Miệt mài giữ lửa dân ca

Bằng tình yêu cháy bỏng với những câu hò, điệu ví quê hương, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Thị Minh Nguyệt (sinh năm 1947, ở phường Tân Giang, thành phố Hà Tĩnh) hơn nửa đời người luôn miệt mài với những làn điệu dân ca. Đến nay, đã gần 80 tuổi nhưng bà Nguyệt vẫn tích cực “giữ lửa” dân ca ví giặm, trao truyền và sáng tạo những giá trị tinh thần mới cho thế hệ trẻ.

vna_potal_hon_nua_doi_dam_me_giu_lua_dan_ca_vi_giam_7731984.jpg
Năm nay đã 77 tuổi đời nhưng bà Đặng Thị Minh Nguyệt vẫn hăng say tham gia các phong trào văn hóa, văn nghệ ở địa phương. Ảnh: TTXVN phát

Lớn lên bằng lời ru của bà, của mẹ, tình yêu dân ca luôn cháy bỏng trong cô gái trẻ Minh Nguyệt. Năm 1968, bà làm Bí thư Đoàn xóm Bình Minh, xã Thạch Bình và gia nhập câu lạc bộ dân ca. Giữa những năm tháng chiến tranh gian khổ, tiếng hát của bà Đặng Thị Minh Nguyệt và các thành viên trong câu lạc bộ đã động viên tinh thần của quân và dân địa phương.

Chiến tranh kết thúc, bà Nguyệt đi học nghề y, công tác tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Tĩnh và tham gia đội văn nghệ của ngành Y tế Hà Tĩnh. Thời điểm đó, với năng khiếu soạn lời của mình và từ thực tế những thành tựu của ngành Đông y Hà Tĩnh, bà Nguyệt đã soạn lời cho tổ khúc dân ca ví, giặm ca ngợi những người thầy thuốc Đông y. Bài hát sau đó đã được lan tỏa mạnh mẽ trong ngành Y tế Hà Tĩnh và được nhiều người yêu thích.

Năm 1994, sau khi nghỉ hưu, bà Nguyệt càng có nhiều thời gian hơn để theo đuổi đam mê của mình. Năm 2014, với mong muốn tạo ra một không gian để những người yêu dân ca ví giặm có thể giao lưu, học hỏi và cùng nhau giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, bà Nguyệt đã thành lập câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm phường Tân Giang.

vna_potal_hon_nua_doi_dam_me_giu_lua_dan_ca_vi_giam_7731983.jpg
Với những cống hiến miệt mài cho dân ca, năm 2022, bà Đặng Thị Minh Nguyệt được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. Ảnh: Hoàng Ngà - TTXVN

Ban đầu, câu lạc bộ chỉ có 15 thành viên, chủ yếu là những người lớn tuổi, nhưng bằng sự tâm huyết của Chủ nhiệm Đặng Thị Minh Nguyệt, câu lạc bộ ngày càng phát triển, thu hút thêm nhiều thành viên mới, trong đó có cả những bạn trẻ. Từ năm 2014 đến nay, câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm phường Tân Giang thường xuyên tổ chức các buổi tập luyện, tham gia các cuộc thi, truyền dạy và góp phần tạo nên phong trào sinh hoạt văn hóa sôi nổi tại địa phương.

Bà Phan Thư Hiền, Chi hội trưởng Chi hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tại Hà Tĩnh chia sẻ: Tuy tuổi cao, nhưng hiện nay Nghệ nhân Ưu tú Minh Nguyệt vẫn là tấm gương sáng về việc nỗ lực gìn giữ và bảo tồn di sản Dân ca Ví, Giặm ở thành phố Hà Tĩnh. Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm phường Tân Giang do Nghệ nhân Ưu tú Minh Nguyệt chủ nhiệm là nòng cốt tiêu biểu trong phong trào hát dân ca ở Hà Tĩnh. Câu lạc bộ đã tham dự nhiều cuộc thi, hội diễn và đạt nhiều giải thưởng xuất sắc như giải Nhất tập thể Liên hoan các Câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm toàn tỉnh năm 2020; giải Nhì Liên hoan dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh năm 2016…

Ở vai trò là người truyền dạy dân ca ví, giặm, bà Nguyệt là một người thầy tận tâm. Câu lạc bộ của bà vì thế thu hút nhiều em nhỏ ở các địa phương khác đến tham gia sinh hoạt. Theo lời mời của các trường học, bà Nguyệt còn thường xuyên về dạy dân ca cho các em học sinh. Nhiều em có tố chất và giọng hát dân ca hay được bà phát hiện, rèn giũa như em Đan Nguyên (hiện là sinh viên Đại học Huế), cháu Lê Quỳnh Như, 10 tuổi, học sinh Trường Tiểu học Thạch Văn, huyện Thạch Hà.

Bên cạnh việc biểu diễn, bà Nguyệt còn sáng tác và biên soạn nhiều làn điệu dân ca mới, phù hợp với thị hiếu của khán giả hiện đại, góp phần làm giàu thêm kho tàng dân ca ví, giặm của quê hương.

Nghệ nhân Ưu tú Đặng Thị Minh Nguyệt chia sẻ: "Soạn lời mới cho dân ca cũng là một cách để dân ca trường tồn trong đời sống hiện đại. Bên cạnh việc am hiểu về các làn điệu, tôi cũng phải tìm hiểu và có vốn kiến thức nhất định thì lời bài dân ca được soạn ra mới thực sự mang hơi thở cuộc sống".

vna_potal_hon_nua_doi_dam_me_giu_lua_dan_ca_vi_giam_7731986.jpg
Là chủ nhiệm câu lạc bộ Dân ca Ví Giặm phường Tân Giang, bà Nguyệt luôn tích cực trong việc truyền dạy dân ca cho thế hệ trẻ. Ảnh: TTXVN phát

Bà Nguyệt bày tỏ, dân ca là một phần không thể thiếu của cuộc sống, là linh hồn của dân tộc, cầu nối giữa các thế hệ. Qua những làn điệu dân ca, chúng ta có thể cảm nhận được tình yêu quê hương, đất nước, những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Vì vậy, để bảo tồn dân ca, không chỉ cần có tài năng mà còn cần có sự tâm huyết, lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm.

Để dân ca ví giặm ngày càng tỏa sáng, nhất là trong cuộc sống hiện đại như ngày nay, nhiều loại hình âm nhạc mới thu hút giới trẻ, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Thị Minh Nguyệt mong muốn các câu lạc bộ, nghệ nhân dân gian sẽ nhận được sự quan tâm nhiều hơn nữa từ xã hội. Bà hy vọng giới trẻ sẽ dành nhiều thời gian hơn để khám phá các làn điệu dân ca cổ truyền của dân tộc, khi đó các em sẽ yêu thích và đam mê dân ca. Nghệ nhân Ưu tú Minh Nguyệt cũng mong muốn, mỗi trường học sẽ có một câu lạc bộ dân ca, lan tỏa dạy và học dân ca trong trường học chính là cách làm hiệu quả nhất để giữ gìn văn hóa dân tộc.

Hoàng Ngà

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Văn hóa Chăm: 'Mỏ vàng' còn nhiều dư địa khai mở

Văn hóa Chăm: 'Mỏ vàng' còn nhiều dư địa khai mở

Là những địa phương sở hữu kho tàng văn hóa Chăm độc đáo và phong phú, những năm qua Khánh Hòa và Lâm Đồng đã có nhiều giải pháp để thu hút các nguồn lực đầu tư, tạo giá trị gia tăng từ kho tàng văn hóa.

Xây dựng văn hóa, con người trở thành sức mạnh nội sinh

Xây dựng văn hóa, con người trở thành sức mạnh nội sinh

Sau hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ hiện trở thành địa phương có không gian văn hóa rộng lớn, hội tụ nhiều giá trị đặc sắc của vùng đất cội nguồn dân tộc, văn hóa đồng bằng Bắc Bộ và văn hóa miền núi Tây Bắc. 

Giữ hồn văn hóa Chăm từ những 'di sản sống'

Giữ hồn văn hóa Chăm từ những 'di sản sống'

Văn hóa Chăm là một bộ phận quan trọng trong nền văn hóa đa dạng của Việt Nam. Trải qua nhiều thế kỷ, hệ thống di sản văn hóa Chăm vẫn lưu giữ những giá trị độc đáo về lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng.

Du lịch bền vững nhìn từ di sản Phật giáo Nam tông Khmer

Du lịch bền vững nhìn từ di sản Phật giáo Nam tông Khmer

Hàng trăm năm qua, những mái chùa Phật giáo Nam tông vừa là điểm tựa tín ngưỡng, vừa là nơi lưu giữ di sản của đồng bào Khmer. Giờ đây, khi “guồng quay” du lịch chạm đến từng phum sóc, những không gian thiêng liêng ấy nhanh chóng trở thành điểm đến đầy sức hút.

Biến khó khăn thành lợi thế, Tây Yên Tử chuyển mình mạnh mẽ

Biến khó khăn thành lợi thế, Tây Yên Tử chuyển mình mạnh mẽ

Đồng bào dân tộc Dao ở xã Tây Yên Tử (tỉnh Bắc Ninh) sở hữu nhiều di sản văn hóa đặc sắc. Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào người Dao, nhất là việc gìn giữ tiếng nói, trang phục, nghề thêu, dân ca và các nghi lễ truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng... Đây cũng là việc cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 7/1/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam.

Không để mai một di sản văn hóa quý báu của cha ông

Không để mai một di sản văn hóa quý báu của cha ông

Câu lạc bộ múa dân tộc xã Nha Bích (thành phố Đồng Nai) ra đời năm 2021, đến nay đã thu hút 35 thành viên, chia thành nhóm múa đương đại và nhóm múa dân tộc. Đây là lực lượng nòng cốt đoàn kết, tập hợp thanh niên là người đồng bào dân tộc thiểu số xã Nha Bích.

Để di sản hát then, đàn tính tiếp tục truyền lửa trong thời đại công nghệ số

Để di sản hát then, đàn tính tiếp tục truyền lửa trong thời đại công nghệ số

Cao Bằng được biết đến là quê hương của hát then, đàn tính. Để lời then tiếng tính không chỉ vang lên ở mỗi nếp nhà, mà còn lan tỏa sâu rộng, những nghệ nhân, người truyền lửa cùng sự định hướng của ngành du lịch và chính quyền các cấp đã góp phần gìn giữ giá trị bền vững của quê hương giữa dòng chảy hiện đại.

Rà soát việc thực hiện khuyến nghị của UNESCO ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đăk Nông

Rà soát việc thực hiện khuyến nghị của UNESCO ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đăk Nông

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với các chuyên gia Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng các tuyến, điểm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Đây là hoạt động quan trọng nhằm rà soát việc thực hiện các khuyến nghị của UNESCO, chuẩn bị cho kỳ tái thẩm định danh hiệu dự kiến diễn ra vào năm 2027.

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Sáng 2/6, Ban tổ chức Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật viết về Lai Châu tổ chức lễ phát động cuộc thi với chủ đề “Lai Châu - Mạch nguồn văn hóa, tiềm năng, động lực phát triển”. Lễ phát động được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến từ điểm cầu tỉnh đến điểm cầu 36 xã, phường trong tỉnh.

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Tại thành phố Cần Thơ, Phật giáo Nam tông tiếp tục thể hiện rõ vai trò trụ cột trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Không chỉ là điểm tựa tâm linh thiêng liêng, thiết chế này còn là không gian giáo dục, bảo vệ di sản và thắt chặt đại đoàn kết dân tộc.

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Ngày 30/5, thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ ngày 1 - 30/6, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 6 với chủ đề “Ngày hội gia đình”, hướng tới chào mừng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) vừa tổ chức công bố và trao Quyết định công nhận Câu lạc bộ Văn hóa truyền thống S’tiêng Tân Hưng. Câu lạc bộ được thành lập với 35 thành viên, trong đó Ban Chủ nhiệm gồm 7 thành viên do chị Điểu Thị Hồng giữ vai trò Chủ nhiệm.

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Tận dụng nguồn nguyên liệu cỏ bàng sẵn có ở các vùng biên giới (giáp ranh Campuchia) thuộc tỉnh An Giang, người dân địa phương đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ như, túi xách thời trang, giỏ, ví và nhiều loại vật dụng gia đình, đồ trang trí nội thất… tạo nguồn thu nhập, ổn định cuộc sống.

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Là điểm sáng trong phong trào “Hát Xoan học đường” của tỉnh Phú Thọ, Trường Tiểu học Gia Cẩm, phường Việt Trì đã đưa những làn điệu Xoan cổ hòa vào nhịp sống học đường, để tiếng trống phách và câu hát giao duyên mỗi ngày ngân vang dưới mái trường gần 2.000 học sinh.

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Ngày 28/5, Bảo tàng Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Triển lãm “Cồng chiêng Tây Nguyên - Thanh âm từ đại ngàn”. Sự kiện diễn ra tại Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh đến hết ngày 28/6.

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Cuối tháng 5, những cánh đồng lúa ở Sơn La mang đến vẻ đẹp say đắm lòng người, với sắc vàng của mùa lúa chuẩn bị chín cùng sắc xanh mướt trải dài khắp các bản làng của núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, tạo nên bức tranh thiên nhiên yên bình, thơ mộng và đẹp đến nao lòng.

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Giữa núi rừng biên giới Pà Vầy Sủ (Tuyên Quang), những điệu múa truyền thống, tiếng khèn, câu hát dân gian vẫn được các em học sinh nâng niu gìn giữ mỗi ngày. Từ mái trường vùng cao, tình yêu văn hóa dân tộc đang được thầy cô và cộng đồng bền bỉ trao truyền, góp phần gìn giữ mạch nguồn bản sắc nơi biên cương Tổ quốc.

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Trong dòng chảy hiện đại, việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số luôn là một hành trình nhiều tâm huyết. Với cộng đồng người S’tiêng tại Đồng Nai, những điệu múa, lời ca không chỉ là nét đẹp truyền thống mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ. Suốt hơn ba năm qua, Câu lạc bộ văn hóa người S’tiêng BP đã trở thành nơi “giữ lửa” văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của dân tộc mình.

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Sáng 24/5/2026, vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19 diễn ra sôi động tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ. Đây là điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026. 

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Giữa vùng đất đầy nắng gió, Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh nổi bật với kiến trúc độc đáo, không gian thanh tịnh và những giá trị văn hóa đặc sắc. Không chỉ là trung tâm của đạo Cao Đài, nơi đây còn trở thành điểm đến hấp dẫn để du khách tìm hiểu tín ngưỡng, khám phá nét đẹp kiến trúc, văn hóa cũng như đời sống tinh thần đặc trưng của vùng Nam Bộ, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi năm.

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.