Để tiếng đàn, lời ca của dân tộc vọng mãi

Nhiều trường học và câu lạc bộ tại Tây Ninh đã đưa các loại nhạc cụ dân tộc vào giảng dạy, góp phần nuôi dưỡng tình yêu văn hóa truyền thống trong thế hệ trẻ. Dẫu còn không ít khó khăn về kinh phí, lại phải cạnh tranh với các loại hình giải trí hiện đại, việc duy trì những hoạt động này đang góp phần giữ cho tiếng đàn, lời ca của dân tộc tiếp tục ngân vang trong đời sống hôm nay.

nhac3-16426.jpg
Chị Thúy Phương (giữa) tại lớp học đờn tranh do Nghệ nhân Ưu tú Hồng Cúc giảng dạy.

Giữ lửa đam mê từ những lớp học bình dị

Mỗi chiều tối thứ Ba và Chủ nhật hằng tuần, chị Thúy Phương (ngụ xã An Lục Long, tỉnh Tây Ninh) lại đến lớp học đàn tranh do Nghệ nhân Ưu tú Hồng Cúc giảng dạy tại Thư viện - không gian văn hóa của phường Long An. Với chị, đó vừa là lớp học, vừa là hành trình tìm về những giá trị văn hóa cội nguồn.

Chị Phương chia sẻ, công việc của chị có liên quan đến lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, trong đó có cải lương, đờn ca tài tử nên càng tìm hiểu, chị càng thêm yêu thích học đàn tranh. "Một phần vì đây là bản sắc văn hóa quê hương, phần nữa vì mỗi lần nghe tiếng đàn, lời ca da diết, tôi luôn mong có ngày mình có thể tự tay đàn được những bản tài tử đậm chất miền Tây”, chị nói. Niềm đam mê ấy thôi thúc chị tự sắm cho mình một cây đàn tranh để theo học bài bản.

Nghệ nhân Ưu tú Hồng Cúc chỉ dạy học viên học đờn tranh.

Nghệ nhân Ưu tú Hồng Cúc chỉ dạy học viên học đờn tranh.

Lớp học của Nghệ nhân Ưu tú Hồng Cúc hiện có khoảng 15 học viên, mỗi tuần học hai buổi tối, mỗi buổi hai tiếng. Học viên đa phần là những người đã trưởng thành, có chung niềm yêu thích đờn ca tài tử. Trước đây, do thiếu địa điểm, việc mở lớp gặp nhiều khó khăn, chủ yếu nghệ nhân Hồng Cúc dạy tại nhà. Nhờ sự hỗ trợ của địa phương, lớp học mới có không gian ổn định để duy trì hoạt động.

Cả đời gắn bó với đờn ca tài tử, Nghệ nhân Ưu tú Hồng Cúc đã dành trọn tâm huyết cho việc truyền dạy từ năm 2000. Bà cho biết, học ca mất khoảng một năm là có thể hát đúng nhịp, nhưng học đàn thì cần thời gian dài hơn rất nhiều. “Ít nhất cũng phải 10 năm mới có thể đàn cho người khác ca. Người có năng khiếu thì có thể nhanh hơn”, bà chia sẻ.

Điều khiến bà trăn trở là lứa tuổi quan tâm đến loại hình nhạc dân tộc này chủ yếu trên 40 tuổi. Đây là những người có vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và lan tỏa, nhưng để duy trì bền vững, cần có lớp trẻ kế thừa.

Học sinh trường Trung học phổ thông Tân An tự chọn học loại nhạc cụ mình thích.

Học sinh trường Trung học phổ thông Tân An tự chọn học loại nhạc cụ mình thích.

“Trẻ em là đối tượng tiếp thu rất nhanh, nhất là những em có năng khiếu. Thực tế nhiều em muốn học lại không biết học ở đâu. Nếu địa phương và nhà trường tạo điều kiện, tôi sẵn sàng hỗ trợ giảng dạy trong khả năng của mình”, Nghệ nhân Ưu tú Hồng Cúc bày tỏ.

Bên cạnh đó, bà cũng kỳ vọng các địa phương tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện về địa điểm sinh hoạt cho các câu lạc bộ. Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, nhiều điểm sinh hoạt bị dồn lại, khiến người dân ở xa khó tham gia.

Đưa nhạc cụ dân tộc vào trường học

Hướng tới thực hiện chủ trương học 2 buổi/ngày tại trường phổ thông các cấp của ngành giáo dục, môn văn hóa - văn nghệ được đặc biệt quan tâm. Theo đó, nhiều trường học tại Tây Ninh đã đưa âm nhạc truyền thống vào giảng dạy.

Mỗi chiều thứ Sáu, thay vì nghỉ ngơi sau một tuần học tập, em Lê Hữu Tính (học sinh lớp 11A1, Trường Trung học phổ thông Tân An, phường Long An) lại mang theo cây đàn kìm đến trường để tham gia sinh hoạt Câu lạc bộ Âm nhạc.

Cây đàn kìm ấy là kết quả của những tháng ngày em dành dụm tiền tiêu vặt để mua, với niềm đam mê đặc biệt với nhạc cụ dân tộc. Trước đó, Tính chủ yếu tự học qua các video trên internet nhưng gặp nhiều khó khăn do không có người hướng dẫn.

“Khi biết trường thành lập câu lạc bộ và có thầy dạy nhạc cụ dân tộc, em đăng ký ngay. Bây giờ mỗi tuần được học hai tiết, em thấy mình tiến bộ rõ rệt”, Tính hào hứng nói.

Giáo viên trường Trung học phổ thông Tân An hướng dẫn học sinh trong tiết học âm nhạc.

Giáo viên trường Trung học phổ thông Tân An hướng dẫn học sinh trong tiết học âm nhạc.

Theo thầy giáo Nguyễn Văn Thân, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Tân An, Câu lạc bộ Âm nhạc được thành lập từ cuối năm 2025, hiện có khoảng 50 học sinh tham gia. Các em được học nhiều loại nhạc cụ như đàn kìm, đàn tranh, sáo, đàn bầu, guitar, organ… tùy theo sở thích.

“Nhà trường có lợi thế là có giáo viên âm nhạc có thể chơi được nhiều loại nhạc cụ, từ truyền thống đến hiện đại, nên có thể trực tiếp hướng dẫn cho học sinh. Sau khoảng 4 tháng, nhiều em đã chơi được nhạc cụ mình yêu thích”, thầy Thân cho biết.

Việc đưa nhạc cụ dân tộc vào trường học giúp học sinh phát triển năng khiếu nghệ thuật, nuôi dưỡng tình yêu với nghệ thuật truyền thống. Qua đó, các em hiểu hơn về giá trị của âm nhạc dân tộc, từng bước hình thành ý thức gìn giữ và phát huy.

Đây cũng là một trong những nội dung được khuyến khích trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành. Theo văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, buổi học thứ hai có thể dành cho các hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ, giáo dục nghệ thuật, kỹ năng sống…, phù hợp với nhu cầu và năng khiếu của học sinh.

Ngành Giáo dục tỉnh cũng khuyến khích huy động nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia giảng dạy trong nhà trường, qua đó kết nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa lý thuyết và thực hành.

Trường Trung học phổ thông Tân An định hướng sắp tới thành lập câu lạc bộ âm nhạc dân tộc chuyên sâu, để học sinh có thể cùng nhau luyện tập, dàn dựng các tiết mục biểu diễn, phục vụ hoạt động của trường và địa phương./.

Có thể bạn quan tâm

Phát huy giá trị Di tích lịch sử sóc Bom Bo và các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Phát huy giá trị Di tích lịch sử sóc Bom Bo và các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 24/6, Lễ công bố Quyết định xếp hạng Di tích quốc gia đối với Di tích lịch sử sóc Bom Bo và Quyết định đưa Tập quán giã gạo chày tay của người S’tiêng, người M’nông vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được tổ chức tại Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng sóc Bom Bo (xã Bom Bo).

Văn hóa Chăm: 'Mỏ vàng' còn nhiều dư địa khai mở

Văn hóa Chăm: 'Mỏ vàng' còn nhiều dư địa khai mở

Là những địa phương sở hữu kho tàng văn hóa Chăm độc đáo và phong phú, những năm qua Khánh Hòa và Lâm Đồng đã có nhiều giải pháp để thu hút các nguồn lực đầu tư, tạo giá trị gia tăng từ kho tàng văn hóa.

Xây dựng văn hóa, con người trở thành sức mạnh nội sinh

Xây dựng văn hóa, con người trở thành sức mạnh nội sinh

Sau hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ hiện trở thành địa phương có không gian văn hóa rộng lớn, hội tụ nhiều giá trị đặc sắc của vùng đất cội nguồn dân tộc, văn hóa đồng bằng Bắc Bộ và văn hóa miền núi Tây Bắc. 

Giữ hồn văn hóa Chăm từ những 'di sản sống'

Giữ hồn văn hóa Chăm từ những 'di sản sống'

Văn hóa Chăm là một bộ phận quan trọng trong nền văn hóa đa dạng của Việt Nam. Trải qua nhiều thế kỷ, hệ thống di sản văn hóa Chăm vẫn lưu giữ những giá trị độc đáo về lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng.

Du lịch bền vững nhìn từ di sản Phật giáo Nam tông Khmer

Du lịch bền vững nhìn từ di sản Phật giáo Nam tông Khmer

Hàng trăm năm qua, những mái chùa Phật giáo Nam tông vừa là điểm tựa tín ngưỡng, vừa là nơi lưu giữ di sản của đồng bào Khmer. Giờ đây, khi “guồng quay” du lịch chạm đến từng phum sóc, những không gian thiêng liêng ấy nhanh chóng trở thành điểm đến đầy sức hút.

Biến khó khăn thành lợi thế, Tây Yên Tử chuyển mình mạnh mẽ

Biến khó khăn thành lợi thế, Tây Yên Tử chuyển mình mạnh mẽ

Đồng bào dân tộc Dao ở xã Tây Yên Tử (tỉnh Bắc Ninh) sở hữu nhiều di sản văn hóa đặc sắc. Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào người Dao, nhất là việc gìn giữ tiếng nói, trang phục, nghề thêu, dân ca và các nghi lễ truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng... Đây cũng là việc cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 7/1/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam.

Không để mai một di sản văn hóa quý báu của cha ông

Không để mai một di sản văn hóa quý báu của cha ông

Câu lạc bộ múa dân tộc xã Nha Bích (thành phố Đồng Nai) ra đời năm 2021, đến nay đã thu hút 35 thành viên, chia thành nhóm múa đương đại và nhóm múa dân tộc. Đây là lực lượng nòng cốt đoàn kết, tập hợp thanh niên là người đồng bào dân tộc thiểu số xã Nha Bích.

Để di sản hát then, đàn tính tiếp tục truyền lửa trong thời đại công nghệ số

Để di sản hát then, đàn tính tiếp tục truyền lửa trong thời đại công nghệ số

Cao Bằng được biết đến là quê hương của hát then, đàn tính. Để lời then tiếng tính không chỉ vang lên ở mỗi nếp nhà, mà còn lan tỏa sâu rộng, những nghệ nhân, người truyền lửa cùng sự định hướng của ngành du lịch và chính quyền các cấp đã góp phần gìn giữ giá trị bền vững của quê hương giữa dòng chảy hiện đại.

Rà soát việc thực hiện khuyến nghị của UNESCO ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đăk Nông

Rà soát việc thực hiện khuyến nghị của UNESCO ở Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đăk Nông

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với các chuyên gia Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng các tuyến, điểm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Đây là hoạt động quan trọng nhằm rà soát việc thực hiện các khuyến nghị của UNESCO, chuẩn bị cho kỳ tái thẩm định danh hiệu dự kiến diễn ra vào năm 2027.

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Lan tỏa bản sắc, hình ảnh vùng cao Lai Châu

Sáng 2/6, Ban tổ chức Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật viết về Lai Châu tổ chức lễ phát động cuộc thi với chủ đề “Lai Châu - Mạch nguồn văn hóa, tiềm năng, động lực phát triển”. Lễ phát động được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến từ điểm cầu tỉnh đến điểm cầu 36 xã, phường trong tỉnh.

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Phật giáo Nam tông và sứ mệnh bảo tồn bản sắc văn hóa vùng đồng bào Khmer

Tại thành phố Cần Thơ, Phật giáo Nam tông tiếp tục thể hiện rõ vai trò trụ cột trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Không chỉ là điểm tựa tâm linh thiêng liêng, thiết chế này còn là không gian giáo dục, bảo vệ di sản và thắt chặt đại đoàn kết dân tộc.

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động trong 'Ngày hội gia đình' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Ngày 30/5, thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ ngày 1 - 30/6, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 6 với chủ đề “Ngày hội gia đình”, hướng tới chào mừng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng

Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) vừa tổ chức công bố và trao Quyết định công nhận Câu lạc bộ Văn hóa truyền thống S’tiêng Tân Hưng. Câu lạc bộ được thành lập với 35 thành viên, trong đó Ban Chủ nhiệm gồm 7 thành viên do chị Điểu Thị Hồng giữ vai trò Chủ nhiệm.

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Đồng cỏ bàng giúp ổn định cuộc sống người dân vùng biên giới Tây Nam

Tận dụng nguồn nguyên liệu cỏ bàng sẵn có ở các vùng biên giới (giáp ranh Campuchia) thuộc tỉnh An Giang, người dân địa phương đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ như, túi xách thời trang, giỏ, ví và nhiều loại vật dụng gia đình, đồ trang trí nội thất… tạo nguồn thu nhập, ổn định cuộc sống.

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Văn hoá soi đường: Gìn giữ nhịp Xoan vùng đất Tổ từ mái trường

Là điểm sáng trong phong trào “Hát Xoan học đường” của tỉnh Phú Thọ, Trường Tiểu học Gia Cẩm, phường Việt Trì đã đưa những làn điệu Xoan cổ hòa vào nhịp sống học đường, để tiếng trống phách và câu hát giao duyên mỗi ngày ngân vang dưới mái trường gần 2.000 học sinh.

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Đưa văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đến với đất mỏ

Ngày 28/5, Bảo tàng Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Triển lãm “Cồng chiêng Tây Nguyên - Thanh âm từ đại ngàn”. Sự kiện diễn ra tại Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh đến hết ngày 28/6.

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Cuối tháng 5, những cánh đồng lúa ở Sơn La mang đến vẻ đẹp say đắm lòng người, với sắc vàng của mùa lúa chuẩn bị chín cùng sắc xanh mướt trải dài khắp các bản làng của núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, tạo nên bức tranh thiên nhiên yên bình, thơ mộng và đẹp đến nao lòng.

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Trao truyền và phát huy văn hóa dân tộc trong trường học vùng biên

Giữa núi rừng biên giới Pà Vầy Sủ (Tuyên Quang), những điệu múa truyền thống, tiếng khèn, câu hát dân gian vẫn được các em học sinh nâng niu gìn giữ mỗi ngày. Từ mái trường vùng cao, tình yêu văn hóa dân tộc đang được thầy cô và cộng đồng bền bỉ trao truyền, góp phần gìn giữ mạch nguồn bản sắc nơi biên cương Tổ quốc.

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Giữ gìn bản sắc dân tộc S’tiêng trong dòng chảy hiện đại

Trong dòng chảy hiện đại, việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số luôn là một hành trình nhiều tâm huyết. Với cộng đồng người S’tiêng tại Đồng Nai, những điệu múa, lời ca không chỉ là nét đẹp truyền thống mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ. Suốt hơn ba năm qua, Câu lạc bộ văn hóa người S’tiêng BP đã trở thành nơi “giữ lửa” văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của dân tộc mình.

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Sáng 24/5/2026, vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19 diễn ra sôi động tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ. Đây là điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026. 

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh - điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo

Giữa vùng đất đầy nắng gió, Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh nổi bật với kiến trúc độc đáo, không gian thanh tịnh và những giá trị văn hóa đặc sắc. Không chỉ là trung tâm của đạo Cao Đài, nơi đây còn trở thành điểm đến hấp dẫn để du khách tìm hiểu tín ngưỡng, khám phá nét đẹp kiến trúc, văn hóa cũng như đời sống tinh thần đặc trưng của vùng Nam Bộ, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi năm.