Miệt mài giữ lửa dân ca

Bằng tình yêu cháy bỏng với những câu hò, điệu ví quê hương, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Thị Minh Nguyệt (sinh năm 1947, ở phường Tân Giang, thành phố Hà Tĩnh) hơn nửa đời người luôn miệt mài với những làn điệu dân ca. Đến nay, đã gần 80 tuổi nhưng bà Nguyệt vẫn tích cực “giữ lửa” dân ca ví giặm, trao truyền và sáng tạo những giá trị tinh thần mới cho thế hệ trẻ.

vna_potal_hon_nua_doi_dam_me_giu_lua_dan_ca_vi_giam_7731984.jpg
Năm nay đã 77 tuổi đời nhưng bà Đặng Thị Minh Nguyệt vẫn hăng say tham gia các phong trào văn hóa, văn nghệ ở địa phương. Ảnh: TTXVN phát

Lớn lên bằng lời ru của bà, của mẹ, tình yêu dân ca luôn cháy bỏng trong cô gái trẻ Minh Nguyệt. Năm 1968, bà làm Bí thư Đoàn xóm Bình Minh, xã Thạch Bình và gia nhập câu lạc bộ dân ca. Giữa những năm tháng chiến tranh gian khổ, tiếng hát của bà Đặng Thị Minh Nguyệt và các thành viên trong câu lạc bộ đã động viên tinh thần của quân và dân địa phương.

Chiến tranh kết thúc, bà Nguyệt đi học nghề y, công tác tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Tĩnh và tham gia đội văn nghệ của ngành Y tế Hà Tĩnh. Thời điểm đó, với năng khiếu soạn lời của mình và từ thực tế những thành tựu của ngành Đông y Hà Tĩnh, bà Nguyệt đã soạn lời cho tổ khúc dân ca ví, giặm ca ngợi những người thầy thuốc Đông y. Bài hát sau đó đã được lan tỏa mạnh mẽ trong ngành Y tế Hà Tĩnh và được nhiều người yêu thích.

Năm 1994, sau khi nghỉ hưu, bà Nguyệt càng có nhiều thời gian hơn để theo đuổi đam mê của mình. Năm 2014, với mong muốn tạo ra một không gian để những người yêu dân ca ví giặm có thể giao lưu, học hỏi và cùng nhau giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, bà Nguyệt đã thành lập câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm phường Tân Giang.

vna_potal_hon_nua_doi_dam_me_giu_lua_dan_ca_vi_giam_7731983.jpg
Với những cống hiến miệt mài cho dân ca, năm 2022, bà Đặng Thị Minh Nguyệt được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. Ảnh: Hoàng Ngà - TTXVN

Ban đầu, câu lạc bộ chỉ có 15 thành viên, chủ yếu là những người lớn tuổi, nhưng bằng sự tâm huyết của Chủ nhiệm Đặng Thị Minh Nguyệt, câu lạc bộ ngày càng phát triển, thu hút thêm nhiều thành viên mới, trong đó có cả những bạn trẻ. Từ năm 2014 đến nay, câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm phường Tân Giang thường xuyên tổ chức các buổi tập luyện, tham gia các cuộc thi, truyền dạy và góp phần tạo nên phong trào sinh hoạt văn hóa sôi nổi tại địa phương.

Bà Phan Thư Hiền, Chi hội trưởng Chi hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tại Hà Tĩnh chia sẻ: Tuy tuổi cao, nhưng hiện nay Nghệ nhân Ưu tú Minh Nguyệt vẫn là tấm gương sáng về việc nỗ lực gìn giữ và bảo tồn di sản Dân ca Ví, Giặm ở thành phố Hà Tĩnh. Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm phường Tân Giang do Nghệ nhân Ưu tú Minh Nguyệt chủ nhiệm là nòng cốt tiêu biểu trong phong trào hát dân ca ở Hà Tĩnh. Câu lạc bộ đã tham dự nhiều cuộc thi, hội diễn và đạt nhiều giải thưởng xuất sắc như giải Nhất tập thể Liên hoan các Câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm toàn tỉnh năm 2020; giải Nhì Liên hoan dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh năm 2016…

Ở vai trò là người truyền dạy dân ca ví, giặm, bà Nguyệt là một người thầy tận tâm. Câu lạc bộ của bà vì thế thu hút nhiều em nhỏ ở các địa phương khác đến tham gia sinh hoạt. Theo lời mời của các trường học, bà Nguyệt còn thường xuyên về dạy dân ca cho các em học sinh. Nhiều em có tố chất và giọng hát dân ca hay được bà phát hiện, rèn giũa như em Đan Nguyên (hiện là sinh viên Đại học Huế), cháu Lê Quỳnh Như, 10 tuổi, học sinh Trường Tiểu học Thạch Văn, huyện Thạch Hà.

Bên cạnh việc biểu diễn, bà Nguyệt còn sáng tác và biên soạn nhiều làn điệu dân ca mới, phù hợp với thị hiếu của khán giả hiện đại, góp phần làm giàu thêm kho tàng dân ca ví, giặm của quê hương.

Nghệ nhân Ưu tú Đặng Thị Minh Nguyệt chia sẻ: "Soạn lời mới cho dân ca cũng là một cách để dân ca trường tồn trong đời sống hiện đại. Bên cạnh việc am hiểu về các làn điệu, tôi cũng phải tìm hiểu và có vốn kiến thức nhất định thì lời bài dân ca được soạn ra mới thực sự mang hơi thở cuộc sống".

vna_potal_hon_nua_doi_dam_me_giu_lua_dan_ca_vi_giam_7731986.jpg
Là chủ nhiệm câu lạc bộ Dân ca Ví Giặm phường Tân Giang, bà Nguyệt luôn tích cực trong việc truyền dạy dân ca cho thế hệ trẻ. Ảnh: TTXVN phát

Bà Nguyệt bày tỏ, dân ca là một phần không thể thiếu của cuộc sống, là linh hồn của dân tộc, cầu nối giữa các thế hệ. Qua những làn điệu dân ca, chúng ta có thể cảm nhận được tình yêu quê hương, đất nước, những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Vì vậy, để bảo tồn dân ca, không chỉ cần có tài năng mà còn cần có sự tâm huyết, lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm.

Để dân ca ví giặm ngày càng tỏa sáng, nhất là trong cuộc sống hiện đại như ngày nay, nhiều loại hình âm nhạc mới thu hút giới trẻ, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Thị Minh Nguyệt mong muốn các câu lạc bộ, nghệ nhân dân gian sẽ nhận được sự quan tâm nhiều hơn nữa từ xã hội. Bà hy vọng giới trẻ sẽ dành nhiều thời gian hơn để khám phá các làn điệu dân ca cổ truyền của dân tộc, khi đó các em sẽ yêu thích và đam mê dân ca. Nghệ nhân Ưu tú Minh Nguyệt cũng mong muốn, mỗi trường học sẽ có một câu lạc bộ dân ca, lan tỏa dạy và học dân ca trong trường học chính là cách làm hiệu quả nhất để giữ gìn văn hóa dân tộc.

Hoàng Ngà

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Lễ hội Hoa Ban Điện Biên hứa hẹn nhiều điểm nhấn mới

Lễ hội Hoa Ban Điện Biên hứa hẹn nhiều điểm nhấn mới

Lễ hội Hoa Ban năm 2026 sẽ được tỉnh Điện Biên tổ chức từ ngày 20 - 26/3 với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phong phú, quy mô lớn, diễn ra trên địa bàn toàn tỉnh. Lễ hội là sự kiện văn hóa - du lịch tiêu biểu, góp phần tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc và quảng bá hình ảnh Điện Biên trong giai đoạn phát triển mới.

Tạo sức lan tỏa niềm tin, niềm tự hào về Đảng

Tạo sức lan tỏa niềm tin, niềm tự hào về Đảng

Chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, từ ngày 10 - 30/1, các đội chiếu phim lưu động thuộc Trung tâm Văn hóa - Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức đợt chiếu phim Việt Nam phục vụ đông đảo người dân trên địa bàn tỉnh.

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

“Tà Số - Mùa Xuân về” là chủ đề Chương trình Tết Mông năm 2026 do UBND phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung. Chương trình không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh trong dịp Tết cổ truyền của người Mông, mà còn là dịp để du khách khám phá nét đẹp nguyên sơ của Tà Số.

Điểm nhấn du lịch văn hóa từ nghề nón lá truyền thống ở Gia Lai

Điểm nhấn du lịch văn hóa từ nghề nón lá truyền thống ở Gia Lai

Làng nghề nón lá Gò Găng tại phường An Nhơn Bắc là một minh chứng điển hình cho sự bảo tồn và phát triển nghề truyền thống tại Gia Lai. Trải qua hàng trăm năm với nhiều thăng trầm, làng nghề không những không bị mai một mà ngày một phát triển, đã và đang tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân địa phương.

Nét đẹp văn hóa phong phú của người Dao Tiền nơi rẻo cao

Nét đẹp văn hóa phong phú của người Dao Tiền nơi rẻo cao

Thái Nguyên không chỉ được biết đến là thủ phủ của trà, mà còn là nơi lưu giữ những kho tàng văn hóa phi vật thể vô cùng phong phú của các dân tộc thiểu số. Tại xã miền núi Phong Quang, người Dao Tiền vẫn đang gìn giữ những nghi lễ tâm linh độc đáo, được xem là "tấm giấy thông hành" để mỗi cá nhân được cộng đồng và tổ tiên công nhận: Lễ cấp sắc và lễ cắt khẩu đường âm.

Số hóa hoạt động 'bảo tàng' Văn hóa Óc Eo để thu hút khách

Số hóa hoạt động 'bảo tàng' Văn hóa Óc Eo để thu hút khách

An Giang đang đẩy mạnh các hoạt động liên quan đến chuyển đổi số trong văn hóa và bảo tàng để giúp người dân, du khách tiếp cận dễ dàng hơn với các hiện vật, tư liệu. Ban Quản lý di tích văn hoá Óc Eo tỉnh An Giang cũng nhanh chóng xây dựng kế hoạch, triển khai nhiều giải pháp để chuyển đổi số toàn diện hoạt động của Nhà trưng bày Văn hoá Óc Eo và các điểm di tích trọng điểm của Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê.

Khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng

Khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng

Sáng 10/1, tại đảo hoa anh đào ở bản Kéo, UBND xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên, đã tổ chức khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng năm 2026, với chủ đề “Mường Phăng vào xuân - Hoa anh đào khoe sắc”. Với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phong phú, lễ hội đã thu hút hàng nghìn du khách nô nức đến dự và trải nghiệm.

Nơi gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc thù ở Lâm Đồng

Nơi gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc thù ở Lâm Đồng

Nằm ngay bên Quốc lộ 1A, tại xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng, Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm là một không gian văn hóa đặc thù, nơi lưu giữ, bảo tồn và giới thiệu những giá trị tiêu biểu của cộng đồng người Chăm. Với hệ thống hiện vật phong phú, không gian trưng bày khoa học cùng nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với đời sống bản địa, Trung tâm đang từng bước trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Thế hệ trẻ Gia Lai giữ lửa cồng chiêng

Thế hệ trẻ Gia Lai giữ lửa cồng chiêng

Cồng chiêng ngày nay không chỉ ngân vang trong các lễ hội, mà đang hiện diện ngày càng rõ nét trong đời sống đương đại. Từ buôn làng đến không gian cộng đồng, từ sinh hoạt văn hóa truyền thống đến các mô hình du lịch trải nghiệm, thế hệ trẻ đang trở thành lực lượng nòng cốt tiếp nối mạch nguồn di sản, gìn giữ và lan tỏa giá trị cồng chiêng Tây Nguyên.

Về vùng cực nam Tổ Quốc thưởng thức 2 di sản văn hóa thế giới​

Về vùng cực nam Tổ Quốc thưởng thức 2 di sản văn hóa thế giới​

An Giang là địa phương nằm ở vùng biên giới Tây Nam Tổ quốc, có 29 dân tộc cùng sinh sống, nhiều di sản văn hóa, di tích lịch sử và các lễ hội truyền thống đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Để phát triển kinh tế di sản, phát huy các giá trị di sản văn hóa, những năm qua, tỉnh An Giang luôn quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc gắn với phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng, góp phần hình thành công nghiệp văn hóa.

Vui 'Tết bản làng' cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Vui 'Tết bản làng' cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ nay đến hết tháng 1/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 1 với chủ đề “Tết bản làng”, giới thiệu tới công chúng các hoạt động đón Xuân, nghi lễ, lễ hội, phong tục tập quán… của đồng bào các dân tộc Việt Nam.

Miệt mài bảo tồn nghề gốm Churu

Miệt mài bảo tồn nghề gốm Churu

Dù đã cao tuổi, bà Ma Ly (71 tuổi, xã Quảng Lập, Lâm Đồng) vẫn miệt mài duy trì nghề làm gốm truyền thống của dân tộc Churu. Không chỉ cung cấp sản phẩm cho khách hàng, bà Ma Ly còn đón du khách trải nghiệm, truyền dạy nghề gốm truyền thống cho thế hệ trẻ trong và ngoài tỉnh.

Điện Biên đón trên 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Điện Biên đón trên 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Ngày 1/1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên phối hợp với Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) tổ chức chương trình đón du khách và chuyến bay đầu tiên đến tỉnh Điện Biên năm 2026 tại Cảng Hàng không Điện Biên.

Ca trù Đông Môn: Mạch nguồn sâu lắng được trao truyền qua các thế hệ

Ca trù Đông Môn: Mạch nguồn sâu lắng được trao truyền qua các thế hệ

Làng Đông Môn, phường Hòa Bình là cái nôi của ca trù (hay còn gọi là hát ả đào, hát ca quán…) khu vực phía Bắc. Trải qua những thăng trầm, ca trù Đông Môn vẫn là mạch nguồn sâu lắng, nuôi dưỡng, trao truyền qua bao thế hệ và trở thành "nhịp phách, nhịp đàn" trong dòng chảy văn hóa của thành phố và đất nước.

Đặc sắc Ngày hội Văn hóa các dân tộc vùng biên Sam Mứn, Điện Biên

Đặc sắc Ngày hội Văn hóa các dân tộc vùng biên Sam Mứn, Điện Biên

Ngày 28/12/2025, xã Sam Mứn (tỉnh Điện Biên) tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn lần thứ I, năm 2025, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa truyền thống, quảng bá hình ảnh quê hương, con người Sam Mứn; đồng thời tạo không gian giao lưu, gặp gỡ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Rộn ràng ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số tại bản Rào Tre

Rộn ràng ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số tại bản Rào Tre

Trong không khí hân hoan của đồng bào dân tộc Chứt đón Tết Chăm Cha Bới (Tết mừng cơm mới, tạ ơn trời đất và cầu mùa màng bội thu của đồng bào dân tộc Chứt), ngày 28/12, tại bản Rào Tre (xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh), Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh đã phối hợp tổ chức “Ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số” năm 2025.

Lưu giữ, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chứt

Lưu giữ, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chứt

Trong tiến trình bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số, việc nghiên cứu, xây dựng và đưa vào sử dụng trang phục sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào Chứt, tỉnh Quảng Trị mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ lấp đầy “khoảng trống” văn hóa suốt nhiều năm, những bộ áo quần truyền thống được nghiên cứu công phu và trao cho cộng đồng còn tạo nền tảng để các giá trị văn hóa Chứt được gìn giữ, lan tỏa, tiếp nối bền vững trong đời sống đương đại.

Bảo tồn, gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng

Bảo tồn, gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng

Việc tổ chức các lớp truyền khẩu tiếng Mảng không chỉ giúp gìn giữ ngôn ngữ, mà còn góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa và thêm tự hào về nguồn cội của mình.

Đến Mường Động tìm hiểu biểu tượng tình yêu nơi 'Đồi thông hai mộ'

Đến Mường Động tìm hiểu biểu tượng tình yêu nơi 'Đồi thông hai mộ'

“Đồi thông hai mộ” từ lâu không chỉ là một truyện thơ mà còn là một địa danh nổi tiếng của vùng Mường Động tại xóm Đằng Long, xã Nật Sơn, tỉnh Phú Thọ. Nơi đây là miền ký ức văn hóa sâu thẳm của người Mường cổ, lan tỏa không gian cư trú cổ truyền trong không gian sáp nhập mới từ Hòa Bình đến Phú Thọ - nơi những câu chuyện tình, tín ngưỡng và cảnh quan hòa quyện thành nguồn lực du lịch văn hóa đặc sắc.

Đưa di sản trở thành 'lớp học mở'

Đưa di sản trở thành 'lớp học mở'

Ngày 24/12, tại Đình cổ Hùng Lô - không gian trải nghiệm di sản văn hóa tiêu biểu vùng Đất Tổ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ tổ chức công bố Chương trình Du lịch học đường - Giáo dục di sản văn hóa vùng Đất Tổ.