Long An: Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc Đờn ca tài tử

Long An: Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc Đờn ca tài tử

Hàng năm, tại Đình Vạn Phước (xã Mỹ Lệ, huyện Cần Đước), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Long An tổ chức Liên hoan Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh mở rộng. Khác với nhiều năm trước (là cuộc thi giữa các đơn vị), năm 2023, Liên hoan là nơi giao lưu gặp gỡ, nơi thể hiện niềm đam mê của các tài tử đờn, tài tử ca với Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Nơi thể hiện niềm đam mê

Tại vùng đất Cần Đước, cách đây trên trăm năm, Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại (một nhạc quan của triều đình Huế) đã dừng chân, sinh sống và dạy nhạc vào những năm cuối thế kỷ XIX. Ông cùng với các nghệ nhân, nhạc sĩ chỉnh lý, bổ sung và hoàn chỉnh 20 bài bản tổ, sáng tác 8 bài ngự và truyền dạy cho nhiều thế hệ học trò. Ông là người có công rất lớn trong việc gây dựng và phát triển nền âm nhạc tài tử Nam Bộ độc đáo. Để quảng bá, tôn vinh bộ môn nghệ thuật này, đồng thời tỏ lòng thành kính, tri ân Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh phối hợp với UBND huyện Cần Đước tổ chức Liên hoan đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Long An mở rộng nhân húy kỵ Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại (ngày 16 tháng Giêng).

Long An: Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc Đờn ca tài tử ảnh 1Tiết mục giao lưu của Ban Đờn ca tài tử huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An. Ảnh: Thanh Bình - TTXVN

Sau 2 năm bị gián đoạn do dịch COVID-19, Liên hoan năm nay có sự tham gia của 12 ban đờn ca tài tử trong và ngoài tỉnh với gần 150 nghệ nhân, tài tử đờn, tài tử ca. Tài tử ca Trà Thanh Nhàn (Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, lần đầu được tham gia Liên hoan nhân ngày húy kỵ nhạc sư Nguyễn Quang Đại, chị thấy hạnh phúc, vinh dự, hồi hộp và xúc động. Dù đi hát từ năm 2007 nhưng chị chủ yếu hát Cải lương bởi hát Đờn ca tài tử khó hơn, cần độ chính xác cao, hát phải đúng. Liên hoan là nơi giúp những nghệ nhân như chị học hỏi, trau dồi kinh nghiệm, thể hiện tình yêu, niềm đam mê đối với Di sản văn hóa dân tộc.

Tài tử đờn Lâm Diễm Trinh, Ban đờn ca tài tử tỉnh Bình Thuận năm nay 24 tuổi, nhưng đã có gần 10 năm học và chơi đàn tranh. Được xem là thế hệ kế thừa những tài tử ca của Ban đờn ca tài tử tỉnh sau này, Diễm Trinh cảm thấy vô cùng tự hào và cố gắng sống hết mình với Đờn ca tài tử. Diễm Trinh cho biết, được tham gia Ban đờn ca tài tử của tỉnh, chị có điều kiện học hỏi các cô chú, anh chị đi trước. Từ trước đến nay, chị chỉ mới tham gia liên hoan cấp xã, huyện. Được tham gia cấp tỉnh là cơ hội tốt giúp thế hệ đi sau như chị học hỏi, trau dồi kinh nghiệm.

Long An: Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc Đờn ca tài tử ảnh 2Tiết mục biểu diễn của Ban đờn ca tài tử tỉnh Long An. Ảnh (tư liệu): Đức Hạnh-TTXVN

Phó Chủ tịch UBND huyện Cần Đước Nguyễn Minh Vương cho biết, Liên hoan trở thành ngày hội văn hóa truyền thống của giới Đờn ca tài tử trong khu vực suốt 27 năm qua. Lãnh đạo địa phương luôn tạo điều kiện thuận lợi để Liên hoan Đờn ca tài tử thành công tốt đẹp. Đây là dịp để nối kết bền chặt tình cảm giữa huyện Cần Đước với bạn bè, du khách gần xa trong giao lưu văn hóa và hợp tác phát triển kinh tế.

Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc

Long An là một trong những chiếc nôi của nhạc tài tử Nam Bộ với sự có mặt của Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại, người đã đào tạo nên nhiều thế hệ tài năng, góp phần giữ gìn và phát huy di sản chung của dân tộc.

Là thành viên Ban đờn ca tài tử tỉnh Long An, tài tử ca Huỳnh Lý (sinh năm 1995) hiện là giáo viên trường Tiểu học Thuận Bình (huyện Thạnh Hóa). Từ khi học Đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh, chị đã nuôi dưỡng niềm đam mê ca hát bằng việc tham gia các lớp học ngoại khóa do thầy, cô Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. Tốt nghiệp Đại học, chị tiếp tục ở lại học thêm và trau dồi bộ môn nghệ thuật này. Chị được tuyển chọn vào Ban Đờn ca tài tử tỉnh Long An từ năm 2021. Huỳnh Lý cho biết, do cha mẹ rất mê vọng cổ nên chị được nghe, tiếp xúc và nuôi dưỡng tình yêu với loại hình nghệ thuật này từ nhỏ.

Long An: Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc Đờn ca tài tử ảnh 3Đờn ca tài tử là loại hình khác hẳn với các bộ môn khác, sàn diễn có thể biểu diễn dưới bóng mát của cây, trên con thuyền trên sông hoặc trong đêm trăng sáng. Ảnh: Minh Đức-TTXVN

Theo Ban tổ chức, các đơn vị tham gia Liên hoan năm nay thể hiện năng lực nghệ thuật theo tinh thần giao lưu học hỏi, cống hiến cho giới thưởng ngoạn và quần chúng nhân dân những nét tinh túy, tuyệt kỹ nhất của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, góp phần nâng cao chất lượng của Liên hoan.

Nhà nghiên cứu Võ Trường Kỳ, Chi hội trưởng Chi hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tỉnh Long An, Trưởng Ban tham vấn Liên hoan cho biết, chất lượng Liên hoan năm nay được nâng lên. Các đội có trình độ ngang nhau. Lực lượng kế thừa phát triển. Đó là dấu hiệu đáng mừng từ khi nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Theo Chi hội trưởng Chi hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tỉnh Long An, do diễn ra nhân Ngày giỗ của Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại, các đội đã chọn các vở với nhiều nội dung hay, hình thức tốt được đầu tư, chuẩn bị chu đáo từ trang phục đến nhạc cụ để dâng lên báo công Tổ nghiệp. Tham gia Liên hoan năm nay, đa số các tài tử đờn trẻ tốt nghiệp Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, được đào tạo bài bản về chơi nhạc cũng như kỹ năng trình diễn.

Tại Long An, phong trào Đờn ca tài tử luôn phát huy thế mạnh và luôn được chính quyền quan tâm phát triển lực lượng kế thừa. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chủ động tham mưu tỉnh cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn xây dựng phong trào tại cơ sở. Từ năm 2016 đến nay, tỉnh đã tổ chức nhiều cuộc thi, liên hoan ở cơ sở về Đờn ca tài tử, thu hút nhiều đối tượng tham gia; đồng thời, tuyên truyền bằng nhiều hình thức như: cổ động trực quan, tuyên truyền lưu động, sân khấu hóa, tập huấn, giao lưu, tọa đàm, phát hành đĩa đờn ca tài tử; tổ chức các cuộc thi sáng tác bài ca tài tử, hướng dẫn sách dạy và học về tài tử...

Long An: Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc Đờn ca tài tử ảnh 4Biểu diễn đờn ca tài tử. Ảnh: Đức Tám-TTXVN

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Long An Nguyễn Anh Dũng cho rằng, thời gian tới, địa phương cùng với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các bộ, ngành liên quan đề xuất đưa nghệ thuật Đờn ca tài tử vào học đường, ban hành chủ trương chung cho 21 tỉnh, thành phố phía Nam cùng thực hiện đồng bộ. Bên cạnh đó, Long An tạo điều kiện cho những nghệ nhân giỏi nghề của 21 tỉnh, thành phố được góp mặt, giao lưu văn hóa dân tộc nhân các sự kiện trong và ngoài nước; phát hành CD và in ấn sách chuẩn về 20 bài bản tổ của nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ. Tỉnh xem xét, tháo gỡ những vướng mắc, bất cập trong các quy định đã ban hành, có chính sách đãi ngộ cho những nghệ nhân nòng cốt có hoàn cảnh khó khăn, giúp họ giữ vững tinh thần và ngọn lửa đam mê để thực hành tốt công tác bảo tồn Di sản văn hóa dân tộc.

Đức Hạnh

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Giữ vững danh hiệu toàn cầu từ những việc làm cụ thể

Giữ vững danh hiệu toàn cầu từ những việc làm cụ thể

Giữa trùng điệp đá tai mèo nơi địa đầu cực Bắc, Cao nguyên đá Đồng Văn không chỉ là một vùng địa chất độc đáo, mà còn là một “bảo tàng sống” lưu giữ ký ức hàng trăm triệu năm của trái đất, hòa quyện với đời sống văn hóa của các cộng đồng dân tộc.

Xây dựng Măng Đen trở thành khu du lịch quốc gia với hệ sinh thái đặc sắc

Xây dựng Măng Đen trở thành khu du lịch quốc gia với hệ sinh thái đặc sắc

Tối 30/4, UBND xã Măng Đen tổ chức chương trình nghệ thuật “Măng Đen – Khát vọng vươn xa”. Đây là hoạt động trọng tâm trong chuỗi các sự kiện văn hóa – nghệ thuật của Khu du lịch sinh thái Măng Đen nhân dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam – Thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026) và Ngày Quốc tế Lao động 1/5.

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Đây là sự kiện quan trọng, điểm nhấn trong chuỗi “Lễ hội 5 mùa” của phường Sa Pa, góp phần đẩy mạnh kích cầu, xúc tiến và quảng bá du lịch trên địa bàn phường, khu vực và của cả tỉnh.

Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì

Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì

Ngày 28/4, tại Hà Nội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề: "Hành trình di sản: Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì".

Địa chỉ đỏ trên 'tọa độ lửa' biên giới Tây Nam

Địa chỉ đỏ trên 'tọa độ lửa' biên giới Tây Nam

Nằm dưới những hàng thốt nốt cổ thụ tại xã Ô Lâm (tỉnh An Giang), chùa Snayđonkum - “chùa B-52” từng là “tọa độ lửa” kiên cường, nơi thắt chặt tình đoàn kết Kinh - Khmer trong những năm tháng kháng chiến hào hùng. Trải qua nửa thế kỷ, ngôi chùa mãi là biểu tượng cho ý chí quật cường và sức sống mãnh liệt của vùng đất Bảy Núi An Giang.

Lễ hội Khèn Mông - nơi hội tụ của sắc màu văn hóa

Lễ hội Khèn Mông - nơi hội tụ của sắc màu văn hóa

Giữa không gian cổ kính của phố cổ Đồng Văn (khu vực thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang cũ, nay là xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang), khi những dãy nhà trình tường nhuốm màu thời gian còn vương hơi sương sớm, tiếng khèn Mông lại cất lên, khi trầm lắng, khi rộn ràng, như một mạch chảy âm thầm nối quá khứ với hiện tại.

Măng Đen – Bản giao hưởng đại ngàn

Măng Đen – Bản giao hưởng đại ngàn

Nhân dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và Giải phóng miền Nam, Thống nhất Đất nước, tại Khu du lịch sinh thái Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, Ủy ban nhân dân xã Măng Đen tổ chức các hoạt động văn hóa, du lịch; trong đó, điểm nhấn là Lễ hội đường phố với chủ đề “Măng Đen – Bản giao hưởng đại ngàn”. Lễ hội có sự tham gia của 300 nghệ nhân tại các thôn, các em học sinh và các ca sĩ, nghệ sĩ.

Triển lãm 'Hương sắc vùng cao' sẽ diễn ra tại Sơn La từ ngày 8 - 10/5

Triển lãm 'Hương sắc vùng cao' sẽ diễn ra tại Sơn La từ ngày 8 - 10/5

Thông tin từ Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Triển lãm “Hương sắc vùng cao” sẽ diễn ra từ ngày 8 - 10/5/2026, tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, tổ dân phố 7, phường Mộc Sơn, tỉnh Sơn La. Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La chỉ đạo Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức.

Âm vang đại ngàn trong đêm hội 'Đại ngàn Reo'

Âm vang đại ngàn trong đêm hội 'Đại ngàn Reo'

Tối 25/4, chương trình nghệ thuật “Đại ngàn Reo”– điểm nhấn của Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026 diễn ra trong không khí sôi động, đậm sắc màu đại ngàn.

Giữ hồn chữ Thái cổ nơi miền Tây Nghệ An

Giữ hồn chữ Thái cổ nơi miền Tây Nghệ An

Từng đứng trước nguy cơ mai một, song tiếng Thái Lai Tay ở Nghệ An đã phục hồi và được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời được mã hóa trong hệ thống ký tự toàn cầu. Thành quả ấy không chỉ là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn văn hóa, mà còn là kết tinh của những nỗ lực âm thầm, bền bỉ của nhiều cá nhân, cộng đồng tâm huyết với di sản dân tộc.

Sôi động lễ hội đường phố 'Măng Đen - Bản giao hưởng đại ngàn'

Sôi động lễ hội đường phố 'Măng Đen - Bản giao hưởng đại ngàn'

Ngày 25/4, tại Khu du lịch sinh thái Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi), UBND xã Măng Đen tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Điểm nhấn của chương trình là Lễ hội đường phố với chủ đề “Măng Đen - Bản giao hưởng đại ngàn”, mang đến cho du khách không gian văn hóa đậm đà bản sắc của đồng bào nơi núi rừng.

Độc đáo lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui tại Di tích Plei Ơi

Độc đáo lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui tại Di tích Plei Ơi

Ngày 25/4, tại Khu Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Plei Ơi, UBND xã Chư A Thai (Gia Lai) tổ chức Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui năm 2026 với nhiều hoạt động phong phú, đậm bản sắc văn hóa Tây Nguyên, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Ẩm thực 'Lan tỏa hương vị Xứ Dừa'

Khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Ẩm thực 'Lan tỏa hương vị Xứ Dừa'

Tối 24/4, tại Công viên Mỹ Hóa, phường Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long, Lễ khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Ẩm thực năm 2026 với chủ đề “Lan tỏa hương vị Xứ Dừa” đã diễn ra. Đây là hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và 140 năm Ngày Quốc tế lao động (1/5/1886 - 1/5/2026).

Bắc Hoa - vẻ đẹp nguyên sơ từ nếp nhà đất đến nhịp sống bản địa

Bắc Hoa - vẻ đẹp nguyên sơ từ nếp nhà đất đến nhịp sống bản địa

Nép mình giữa những triền núi xanh ngát và những thửa ruộng uốn lượn, thôn Bắc Hoa thuộc xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh vẫn còn lưu giữ trọn vẹn nhịp sống mộc mạc của người dân miền sơn cước. Từ nếp nhà đất, mái ngói phủ rêu đến tiếng cười trẻ nhỏ, tất cả tạo nên một không gian văn hóa chân thực, giàu cảm xúc. Trong định hướng phát triển du lịch nông thôn gắn với bảo tồn bản sắc, Bắc Hoa có tiềm năng trở thành điểm đến trải nghiệm - nơi du khách không chỉ “đi để ngắm” mà còn “ở để cảm”, “sống để hiểu” về đời sống bản địa.

Hát Xoan phục vụ du khách dịp Lễ hội Đền Hùng 2026

Hát Xoan phục vụ du khách dịp Lễ hội Đền Hùng 2026

Trong không khí linh thiêng của Giỗ Tổ Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ tổ chức chuỗi hoạt động trình diễn hát Xoan làng cổ, tạo điểm nhấn văn hóa đặc sắc phục vụ nhân dân và du khách thập phương; đồng thời tiếp tục khẳng định những nỗ lực bền bỉ trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới.Tái hiện đầy đủ các chặng Xoan truyền thống

Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra tại Khánh Hòa

Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra tại Khánh Hòa

Thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra từ ngày 26 - 28/6 tại Khánh Hòa, với sự tham gia của 7 tỉnh, thành phố có đông đồng bào Chăm sinh sống gồm: Khánh Hòa, Gia Lai, Lâm Đồng, Tây Ninh, An Giang, Đắk Lắk và Thành phố Hồ Chí Minh.

Giữ lửa Shan tuyết, mở đường du lịch Cao Bồ

Giữ lửa Shan tuyết, mở đường du lịch Cao Bồ

Trong tiết trời se lạnh của vùng cao Tây Côn Lĩnh, khi sương sớm còn lững lờ trên những triền núi, ngày 20/4, người dân xã Cao Bồ (Tuyên Quang) rộn ràng bước vào Lễ hội “Miền chè di sản” lần thứ III năm 2026. Không gian đậm bản sắc văn hóa cùng những bếp lửa sao chè đỏ hồng đã trở thành điểm nhấn cuốn hút, níu chân đông đảo người dân và du khách.

Quảng bá nét độc đáo văn hóa Vĩnh Long tại Hà Nội

Quảng bá nét độc đáo văn hóa Vĩnh Long tại Hà Nội

Giữa không gian Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP. Hà Nội), chương trình giao lưu với chủ đề “Cùng chung niềm vui” đã giới thiệu, quảng bá nét đặc sắc văn hóa đồng bào các dân tộc tỉnh Vĩnh Long đến đông đảo người dân Thủ đô.

Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam 19/4: Nghi thức buộc chỉ cổ tay của người Ơ Đu

Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam 19/4: Nghi thức buộc chỉ cổ tay của người Ơ Đu

Trong đời sống văn hóa của cộng đồng dân tộc Ơ Đu – một trong những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cư trú chủ yếu tại bản Văng Môn (xã Nga My, tỉnh Nghệ An) - nghi thức buộc chỉ cổ tay không chỉ là phong tục mà còn là biểu tượng sâu sắc của niềm tin tâm linh, sự gắn kết cộng đồng và quan niệm về con người trong vũ trụ.

‘Tiếng vọng buôn làng’ ngân vang trong không gian văn hoá dân tộc

‘Tiếng vọng buôn làng’ ngân vang trong không gian văn hoá dân tộc

Trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hoá các dân tộc Việt Nam (19/4/2026), người dân và du khách đã có dịp thưởng thức nhiều chương trình giao lưu nghệ thuật đặc sắc, nổi bật là chương trình giao lưu “Tiếng vọng buôn làng” của đồng bào Chu Ru (tỉnh Lâm Đồng) cùng các dân tộc Tây Nguyên.

Tái hiện Lễ hội ok-om-bok của dân tộc Khmer tỉnh Vĩnh Long

Tái hiện Lễ hội ok-om-bok của dân tộc Khmer tỉnh Vĩnh Long

Ngày 18/4/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội), nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam 19/4, diễn ra hoạt động tái hiện Lễ hội ok-om-bok (cúng trăng) của dân tộc Khmer tỉnh Vĩnh Long. Lễ Ok Om Bok không chỉ là nghi lễ tâm linh thể hiện lòng biết ơn vị thần mặt trăng trong tín ngưỡng của đồng bào Khmer mà là dịp để gắn kết tình làng nghĩa xóm, bảo tồn giá trị văn hóa của đồng bào Khmer.