Phú Yên bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số

Trình diễn trống đôi đồng bào Ba Na ở huyện Đồng Xuân (Phú Yên). Ảnh: TTXVN phát
Trình diễn trống đôi đồng bào Ba Na ở huyện Đồng Xuân (Phú Yên). Ảnh: TTXVN phát

Vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi Phú Yên là địa bàn cư trú lâu đời của 3 dân tộc chính gồm Ê Đê, Chăm và Ba Na. Đến nay, cộng đồng các dân tộc phát triển đa dạng và phong phú với 33 dân tộc anh em, trong đó có 32 dân tộc thiểu số, trên 60.000 người sinh sống, chiếm gần 7% dân số toàn tỉnh. Mỗi dân tộc có sắc thái văn hóa riêng, góp phần tạo nên sự đa dạng, phong phú cho nền văn hóa của địa phương.

Phú Yên bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số ảnh 1Trình diễn trống đôi đồng bào Ba Na ở huyện Đồng Xuân (Phú Yên). Ảnh: TTXVN phát

Đa dạng văn hóa

Ngày hội Đoàn kết thanh niên dân tộc thiểu số tỉnh Phú Yên do Tỉnh Đoàn và Ban Dân tộc tỉnh phối hợp tổ chức tại huyện Sông Hinh có sự tham gia của hơn 300 đoàn viên đến từ các xã Ea Lâm, Ea Bar, Ea Ly và Ea Lâm. Bên cạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, Ngày hội còn là dịp để các bạn trẻ người đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây trình diễn trang phục, nhạc cụ truyền thống và giao lưu văn hóa.

Chị Ksor Hờ BLứ, người Ê Đê, xã Ea Ly cho biết, tham gia Ngày hội Đoàn kết thanh niên dân tộc thiểu số tỉnh Phú Yên, chị chọn trang phục truyền thống của dân tộc mình để biểu diễn văn nghệ và tham gia các phần thi. Bộ trang phục này là thành quả của người Ê Đê bao đời nay và thường được mặc trong dịp lễ hội, ngày trọng đại trong gia đình. Chị BLứ tự hào khi khoác trên mình bộ trang phục của đồng bào và luôn luôn biết ơn, ghi nhớ các thế hệ đi trước đã để lại nét văn hóa truyền thống đặc sắc này.

Trong văn hóa của người Ê Đê tại Phú Yên, bộ trang phục truyền thống được dệt bằng thổ cẩm từ những người thợ tỉ mẩn, tinh tế và thường có hai màu chủ đạo là đen và chàm. Áo của phụ nữ có thiết kế xẻ ngang từ bờ vai trái sang bờ vai phải. Khi mặc, áo ôm sát vào thân hình các cô gái và buông xuôi dài đến thắt lưng. Tay áo ngắn, tương đối hẹp, phần cổ áo cao, rộng và dễ mặc. Trên nền màu chàm, áo được trang trí bằng đường viền kết hợp dải hoa văn nhỏ bằng sợi màu đỏ, trắng, vàng ở cổ áo, bả vai, cánh tay, cửa tay và gấu áo.

Theo Phó Bí thư Tỉnh Đoàn Võ Duy Kha, huyện Sông Hinh là nơi sinh sống lâu đời của nhiều dân tộc thiểu số. Đồng bào nơi đây đã tạo nên đời sống văn hóa phong phú, độc đáo. Đặc biệt là các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể như cồng chiêng, đàn tính, tù và, các bộ sử thi và trang phục truyền thống bằng thổ cẩm. Trang phục thổ cẩm của đồng bào thiểu số nơi đây có nhiều nét đặc trưng bởi hoa văn trang trí cầu kỳ và màu sắc tươi đẹp. Nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng tại các nhà rông ở từng buôn, làng góp phần giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa riêng của từng dân tộc anh em trên địa bàn. Ngày hội được tổ chức là dịp để các dân tộc giao lưu, học hỏi và phát huy giá trị truyền thống.

Trong các dịp lễ hội như đâm trâu, mừng lúa mới hay Ngày hội đại đoàn kết dân tộc, đồng bào Ba Na, Chăm tại huyện Đồng Xuân trình diễn nghệ thuật mùa trống đôi và cồng chiêng. Đây là nét văn hóa truyền thống độc đáo, toát lên sự phóng khoáng, ngẫu hứng, món ăn tinh thần không thể thiếu của đồng bào thiểu số nơi đây.

Phú Yên bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số ảnh 2Văn hóa cồng chiêng của đồng bào dân tộc thiểu số tại Phú Yên. Ảnh: TTXVN phát

Theo ông Đoàn Văn Tươi, già làng người Ba Na thuộc xã Đa Lộc (huyện Đồng Xuân), trống đôi gồm trống đực và trống cái. Người múa trống đôi phải là nam giới có sức khỏe tốt bởi trong quá trình múa trống, họ phải thực hiện, kết hợp nhuần nhuyễn các động tác phức tạp.

Nghệ thuật trình diễn trống đôi kết hợp với cồng ba, chiêng năm của người Chăm và Ba Na (huyện Đồng Xuân) được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 2/2016. Nghệ thuật này đã và đang trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng độc đáo của vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi Phú Yên, thu hút đông đảo du khách tham gia tìm hiểu, trải nghiệm, góp phần vào sự phát triển văn hóa, du lịch địa phương. Do đó, việc bảo tồn và phát huy các giá trị của nghệ thuật trống đôi, cồng ba, chiêng năm là cần thiết, cấp bách.

Phát huy giá trị

Ngành Văn hóa tỉnh Phú Yên và các địa phương luôn quan tâm, thực hiện nhiều chủ trương, chính sách nhằm giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số miền núi.

Để bảo tồn và phát triển Di sản văn hóa phi vật thể trống đôi, cồng ba, chiêng năm, UBND huyện Đồng Xuân thực hiện nhiều đề án về phát triển văn hóa, du lịch gắn với nghệ thuật này. Địa phương tích cực tuyên truyền, vận động người dân tham gia tìm kiếm, sưu tầm và bảo tồn các loại nhạc cụ trống, cồng, chiêng; vệ sinh môi trường, giữ gìn buôn làng xanh sạch đẹp. Ngành Văn hóa huyện phối hợp với các già làng kiện toàn đội cồng chiêng, vận động thanh thiếu niên tham gia. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thường xuyên mở lớp tập huấn, truyền dạy cách trình diễn trống đôi, cồng ba, chiêng năm cho con em đồng bào dân tộc thiểu số Chăm và Ba Na tại các buôn, làng ở huyện Đồng Xuân.

Đối với nghề dệt thổ cẩm ở huyện Sông Hinh, địa phương xác định là nghề truyền thống tạo nên giá trị văn hóa đặc trưng trong trang phục truyền thống của người phụ nữ Ê Đê nói riêng và các dân tộc cùng sinh sống nơi đây nói chung. Do vậy, ngành Văn hóa huyện xúc tiến thành lập Câu lạc bộ dệt thổ cẩm với nhiều thành viên tham gia. Địa phương thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa cộng đồng, tạo điều kiện cho các sản phẩm từ nghề dệt thổ cẩm thu hút du khách, từng bước tìm được đầu ra ổn định để người dân yên tâm làm nghề, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Phú Yên bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số ảnh 3 Tiết mục múa truyền thống của người Tày tại Phú Yên. Ảnh: Tường Quân – TTXVN

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Yên, ngành Văn hóa thực hiện nhiều đề án, kế hoạch, chương trình của UBND tỉnh về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa miền núi như: Bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số Việt Nam trong giai đoạn hiện nay; Hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2021 - 2030; Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2022 - 2023.

Định kỳ 3 năm, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc thiểu số trên địa bàn. Đây là dịp để cộng đồng dân tộc thiểu số tái hiện lại cuộc sống hằng ngày như: Lễ mừng lúa mới, lễ cầu mưa và các hoạt động văn hóa ý nghĩa khác. Sở tổ chức cho đồng bào dân tộc Chăm tham gia Ngày hội văn hóa Chăm tại tỉnh Ninh Thuận, Tuần Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản văn hóa Việt Nam, Ngày hội văn hóa các dân tộc thiếu số miền Trung, Ngày hội trình diễn cây Nêu và giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch các dân tộc Việt Nam… tại địa phương và các tỉnh khác trong cả nước.

Bà Nguyễn Thị Hồng Thái chia sẻ thêm, mới đây, vào tháng 7/2023, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng kế hoạch thực hiện Dự án Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch trên địa bàn giai đoạn 2023 - 2025 (Dự án 6). Đây là một trong những dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030.

Thực hiện Dự án 6, ngành Văn hóa tỉnh Phú Yên sẽ phối hợp với các địa phương phục dựng Lễ hội Xuống đồng của người Tày, Nùng tại huyện Sông Hinh; tổ chức lớp truyền dạy cồng chiêng tại huyện Sơn Hòa; xây dựng mô hình tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa đặc thù dân tộc thiểu số tại huyện Sơn Hòa; xây dựng câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại huyện Đồng Xuân; tổ chức lớp tập huấn dệt thổ cẩm tại huyện Đồng Xuân, huyện Sông Hinh…

Các hoạt động này góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh, từng bước thu hẹp khoảng cách về thụ hưởng văn hóa của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với vùng đồng bằng.

Tường Quân

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Để di sản hát then, đàn tính tiếp tục truyền lửa trong thời đại công nghệ số

Để di sản hát then, đàn tính tiếp tục truyền lửa trong thời đại công nghệ số

Cao Bằng được biết đến là quê hương của hát then, đàn tính. Để lời then tiếng tính không chỉ vang lên ở mỗi nếp nhà, mà còn lan tỏa sâu rộng, những nghệ nhân, người truyền lửa cùng sự định hướng của ngành du lịch và chính quyền các cấp đã góp phần gìn giữ giá trị bền vững của quê hương giữa dòng chảy hiện đại.

Rà soát việc thực hiện khuyến nghị của UNESCO ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đăk Nông

Rà soát việc thực hiện khuyến nghị của UNESCO ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đăk Nông

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với các chuyên gia Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng các tuyến, điểm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Đây là hoạt động quan trọng nhằm rà soát việc thực hiện các khuyến nghị của UNESCO, chuẩn bị cho kỳ tái thẩm định danh hiệu dự kiến diễn ra vào năm 2027.

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Sáng 2/6, Ban tổ chức Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật viết về Lai Châu tổ chức lễ phát động cuộc thi với chủ đề “Lai Châu - Mạch nguồn văn hóa, tiềm năng, động lực phát triển”. Lễ phát động được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến từ điểm cầu tỉnh đến điểm cầu 36 xã, phường trong tỉnh.

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Tại thành phố Cần Thơ, Phật giáo Nam tông tiếp tục thể hiện rõ vai trò trụ cột trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Không chỉ là điểm tựa tâm linh thiêng liêng, thiết chế này còn là không gian giáo dục, bảo vệ di sản và thắt chặt đại đoàn kết dân tộc.

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Ngày 30/5, thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ ngày 1 - 30/6, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 6 với chủ đề “Ngày hội gia đình”, hướng tới chào mừng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) vừa tổ chức công bố và trao Quyết định công nhận Câu lạc bộ Văn hóa truyền thống S’tiêng Tân Hưng. Câu lạc bộ được thành lập với 35 thành viên, trong đó Ban Chủ nhiệm gồm 7 thành viên do chị Điểu Thị Hồng giữ vai trò Chủ nhiệm.

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Tận dụng nguồn nguyên liệu cỏ bàng sẵn có ở các vùng biên giới (giáp ranh Campuchia) thuộc tỉnh An Giang, người dân địa phương đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ như, túi xách thời trang, giỏ, ví và nhiều loại vật dụng gia đình, đồ trang trí nội thất… tạo nguồn thu nhập, ổn định cuộc sống.

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Là điểm sáng trong phong trào “Hát Xoan học đường” của tỉnh Phú Thọ, Trường Tiểu học Gia Cẩm, phường Việt Trì đã đưa những làn điệu Xoan cổ hòa vào nhịp sống học đường, để tiếng trống phách và câu hát giao duyên mỗi ngày ngân vang dưới mái trường gần 2.000 học sinh.

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Ngày 28/5, Bảo tàng Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Triển lãm “Cồng chiêng Tây Nguyên - Thanh âm từ đại ngàn”. Sự kiện diễn ra tại Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh đến hết ngày 28/6.

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Cuối tháng 5, những cánh đồng lúa ở Sơn La mang đến vẻ đẹp say đắm lòng người, với sắc vàng của mùa lúa chuẩn bị chín cùng sắc xanh mướt trải dài khắp các bản làng của núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, tạo nên bức tranh thiên nhiên yên bình, thơ mộng và đẹp đến nao lòng.

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Giữa núi rừng biên giới Pà Vầy Sủ (Tuyên Quang), những điệu múa truyền thống, tiếng khèn, câu hát dân gian vẫn được các em học sinh nâng niu gìn giữ mỗi ngày. Từ mái trường vùng cao, tình yêu văn hóa dân tộc đang được thầy cô và cộng đồng bền bỉ trao truyền, góp phần gìn giữ mạch nguồn bản sắc nơi biên cương Tổ quốc.

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Trong dòng chảy hiện đại, việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số luôn là một hành trình nhiều tâm huyết. Với cộng đồng người S’tiêng tại Đồng Nai, những điệu múa, lời ca không chỉ là nét đẹp truyền thống mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ. Suốt hơn ba năm qua, Câu lạc bộ văn hóa người S’tiêng BP đã trở thành nơi “giữ lửa” văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của dân tộc mình.

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Sáng 24/5/2026, vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19 diễn ra sôi động tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ. Đây là điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026. 

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Giữa vùng đất đầy nắng gió, Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh nổi bật với kiến trúc độc đáo, không gian thanh tịnh và những giá trị văn hóa đặc sắc. Không chỉ là trung tâm của đạo Cao Đài, nơi đây còn trở thành điểm đến hấp dẫn để du khách tìm hiểu tín ngưỡng, khám phá nét đẹp kiến trúc, văn hóa cũng như đời sống tinh thần đặc trưng của vùng Nam Bộ, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi năm.

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Sợi dây kết nối hồn thiêng di sản

Sợi dây kết nối hồn thiêng di sản

Cùng sự phát triển kinh tế, Đồng Nai đang thổi bùng luồng sinh khí mới vào đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số bằng việc tích cực phục dựng và duy trì các lễ hội truyền thống đặc sắc. Các địa phương không chỉ bảo tồn trọn vẹn kho tàng văn hóa phong phú của 37 dân tộc anh em, mà còn tạo sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện.

Giữ hồn di sản giữa nhịp sống hiện đại

Giữ hồn di sản giữa nhịp sống hiện đại

Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có nhiều chuyển biến tích cực. Từ việc hoàn thiện quy hoạch, tu bổ di tích đến đẩy mạnh xã hội hóa và gắn bảo tồn với phát triển du lịch, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của vùng Đất Tổ đang tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Chợ phiên - nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa vùng cao Tây Bắc

Chợ phiên - nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa vùng cao Tây Bắc

Giữa núi rừng Tây Bắc trùng điệp, trên dải đất biên cương Lai Châu nơi 20 dân tộc cùng sinh sống, những phiên chợ vùng cao từ lâu đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của đồng bào các dân tộc. Trong điều kiện địa hình đồi núi chia cắt, giao thông đi lại còn nhiều khó khăn, chợ phiên không chỉ đơn thuần là nơi trao đổi hàng hóa mà đã trở thành không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào vùng cao Lai Châu.

Kết nối hợp tác trong bảo tồn văn hóa Chăm

Kết nối hợp tác trong bảo tồn văn hóa Chăm

Ngày 18/5, nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5) với chủ đề “Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ”, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) tổ chức sự kiện văn hóa - khoa học nhằm tôn vinh giá trị di sản và khẳng định mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị.