăng cường hợp tác mạnh mẽ với các tỉnh, thành Vương quốc Campuchia.
Chủ quyền quốc gia là thiêng liêng, nhưng để giữ vững chủ quyền ấy, biên giới phải là một vùng đất giàu mạnh. Với tinh thần đoàn kết và quyết tâm chính trị cao, An Giang đang nỗ lực biến vùng đất biên cương thành một tuyến biên giới hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững, khẳng định vị thế là “cánh cửa” mở rộng ra thế giới của Tổ quốc; xây dựng An Giang thành “cửa ngõ thương mại quốc tế” của vùng Đồng bằng sông Cửu Long./.
