Sau ánh hào quang là những em thơ nơi bản làng

Sau ánh hào quang là những em thơ nơi bản làng

Với các giải thưởng tại Liên hoan phim tài liệu quốc tế Amsterdam và tác phẩm lọt vào danh sách rút gọn Oscar, đạo diễn Hà Lệ Diễm (dân tộc Tày, Bắc Kạn) đang khẳng định tên tuổi ở những sân khấu điện ảnh lớn nhất thế giới. Sau ánh đèn hào quang, chị lại lặng lẽ quay về những bản làng xa xôi, truyền cảm hứng về hành trình theo đuổi con chữ, vun đắp mơ ước cho những em nhỏ.

Từ buổi giao lưu nhỏ đến hành trình lớn

Cuối tháng 5/2025, trong buổi giao lưu tại một trường THCS ở Cao Bằng, đạo diễn Hà Lệ Diễm có dịp chia sẻ với các em học sinh về những bộ phim chị từng thực hiện, về những trải nghiệm trên khắp các vùng miền đất nước, gặp gỡ và đồng hành cùng nhân vật. Các em lắng nghe say mê, ban đầu còn rụt rè nhưng dần dần những cánh tay nhỏ nhắn bắt đầu giơ lên. Có em bày tỏ ước mơ được trở thành đạo diễn, có em chỉ tò mò muốn biết nghề làm phim là gì…

bt4.jpg
Buổi giao lưu truyền cảm hứng cho các em học sinh tỉnh Cao Bằng hồi tháng 5/2025.
bt9.jpg
Đạo diễn Hà Lệ Diễm giao lưu cùng các em nhỏ dân tộc thiểu số tại tọa đàm “Vươn xa - Tỏa sáng” do bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp tổ chức trong khuôn khổ dự án 8.

Kết thúc buổi giao lưu, nữ đạo diễn được vây quanh bởi những gương mặt ngây thơ, hồn nhiên, cùng vô vàn câu hỏi. Có em háo hức hỏi về nghề nghiệp, có em thắc mắc về việc học ngôn ngữ, du học và đôi mắt bừng sáng khi nghe chị nói rằng, học tập cũng là một cách để chạm vào những giấc mơ lớn. Chị kiên nhẫn giải đáp từ chuyện chọn trường, theo đuổi nghề làm phim, cho đến việc theo đuổi niềm đam mê.

Với đạo diễn Hà Lệ Diễm, mỗi buổi trò chuyện không chỉ đơn thuần là giao lưu, mà là một cánh cửa mở ra chân trời mới cho những đứa trẻ vùng cao…

“Những chương trình giao lưu, trò chuyện với các em nhỏ vùng dân tộc thiểu số rất cần thiết, tạo cơ hội tiếp xúc giữa các em nhỏ và những người đang làm những công việc khác nhau; góp phần truyền cảm hứng cho các em hăng say đến trường, trau dồi tri thức, theo đuổi ước mơ…”, đạo diễn Hà Lệ Diễm nói.

d.jpg
Niềm vui được đến trường, tham gia lễ khai giảng của các nhân vật trong phim của đạo diễn Hà Lệ Diễm.

Trong các buổi giao lưu, có một em học sinh khiến nữ đạo diễn không thể nào quên. Em không hỏi về công việc làm phim, không hỏi về chọn trường. Em chỉ xin một lời chúc, em nói: “Chị có thể chúc em một câu được không ạ?… Chúc em được mọi người chấp nhận giới tính và con người thật của em”. Khi đạo diễn Hà Lệ Diễm hỏi lại: “Con người thật của em là gì?”, cô bé đáp: “Em là người phi nhị giới…”.

Giây phút đó, nữ đạo diễn lặng đi. Trong tâm hồn non nớt ấy là một khát khao được nhìn nhận, được sống thật với giới tính, với bản thân mình, một điều mà người lớn đôi khi còn chưa đủ can đảm để thổ lộ. Những câu chuyện tưởng chừng chỉ có trên phim, hóa ra lại đang hiện diện sống động ngay trước mắt và chị là người được em nhỏ tin tưởng, quý mến chia sẻ câu chuyện của bản thân mình.

tt-4.jpg
Đạo diễn trẻ rong ruổi muôn nẻo đường trên hành trình làm phim.

Trong một chuyến công tác khác ở Mù Cang Chải (tỉnh Yên Bái), đạo diễn trẻ cũng có cơ hội gặp gỡ một bé có niềm đam mê vẽ tranh, nhưng không biết “họa sĩ” là một nghề. Với em, vẽ chỉ là thú vui, không thể là công việc. Khi đạo diễn Hà Lệ Diễm kể rằng, có những nơi trên thế giới, người ta sống bằng nghề vẽ, có triển lãm, có cả những tác phẩm được trân trọng như một kho báu, đôi mắt bé tròn xoe, lấp lánh...

“Tôi đã giới thiệu cho em những chương trình học, các khóa vẽ truyện tranh, học bổng quốc tế và kể về công việc của họa sĩ… Mỗi cuộc gặp, mỗi cuộc trò chuyện là cơ hội để các em khám phá thế giới, từ đó ươm mầm những ước mơ riêng mình... Mỗi buổi trò chuyện, một cuộc gặp ngắn ngủi, có thể là bước đầu tiên để các em hình dung về một tương lai khác”, nữ đạo diễn trẻ chia sẻ.

Những thước phim vì phụ nữ và trẻ em gái dân tộc thiểu số

Sinh ra tại Bắc Kạn, trong một gia đình dân tộc Tày, Hà Lệ Diễm thấu hiểu sâu sắc những khó khăn mà phụ nữ và trẻ em gái phải đối mặt bởi định kiến, hủ tục. Điều đó đã nuôi dưỡng cảm hứng cho chị sáng tác những bộ phim tài liệu mang đậm hơi thở vùng cao. Trong những bộ phim của chị, công chúng thường bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ dân tộc thiểu số với số phận khác nhau. Có nhân vật chị tìm đến tận bản làng để gặp, có người chủ động tìm đến chị với mong muốn được kể lại câu chuyện của mình...

d2.jpg
Hình ảnh nhân vật chính Sông, 11 tuổi sống thiếu tình thương của mẹ được khắc hoạ trong phim tài liệu ngắn “Thư gửi mẹ”.
tt-8.jpg
Đạo diễn Hà Lệ Diễm chụp ảnh cùng những nhân vật trong phim "Thư của mẹ".

Gần đây, Hà Lệ Diễm thực hiện bộ phim tài liệu ngắn “Thư gửi mẹ” hợp tác với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, phim kể câu chuyện của Sông, cô bé người Mông 11 tuổi, lớn lên trong sự vắng bóng của mẹ. Bộ phim được kể dưới hình thức một bức thư, do chính Sông viết, chứa đựng tâm tư và sự khao khát được yêu thương. Chị không chọn cách kể dồn dập, không hô khẩu hiệu. Thay vào đó là cái nhìn lặng lẽ, nhẹ nhàng, nhưng đầy day dứt: “Nếu em bé này là con của bạn, bạn sẽ làm gì để con không phải viết một bức thư như thế?”.

“Với chủ đề gia đình tan vỡ, rồi mẹ bỏ đi, những người con phải sống tiếp như thế nào, đứng dưới góc độ người lớn khá nặng nề, nên trong phim tôi chọn góc nhìn của những em nhỏ, mềm mại, nhẹ nhàng hơn, truyền tải dưới dạng lá thư gửi gắm hết tâm tư, nỗi lòng dành cho mẹ…”, đạo diễn Hà Lệ Diễm bộc bạch.

n.jpg
Những giải thưởng ghi nhận những nỗ lực của nữ đạo diễn trẻ dân tộc Tày.

Tại liên hoan phim (LHP) tài liệu ngắn Đông Nam Á LENScape, đạo diễn Hà Lệ Diễm đã giành giải thưởng cao nhất “Silvana S Film”. Bộ phim cũng được công chiếu tại Indonesia từ tháng 11/2024 - 2/2025 và tại Singapore vào tháng 3/2025. Nữ đạo diễn cho biết, bộ phim sẽ được công chiếu tại một quốc gia Đông Nam Á vào tháng 7. Cùng với đó, bộ phim cũng được LHP tài liệu quốc tế EBS (International Documentary Festival) lần thứ 21 lựa chọn và trình chiếu tại Hàn Quốc.

Trước đó, Hà Lệ Diễm đã để lại dấu ấn sâu sắc qua bộ phim “Những đứa trẻ trong sương”. Đây không chỉ là một phim tài liệu, mà là hành trình 5 năm theo chân cô bé người Mông tên Di. Từ những trò chơi kéo vợ hồn nhiên ở Sapa, đến những băn khoăn trước ngưỡng cửa trưởng thành. Hà Lệ Diễm không làm phim từ xa. Chị sống cùng nhân vật, ăn cùng mâm, thậm chí từng ngã vào hố lợn đào trong một lần say rượu, cùng cha mẹ Di bước xuống đồi trong tiếng kèn lá mơ hồ, ám ảnh.

d5.jpg
Những cung bậc cảm xúc của nhân vật Di trong bộ phim "Những đứa trẻ trong sương" của đạo diễn Hà Lệ Diễm.

Với nhân vật chính, Hà Lệ Diễm không chỉ là đạo diễn, mà còn là người chị, người bạn. Khi nhân vật Di bị bạn trai mời rượu, đạo diễn Hà Lệ Diễm vừa lo lắng, vừa tức giận, vừa xót xa. Cô biết rõ mẹ và chị gái Di từng bị kéo vợ trong nước mắt. Bi kịch ấy đã từng lặp lại và cô sợ nó sẽ lặp lại một lần nữa.

Nữ đạo diễn nơm nớp lo sợ em gái nhỏ sẽ không có được quyền tự do lựa chọn, trong một thế giới phong tục vẫn đè nặng lên gia đình, sự nghèo khó như sương mù che phủ bản làng… Cuối cùng, cô bé Di đã không rơi vào một cuộc hôn nhân kéo vợ như chị gái và mẹ. Em kết hôn với người mình yêu và hiện đã có con gái...

gi.jpg
Sau những thước phim tài liệu, nữ đạo diễn luôn ghi lại những bức ảnh mộc mạc, gần gũi với nhân vật của mình.

Tác phẩm mang về cho Hà Lệ Diễm giải “Đạo diễn xuất sắc nhất” tại Liên hoan phim tài liệu quốc tế Amsterdam 2021, cùng nhiều giải thưởng khác như: Phim quốc tế xuất sắc tại Docaviv (Israel), lọt vào danh sách rút gọn Oscar 2023, giành Bông Sen Vàng tại LHP Việt Nam lần thứ 23 và gần 150 lần trình chiếu quốc tế với 36 giải thưởng danh giá.

Có thể bạn quan tâm

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Sáng 2/6, Ban tổ chức Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật viết về Lai Châu tổ chức lễ phát động cuộc thi với chủ đề “Lai Châu - Mạch nguồn văn hóa, tiềm năng, động lực phát triển”. Lễ phát động được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến từ điểm cầu tỉnh đến điểm cầu 36 xã, phường trong tỉnh.

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Tại thành phố Cần Thơ, Phật giáo Nam tông tiếp tục thể hiện rõ vai trò trụ cột trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Không chỉ là điểm tựa tâm linh thiêng liêng, thiết chế này còn là không gian giáo dục, bảo vệ di sản và thắt chặt đại đoàn kết dân tộc.

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Ngày 30/5, thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ ngày 1 - 30/6, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 6 với chủ đề “Ngày hội gia đình”, hướng tới chào mừng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) vừa tổ chức công bố và trao Quyết định công nhận Câu lạc bộ Văn hóa truyền thống S’tiêng Tân Hưng. Câu lạc bộ được thành lập với 35 thành viên, trong đó Ban Chủ nhiệm gồm 7 thành viên do chị Điểu Thị Hồng giữ vai trò Chủ nhiệm.

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Tận dụng nguồn nguyên liệu cỏ bàng sẵn có ở các vùng biên giới (giáp ranh Campuchia) thuộc tỉnh An Giang, người dân địa phương đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ như, túi xách thời trang, giỏ, ví và nhiều loại vật dụng gia đình, đồ trang trí nội thất… tạo nguồn thu nhập, ổn định cuộc sống.

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Là điểm sáng trong phong trào “Hát Xoan học đường” của tỉnh Phú Thọ, Trường Tiểu học Gia Cẩm, phường Việt Trì đã đưa những làn điệu Xoan cổ hòa vào nhịp sống học đường, để tiếng trống phách và câu hát giao duyên mỗi ngày ngân vang dưới mái trường gần 2.000 học sinh.

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Ngày 28/5, Bảo tàng Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Triển lãm “Cồng chiêng Tây Nguyên - Thanh âm từ đại ngàn”. Sự kiện diễn ra tại Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh đến hết ngày 28/6.

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Cuối tháng 5, những cánh đồng lúa ở Sơn La mang đến vẻ đẹp say đắm lòng người, với sắc vàng của mùa lúa chuẩn bị chín cùng sắc xanh mướt trải dài khắp các bản làng của núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, tạo nên bức tranh thiên nhiên yên bình, thơ mộng và đẹp đến nao lòng.

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Giữa núi rừng biên giới Pà Vầy Sủ (Tuyên Quang), những điệu múa truyền thống, tiếng khèn, câu hát dân gian vẫn được các em học sinh nâng niu gìn giữ mỗi ngày. Từ mái trường vùng cao, tình yêu văn hóa dân tộc đang được thầy cô và cộng đồng bền bỉ trao truyền, góp phần gìn giữ mạch nguồn bản sắc nơi biên cương Tổ quốc.

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Trong dòng chảy hiện đại, việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số luôn là một hành trình nhiều tâm huyết. Với cộng đồng người S’tiêng tại Đồng Nai, những điệu múa, lời ca không chỉ là nét đẹp truyền thống mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ. Suốt hơn ba năm qua, Câu lạc bộ văn hóa người S’tiêng BP đã trở thành nơi “giữ lửa” văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của dân tộc mình.

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Sáng 24/5/2026, vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19 diễn ra sôi động tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ. Đây là điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026. 

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Giữa vùng đất đầy nắng gió, Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh nổi bật với kiến trúc độc đáo, không gian thanh tịnh và những giá trị văn hóa đặc sắc. Không chỉ là trung tâm của đạo Cao Đài, nơi đây còn trở thành điểm đến hấp dẫn để du khách tìm hiểu tín ngưỡng, khám phá nét đẹp kiến trúc, văn hóa cũng như đời sống tinh thần đặc trưng của vùng Nam Bộ, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi năm.

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Sợi dây kết nối hồn thiêng di sản

Sợi dây kết nối hồn thiêng di sản

Cùng sự phát triển kinh tế, Đồng Nai đang thổi bùng luồng sinh khí mới vào đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số bằng việc tích cực phục dựng và duy trì các lễ hội truyền thống đặc sắc. Các địa phương không chỉ bảo tồn trọn vẹn kho tàng văn hóa phong phú của 37 dân tộc anh em, mà còn tạo sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện.

Giữ hồn di sản giữa nhịp sống hiện đại

Giữ hồn di sản giữa nhịp sống hiện đại

Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có nhiều chuyển biến tích cực. Từ việc hoàn thiện quy hoạch, tu bổ di tích đến đẩy mạnh xã hội hóa và gắn bảo tồn với phát triển du lịch, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của vùng Đất Tổ đang tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Chợ phiên - nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa vùng cao Tây Bắc

Chợ phiên - nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa vùng cao Tây Bắc

Giữa núi rừng Tây Bắc trùng điệp, trên dải đất biên cương Lai Châu nơi 20 dân tộc cùng sinh sống, những phiên chợ vùng cao từ lâu đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của đồng bào các dân tộc. Trong điều kiện địa hình đồi núi chia cắt, giao thông đi lại còn nhiều khó khăn, chợ phiên không chỉ đơn thuần là nơi trao đổi hàng hóa mà đã trở thành không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào vùng cao Lai Châu.

Kết nối hợp tác trong bảo tồn văn hóa Chăm

Kết nối hợp tác trong bảo tồn văn hóa Chăm

Ngày 18/5, nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5) với chủ đề “Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ”, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) tổ chức sự kiện văn hóa - khoa học nhằm tôn vinh giá trị di sản và khẳng định mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị.

Giữ hồn khèn Mông nơi sân trường vùng cao

Giữ hồn khèn Mông nơi sân trường vùng cao

Giữa cái nắng đầu hè trên miền đá cực Bắc, sân Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Sủng Là, xã Sà Phìn (Tuyên Quang) lại rộn ràng bởi những thanh âm đặc biệt. Tiếng khèn Mông sau lúc ngập ngừng đã ngân lên thành nhịp, hòa cùng tiếng cười của những đứa trẻ vùng cao khiến không gian ngôi trường nhỏ giữa cao nguyên đá trở nên sống động, vui tươi hơn.

Hoang phế Bảo tàng Phù Cát

Hoang phế Bảo tàng Phù Cát

Từng được kỳ vọng là nơi lưu giữ giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương, đồng thời phục vụ nhu cầu tham quan, giáo dục truyền thống cho học sinh và người dân trên địa bàn, nhưng thời gian gần đây, Bảo tàng Phù Cát (xã Phù Cát, tỉnh Gia Lai) lại rơi vào tình trạng xuống cấp, hoang hóa với thời gian.