Phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long: Thuận thiên để thích ứng (Bài 1)

Tăng cường truyền thông số hiện nay được xác định là xu thế tất yếu nhằm bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở. Tận dụng sức mạnh của các nền tảng mạng xã hội, lực lượng công an các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã sáng tạo sản xuất hàng loạt video ngắn, phim ngắn tuyên truyền với nội dung phong phú, thiết thực và cuốn hút.

Bước vào tháng 8, những triền đồi ở xã Đại Đình (Phú Thọ) rộn ràng mùa thu hoạch na Bồ Lý. Những quả na căng tròn, thơm ngọt được người dân thu hái từ sáng sớm để kịp đưa đến tay người tiêu dùng.

Từ những lớp học "cầm tay chỉ việc" ở vùng nông thôn, các Tổ công nghệ số cộng đồng "đi từng ngõ, gõ từng nhà", đến mô hình "Gia đình số", "Chợ số - Nông thôn số", "Mỗi công dân - Một danh tính số"... phong trào "Bình dân học vụ số" đang lan tỏa mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Phát huy lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng cùng chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xã Quản Bạ (Tuyên Quang) đang phát triển mô hình liên kết trồng ớt chỉ địa giữa người dân, doanh nghiệp và chính quyền. Mô hình không chỉ giúp hình thành vùng nguyên liệu tập trung mà còn mang lại doanh thu từ 160-200 triệu đồng/ha, cao gấp 3-4 lần so với trồng ngô, góp phần nâng cao thu nhập và tạo động lực phát triển kinh tế vùng cao.

Nằm ở vùng biên giới phía Bắc của thành phố Đồng Nai, xã Đăk Ơ và Bù Gia Mập từng được biết đến là vùng đất gặp nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế. Những năm gần đây, diện mạo các thôn nơi đây đang thay đổi từng ngày nhờ sự đóng góp không nhỏ từ ý chí kiên cường và tinh thần vượt khó của đồng bào Tày, Nùng là những người mang khát vọng vươn lên làm giàu trên quê hương thứ hai miền Đông Nam Bộ.

Nhờ sự mạnh dạn và nhạy bén của người nông dân, cây sâm bố chính (hay còn gọi là sâm tiến vua) – một loại dược liệu quý vốn nổi tiếng là khó canh tác đã bước đầu bén duyên thành công trên đất Quảng Ngãi.

Tại xã Dũng Tiến (Phú Thọ), công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đang được đổi mới theo hướng bám sát thực tiễn, phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng và kết hợp hiệu quả với các nền tảng số để đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Tại tỉnh Điện Biên, tình trạng tảo hôn vẫn xảy ra ở một số vùng đồng bào dân tộc thiểu số do điều kiện kinh tế, trình độ dân trí và tập quán lạc hậu. Để từng bước đẩy lùi tình trạng này, các địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân.

Ngày 3/7, tại Lai Châu, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Công ty CP Acecook Việt Nam tổ chức lớp tập huấn “Nâng cao năng lực, phát huy vai trò về phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai của đội ngũ trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng dân cư”.

Mang nhịp sống công nghệ đến gần hơn với trẻ em vùng khó khăn, đó là câu chuyện đang diễn ra tại lớp học "chuyển đổi số" đặc biệt của Đồn Biên phòng Vĩnh Hải, thành phố Cần Thơ trong mùa hè này. Những học viên nhỏ tuổi đến đây đa phần đều có hoàn cảnh khó khăn.

Sau nhiều năm thử nghiệm, cây mắc ca thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng ở một số địa phương tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, bài toán về đầu ra và công nghiệp chế biến chưa ổn định đòi hỏi việc phát triển loại cây này cần những bước đi thận trọng, tránh chạy theo phong trào.

Tận dụng lợi thế đất ngập nước theo mùa, mô hình trồng sen kết hợp nuôi cá tại xã Tân Hưng, tỉnh Tây Ninh, đang mang lại hiệu quả kinh tế, góp phần bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Mô hình này đang thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia, nhà khoa học và nông dân các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Tỉnh Đồng Tháp là một trong những địa phương có diện tích dừa lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long, với hơn 24.113 ha dừa, tập trung tại xã chuyên canh dừa trong vùng ngọt hóa Gò Công ở các địa phương phía Đông của tỉnh, với sản lượng khoảng 203.770 tấn trái/năm. Nhằm phát huy tiềm năng và thế mạnh cây dừa, các địa phương trong vùng chuyên canh dừa khuyến khích người dân ứng dụng rộng rãi khoa học kỹ thuật nông nghiệp thâm canh, chuyển đổi sang trồng dừa hữu cơ hướng tới phục vụ xuất khẩu.

Xã vùng cao Măng Ri là vùng lõi sinh trưởng tự nhiên của sâm Ngọc Linh tại tỉnh Quảng Ngãi. Từ các nghị quyết phát triển dược liệu của địa phương, mô hình liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đang từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín cho loại dược liệu quý này.

Thời gian qua, tận dụng lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng, nhiều hộ dân tại xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai mạnh dạn đưa cây măng lục trúc và trồng dâu nuôi tằm vào sản xuất đem lại giá trị kinh tế cao cho người dân.

Bù Gia Mập là xã biên giới còn nhiều khó khăn của thành phố Đồng Nai. Nhờ điểm tựa là các nguồn vốn hỗ trợ, nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư sản xuất, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.

Tháng 4/2026, HĐND tỉnh Lai Châu đã ban hành quy định chính sách hỗ trợ học sinh dân tộc nội trú, học sinh bán trú, học viên bán trú năm cuối cấp trung học phổ thông và cơ sở giáo dục để ôn thi, thi tốt nghiệp. Đây là một quyết sách đậm tính nhân văn, thể hiện sự quan tâm thiết thực của cấp ủy, chính quyền tỉnh Lai Châu đối với thế hệ trẻ vùng cao trong thời điểm quan trọng nhất của học sinh.

Những năm gần đây, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên ngày càng được đẩy mạnh. Nhiều mô hình sản xuất hiện đại đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho địa phương.

Tháng Năm về trên vùng biên giới Hòa Hội, tỉnh Tây Ninh, những cơn mưa đầu mùa bắt đầu làm dịu đi cái nắng gay gắt của miền Đông Nam Bộ. Trong khuôn viên trụ sở xã, “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” vừa được ra mắt trở thành nơi nhiều cán bộ, đảng viên, đoàn viên, học sinh tìm đến đọc sách, xem hình ảnh tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không gian ấy không chỉ là mô hình trưng bày mà đang dần trở thành nơi hun đúc niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân vùng biên.

Ngày 16/5, tại phường Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Y tế khu vực Hòa Bình phối hợp với Bệnh viện Tâm thần Vĩnh Phúc và Trường Trung học phổ thông dân tộc nội trú Hòa Bình tổ chức hội nghị truyền thông và sàng lọc sức khỏe tâm lý cho hơn 560 học sinh của nhà trường.

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm và phát triển xanh ngày càng cao, tỉnh Phú Thọ đang xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, sinh thái và bền vững. Nhiều mô hình sản xuất ứng dụng kỹ thuật tiên tiến đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Trong dòng chảy phát triển hôm nay, quần thể chè Shan tuyết cổ thụ đang được nhìn nhận không chỉ như một nguồn gen quý hiếm, mà còn là "di sản sống" cần được bảo tồn, phát huy gắn với nâng cao đời sống người dân. Và để đánh thức trọn vẹn giá trị ấy, khoa học đang được đặt vào vị trí đồng hành cùng cộng đồng địa phương.

Cây dâu tây đang dần trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao tại nhiều địa phương của tỉnh Lai Châu. Tại xã biên giới Dào San, mô hình trồng dâu tây đang mở ra hướng phát triển mới, giúp người dân nâng cao thu nhập, từng bước thay đổi tư duy trong sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Từng là địa bàn có tỷ lệ tảo hôn khá cao, xã Pu Sam Cáp (Lai Châu) đã có những chuyển biến rõ rệt trong việc ngăn chặn hủ tục này. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, nhà trường và cộng đồng đã từng bước thay đổi nhận thức, giúp nhiều em nhỏ có cơ hội tiếp tục học tập, hướng tới tương lai bền vững.

Với diện tích hàng ngàn hecta, vụ chè xuân Shan tuyết đang vào chính vụ tại các xã dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh. Những đồi chè cổ thụ phủ xanh núi rừng không chỉ tạo nên cảnh quan đặc trưng mà còn mở ra sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao Tuyên Quang.

Nhằm thích ứng với tình hình nắng hạn kéo dài, nhiều nông dân trồng mía tại tỉnh Đắk Lắk đã liên kết với doanh nghiệp để đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt. Ứng dụng công nghệ này, người dân không chỉ giải quyết “bài toán” chống hạn mà còn nâng cao năng suất cây mía, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Giữa đại ngàn phía Tây thành phố Đà Nẵng, những cánh rừng pơ mu vẫn vươn lên giữa mây núi, trầm mặc và bền bỉ qua hàng trăm năm. Ở đó, người Cơ Tu không chỉ sống cùng rừng, mà còn giữ rừng như một phần máu thịt. Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ, đến những mô hình sinh kế mới dưới tán rừng, một cách tiếp cận bền vững đang dần hình thành, mở ra hướng đi lâu dài cho vùng cao.

Trong bối cảnh ngành lúa gạo chịu áp lực từ biến đổi khí hậu, chi phí tăng và yêu cầu thị trường ngày càng cao, việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên địa bàn tỉnh An Giang đang mở ra hướng đi mới. Đề án không chỉ đổi mới phương thức canh tác mà còn tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng sản xuất bền vững, giảm chi phí, giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo và gắn chặt với chuỗi liên kết tiêu thụ.

Sáng 22/4, tại xã Hàm Liêm, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng tổ chức tọa đàm tư vấn kỹ thuật với chủ đề "Giải pháp chuyển đổi đất trồng thanh long kém hiệu quả sang các loại cây trồng khác".

Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, nâng cao thu nhập cho người dân, xã Sơn Dương (Tuyên Quang) đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành nhiều mô hình sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.