Kông Chro (Gia Lai): Mùa "ăn năm uống tháng"

Kông Chro (Gia Lai): Mùa "ăn năm uống tháng"
Những bộ chiêng lạc tiếng được chỉnh âm cẩn thận chuẩn bị cho mùa lễ hội. Ảnh: Hoàng Ngọc
Những bộ chiêng lạc tiếng được chỉnh âm cẩn thận chuẩn bị cho mùa lễ hội. Ảnh: Hoàng Ngọc


Tháng 11, 12 có lẽ đây là mùa nhàn rỗi nhất trong năm của người Bahnar ở huyện Kông Chro. Mùa màng vừa xong, lúa mới vàng ruộm phơi khắp các khoảng sân, chỉ còn lác đác vài đám lúa trổ muộn nên không ai còn bận tâm nhiều đến rẫy vườn. Người ta quây quần ở nhà, với xóm giềng. Nhịp sống vốn chậm ở làng càng trở nên nhàn nhã khi tới đâu cũng thấy bóng dáng già trẻ, gái trai tụm lại chuyện trò. Họ mừng thóc lúa vào nhà. Người bạn đường của tôi nói rằng, người Bahnar đang chuẩn bị mọi thứ cho mùa lễ hội-một mùa “ăn năm uống tháng” tưng bừng, kéo dài nữa lại đang tới gần.

Không phải mùa lễ hội nhưng đi tới đâu cũng gặp những đám cúng: cúng rẫy khi vừa thu hoạch xong, cúng làng, cúng cho con đi học… Cúng lớn, cúng nhỏ đều có rượu cần. Thậm chí nhàn rỗi mang rượu uống với nhau cũng không hiếm. Người Bahnar mời rượu không bằng lời. Họ cầm cần rượu đặt vào tay khách, ánh nhìn mời mọc. Hôm nay, ông Đinh Nhip-làng Nghe Nhỏ, thị trấn Kông Chro đãi rượu đám thanh niên đã giúp gia đình ông kiếm củi chất đầy gầm nhà sàn. Nói là đãi rượu nhưng chỉ có một ghè rượu to. Ông phấn khởi khi tình cờ có thêm những khách lạ. Ông nói nhà không thiếu rượu, rồi chỉ cho chúng tôi xem một hàng ghè xếp ngay ngắn trong nhà. “Rượu đó là để cho lễ hội sắp tới. Hôm nay uống chừng này thôi”-ông nói.

Năm nay người Bahnar được mùa lúa rẫy. Đã cuối mùa thu hoạch nên mỗi gia đình đã nhẩm tính được bao nhiêu bao lúa sẽ cất vào kho. Người ta nói rằng ở vùng này, lễ hội lớn hay không tùy thuộc vào mùa màng. Mùa màng bội thu hứa hẹn sẽ có một mùa lễ hội tưng bừng. Già Đinh Liếc-làng Nghe Nhỏ ngồi san đống lúa ra từng cái mẹt lớn tranh thủ cái nắng giữa trưa. Đã ở tuổi 90 với đôi tai điếc đặc, di chứng từ những năm tháng đi chiến đấu bị trúng bom đạn, nhưng ông còn khá minh mẫn. Ông phấn chấn khi nói về những ngày vui sắp tới: “Làng mình trước không có chiêng đâu, bị ăn cắp hết nên không ai dám mua nữa. Năm ngoái khi cán bộ văn hóa đến kiểm kê gì đó, thấy làng nào cũng có bộ chiêng chỉ mỗi làng mình không, cả làng rất xấu hổ. Mình đã vận động mọi người góp tiền mua chiêng, giờ thì cả làng có một bộ rồi. Hội hè gì cũng dùng một bộ đó thôi. Sau đó, có thêm một gia đình mua nữa,  là cả làng giờ đã có hai bộ”.
 
Người Bahnar ở Kông Chro năm nay được mùa lúa rẫy nên sẽ có lễ mừng lúa mới tưng bừng. Ảnh: Hoàng Ngọc
Người Bahnar ở Kông Chro năm nay được mùa lúa rẫy nên sẽ có lễ mừng lúa mới tưng bừng. Ảnh: Hoàng Ngọc

Không khí chộn rộn trước mùa lễ hội còn bắt đầu từ việc chỉnh chiêng-thứ nhạc khí làm nên linh hồn cho lễ hội. Nghệ nhân Đinh Keo-người làng Bơ Yang (thị trấn Kông Chro) lôi đồ nghề từ trong chiếc túi vải chuẩn bị chỉnh bộ chiêng cho gia đình ông Đinh Yang Hà ở làng Nghe Nhỏ. Cứ ngỡ là việc riêng của ông với gia đình chủ chiêng, nhưng chỉ một lát sau, dân làng đã kéo đến chật ngôi nhà sàn rộng rãi, không quên mang theo những ghè rượu lớn, nhỏ. Trong lúc nghệ nhân làm công việc của mình, mọi người không ai bảo ai xếp rượu thành một dãy giữa nhà, quanh góc cột, thản nhiên nhập cuộc rượu. Chỉ mất một giờ đồng hồ, Đinh Keo đã sửa xong tiếng cho bộ chiêng được chủ nhà mới mua ở Quảng Nam về, chuẩn bị cho mùa lễ hội.

Đêm mỗi lúc một khuya, nhưng cuộc rượu như chỉ vừa bắt đầu. Men rượu làm cho con người hưng phấn, họ hát hò bằng tiếng mẹ đẻ, họ xoang ngay bên đống lửa nhỏ nơi góc bếp. Nghệ nhân Đinh Keo kể: “Sắp tới các làng đều có các lễ hội lớn, hết mừng lúa mới (quai) là đến mừng năm mới (sơ mah kơ cham), qua Tết lại đến lễ bỏ mả (mứt sa mát), lễ mừng chiến thắng (tơ nơ)… Giờ này, ngoài ủ rượu, chuẩn bị heo bò, người ta phải kiểm tra chiêng ché trong nhà. Chiêng nào sai tiếng đều phải sửa. Mình đi cơ sở (ông hiện là Trưởng ban Dân vận Huyện ủy-P.V) luôn mang theo bộ đồ nghề chỉnh chiêng bên mình, phòng khi có gia đình nào đó cần mình sẽ giúp. Mấy hôm nay ngày nào mình cũng chỉnh vài bộ, có ngày nhiều tới 5-6 bộ”.

Đêm ở Kông Chro mang lại dư cảm rất lạ. Những ngôi nhà sàn im lìm trong màn đêm đặc quánh. Khí lạnh như thấm vào từng tế bào. Có tiếng rì rầm rất khẽ từ đâu đưa lại, không biết là tiếng người hay tiếng gió. Trên đường về, miên man nghĩ đến những ngày vui sắp tới của người Bahnar, những ngày say sưa quên trời đất.
Báo Gia Lai điện tử

Có thể bạn quan tâm

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Tại thành phố Cần Thơ, Phật giáo Nam tông tiếp tục thể hiện rõ vai trò trụ cột trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Không chỉ là điểm tựa tâm linh thiêng liêng, thiết chế này còn là không gian giáo dục, bảo vệ di sản và thắt chặt đại đoàn kết dân tộc.

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Ngày 30/5, thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ ngày 1 - 30/6, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 6 với chủ đề “Ngày hội gia đình”, hướng tới chào mừng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) vừa tổ chức công bố và trao Quyết định công nhận Câu lạc bộ Văn hóa truyền thống S’tiêng Tân Hưng. Câu lạc bộ được thành lập với 35 thành viên, trong đó Ban Chủ nhiệm gồm 7 thành viên do chị Điểu Thị Hồng giữ vai trò Chủ nhiệm.

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Tận dụng nguồn nguyên liệu cỏ bàng sẵn có ở các vùng biên giới (giáp ranh Campuchia) thuộc tỉnh An Giang, người dân địa phương đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ như, túi xách thời trang, giỏ, ví và nhiều loại vật dụng gia đình, đồ trang trí nội thất… tạo nguồn thu nhập, ổn định cuộc sống.

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Là điểm sáng trong phong trào “Hát Xoan học đường” của tỉnh Phú Thọ, Trường Tiểu học Gia Cẩm, phường Việt Trì đã đưa những làn điệu Xoan cổ hòa vào nhịp sống học đường, để tiếng trống phách và câu hát giao duyên mỗi ngày ngân vang dưới mái trường gần 2.000 học sinh.

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Ngày 28/5, Bảo tàng Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Triển lãm “Cồng chiêng Tây Nguyên - Thanh âm từ đại ngàn”. Sự kiện diễn ra tại Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh đến hết ngày 28/6.

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Cuối tháng 5, những cánh đồng lúa ở Sơn La mang đến vẻ đẹp say đắm lòng người, với sắc vàng của mùa lúa chuẩn bị chín cùng sắc xanh mướt trải dài khắp các bản làng của núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, tạo nên bức tranh thiên nhiên yên bình, thơ mộng và đẹp đến nao lòng.

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Giữa núi rừng biên giới Pà Vầy Sủ (Tuyên Quang), những điệu múa truyền thống, tiếng khèn, câu hát dân gian vẫn được các em học sinh nâng niu gìn giữ mỗi ngày. Từ mái trường vùng cao, tình yêu văn hóa dân tộc đang được thầy cô và cộng đồng bền bỉ trao truyền, góp phần gìn giữ mạch nguồn bản sắc nơi biên cương Tổ quốc.

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Trong dòng chảy hiện đại, việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số luôn là một hành trình nhiều tâm huyết. Với cộng đồng người S’tiêng tại Đồng Nai, những điệu múa, lời ca không chỉ là nét đẹp truyền thống mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ. Suốt hơn ba năm qua, Câu lạc bộ văn hóa người S’tiêng BP đã trở thành nơi “giữ lửa” văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của dân tộc mình.

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Sáng 24/5/2026, vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19 diễn ra sôi động tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ. Đây là điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026. 

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Giữa vùng đất đầy nắng gió, Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh nổi bật với kiến trúc độc đáo, không gian thanh tịnh và những giá trị văn hóa đặc sắc. Không chỉ là trung tâm của đạo Cao Đài, nơi đây còn trở thành điểm đến hấp dẫn để du khách tìm hiểu tín ngưỡng, khám phá nét đẹp kiến trúc, văn hóa cũng như đời sống tinh thần đặc trưng của vùng Nam Bộ, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi năm.

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Sợi dây kết nối hồn thiêng di sản

Sợi dây kết nối hồn thiêng di sản

Cùng sự phát triển kinh tế, Đồng Nai đang thổi bùng luồng sinh khí mới vào đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số bằng việc tích cực phục dựng và duy trì các lễ hội truyền thống đặc sắc. Các địa phương không chỉ bảo tồn trọn vẹn kho tàng văn hóa phong phú của 37 dân tộc anh em, mà còn tạo sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện.

Giữ hồn di sản giữa nhịp sống hiện đại

Giữ hồn di sản giữa nhịp sống hiện đại

Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có nhiều chuyển biến tích cực. Từ việc hoàn thiện quy hoạch, tu bổ di tích đến đẩy mạnh xã hội hóa và gắn bảo tồn với phát triển du lịch, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của vùng Đất Tổ đang tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Chợ phiên - nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa vùng cao Tây Bắc

Chợ phiên - nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa vùng cao Tây Bắc

Giữa núi rừng Tây Bắc trùng điệp, trên dải đất biên cương Lai Châu nơi 20 dân tộc cùng sinh sống, những phiên chợ vùng cao từ lâu đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của đồng bào các dân tộc. Trong điều kiện địa hình đồi núi chia cắt, giao thông đi lại còn nhiều khó khăn, chợ phiên không chỉ đơn thuần là nơi trao đổi hàng hóa mà đã trở thành không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào vùng cao Lai Châu.

Kết nối hợp tác trong bảo tồn văn hóa Chăm

Kết nối hợp tác trong bảo tồn văn hóa Chăm

Ngày 18/5, nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5) với chủ đề “Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ”, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) tổ chức sự kiện văn hóa - khoa học nhằm tôn vinh giá trị di sản và khẳng định mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị.

Giữ hồn khèn Mông nơi sân trường vùng cao

Giữ hồn khèn Mông nơi sân trường vùng cao

Giữa cái nắng đầu hè trên miền đá cực Bắc, sân Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Sủng Là, xã Sà Phìn (Tuyên Quang) lại rộn ràng bởi những thanh âm đặc biệt. Tiếng khèn Mông sau lúc ngập ngừng đã ngân lên thành nhịp, hòa cùng tiếng cười của những đứa trẻ vùng cao khiến không gian ngôi trường nhỏ giữa cao nguyên đá trở nên sống động, vui tươi hơn.

Hoang phế Bảo tàng Phù Cát

Hoang phế Bảo tàng Phù Cát

Từng được kỳ vọng là nơi lưu giữ giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương, đồng thời phục vụ nhu cầu tham quan, giáo dục truyền thống cho học sinh và người dân trên địa bàn, nhưng thời gian gần đây, Bảo tàng Phù Cát (xã Phù Cát, tỉnh Gia Lai) lại rơi vào tình trạng xuống cấp, hoang hóa với thời gian.

Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm được tổ chức với quy mô cấp quốc gia

Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm được tổ chức với quy mô cấp quốc gia

UBND tỉnh Khánh Hòa đang phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chuẩn bị tổ chức “Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI” với quy mô cấp quốc gia. Thông qua các hoạt động của ngày hội, tỉnh hướng tới quảng bá nét đẹp văn hóa, con người đồng bào Chăm đến người dân và du khách trong, ngoài nước; đồng thời góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.